Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
2 dómar fundust
Lykilorð: Trúfrelsi
D höfðaði mál gegn R og krafðist þess að ákvörðun borgarráðs um að synja umsókn félagsins um úthlutun lóðar án endurgjalds á grundvelli 5. gr. laga nr. 35/1970 um Kristnisjóð yrði felld úr gildi. D taldi að ákvörðunin hefði verið ólögmæt þar sem hún stæðist ekki jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar og 11. gr. stjórnsýslulaga. Aðila greindi meðal annars á um að hvaða marki stjórnsýsluframkvæmd um lóðaúthlutanir til trúfélaga hefði verið staðar hjá R og hvort D hefði mátt vænta þess að leyst yrði úr beiðni hans á sama grunni. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að fram að gildistöku laga nr. 6/2013 hefði verið til staðar tiltekin stjórnsýsluframkvæmd hjá R sem laut að úthlutun lóða til skráðra trúfélaga samkvæmt þágildandi ákvæðum laga nr. 108/1999. Með lögum nr. 6/2013 hefði verið heimilað að skrá lífskoðunarfélög að uppfylltum tilteknum skilyrðum og hefði breytingin haft í för með sér rýmkun á félögum sem falli undir lög nr. 108/1999. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að R hefði aldrei úthlutað lóð án endurgjalds til lífskoðunarfélags. Hefði þannig ekki verið til staðar venjuhelguð framkvæmd sem D gat með réttu vænst að tæki til hans í kjölfar breytinga samkvæmt lögum nr. 6/2013. Þá yrði lögin með engu móti talin hafa lagt þá skyldu á R að úthluta til frambúðar lóðum án endurgjalds til allra skráðra trúfélaga og lífsskoðunarfélaga. Vísað var til þess að R hefði ekki úthlutað lóð án endurgjalds til skráðra trúfélaga eftir gildistöku breytingarlaganna að undanskilinni einni úthlutun sem nyti sérstöðu, svo sem nánar var útskýrt. Þá yrði ekki annað séð en að R hefði gætt jafnræðis á milli skráðra trúfélaga og lífskoðunarfélaga og farið eins með beiðnir þeirra um úthlutun lóða eftir að breytingarlögin tóku gildi. Var R því sýknað af kröfum D.
Áfrýjandi, sem er skráð trúfélag, reisti kröfu sína á því að þjóðkirkjan fengi að lögum meiri greiðslur úr ríkissjóði en önnur trúfélög og í því fælist ólögmæt mismunun. Vísaði áfrýjandi til framlaga úr ríkissjóði er rynnu annars vegar í jöfnunarsjóð sókna og hins vegar í kirkjumálasjóð. Áfrýjandi byggði á því að skýra bæri 62. gr. og 65. gr. stjórnarskrárinnar til samræmis, á þá leið að samkvæmt jafnræðisreglu stjórnarskrárinnar væri ólögmætt að gera upp á milli trúfélaga í löggjöf um stuðning við þau. Í niðurstöðu sinni vísaði Hæstiréttur til þeirra lögbundnu verkefna sem þjóðkirkjunni væri falið meðal annars með ákvæðum laga um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78/1997 og þeirrar staðreyndar að starfsmenn þjóðkirkjunnar væru opinberir starfsmenn með réttindi og skyldur sem slíkir gagnvart öllum almenningi. Áfrýjandi væri hins vegar skráð trúfélag samkvæmt lögum um skráð trúfélög nr. 108/1999 og í þeim væru engin sambærileg ákvæði sem kvæðu á um starfsemi og réttindi og skyldur starfsmanna þeirra. Þegar af þeirri ástæðu að verkefni áfrýjanda og skyldur gagnvart samfélaginu yrðu ekki borin saman við lögboðin verkefni og skyldur þjóðkirkjunnar fælist ekki mismunun í því mati löggjafans að ákveða framlög til þjóðkirkjunnar úr ríkissjóði umfram önnur trúfélög og þar með ekkert brot á jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu stefnda.