Dómstólaleit

Opinbert mál var höfðað á hendur E með ákæru 15. febrúar 2000. Með dómi Hæstaréttar 17. maí 2001 var E sýknaður af tveimur ákæruliðum en sakfelldur fyrir fjárdrátt, með því að hafa á árinu 1996, sem oddviti Vestur-Landeyjahrepps, dregið sér 500.000 krónur með því að hafa látið færa sér til inneignar á viðskiptareikning sinn umrædda fjárhæð sem hafði verið gjaldfærð hjá sveitasjóði sem kostnaður vegna vegagerðar við Þúfuveg í hreppnum, án þess að reikningar lægju þar að baki. Vegna beiðni E um endurupptöku á umræddum dómi lagði Hæstiréttur fyrir settan saksóknara í málinu að kveða til tvo óhlutdræga matsmenn til að semja rökstudda matsgerð um nánar tilgreind atriði í ákvörðun réttarins. Í kjölfar matsgerðarinnar og skýrslutöku af matsmönnum varð Hæstiréttur við beiðni E um endurupptöku á dómi Hæstaréttar. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að ekki yrði talið að þáverandi ríkissaksóknari hefði verið vanhæfur til að fara með málið þrátt fyrir að bróðir hans væri einn af eigendum endurskoðunarskrifstofu þeirrar er vann ársreikninga hreppsins, og synir hans ynnu hjá fyrirtækinu. Þá lá fyrir í málinu að umræddar 500.000 krónur hefðu verið færðar hreppnum til gjalda í ársreikningi fyrir árið 1996. Verulegt misræmi var annars vegar milli framburðar M, fyrrverandi endurskoðanda hreppsins, um það hvenær umrædd færsla hefði verið færð til inneignar á viðskiptareikning E og aðdragandann að því, og framlagðra bókhaldsgagna og niðurstöðu dómkvaddra matsmanna hins vegar. Í ljósi þess að vafi léki á hvort E hefði vitað um færsluna og hvort huglæg skilyrði um ásetning E samkvæmt 247. og 243. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 væru uppfyllt, var það mat meirihluta Hæstaréttar að ákæruvaldinu hefði ekki tekist að sannað sekt E og var hann því sýknaður af kröfum þess.

Opinbert mál var höfðað á hendur JÁ, T og JG með ákæru í 19 liðum. Á fyrri stigum hafði einum lið ákærunnar verið vísað frá héraðsdómi, svo og hluta eins annars. Í 9 af þeim liðum, sem eftir stóðu, var JÁ einn borinn sökum um að hafa brotið gegn 1. og 2. mgr. 104. gr., sbr. 153. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög með því að hafa látið almenningshlutafélagið B, sem hann var forstjóri fyrir, ýmist veita hluthöfum í félaginu lán eða veita lán til kaupa á hlutum í félaginu. Í 7 liðum voru JÁ og T sakaðir um stórfelld bókhaldsbrot samkvæmt 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa látið rangfæra bókhald B, en í einum af þeim liðum var JG borinn sökum með þeim. Að auki var JÁ sakaður í 6 liðanna um að hafa brotið gegn 1., sbr. 3. mgr. 158. gr. almennra hegningarlaga og 153. gr. og 1. mgr. 154. gr. laga nr. 2/1995 með því að hafa í blekkingarskyni látið senda frá B til Verðbréfaþings Íslands rangar opinberar tilkynningar um hag félagsins, þar sem gætt hafi áhrifa af ætluðum rangfærslum bókhalds þess. Loks voru JÁ og T báðir í einum lið ákærunnar og T einn í öðrum lið bornir sökum um að hafa dregið fé af B. Í héraði var JÁ sýknaður af sakargiftum í fyrstnefndu 9 liðum ákærunnar. Einnig voru JÁ og T sýknaðir af sökum í 3 liðum hennar, sem vörðuðu ætluð bókhaldsbrot, en þeir báðir ásamt JG sakfelldir samkvæmt einum lið og JÁ að auki í því tilviki fyrir að hafa látið senda ranga opinbera tilkynningu um hag B. Þá var T einn sakfelldur fyrir bókhaldsbrot samkvæmt 3 ákæruliðum. JÁ og T voru sýknaðir af sökum um fjárdrátt samkvæmt þeim lið í ákærunni, sem beindist að þeim saman, en T var sakfelldur að hluta fyrir slíkt brot samkvæmt þeim lið, sem sneri að honum einum. Ákærðu lýstu allir yfir áfrýjun varðandi þá liði ákærunnar, sem þeir voru sakfelldir fyrir, en af hálfu ákæruvaldsins var áfrýjað til sakfellingar ákærðu samkvæmt öllum liðum hennar, þó ekki T í því tilviki, þar sem hann hafði verið sakaður ásamt JÁ um fjárdrátt. Fyrir Hæstarétti var ekki tekin til greina krafa JÁ og T um að málinu yrði vísað frá réttinum varðandi nokkra af þeim ákæruliðum, sem þeir höfðu verið sýknaðir af í héraði, enda var ekki fallist á með þeim að ríkissaksóknara hefði borið að tryggja sönnur fyrir því að áfrýjunarstefna hafi í raun verið gefin út á þeim degi, sem hún bar með sér og var lokadagur áfrýjunarfrests gagnvart ákæruvaldinu. Ekki var heldur tekin til greina krafa JÁ og T um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi, en hana höfðu þeir einkum reist á því að ríkissaksóknara hafi verið óheimilt að höfða þetta mál sökum þess að fyrra máli á hendur þeim um samsvarandi sakarefni hafði verið vísað frá dómi, svo og að miklar tafir hafi orðið á málinu og rannsókn þess hjá lögreglu hafi í tilteknum atriðum verið áfátt. Varðandi þá 9 liði ákæru, sem beindust að JÁ vegna ætlaðra brota gegn 104., sbr. 153. gr. laga nr. 2/1995, var ekki fallist á þá málsvörn hans að í ákvæðum þessum væri ekki að finna nægilega skýra refsiheimild. Í 6 af þeim tilvikum var talið að B hefði ekki veitt lán í skilningi 104. gr. og var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu JÁ að því leyti. Í 3 tilvikum var á hinn bóginn litið svo á að félagið hefði veitt lán í skilningi ákvæðisins. Í héraðsdómi hafði JÁ verið sýknaður af sökum samkvæmt þeim liðum ákærunnar án þess að afstaða væri tekin til þess hvort sannað væri að hann hafi af ásetningi látið B veita þessi lán, en lánin voru veitt á árunum 1999 og 2001. Með því að litið var svo á að brot þessi, ef sönnuð yrðu, myndu ekki varða þyngri refsingu en sektum þótti sýnt að hugsanleg sök hafi hér verið fyrnd, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga. Yrði andstætt rétti JÁ samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar til réttlátrar meðferðar máls innan hæfilegs tíma að ómerkja héraðsdóm til þess eins að láta meta hvort sök hans væri sönnuð samkvæmt þessum ákæruliðum en sýkna hann að því búnu vegna fyrningar. Niðurstaða héraðsdóms um sýknu JÁ var því einnig staðfest um þessa ákæruliði. Varðandi önnur brot, sem ákærðu voru gefin að sök og þeir höfðu verið sýknaðir af í héraði, var ekki fallist á með ákæruvaldinu að fært væri samkvæmt 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að endurskoða sönnunarmat héraðsdóms á grundvelli skjallegra gagna einna og án tillits til munnlegra skýrslna fyrir héraðsdómi. Í þeim tilvikum þóttu ekki efni til að ómerkja héraðsdóm á grundvelli 5. mgr. sömu lagagreinar, en niðurstöður hans um sakfellingar JÁ, T og JG voru staðfestar, að frátalinni sakfellingu þess fyrstnefnda fyrir að hafa látið senda ranga opinbera tilkynningu um hag B, enda lá slík tilkynning ekki fyrir í málinu. JÁ og JG voru dæmdir til að sæta fangelsi í 3 mánuði og T í 12 mánuði, en refsing þeirra allra var bundin skilorði.

K var ákærður ásamt X og Z fyrir tvö húsbrot. Þá voru K og X ákærðir fyrir stórfellda líkamsárás með því að hafa í sameiningu veist að C. Í ákærunni var talið að K hefði slegið C með hafnaboltakylfu svo hann féll í gólfið og sparkað ítrekað í hann en að X hefði síðan klippt litla fingur vinstri handar af C með greinaklippu. K neitaði að hafa sparkað í C og að hafa tekið þátt í að klippa fingur af honum en játaði brot sín að öðru leyti. Með framburði vitna þótti sannað að K hefði sparkað í C eftir að hann féll í gólfið. Þá var fallist á að í ákærunni væri K gefið að sök að vera samverkamaður X við að klippa fingurinn af. Varð að meta framgöngu hans við líkamsárásina þannig að um samverknað hans og X hefði verið að ræða. Með brotum sínum rauf K skilorð 45 daga fangelsisrefsingar samkvæmt dómi frá 2005 og var hann tekinn upp og dæmt í einu lagi fyrir brotin samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga. Tveir eldri dómar, þar sem K var fundinn sekur um líkamsárásir, höfðu ítrekunaráhrif á brot hans nú. Þá var litið til þess við ákvörðun refsingar að K og X stóðu saman að árásinni, hversu hrottafengin hún var og þeirra afleiðinga sem hlutust af henni auk þess sem skipulagning og aðdragandi hennar þóttu bera vott um einbeittan ásetning. Var refsing K ákveðin þriggja ára fangelsi.

X og Y voru ákærðir fyrir að hafa veist að A og rifið allhrottalega í kynfæri hans. Framburður C var ekki samhljóða um það hvar eða hvernig atlagan hefði farið fram né hvor þeirra X eða Y hefði veitt honum þá ákverka sem í ákæru greinir. X og Y neituðu báðir sök en báru báðir við að hafa munað lítið eftir atburðinum sökum ölvunar. Annar vitnisburður en frá A lá ekki fyrir í málinu. Að öllu virtu og með vísan til 45. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála þótti ósannað gegn neitun X og Y að þeir hefðu gerst sekir um verknaðinn. X og Y voru því sýknaðir af kröfum ákæruvaldsins og með vísan til 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 var bótakröfu vísað frá héraðsdómi. Í niðurstöðu sinni fann Hæstiréttur að þeim drætti sem orðið hafði á málinu í héraði, en frá því málið var þingfest liðu 14 mánuðir þar til aðalmeðferð þess fór fram. Þessi dráttur þótti ekki verða réttlættur og var talinn brjóta í bága við 1. mgr. 133. gr. laga nr. 19/1999 og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Einnig þótti aðfinnsluvert að látið var við það sitja að taka skýrslu af A í gegnum síma, þrátt fyrir að hann væri eina vitnið í málinu og ljóst að mikilvægt væri vegna sönnunargildis framburðar hans að hann kæmi fyrir dóminn í ljósi meginreglu 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991.

Með ákæru 31. mars 2006 voru JÁJ, TJ og JGS ákærðir í 19 liðum fyrir ýmis brot í tengslum við rekstur B hf. Með úrskurði héraðsdóms 30. júní 2006, sem staðfestur var með dómi Hæstaréttar 21. júlí sama ár var fyrsta ákæruliðnum vísað frá dómi. Með dómi héraðsdóms 3. maí 2007 var tíu liðum ákærunnar gegn JÁJ og TJ einnig vísað frá dómi en efnislega leyst úr öðrum liðum hennar. Þá var þeim hluta ákærunnar, er beindist gegn JGS, ennfremur vísað frá dómi. Ríkissaksóknari kærði frávísun ákæruliðanna til Hæstaréttar og krafðist þess að lagt yrði fyrir héraðsdóm að taka þá til efnismeðferðar. Á það var fallist að sá annmarki, sem héraðdómur taldi vera á skýrleika refsiheimildar 104. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög, gæti ekki einn út af fyrir sig leitt til þess að máli yrði vísað frá dómi. Var frávísun ákæruliða tvö til níu, þar sem JÁJ var borinn sökum um brot gegn umræddu ákvæði, því felld úr gildi. Hins vegar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ákærulið tíu, þar sem JÁJ var aðallega borinn sökum um meiriháttar bókhaldsbrot en til vara um brot gegn áðurnefndu ákvæði laga nr. 2/1995, væri ekki lýst í ákæru í samræmi við c. lið 1. mgr. 116. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að því leyti sem háttsemin var í ákærunni talin fela í sér bókhaldsbrot. Verknaðarlýsing ákæruliðarins olli hins vegar ekki vafa að því leyti sem háttsemin var talin varða við umrætt ákvæði laga nr. 2/1995 og var frávísun ákæruliðarins því felld úr gildi hvað varðar sakargiftir, sem hafðar voru uppi til vara. Frávísun ákærunnar gegn JGS var á því reist að á fyrri stigum málsins hefði hann haft stöðu vitnis en ekki sakbornings við skýrslutökur hjá lögreglu. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að ein skýrsla hefði verið tekin af JGS sem sakborningi eftir að settur ríkissaksóknari tók við málinu og hefði sú lögreglurannsókn lagt nægilegan grundvöll að útgáfu á ákæru gegn honum. Væru því ekki efni til að vísa sakargiftum á hendur honum frá dómi vegna þess hvernig rannsókn á þessu atriði hefði verið hagað á fyrri stigum, enda kæmi hún að því leyti ekki til álita við úrlausn málsins. Þá var ekki fallist á með JGS að svör saksóknara til verjenda annarra sakborninga í málinu, þar sem skýringar voru gefnar á því hvers vegna hann hefði ekki verið ákærður í fyrra máli, ættu að leiða til þess að óheimilt hefði verið að gefa síðar út ákæru gegn honum. Var frávísun ákærunnar á hendur JGS því felld úr gildi. Að lokum var talið að tilgreining í 19. lið ákærunnar á þeirri háttsemi, sem TJ var þar gefin að sök, væri nægilega ljós og samrýmdist c. lið 1. mgr. 116. gr. laga nr. 19/1991. Var ákvæði héraðsdóms um frávísun ákæruliðarins því fellt úr gildi. Lagt var fyrir héraðsdóm að taka ofangreinda ákæruliði alla til efnismeðferðar í samræmi við það sem að framan greinir.

J var sakfelldur fyrir að hafa aðfararnótt 10. september 2005, sem skipstjóri skemmtibátsins Hörpu á siglingu með fjóra farþega, verið undir áhrifum áfengis við stjórn bátsins og ekki haft gát á siglingaleiðinni er siglt var í næturmyrkri og slæmu skyggni og hafa þannig með stórfelldri vanrækslu í skipstjórastarfi orðið valdur að því að báturinn steytti á Skarfaskeri með þeim afleiðingum að farþeginn X lést og farþeginn Y hlaut verulega áverka. Þá var hann sakfelldur fyrir að hafa ekki gert ráðstafanir til bjargar farþegum eftir að stórlega laskaður báturinn losnaði af skerinu um 20 mínútum eftir ásiglinguna, hvorki leitað aðstoðar björgunarliða né siglt skemmstu leið til lands, heldur tekið stefnu austur Viðeyjarsund þar sem bátnum hvolfdi skömmu síðar með þeim afleiðingum að farþeginn Z drukknaði en Y hlaut ofkælingu. Voru brot ákærða heimfærð undir 215. gr. og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk 2. mgr. 6. gr., 11. gr., 1. mgr. 7. gr., sbr. 239. gr., 1. mgr. og 2. mgr. 238. gr. siglingarlaga nr. 34/1985. Fyrir Hæstarétt var lögð fram matsgerð tveggja lækna sem töldu að J hefði verið ófær um að hugsa rökrétt eða taka fulla ábyrgð á gerðum sínum í kjölfar ásiglingarinnar. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að matsmenn hafi ekki getað stutt niðurstöðu sína við beina skoðun eða rannsóknir á ákærða, enda hafi þeim verið falið að leggja mat á mjög skammvinnt tímabundið andlegt ástand hans eftir slysið, sem varð hálfu öðru ári áður en matið fór fram. Rýri þetta sjálfstætt gildi matsgerðarinnar mjög. Ekki þótti af gögnum málsins unnt að draga þá ályktun að J hefði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum eftir ásiglinguna, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga, eða að hann hefði orðið fyrir slíkri truflun að 16. gr. laganna ætti við. Var niðurstaða héraðsdóms um 3 ára fangelsisrefsingu J staðfest. Þá var J dæmdur til greiðslu miskabóta tilhanda eftirlifandi foreldrum og börnum X og Z.

X var ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa stungið föður sinn með hnífi í hægri síðu með þeim afleiðingum að hann hlaut lífshættulega áverka. Fallist var á með héraðsdómi að ósannað væri að X hefði fyrirfram ætlað að ráða föður sínum bana. Þegar litið var til atvika og þá einkum til þess hve hættulegu og stóru vopni X beitti, hvert hann beindi því og hve langt það gekk inn í líkama árásarþola, svo og með hliðsjón af afleiðingum stungunnar, þótti verða að álykta að X hafi hlotið að vera ljóst, er hann hóf atlöguna með hnífnum, að bani hlytist eða kynni að hljótast af henni. Var hann því sakfelldur fyrir brot gegn 211. gr, sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Eftir atvikum öllum þótti rétt að ákveða refsingu hans með hliðsjón af 2. mgr. 20. gr. og fyrri málslið 75. gr. almennra hegningarlaga, auk þess sem litið var til 1., 2., 4. og 5. tl. 70. gr. laganna. Að öllu virtu þótti refsing X hæfilega ákveðin fangelsi í 2 ár, en þar af voru 1 ár og 9 mánuðir skilorðsbundnir. Þá var honum gert að sæta sérstöku umsjónarskilyrði í eitt ár, sbr. 1. tl. 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga.

T var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps með því að hafa ráðist að E vopnaður stórum hnífi eða sveðju og höggvið í höfuð hans og líkama. Hann var jafnframt sakfelldur fyrir fjórar líkamsárásir, brot á vopnalögum og brot á lögum um ávana- og fíkniefni. Tekið var fram að T væri nú sakfelldur fyrir mörg alvarleg brot og hefði með þeim rofið skilorð þriggja mánaða fangelsisdóms vegna tveggja líkamsárása og fleiri brota. Þá var vísað til fyrirliggjandi vottorða um hegðun og hagi T eftir að brotin voru framin og til þess að T hefði greitt E bætur í samræmi við niðurstöðu héraðsdóms. Að því öllu virtu var hann dæmdur til að sæta fangelsi í sex ár. Á og H voru báðir sakfelldir fyrir líkamsárásir og þótti refsing þeirra hæfilega ákveðin skilorðsbundið fangelsi í fjóra mánuði.

Málinu var vísað frá héraðsdómi, þar sem lögreglustjóra brast heimild að lögum til að gefa út ákæru í því. Ákærði hefur viðurkennt að hafa kastað matardiski í áttina að brotaþola með þeim afleiðingum að hún hlaut skurð á höfði og vísifingri vinstri handar eins og nánar er lýst í ákæru. Ákærði neitar því hins vegar að ásetningur hans hafi staðið til þess að valda brotaþola tjóni eða stofna heilsu hennar í augljósan háska. Vitnið, C, segist halda að diskurinn hafi fyrst lent á veggnum og síðan kastast í brotaþola. Vitnið, A, brotaþoli í máli þessu, kveðst hins vegar ekki gera sér grein fyrir hvort diskurinn lenti á veggnum eða beint á henni sjálfri. Þá ber vitnið, B, að af ummerkjum að dæma hafi verið greinilegt að diskurinn lenti í um 1,5 m hæð á veggnum til hliðar við borðið þar sem brotaþoli sat ásamt fleira fólki. Með vísan til framangreinds er ósannað að diskurinn hafi lent á höfði brotaþola og síðan í vegg eins og í ákæru greinir. Verður því að miða við að diskurinn hafi fyrst hafnað á veggnum og að brot úr honum hafi kastast í brotaþola með þeim afleiðingum, sem greinir í ákæru. Ekki verður talið að vörn hafi verið áfátt vegna þess að verknaðarlýsing var ekki rétt að þessu leyti í ákæru, enda tjáðu ákærandi og verjandi sig um þetta sakaratriði í munnlegum málflutningi. Ákærði kveðst hafa verið undir miklum áhrifum áfengis í umrætt sinn og að verknaðurinn hafi verið unninn í fullkomnu rænuleysi Á það ber að líta að ákærði kom sér sjálfur í þetta ástand og athafnir hans í umrætt sinn sýna að hann var ekki fullkomlega rænulaus á verknaðarstund. Verður því ekki talið að um hafi verið að ræða slíkt rænuleysi, sem 17. gr. almennra hegningarlaga kveður á um. Er sýknukröfu ákærða á þeim grundvelli því hafnað. Með hliðsjón af því að tilviljun ein virðist hafa ráðið því hvar umrædd skál lenti og að öðru leyti með vísan til framburðar ákærða og vitna hér fyrir dómi þykir ekki í ljós leitt að ásetningur ákærða hafi staðið til þess að valda brotaþola tjóni. Verður brot hans því ekki talið varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Á árinu 1997 var ákærði dæmdur til greiðslu sektar og sviptur ökurétti í tvö ár vegna ölvunaraksturs. Við ákvörðun refsingar er litið til þess að ákærði hefur játað brot sitt greiðlega. Refsing ákærða þykir hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga. Eftir atvikum þykir rétt að skilorðsbinda refsinguna og ákveða að hún falli niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dómsins haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

K var fundinn sekur um að hafa ekið bifreið á 159 km/klst, þar sem leyfilegur hámarkshraði var 90 km/klst, ölvaður og sviptur ökurétti. Jafnframt var hann fundinn sekur um rangar sakargiftir með því að hafa gefið lögreglu upp nafn og kennitölu annars manns og þannig komið því til leiðar að sá maður varð ákærður fyrir umrædd brot. Var K dæmdur til sex mánaða fangelsisvistar en 30 daga skilorðsdómur var dæmdur með. Fyrir Hæstarétt voru lögð gögn um að hagir K hafi breyst mjög til hins betra frá því sem áður var, en K var ungur að árum er hann framdi brot sín. Þótti því mega skilorðsbinda dóminn.

G var sakfelldur fyrir fjögur þjófnaðarbrot, þar af þrisvar sinnum fyrir innbrot í íbúðarhúsnæði, eina tilraun til þjófnaðar, þrjú fjarsvikabrot, þrjú skalafalsbrot og hilmingu er tók til muna úr fjórum innbrotum. Voru sum brota ákærða voru skipulögð með nokkrum fyrirvara. G, sem var vanaafbrotamaður, hlaut sinn fyrsta dóm 17 ára gamall. Var refsing hans ákveðin að teknu tilliti til ákvæða 60. gr., 72. gr., 77. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Gögn um geðhagi og veikindi G höfðu ekki áhrif á ákvörðun refsingar í málinu, og tekið fram að fangelsismálastofnun gæti samkvæmt lögum nr. 48/1988 um fangelsi og fangavist leyft að fangi væri vistaður á sjúkrahúsi eða annarri stofnun svo hann fengi notið sérstakrar meðferðar ef slíkt væri talið henta vegna heilsufars hans.

S lagði beiðni um aðför fyrir héraðsdóm til að afla heimildar til fjárnáms fyrir sekt sem S hf. hafði verið gert að greiða með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála. S hf. mótmælti því að fjárnám yrði heimilað fyrir innheimtuþóknun lögmanns S og öðrum kostnaðarliðum vegna aðgerða til innheimtu sektarinnar. Talið var að S skorti til þess lagastoð að fella kostnað af innheimtu sektar á gjaldanda. Gæti S því ekki leitað fjárnáms hjá S hf. fyrir öðru en fjárhæð sektarinnar sem slíkrar.

Ákærði krefst þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur verði ómerktur og málinu vísað til nýrrar meðferðar fyrir fjölskipuðum héraðsdómi. Til vara krefst hann sýknu af kröfum ákæruvalds, en til þrautavara að refsing samkvæmt hinum áfrýjaða dómi verði milduð. I. Málavöxtum er rækilega lýst í hinum áfrýjaða dómi. Eins og þar greinir var lögreglunni tilkynnt um umferðarslys í Hvalfjarðargöngum kl. 8.13 að morgni 20. apríl 2000. Hafði bifreið verið ekið utan í jarðgöngin skammt frá suðurmunna þeirra. Bifreiðinni, sem var stórskemmd, hafði verið lagt í útskot í göngunum, en loka þurfti fyrir umferð um þau vegna braks úr henni, sem dreifst hafði um veginn. Ákærði, sem var ökumaður og eigandi bifreiðarinar, fékk far með vegfarendum af vettvangi til Akraness, en lét hjá líða að tilkynna um óhappið í gjaldskýli norðan við göngin. Klukkan 9.12 tilkynnti hann lögreglunni símleiðis að hann hafi verið ökumaður bifreiðarinnar. Var hann handtekinn á heimili sínu á Akranesi kl. 9.48 og færður á lögreglustöð, þar sem Viðar Einarsson varðstjóri tók af honum skýrslu. Í framhaldi af skýrslutökunni dró læknir ákærða blóð og reyndist vínandi í því vera 0,87‰. Hefur sú niðurstaða ekki verið rengd. II. Ákærða er gefið að sök að hafa verið undir áhrifum áfengis er hann ók bifreiðinni umrætt sinn. Hann neitar sakargiftum. Í áðurnefndri lögregluskýrslu, sem varðstjóri tók af ákærða strax eftir handtöku og sá síðarnefndi undirritaði, kemur fram að hann hafi verið við drykkju frá því kl. 23.00 að kvöldi 19. apríl 2000 og fram til kl. 2.30 aðfaranótt 20. apríl. Þá báru lögreglumennirnir Viðar Einarsson og Jóhanna Heiður Gestsdóttir fyrir héraðsdómi að ákærði hafi við þetta sama tækifæri verið spurður um það hvort hann hafi drukkið áfengi eftir að akstri lauk og hann svarað því neitandi, en af tæknilegum ástæðum hafi texti þessa efnis ekki komið fram í lögregluskýrslunni, sem ákærði las og undirritaði. Þá bar Jóhanna Heiður Gestsdóttir fyrir héraðsdómi að ákærði hafi eftir handtökuna á leið til skýrslugjafar sagst hafa verið að drekka bjór um nóttina. Hafi hann verið spurður hvort hann hafi neytt áfengis eftir að akstri lauk og hann neitað því. Ákærði telur framangreind ummæli í lögregluskýrslu um áfengisneyslu nóttina fyrir óhappið á misskilningi byggð og hefur mótmælt framangreindum framburði lögreglumannanna. Fyrir héraðsdómi bar hann að kvöldið fyrir óhappið hafi hann drukkið tvö 33 cl glös af bjór fyrir miðnætti. Hann hafi unnið til kl. 2.30 um nóttina á vínveitingastað í Reykjavík. Síðan hafi hann lagt sig en haldið heimleiðis upp á Akranes kl. 7.30 að morgni 20. apríl 2000. Hann hafi ekki verið undir áhrifum áfengis þá, en á þeirri leið hafi óhappið orðið. Bar hann einnig fyrir héraðsdómi að eftir að hann tilkynnti lögreglunni um að hann hefði verið ökumaður bifreiðarinnar og áður en hann var handtekinn hafi hann drukkið þrjú til fjögur glös af sterku áfengi blönduðu með vatni og einn bjór. Samkvæmt framansögðu stangast framburður ákærða fyrir dómi í verulegum atriðum á við það, sem eftir honum er haft í lögregluskýrslu, og það, sem lögreglumenn bera fyrir dómi að hann hafi skýrt þeim frá. Með hliðsjón af 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála verður sakfelling ákærða ekki reist á því, sem skráð var eftir honum í lögregluskýrslu, nema önnur atriði styðji þann framburð í verulegum atriðum. Breytir þar engu um þótt lögreglumenn þeir, sem í hlut áttu, hafi fyrir dómi skýrt frá samtölum sínum við ákærða og framburði hans við skýrslutöku hjá lögreglu. Verður því hvorki lagt til grundvallar að ákærði hafi á fyrri stigum sjálfur borið um drykkju sína aðfaranótt 20. apríl 2000 né að hann hafi þá neitað að hafa neytt áfengis eftir óhappið og áður en blóðsýni var tekið til vínandagreiningar. Vegfarendur þeir, sem ákærði fékk far með af slysstað, Ásmundur Jónsson og Gunnar Snorri Gunnarsson, báru fyrir héraðsdómi að áfengislykt hefði verið af ákærða og hann sagst hafa drukkið tvo til þrjá bjóra, svo og að hann hafi beðið þá um að aka framhjá gjaldskýlinu norðan við göngin. Bar Gunnar að ákærði hafi sagst vera hræddur um að „það gæti mælst í sér“ og „að hann ætlaði bara að láta konuna tilkynna að hún hafi verið á bílnum“. Ákærði tilkynnti lögreglunni ekki um óhappið og að hann hefði ekið bifreiðinni fyrr en klukkan 9.12, klukkustund eftir að það varð, en áður hafði eiginkona hans tilkynnt lögreglu að hún hafi ekið bifreiðinni. Af þessu er ljóst að ákærði reyndi að komast hjá því, eða að minnsta kosti fresta því, að tilkynna lögreglunni um þátt sinn í óhappinu. Þótt frásögn ákærða um áfengisneyslu eftir að akstri lauk sé lítt trúverðug og hann hafi ekki skýrt frá henni fyrr en í lögregluskýrslu tæpum mánuð eftir óhappið, liggja ekki fyrir samkvæmt því, sem að framan greinir, óyggjandi gögn um að ákærði hafi ekki neytt áfengis á þeim tíma, sem leið frá því að akstri hans lauk og þar til blóðsýni var tekið úr honum til vínandagreiningar. Þótt háttsemi ákærða að öðru leyti sé samkvæmt framansögðu fremur til styrktar sakfellingu en sýknu, er allt að einu varhugavert með vísan til 45. gr. og 46. gr. laga nr. 19/1991 að telja nægilega sannað að hann hafi verið undir áhrifum áfengis við akstur að morgni 20. apríl 2000. Verður ákærði því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu. Allur sakarkostnaður greiðist úr ríkissjóði, eins og nánar greinir í dómsorði.

V var ákærður fyrir líkamsmeiðingar af gáleysi með því að hafa ekið bifreið sinni yfir óbrotna línu, fram úr annarri bifreið og framan á bifreið sem kom úr gagnstæðri átt. Var hann dæmdur til skilorðsbundinnar fangelsisrefsingar auk sektar og ökuleyfissviptingar.