Á árinu 2019 ákvað kirkjuþing að leggja niður Saurbæjarprestakall og í kjölfarið var embætti sóknarprests í Saurbæjarprestakalli, sem K hafði gegnt frá árinu 1996, sömuleiðis lagt niður. Í málinu krafðist K viðurkenningar á skaðabótaskyldu Þ vegna þess tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna þessa. Til vara krafðist hann viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna þess tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna þeirrar ákvörðunar biskups Íslands að hafna ákvörðun hans um að fara á lögmælt eftirlaun í framhaldi af því að honum var boðið embætti prests í Garða- og Hvalfjarðarstrandarprestakalli. Að því frágengnu krafðist K viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna þess tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir sökum þeirrar ákvörðunar biskups Íslands að hafna ákvörðun hans um að taka tilboðinu um prestsembætti í Garða- og Hvalfjarðarstrandarprestakalli. Landsréttur taldi að málsmeðferðin sem leiddi til ákvörðunar kirkjuþings um niðurlagningu Saurbæjar- prestakalls hefði verið lögmæt og byggst á lögmætum og málefnalegum grundvelli, og að hið sama gilti um ákvörðunina sem á eftir fylgdi um niðurlagningu sóknar- prestsembættisins. Þá taldi Landsréttur að þar sem K hafði ekki verið fluttur milli embætta samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, heldur hefði embætti hans verið lagt niður, hefði aldrei getað komið til álita að hann ætti tilkall til eftirlaunaréttinda samkvæmt 4. mgr. 20. gr. stjórnarskrárinnar. Að lokum taldi Landsréttur að viðbrögð Þ við því þegar K kvaðst í byrjun september 2019 vilja taka boði um embætti prests, sem Þ hafði gefið K frest til 10. apríl 2019 til að svara, hefðu ekki verið í ósamræmi við meginreglu stjórnsýsluréttar um réttmætar væntingar eða reglu um meðalhóf. Voru skilyrði skaðabótaábyrgðar því ekki talin uppfyllt og Þ sýknað af öllum kröfum K.
Hofsstaðaháls ehf, Dreisam ehf, Múlavirkjun hf, Magnús Elíasson, Bergljót Jónsdóttir, Valgerður Jónsdóttir, Einar Steinþór Jónsson, Ingibjörg Fells Elíasdóttir, West ehf, dánarbú Ástu Ingunnar Thors, Hildur Thors og Edda Thors (
Guðjón Ármannsson lögmaður)
gegn
Stykkishólmskirkju og Stykkishólmskirkja (
Ólafur Björnsson lögmaður)
S höfðaði mál á hendur H ehf. o.fl. til viðurkenningar á landamerkjum jarðarinnar Baulárvalla á Snæfellsnesi gagnvart aðliggjandi jörðum í eigu H ehf. o.fl. Aðilar deildu um það hvort stofnast hefði réttilega til jarðarinnar með útmælingargjörð sýslumanns árið 1823, hvort réttindi tengd þeirri stofnun hefðu fallið niður og um eignarhald jarðarinnar. Í dómi Landsréttar var talið að S væri réttur aðili að málinu til sóknar þar sem S nyti þinglýstrar eignarheimildar að jörðinni og engin gögn lægju fyrir í málinu um eignarhald íslenska ríkisins að jörðinni. Þá var ráðið af útmælingargjörð sýslumanns og byggingarbréfi að stofnað hefði verið til nýbýlis í landi Baulárvalla samkvæmt reglum nýbýlatilskipunar 15. apríl 1776 á þeirri forsendu að jörðin hefði á þeim tíma ekki verið háð beinum eignarrétti annarra. Var talið að útmælingargjörðin bæri ekki annað með sér en að málsmeðferðin hefði fullnægt fyrirmælum 2. og 4. gr. tilskipunarinnar með því að ábúendur nábýlisjarða hefðu verið varaðir við um fyrirhugaða forréttingu samkvæmt ákvæðum tilskipunarinnar. Þá yrði ekki séð að eigendur eða ábúendur aðliggjandi jarða hefðu í aðdraganda forréttingarinnar að neinu leyti gert athugasemdir við að hún hefði raskað öðrum réttindum þeirra en notkun svæðisins til upprekstrar eða að komið hefðu fram athugasemdir á næstu áratugum um að forréttingin hefði skert önnur réttindi aðliggjandi jarða. Var því ekki fallist á þá málsástæðu H ehf. o.fl. að ekki hefði verið gætt réttra formreglna við útmælingu nýbýlisins og að hún hefði því ekki getað orðið grundvöllur að yfirfærslu á beinum eignarrétti. Því var einnig hafnað að réttur til nýbýlisins að Baulárvöllum hefði fallið niður vegna notkunarleysis. Ekki var heldur á það fallist með H ehf. o.fl. að tilgreind landamerkjabréf aðliggjandi jarða fælu í sér sönnun fyrir eignarrétti þeirra að því landi sem sakarefni málsins tók til. Loks var því hafnað að H ehf. o.fl. hefðu unnið eignarhefð yfir landinu. Ekki var deilt um það að þær kröfulínur sem afmarkaðar voru í kröfugerð S væru í samræmi við afmörkun lands Baulárvalla samkvæmt útmælingargerðinni og lögfestu Arnfinns Arnfinnssonar fyrir jörðina 1847. Voru kröfur S því teknar til greina.
Stefnandi var skipaður sóknarprestur í Saurbæ á Hvalfjarðarströnd árið 1996 og gegndi því embætti enn á árinu 2019 þegar kirkjuþing ákvað að leggja niður Saurbæjarprestakall. Embætti stefnanda var þá lagt niður og prestsetrið í Saurbæ. Stefnanda var synjað um að fara þá á eftirlaun, en honum var boðið nýtt prestsembætti sem til varð við þessa breytingu. Þegar stefnandi þáði embættið var honum tilkynnt að það stæði honum ekki lengur til boða og var það embætti síðar auglýst. Stefnandi höfðar málið til viðurkenningar á skaðabótaskyldu stefnda vegna þess tjóns sem hann hafi orðið fyrir vegna þessara ákvarðana stefnda, Þjóðkirkjunnar. Fallist var á kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda vegna tjóns sem hlaust af því að stefnandi fékk ekki það embætti sem honum hafði verið boðið og hann hafði þegið.
Stefndi, sem er trúfélag, var sýknaður af kröfum fyrrum starfsmanns stefnda, sem byggðust á því að starfsmanninum hefði verið sagt upp starfi með ólögmætum hætti sem valdið hefði starfsmanninum tjóni.
Hafnað var kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar áfrýjunarnefndar þjóðkirkjunnar. Ekki var fallist á að tveir nefndarmenn væru vanhæfir til að fjalla um málið á þeirri forsendu að þeir hefðu áður tekið þátt í úrskurði um sama ágreiningsefni. Jafnframt var því hafnað að í greinargerð formanns nefndarinnar, í dómsmáli sem stefnandi höfðaði gegn nefndinni, hefði að geyma einhverjar yfirlýsingar sem valdið gætu vanhæfi hans eða annarra nefndarmanna. Þá var niðurstaða dóms á því byggð að stefndi hafi staðið rétt að málskoti til nefndarinnar í öndverðu og tilkynning hans til nefndarinnar, eftir að fyrri úrskurður hennar um sama efni hafði verið ógiltu með dómi, væri í samræmi við reglur stjórnsýsluréttar. Loks var því hafnað að dráttur á málsmeðferð fyrir áfrýjunarnefndinni leiddu til ógildingar úrskurðar hennar.
P var fluttur úr embætti sóknarprests í Staðastaðarprestakalli í embætti héraðsprests í Vesturlandsprófastsdæmi frá 1. júlí 2017. Í málinu krafðist P þess aðallega að viðurkennt yrði með dómi að B væri skylt að gefa út erindisbréf sér til handa í embætti héraðsprests í Vesturlandsprófastsdæmi með gildistíma frá 1. júlí 2017 til 30. júní 2022. Til vara krafðist P viðurkenningar á bótaskyldu B á því tjóni sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna þeirrar ákvörðunar B að skipa hann í embætti héraðsprests í fyrrgreindu umdæmi til 30. nóvember 2018 en ekki til 30. júní 2022. Héraðsdómur tók aðalkröfu P til greina. Í kjölfar þess að héraðsdómur var kveðinn upp var P tilkynnt með bréfi 30. maí 2018 að tekin hefði verið ákvörðun um að leggja niður embætti héraðsprests í Vesturlandsprófastsdæmi og var það gert degi síðar. B höfðaði 4. september 2018 annað dómsmál á hendur B og ÍÞ og gekk dómur í því máli 20. desember 2018. Með þeim dómi var kröfu P um ógildingu á ákvörðun B um að leggja niður embætti héraðsprests í Vesturlandsprófastsdæmi vísað frá dómi en fallist var á kröfu hans um viðurkenningu á bótaskyldu vegna þeirrar ákvörðunar. Þeim dómi var ekki áfrýjað til Landsréttar. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þar sem B og P hefðu ákveðið að una dómi héraðsdóms um skaðabótaábyrgð á því tjóni sem B kynni að hafa orðið fyrir vegna þeirrar ákvörðunar að leggja niður umrætt embætti hefðu málsaðilar ekki lengur lögvarða hagsmuni af kröfu sinni sem varðaði meinta skyldu B til að gefa út erindisbréf um embættið, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Þá vísaði rétturinn til þess að krafa P um viðurkenningu á bótaskyldu B, sem dæmd hefði verið í málinu, hefði verið víðtækari en sú sem nú væri höfð uppi fyrir Landsrétti. Kröfu sem áður hefði verið dæmd að efni til yrði vísað frá dómi samkvæmt 2. mgr., sbr. 1. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991, og því hafi P borið sérstök nauðsyn til að gera með skýrum hætti grein fyrir því að hvaða leyti krafa hans fyrir Landsrétti væri frábrugðin að efni til þeirri sem dæmd hefði verið með fyrrgreindum dómi héraðsdóms sem var ekki áfrýjað. Það hefði P ekki gert. Ef málatilbúnaður P yrði skýrður á þann hátt að hann bæri við annarri kröfu en í hinu fyrra máli væri málatilbúnaðurinn svo vanreifaður að ekki yrði hjá því komist að vísa málinu frá Landsrétti, sbr. d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Var málinu því vísað frá Landsrétti.
Deilt var um þá ákvörðun embættis biskups Íslands að leggja niður embætti stefnanda sem héraðsprests.
Deilt var um ráðningu í starf á Landspítala. Stefnandi var einn umsækjenda en hlaut ekki umrætt starf. Voru honum dæmdar miskabætur.
Felldur var úr gildi úrskurður áfrýjunarnefndar þjóðkirkjunnar.
Viðurkennt var að aðalstefnda væri skylt að gefa út erindisbréf stefnanda til handa í embætti héraðsprests í Vesturlandsprófastsdæmi með nánar tilgreindum gildistíma. Í málinu reyndi m.a. á túlkun 36. gr. starfsmannalaga.
Í málinu var gerð krafa um að tiltekin ummæli, sem stefndi viðhafði og birti um stefndanda á Facebook yrðu dæmd dauð og ómerk. Á það var ekki fallist og stefndi því sýknaður.
F, E og S kröfðu Í um endurgreiðslu útlagðs kostnaðar vegna rafmagnsgirðingar sem þeir settu upp á mörkum jarðarinnar Tungufells, sem þeir munu vera þinglýstir eigendur að, og Hrunaheiða, sem er þjóðlenda í eigu Í. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 133/2006 hafði verið staðfest niðurstaða óbyggðanefndar og héraðsdóms um að Hrunaheiðar, með nánar tilgreindum merkjum væru þjóðlenda, en jafnframt afréttareign eiganda prestssetursjarðarinnar Hruna. Með samkomulagi Í og þjóðkirkjunnar 20. október 2006 um prestssetur og afhendingu þeirra var kveðið á um að prestssetur og prestsbústaðir væru eign þjóðkirkjunnar. Var Hruni með í upptalningu um prestssetur sem fylgdi samkomulaginu og þetta átti við um. Með lögum nr. 82/2007 um breyting á lögum nr. 78/1997 um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar var eignarréttur þjóðkirkjunnar að prestssetursjörðum staðfestur. Um greiðsluskyldu Í vísuðu F, E og S til 1. málsliðar 1. mgr. 6. gr. girðingarlaga nr. 135/2001 þar sem segir að vilji meirihluti landeigenda, sem lönd eigi er liggi að afrétti, girða milli afréttar og heimalanda sinna skuli eigendur eða notendur afréttar greiða 4/5 hluta stofnkostnaðar girðingarinnar en eigendur eða ábúendur hlutaðeigandi jarða 1/5 hluta. Óumdeilt væri að Í væri eigandi þjóðlendunnar á Hrunaheiðum og því greiðsluskyldur sem slíkur. Þá hefði afréttareign á Hrunaheiðum ekki fylgt með við eignayfirfærslu að prestssetursjörðinni Hruna samkvæmt áðurnefndu samkomulagi Í og þjóðkirkjunnar og tilheyrði hún því Í enn. Greiðsluskylda Í væri því ótvíræð og væri Í skylt að bera 4/5 hluta stofnkostnaðar við girðinguna. Með vísan til áðurnefnds dóms réttarins og lagasetningar á árinu 1997 lagði Hæstiréttur til grundvallar að Prestssetrasjóður hefði ekki síðar en á því tímamarki ótvírætt verið eigandi Hruna. Samkomulagið frá 2006 og lagasetning á árinu 2007 breyttu engu um þann eignarrétt. Að öllu virtu hafnaði Hæstiréttur málstæðu F, E og S um greiðsluskyldu Í sem reist væri á því að Í hefði verið eigandi Hruna til 2007 og að afréttareign á Hrunaheiðum tilheyrði því ennþá. Greiðsluskylda yrði hvorki felld á Í á þeim grunni að það væri notandi né eigandi afréttareignar á Hrunaheiðum, sbr. 6. gr. girðingarlaga. Með vísan til forsögu þess lagaákvæðis, ummæla í lögskýringagögnum sem styðji það að megináhersla vegna greiðsluskyldu hafi verið lögð á not afréttar og skýringar hugtaksins afréttur í lögum nr. 58/1988 um þjóðlendur og ákvörðun marka eignarlanda, þjóðlendna og afrétta taldi Hæstiréttur að eignarréttur Í á þjóðlendunni gæti ekki leitt til þess að krafa F, E og S næði fram að ganga. F, E og S héldu því einnig fram að Í hefði sýnt tómlæti við að halda fram rétti sínum þar sem hartnær þrjú ár liðu frá því úrskurður nefndar samkvæmt 7. gr. girðingarlaga lá fyrir þar til Í gerði reka að því að fá hann felldan úr gildi. Taldi Hæstiréttur aðgerðarleysi um framgang málsins hafa verið viðhaft á báða bóga. F, E og S krefðust ekki endurskoðunar á þeim hluta héraðsdóms að úrskurður nefndarinnar væri felldur úr gildi. Að öllu virtu hafnaði Hæstiréttur því þessari málsástæðu og var Í sýknað af kröfu F, E og S.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnenda um þátttöku í greiðslu girðingarkostnaðar. Úrskurður nefndar samkvæmt 7. gr. girðingarlaga til að skera úr um greiðslu kostnaðar vegna landamerkjagirðingar á mörkum Tungufells og Hrunaheiða felldur úr gildi.
B kærði úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu C um að erfðaskrá A frá árinu 2009 skyldi við skipti á dánarbúi hans metin ógild. Málsatvik voru þau að A, sem enga lögerfingja átti, gerði árið 2003 erfðaskrá þar sem hann arfleiddi C að öllum eigum sínum. Skömmu fyrir andlát sitt árið 2009 gerði A nýja erfðaskrá, en samkvæmt henni skyldu eignir hans renna til B og ganga til viðhalds og endurnýjunar kirkjunnar. Deila aðila laut einkum að því hvort A hefði við gerð síðari erfðaskrárinnar fullnægt hæfisskilyrðum 2. mgr. 34. gr. erfðalaga nr. 8/1962. Hæstiréttur sló því föstu að erfðaskráin frá 2009 hefði ekki fullnægt formskilyrðum erfðalaga þar sem ekki var getið um það í arfleiðsluvottorði lögbókanda hvort A hefði verið svo heill heilsu andlega að hann væri hæfur til að gera erfðaskrá og því bar B sönnunarbyrði þar um. Rétturinn taldi sýnt að A hefði við það tímamark verið svo heill heilsu andlega að hann hefði verið fær um að gera þá ráðstöfun sem fólst í erfðaskránni á skynsamlegan hátt. Var kröfu C því hafnað.
Deilt um gildi erfðaskrár. Talið að fullnægjandi arfleiðsluvottorð hefði ekki verið fært á erfðaskrána og var skjalið af þeim sökum ekki talið uppfylla formskilyrði þau sem erfðalög áskilja. Þá var ósannað talið að varnaraðila hefði tekist að sanna að arfleifandi hefði verið svo heill heilsu andlega, er hann gerði erfðaskrána, að hann hefði verið fær um að gera þá ráðstöfun á skynsamlegan hátt. Erfðaskrá arfleifanda, er hann gerði skömmu fyrir andlát sitt, var af þeim sökum talin ógild og kveðið á um að leggja skyldi fyrri erfðaskrá arfleifanda til grundvallar um erfðaréttindi við skipti á dánarbúi hans.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A og B gegn Í og C var vísað frá dómi. Voru A og B hvorki talin hafa lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 9/1991 um meðferð einkamála, né yrðu dómstólar krafðir álits um lögfræðileg efni, sbr. 1. mgr. 25 gr. laganna. Þá var ekki talið að kröfur A og B væru í samræmi við e. og f. lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga.
Stefnendur kröfðust þess að viðurkennt yrði að skírnarsáttmáli hefði ekki tekið gildi en til vara að hann yrði felldur úr gildi með dómi. Krafist var að færsla í kirkjubók um skírnina yrði felld úr gildi en til vara að dómsorð yrði birt við færsluna. Þá var krafist viðurkenningar á bótaskyldu vegna skírnarinnar en til vara að viðurkennt yrði að réttur samkvæmt 4. mgr. 18. gr. alþjóðasamnings um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi hefði ekki verið virtur. Til þrautavara var krafist að viðurkennt yrði að óheimilt hafi verið að skíra B. Með úrskurði dómsins var málinu vísað frá dómi þar sem kröfur stefnenda uppfylltu ekki réttarfarsskilyrði samkvæmt lögum um meðferð einkamála.
Áfrýjandi, sem er skráð trúfélag, reisti kröfu sína á því að þjóðkirkjan fengi að lögum meiri greiðslur úr ríkissjóði en önnur trúfélög og í því fælist ólögmæt mismunun. Vísaði áfrýjandi til framlaga úr ríkissjóði er rynnu annars vegar í jöfnunarsjóð sókna og hins vegar í kirkjumálasjóð. Áfrýjandi byggði á því að skýra bæri 62. gr. og 65. gr. stjórnarskrárinnar til samræmis, á þá leið að samkvæmt jafnræðisreglu stjórnarskrárinnar væri ólögmætt að gera upp á milli trúfélaga í löggjöf um stuðning við þau. Í niðurstöðu sinni vísaði Hæstiréttur til þeirra lögbundnu verkefna sem þjóðkirkjunni væri falið meðal annars með ákvæðum laga um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78/1997 og þeirrar staðreyndar að starfsmenn þjóðkirkjunnar væru opinberir starfsmenn með réttindi og skyldur sem slíkir gagnvart öllum almenningi. Áfrýjandi væri hins vegar skráð trúfélag samkvæmt lögum um skráð trúfélög nr. 108/1999 og í þeim væru engin sambærileg ákvæði sem kvæðu á um starfsemi og réttindi og skyldur starfsmanna þeirra. Þegar af þeirri ástæðu að verkefni áfrýjanda og skyldur gagnvart samfélaginu yrðu ekki borin saman við lögboðin verkefni og skyldur þjóðkirkjunnar fælist ekki mismunun í því mati löggjafans að ákveða framlög til þjóðkirkjunnar úr ríkissjóði umfram önnur trúfélög og þar með ekkert brot á jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu stefnda.
Í júní 2003 var embætti sendiráðsprests í London auglýst, en embættið er samstarfsverkefni Í, U og TR. Skipuð var sérstök hæfisnefnd með fulltrúum fyrrnefndra aðila og tekið fram að álit hennar væri bindandi. Nefndin mælti með því að SA, sem er tengdasonur biskups, yrði skipaður til að gegna embættinu og var það gert. SG, sem hafði einnig sótt um embættið, krafðist viðurkenningar á því að Í væri skaðabótaskyld vegna skipunarinnar. Ekki var talið neitt því til fyrirstöðu að biskup hefði í samráði við þá sem tilnefndu fulltrúa í hæfisnefndina mátt ákveða að niðurstaða hennar yrði bindandi, enda hélt hann formlegu skipunarvaldi sínu og bar áfram ábyrgð á því að skipun í embættið væri lögmæt. Þá var ekki fallist á að brotið hefði verið gegn vanhæfisreglum stjórnsýsluréttar með afskiptum biskups af skipuninni eða að fulltrúi U hefði verið vanhæfur til setu í nefndinni. Þá var ekki talið að formgalli hefði verið á málsmeðferð nefndarinnar þar sem einn nefndarmanna hefði setið hjá við afgreiðslu málsins eða að brotið hefði verið gegn rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar þar sem ákvörðun hefði verið tekin án þess að tiltekin meðmæli hefðu borist nefndinni. Hins vegar var komist að þeirri niðurstöðu að nefndin hefði ekki gætt málefnalegra sjónarmiða við mat á starfsreynslu og framhaldsmenntun umsækjenda. Var talið að SG hefði sýnt fram á að starfsreynsla hennar og menntun hefðu nýst henni þannig að hún hafi verið SA jafnhæf eða hæfari til að gegna umræddu embætti. Fram var komið að engin kona gegndi prestsembætti erlendis og hafði Í ekki sýnt fram á að aðrar ástæður en kynferði hefðu legið til grundvallar þeirri ákvörðun að skipa SA í embættið. Var því talið að brotið hefði verið gegn 1. mgr. 24. gr. laga nr. 96/2000 um jafna stöðu og jafnan rétt karla og kvenna með skipuninni. Að þessu virtu og þar sem leiddar höfðu verið nægilegar líkur að því að SG hefði orðið fyrir fjárhagstjóni sem Í bæri ábyrgð á var fallist á kröfu hennar.
Með úrskurði 21. mars 2002, þar sem fjallað var um mörk þjóðlendna og eignarlanda í Hrunamannaafrétti og efstu löndum í Hrunamannahreppi, komst óbyggðanefnd meðal annars að þeirri niðurstöðu að Hrunaheiðar væru þjóðlenda, en afréttareign eigenda jarðarinnar Hruna. P krafðist þess að úrskurður nefndarinnar um landsvæðið yrði felldur úr gildi og reisti þá kröfu einkum á landamerkjabréfi fyrir Hrunakirkjujarðir frá 12. maí 1885. Í landamerkjabréfinu var sérstaklega tekið fram að kirkjan ætti Hrunaheiðar, en þau ummæli höfðu verið færð á bréfið af umráðamanni jarðarinnar neðan við undirskriftir þeirra sem höfðu áritað það um samþykki vegna aðliggjandi jarða. Af þessum sökum var ekki talið að bréfið gæti verið til marks um að eigendur þessara jarða hefðu ekki haft athugasemdir við tilkall kirkjunnar til Hrunaheiða, auk þess sem líta yrði til þess að ekki væri á valdi umráðamanns jarðarinnar að auka með bréfinu við land hennar eða annan rétt umfram það sem áður hefði verið. Var samkvæmt því ekki talið að landamerkjabréfið gæti eitt og sér nægt gegn andmælum Í til að sanna beinan eignarrétt P að landsvæðinu. Engar sögulegar heimildir voru um hvort landið, sem nú telst til Hrunaheiða, hefði við lok landnámstíma talist til eignarlands tiltekinnar jarðar eða jarða. Tekið var fram að samkvæmt máldaga Maríukirkju í Hruna, sem talinn var frá 1331, hafði eigandi Hörgsholts gefið henni Laxárgljúfur öll norður frá Kaldbakslandi og voru þau orð endurtekin í máldögum og vísitasíubókum biskupa sem á eftir komu. Ekki var talið unnt að draga haldbæra ályktun af þessu um að gjöfin hefði tekið til annars en gljúfranna sem slíkra með þeim hlunnindum sem í þeim voru fólgin, enda hefði svæðinu sem nú telst innan merkja Hrunaheiða vart verið lýst á þennan hátt. Að undanskildu landamerkjabréfi Hrunakirkjujarða var yngri heimildum almennt sammerkt að rætt var þar ýmist um ítaksréttindi Hrunakirkju í Laxárgljúfrum eða beitarréttindi á heiði. Þegar alls þessa var gætt var ekki talið að heimildir stæðu til þess að telja Hrunaheiðar til eignarlands P, en eins og afnotum landsins hefði verið háttað og umráðum yfir því gæti hann ekki hafa unnið eignarrétt að því fyrir hefð. Samkvæmt því og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var niðurstaða hans um sýknu Í staðfest.
Lögreglustjórinn í Reykjavík (
Egill Stephensen saksóknari)
gegn
Miyako Þórðarson (
Gestur Jónsson hrl)
Talið var M, sem starfaði sem prestur heyrnarlausra og aðstoðað hafði B við að skýra móður sinni frá því er faðir hennar sýndi henni kynferðislega áreitni, væri bundinn þagnarskyldu gagnvart B og einnig móður hennar, að því marki, sem móðirin tjáði sig eða lét í ljósi viðbrögð við frásögn B að M viðstaddri. Þar sem hegningarlagaákvæðið, sem háttsemi föðursins gat varðað við, kvað ekki á um tiltekna lágmarksrefsingu þótti ekki fullnægt skilyrði b. liðar 55. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, að um væri að ræða afbrot, sem varðaði minnst tveggja ára fangelsi, til þess að M bæri að gefa skýrslu fyrir dómi án leyfis þess, sem í hlut ætti. Þar sem ekki var fram komið að brotaþoli eða móðir hennar hefðu gefið M leyfi til að skýra frá framangreindum atburði var úrskurður héraðsdóms um að M bæri að gefa skýrslu fyrir dómi samkvæmt c. lið 74. gr. laga nr. 19/1991, sbr. 23. gr. laga nr. 36/1999, felldur úr gildi.