Ágreiningur þessa máls varðaði verksamning vegna framkvæmda við vöruhúsa- og skrifstofubyggingu að Korngörðum 3 í Reykjavík. Óumdeilt var að verkið hefði tafist vegna seinkunar á afhendingu hönnunargagna en ágreiningur var um hvort hún skýrði þær tafir sem urðu á verkframkvæmdinni. Aðalstefnandi sem var einn af undirverktökum byggði á því að kostnaður hans hefði aukist verulega vegna stórfelldra vanefnda á afhendingu hönnunargagna, verkstaðar og af völdum annarra verktaka. Gagnstefnandi sem jafnframt var aðalverktaki fasteignarinnar, byggði á því að hann ætti rétt á afslætti og bótum vegna afnotamissis og galla á verkframkvæmdinni. Ágreiningurinn laut að mörgum verkþáttum, svo sem framleiðslu á stáli og uppsetningu stálvirkis í eigninni, samlokueiningum vegna utanhússklæðningar, samlokueiningum í frysti, samningi um viðbótarstál og samningi um afhendingu á trapízuplötum í skrifstofuhluta. Þá var deilt um hvort gallar hefðu verið á verkinu, svo sem málningu stálvirkis, herslumælingar, litamismun í klæðningu, leka, þykkt samlokueininga í frysti og frágangi. Ágreiningur var um fullnægjandi upplýsingagjöf, afhendingu vinnusvæðis, starfsmannafjölda, tafabætur, tapaðar leigutekjur, gengismun, afhendingu verkstaðar, verkábyrgð, sönnun, þ.m.t sönnunargildi matsgerða, verkstjórn, vaxtakröfu, gengismun, stöðuúttektir, skuldajöfnuð, dráttarvaxtakröfu og verðbætur. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnandi bæri ábyrgð á þeim töfum sem urðu á reisningu stálvirksins, ekki aðeins vegna tafa á hönnunargögnum og afhendingu verksvæðis, heldur fyrst og fremst vegna tafa á vinnu uppsteypuverktaka sem gagnstefnandi bar ábyrgð á. Að mati dómsins var það forsenda þess að unnt færi að ljúka stálreisningunni að uppsteypu væri lokið. Að því er varðaði utanhússklæðningu á svokölluðum MW samlokueiningum var talið að sú staðreynd að verkið fluttist yfir á tímabil þar sem veðurfar var miklu óhagstæðara hefði aðalstefnandi átt rétt á framlengingu verktímans. Allt að einu var talið að aðalstefnandi yrði að bera ábyrgð á töfum vegna skorts á efni vegna skemmdra og gallaðra samlokueininga, sem mátti rekja til skemmda í flutningi, geymslu efnis og gallaðra pantana. Þá var jafnframt fallist á tafabætur vegna riftunar á samningi um skrifstofuhluta. Fallist var á að aðalstefnandi hefði upplýst gagnstefnda um tafir og jafnframt að hann ætti kröfu um viðbótarkostnað vegna seinkunar á afhendingu verkstaðarins, aukins kostnaðar við yfirstjórn, viðbótarkostnaðar við uppsetningu á stálvirkinu, en hafnað var greiðslu vegna viðbótarverka og stáli sem ekki nýttist. Þá var fallist á að gagnstefnandi hefði verið heimilt að ganga að verkábyrgð, auk þess sem ekki var talið að aðalstefnandi ætti rétt á vöxtum vegna uppgjörs reikninga, en fallist var á gengismun vegna fjögurra reikninga og fyrirframgreiðslu. Þá var jafnframt fallist á tafabætur ýmsar gallakröfur gagnstefnanda, en krafa um tapaðar leigutekjur var talinn tilhæfulaus enda tafabætur umsamdar. Var gagnstefnanda gert að greiða málskostnað vegna þessa þáttar málsins en að öðru leyti féll málskostnaður niður. Loks var hafnað kröfum um aukinn kostnað vegna eftirlits, viðbótarstáls, verðbóta, þykktar samlokueininga, og tafabóta sem gagnstefnandi greiddi til undirverktaka sem annaðist framleiðslu og uppsetningu á hillukerfi svo á gámaleigu vegna búnaðar þessa undirverktaka.
Erlent flugfélag höfðaði mál á hendur íslensku fyrirtæki til þess að fá greiddar bætur vegna óbeins tjóns sem hlotist hefði af því að vinnuvél stefnda rakst utan í flugvél stefnanda á Keflavíkurflugvelli. Stefndi var sýknaður af öllum kröfum stefnanda.
Ólöf Á. Sigurðardóttir (
Guðbrandur Jóhannesson lögmaður)
gegn
húsfélaginu Rauðalæk 44, Sigrúnu Sigurðardóttur, Daníel Kristjáni Oddssyni, Erlu Kristínu Bjarnadóttur, Benedikt Magnússyni og Evu Maríu Þórhallsdóttur (
Skúli Sveinsson lögmaður)
Fyrrum eigandi íbúðar i fjölbýlishúsi setti fram kröfur á hendur húsfélagi og eigendum íbúða í húsinu. Skaðabótakröfur stefnanda voru fyrndar og stefndu því sýknaðir af þeim. Eftirstandandi kröfu var ekki mótmælt og hún því tekin til greina.
Seljanda fasteignar gert að greiða skaðabætur þar sem breytingar á fasteigninni voru án byggingarleyfa og byggingarfulltrúi hafði krafist þess að eignin yrði færð í upprunalegt horf sem seljandinn upplýsti kaupendur ekki um.
Jóhannes Sigurðsson Magnús B. Jóhannesson og Sigurður Eyberg Jóhannesson (
Skúli Sveinsson lögmaður)
gegn
Einari Jónssyni og Drífu Friðgeirsdóttur (
Magnús Guðlaugsson lögmaður)
J, M og S keyptu jörðina Hróðnýjarstaði í Dalabyggð af E og D ásamt íbúðarhúsi og útihúsum sem á jörðinni stóðu og nánar tilgreindu fylgifé. Kaupendur kröfðust skaðabóta eða afsláttar vegna galla sem þeir töldu vera á íbúðarhúsinu auk skaðabóta fyrir óbeint tjón og kostnað vegna hreinsunar fasteignarinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að tiltekna ágalla hefðu kaupendur átt að sjá við venjulega skoðun en ósannað væri að seljendur hefðu vitað um aðra. Þar af leiðandi hefði upplýsingaskylda seljenda ekki náð til þeirra og yrði meint tjón kaupenda ekki rakið til sakar seljenda. Samkvæmt niðurstöðu matsgerðar hefðu umræddir ágallar einungis numið 7,32% af kaupverði fasteignarinnar og yrði ekki talið eins og atvikum máls háttaði að þeir hefðu rýrt verðmæti hennar svo nokkru varðaði. Varðandi kröfu um hreinsun fasteignarinnar kom fram að leggja yrði til grundvallar að úrgangur í fjár- og haughúsi sem nýttur hefði verið af E og D sem áburður á tún teldist tilheyra búrekstri jarðarinnar og hefði því átt að fylgja með í kaupunum. Þá var lagt til grundvallar að ekki yrðu gerðar eins ríkar kröfur til seljenda um hreinsun fasteignar þegar um sölu á atvinnustarfsemi væri að ræða og fyrir lægi að kaupendur hygðust halda áfram sambærilegri starfsemi á eigninni. Í ljósi óverulegs umfangs þeirra hluta sem hefðu verið til staðar á jörðinni við afhendingu og að ætla mætti að hluti þeirra hefði getað nýst kaupendum við rekstur bújarðarinnar var ekki fallist á að E og D hefðu vanrækt skyldur sínar til að hreinsa fasteignina fyrir afhendingu. Voru þau samkvæmt því sýknuð af öllum kröfum J, M og S.
Krafa um bætur fyrir óbeint tjón vegna galla talin fyrnd.
Í nóvember 2014 keyptu E og H fasteign af Þ og S og greiddu hluta kaupverðs með fasteign í sinni eigu. Í byrjun sumars 2015 urðu Þ og S þess vör að múrklæðning utan á þeirri fasteign væri laus á sumum stöðum auk þess sem þau höfðu uppgötvað ummerki rakaskemmda. Ástand fasteignarinnar var metið af verkfræðistofu, dómkvöddum matsmanni og loks yfirmatsmönnum og var niðurstaða allra að fasteignin væri haldin ýmsum ágöllum. Í kjölfarið höfðuðu Þ og S mál á hendur E og H og kröfðust þess aðallega að staðfest yrði riftun þeirra á umræddum kaupsamningum en til vara að þeir yrðu ógiltir. Samhliða kröfu um riftun og ógildingu gerðu þau kröfu um greiðslu skaðabóta. Til þrautavara kröfðust þau greiðslu skaðabóta fyrir beint og óbeint tjón og/eða afsláttar. Í dómi Landsréttar var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að umrædd fasteign hefði verið haldin þeim ágöllum sem lýst var í yfirmatsgerð og viðbótarmatsgerð en þeir námu 28,6% af kaupverði fasteignarinnar. Ekki var talið sannað að E og H hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi eða vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Ekki var heldur talið að Þ og S hefðu getað áttað sig á ágöllunum við venjulega skoðun, sbr. 29. gr. laga nr. 40/2002. Landsréttur lagði til grundvallar að ágallarnir hefðu rýrt verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði, sbr. síðari málslið 18. gr. laga nr. 40/2002. Því hefði fasteignin verði gölluð þegar hún var afhent Þ og S. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sýknu E og H af kröfu um riftun þar sem tvö og hálft ár höfðu liðið frá gerð kaupsamninganna þar til riftunaryfirlýsing var fyrst send þeim. Liðinn hefði verið sá frestur sem sanngjarnt mætti telja að Þ og S hefðu haft til að senda riftunaryfirlýsinguna, sbr. 1. málslið 2. mgr. 42. gr. laga nr. 40/2002. Þá var niðurstaða héraðsdóms jafnframt staðfest um sýknu E og H af varakröfu Þ og S um ógildingu kaupsamninganna og að ekki yrði fallist á sýknukröfur E og H vegna meints tómlætis Þ og S. Aftur á móti var E og H gert að greiða Þ og S skaðabætur vegna þess tjóns sem þau síðarnefndu hefðu orðið fyrir vegna umræddra galla á fasteigninni. Ekki lá fyrir sönnun um að E og H hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi og voru þau því sýknuð af kröfu um greiðslu skaðabóta vegna óbeins tjóns, sbr. 1. mgr. 43. gr. laga nr. 40/2002.
Í ehf. og DL ehf., síðar D ehf., gerðu með sér samning um kaup þess fyrrnefnda á öllum rekstri þess síðarnefnda, en félagið annaðist einkum innflutning á fiskilínum og krókum til sölu til útgerða á Íslandi. Í 12. grein kaupsamningsins var að finna ákvæði um samkeppnishömlur þar sem DL ehf. og fyrirsvarsmaður þess, A, skuldbundu sig í þrjú ár frá afhendingu að stunda ekki starfsemi sem teldist geta verið í samkeppni við þann rekstur sem yfirtekinn var samkvæmt samningnum. Í ehf. taldi að A hefði brotið gegn 12. grein samningsins og höfðaði mál gegn A og D ehf., en bú þess félags var síðar tekið til gjaldþrotaskipta, þar sem krafist var skaðabóta óskipt úr hendi þeirra vegna þess tjóns sem það taldi sig hafa orðið fyrir, m.a. vegna tapaðrar viðskiptavildar. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að A hefði brotið gegn þeirri skuldbindingu sem hann gekkst undir samkvæmt 12. grein kaupsamningsins með atbeina sínu að innflutningi á tveimur gámum með fiskilínu og fleiri vörum sem og vegna samskipta hans í óþökk Í ehf. við framleiðanda fiskilínunnar í Suður-Kóreu. Þá taldi Hæstiréttur að A hefði ljáð atbeina sinn, í gegnum einkahlutafélag sem hann hefði að minnsta kosti óbein tengsl við, til þess að Í ehf. hefði ekki átt þess kost að flytja inn og selja í heildsölu króka frá tiltekinni verksmiðju í Indlandi, en þá hafði DL ehf. áður selt. Hefði hann þannig vanrækt þær skyldur sem hann undirgekkst með samningnum og komið í veg fyrir að Í fengi afhent það sem félagið hafði keypt. Hefði A með háttsemi sinni rýrt af ásettu ráði verðmæti hins selda og valdið Í tjóni. Bæri hann á því skaðabótaábyrgð og þar sem háttsemin hefði verið saknæm tæki ábyrgðin bæði til beins og óbeins tjóns Í. Var A gert að greiða Í 25.000.000 krónur í skaðabætur sem ákveðnar voru að álitum. Þrotabú D ehf. var á hinn bóginn sýknað með vísan til þess að hvorki hefði verið sýnt fram á að félagið hefði átt þátt í innflutningi á umræddum tveimur gámum með fiskilínu né að það hefði á annan hátt brotið gegn 12. grein kaupsamningsins, en félagið yrði ekki talið samábyrgt vegna vanefnda A.
A og H höfðuðu mál á hendur Ó til heimtu eftirstöðva kaupverðs samkvæmt kaupsamningi um fasteign, en Ó hélt uppi gagnkröfu vegna ætlaða galla á hinu selda. Var gagnkrafan í fyrsta lagi vegna ýmissa galla sem hann taldi vera innanhúss, einkum vegna raka eða myglu, í öðru lagi á þaki, í þriðja lagi á fráveitulögnum og í fjórða lagi á baðherbergi. Þá krafðist Ó skaðabóta vegna kostnaðar við leigu á húsnæði þann tíma sem viðgerðum og endurbótum stóð. Talið var að Ó hefði engar sönnur fært að því að A og H hefðu verið kunnugt um þann raka sem fannst innanhúss þannig að varðaði vanrækslu á upplýsingaskyldu seljanda samkvæmt 26. gr. fasteignakaupalaga nr. 40/2002. Á hinn bóginn þótti sannað að A og H hefðu hlotið að vita um ástand þakviða við skorstein fasteignarinnar og að öndunarpípa hefði ekki legið í gegnum þakið, heldur endað í risinu sjálfu. Voru þau því dæmd skaðabótaskyld vegna tjóns sem af þessu mátti leiða. Jafnframt var talið að ástand frárennslislagna hefði ekki verið í samræmi við upplýsingar í söluyfirliti fasteignarinnar. Með vísan til 1. mgr. 27. gr. fasteignakaupalaga voru A og H látin bera ábyrgð á því. Þá var litið svo á að þeir ágallar sem Ó taldi vera á baðherbergi fasteignarinnar væru ekki gallar í skilningi 18. gr. laganna. Loks var ekki fallist á með Ó að þeir gallar, sem hefðu verið á fasteigninni og leiddu til réttar hans til skaðabóta, hefðu verið slíkir að nauðsynlegt hefði verið fyrir hann að flytja úr íbúðinni til lengri tíma vegna úrbóta á þeim. Voru A og H því sýknuð af þeirri kröfu.
Í málinu krafðist B ehf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu M ehf. vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna ætlaðra vanefnda M ehf. er rangur gír, sem ætlaður var í vélbát B ehf., var afhentur honum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af gögnum málsins, þar með töldum samskiptum málsaðila í aðdraganda að kaupunum og skýrslum vitna, yrði að leggja það á M ehf. að bera hallann af því að B ehf. hefði ekki fengið afhentan réttan gír í bát sinn sem hefði leitt til þess að ganghraði hans hefði orðið minni og hann ekki nýst sem skyldi við veiðar. Var lagt til grundvallar að ástæða þess að rangur gír hefði verið afhentur hefðu verið mistök eða vanræksla af hálfu starfsmanna sem M ehf. bæri ábyrgð á. Þá var ekki talið að B ehf. hefði glatað rétti til að bera fyrir sig gallann vegna tómlætis samkvæmt 1. mgr. 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup. Var því fallist á kröfu B ehf. og lagt til grundvallar að skaðabótaábyrgðin tæki bæði til beins og óbeins tjóns, sbr. 1. mgr. og a. lið 3. mgr. 40. gr. sömu laga.
Ólafi Inga Baldvinssyni og Margréti Héðinsdóttur (Guðni Á. Haraldsson hrl.) og gagnsök