Stefnandi, sem féll í tröppum og meiddist, krafðist viðurkenningar á bótaskyldu úr frjálsri ábyrgðartryggingu fasteignareiganda. Talið var óupplýst hvers vegna stefnandi féll í tröppunum og honum tókst ekki að sýna fram á að vanbúnaði fasteignar væri um að kenna. Var hið stefnda vátryggingafélag því sýknað af viðurkenningakröfu stefnanda.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli JSG og KP á hendur KA var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust JSG og KP þess aðallega að viðurkenndur yrði óskertur umferðarréttur þeirra sem eigenda fasteignarinnar Urða í Landsveit um vegarslóða við vesturmörk aðliggjandi fasteignar, Hrauns, frá þjóðvegi og að lóðarmörkum Urða. Til vara kröfðust þau viðurkenningar á því að umferðarréttur þeirra sem eigenda fasteignarinnar Urða um sama vegarslóða tæki til nýtingar í þágu sex sumarhúsalóða á landi Urða. Landsréttur féllst á það með héraðsdómi að JSG og KP skorti lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um aðalkröfu sína í málinu. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun þeirrar kröfu. Að því er varakröfuna varðaði vísaði rétturinn á hinn bóginn til þess að af stefnu málsins mætti með nægjanlega skýrum hætti ráða að sú krafa væri sett fram vegna ágreinings um það hvort umferðarréttur JSG og KP næði til þeirra sex lóða sem þau hefðu gert tillögu um að stofnaðar yrðu úr landi Urða. Þótt krafan sjálf skírskotaði ekki til deiliskipulagstillögu þar um kæmi það ekki í veg fyrir að KA gæti tekið til efnislegra varna um kröfuna. JSG og KP ættu lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr um réttindi sín að því leyti sem eigendur Urða, sbr. áskilnað 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá var ekki á það fallist að slíkir annmarkar væru á reifun málsástæðna JSG og KP í stefnu samkvæmt e-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga að varðaði frávísun þeirrar kröfu frá héraðsdómi. Enn fremur hafnaði Landsréttur því að málatilbúnaður um varakröfuna færi í bága við 2. gr. stjórnarskrárinnar, 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 eða 1. mgr. 26. gr. þeirra laga. Því var lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því er varðaði varakröfu JSG og KP.
Máli vísað frá dómi með vísan til d-, e- og f-liða 1. mgr. 80. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991.
Kröfum stefnanda um ógildingu stjórnvaldsákvörðunar og viðurkenningu bótaskyldu vísað frá dómi þar sem málatilbúnaður stefnanda þótt ekki uppfylla skilyrði laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, um skýra og glögga kröfugerð.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L á hendur L hf. um ógildingu á tilteknu framkvæmdaleyfi var vísað frá dómi, en L hafði áður átt aðild að máli um gildi leyfisins fyrir úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála. Í dómi héraðsdóms kom fram að í lögum nr. 130/2011 um úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála væri að finna ákvæði þar sem vikið væri frá þeirri almennu reglu stjórnsýsluréttar að sá einn gæti orðið aðili að máli fyrir stjórnvöldum sem ætti einstaklegra, beinna og lögvarinna hagsmuna að gæta. Í lögunum væru hins vegar engin sérákvæði um aðild að dómsmáli sem höfðað væri um ákvörðun stjórnvalds á grundvelli laganna. Færi því um aðild að slíku dómsmáli eftir almennum reglum, þ.á m. þeirri grunnreglu að dómstólar leysi ekki úr sakarefni nema sýnt sé að það skipti að lögum máli fyrir stöðu stefnanda að fá dóm um það. Vísaði héraðsdómur til þess að við fullgildingu hins svonefnda Árósasamnings hér á landi hefði þurft að ráðast í allmargar lagabreytingar, m.a. með setningu laga nr. 130/2011. Með vísan til lögskýringargagna taldi héraðsdómur ljóst að vilji löggjafans hefði ekki staðið til þess að umræddar lagabreytingar hafi átt að leiða til breytinga á almennum réttarfarsreglum um aðild. Þannig veitti hin sérstaka heimild laga nr. 130/2011 félagasamtökum sem uppfylltu ákveðin skilyrði, heimild til þess að koma að kæru til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála án þess að sýna fram á lögvarða hagsmuni. Hún veitti hins vegar ekki þeim sem ekki hefðu lögvarinna hagsmuna að gæta, rétt til höfðunar dómsmáls vegna annars en þess hvort réttra formreglna hefði verið fylgt við úrskurð nefndarinnar. Samkvæmt því og með vísan til þess að L hefði ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni sína af málinu var því vísað frá dómi. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms með þeirri áréttingu að við setningu laga nr. 130/2011 hefði löggjafinn tekið afstöðu til áskilnaðar Árósasamningsins um að sá hluti almennings sem málið varði hafi aðgang að kæruleiðum fyrir rétti eða hjá annarri og óhlutdrægri stofnun sem komið hefði verið á fót með lögum.
Kristján V. Kristinsson (
Óðinn Elísson hrl)
gegn
Norðuráli Grundartanga ehf og Sjóvá-Almennum tryggingum hf. til réttargæslu
Skaðabótamál, vinnuslys, eigin sök.
Stefnandi krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður heilbrigðisráðherra þar sem staðfest var ákvörðun stefnda um að leyfa ekki innflutning stefnanda á tilgreindum lyfjum. Á kröfuna var ekki fallist. Viðurkenningarkröfum sem stefnandi hafði einnig uppi í málinu var vísað frá dómi
H krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur hans til framlengingar á vetrarorlofi á grundvelli 6. gr. laga nr. 30/1987 um orlof, vegna veikinda sem komið hefðu í veg fyrir orlofstöku hans. Hafði H skilað inn læknisvottorði til vinnuveitanda síns F ehf. um að hann væri óvinnufær á orlofstímabilinu, en síðan farið til sólarlanda. Talið var að við skýringu ákvæðisins yrði að miða við hvort H hefði getað tekið sér fyrir hendur flest það sem menn gerðu í venjulegu orlofi en ekki við þær sérstöku kröfur sem kynnu að verða gerðar til þess að starfsmenn í tilteknum störfum teldust vinnufærir. Þegar litið var til þess að í vottorði H var talað um minni mátt og stirðleika, hefði H ekki sannað að hann hefði verið ófær um að vera í orlofi á tímabilinu. Var F ehf. því sýknað af kröfu H.
Stefndu voru sýknuð af kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu.
Með yfirlýsingum dagsettum í maí 2007 var fasteigninni Síðumúla 2, eignarhluta 0101, sem áður hafði verið í eigu H og R, þinglýst á nafn D ehf. Í yfirlýsingunum kemur m.a. fram að þann 18. apríl 2002 hefði eignarhald á fasteigninni flust frá H og R, yfir til K ehf. og D ehf., en þau síðar verið sameinuð undir heiti áðurnefnds félags. Í málinu krafðist S ehf. þess að viðurkennt yrði með dómi að forkaupsréttur hans hefði orðið virkur við framsal H og R á eignarhlutum sínum í fyrrgreindri eign. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að samkvæmt leigusamningi aðila skyldi S ehf. hafa forkaupsrétt að hinu leigða húsnæði ef ákveðið yrði að selja það á leigutímanum. Yfirfærsla eignaréttar að húsnæðinu, sem aðilar miðuðu við að hefði átt sér stað 18. apríl 2002, á hlut hvors þeirra um sig til einkahlutfélags sem sá hinn sami átti að fullu, gegn endurgjaldi sem eingöngu fólst í hlutum í félaginu, teldist ekki sala í skilningi framangreinds samningsákvæðis. Voru H, R og D ehf. því sýknuð af viðurkenningarkröfu S ehf.
Stefndu voru sýknaðir af kröfu stefnanda um það að samningsbundinn forkaupsréttur að fasteign hafi orðið virkur við yfirfærslu á eignarhlutum í eigninni til einkahlutafélaga.
B og Ó gerðu samkomulag við L um að þeir keyptu saman fasteign. Skyldi L hefja kaup á eigninni en B og Ó inna sínar skyldur af hendi innan 12 mánaða frá undirritun kaupsamnings um eignina. G ehf. keypti í kjölfar þessa samkomulags eignina, en L var annar tveggja stjórnarmanna og framkvæmdastjóri þess. Kröfðust B og Ó þess að staðið yrði við samkomulag þeirra við L og höfðuðu mál gegn G ehf. og kröfðust þess að staðfest yrði að félagið væri bundið af samningi þeirra við L og dæmt til að gefa út afsal fyrir 2/3 hlutum af fasteigninni gegn greiðslu þeirra á sínum hluta. Ekki var talið sýnt fram á að G ehf. hafi orðið aðili að samkomulagi B og Ó við L eða tekið á sig einhverjar þær skyldur er vörðuðu efni þess. Var því talið að um aðildarskort væri að ræða og G ehf. sýknað af kröfum B og Ó samkvæmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X, sem veitt hafði verið reynslulausn, á grundvelli 2. mgr. 65. gr. laga nr. 49/2005 um fullnustu refsinga, skyldi afplána 1080 daga eftirstöðvar refsingar, sem hann hafði hlotið með dómi Hæstaréttar 7. desember 2006, enda taldist kominn fram sterkur grunur um að X hefði framið fíkniefnalagabrot sem varðað gæti allt að 12 ára fangelsi.
Björgvin Ólafur Óskarsson og Óskar Mikaelsson (
Ingólfur Hjartarson hrl)
gegn
Geislum ehf og Leifi Sörensen til réttargæslu
Stefndi var dæmdur til að gefa út afsal fyrir 2/3 eignarhluta fasteignar, að viðlögðum dagsektum, gegn greiðslu frá stefnendum auk þess sem stefnendur verði meðskuldarar að áhvílandi láni.
Í málinu krafðist A ógildingar á ákvörðun R um að hætt skyldi lögreglurannsókn á atvikum varðandi andlát dóttur hans. Talið var að sú ákvörðun um meðferð valdheimilda R gæti eðli sínum samkvæmt ekki sætt endurskoðun dómstóla og því bæri samkvæmt 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að vísa málinu frá héraðsdómi.
Í auglýsti til sölu í lokuðu útboði 39,86% eignarhlut sinn í ÍA hf. Meðal bjóðenda voru JB ehf. og TSH ehf. sem skiluðu sameiginlegu boði, en gengið var til samninga við AV ehf. Töldu JB ehf. og TSH ehf. að sala hlutafjárins hefði verið ólögmæt vegna margvíslegra ágalla á undirbúningi og framkvæmd hennar. Kröfðust þeir þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í annars vegar vegna kostnaðar sem þeir hafi orðið fyrir við að taka þátt í útboðinu og gera tilboð og hins vegar vegna tapaðs hagnaðar af því að Í tók ekki tilboði þeirra.Talið var að stjórnendur ÍA hf., sem fruminnherjar í merkingu þágildandi laga nr. 13/1996 um verðbréfaviðskipti, hafi ekki virt ríkar skyldur sem lagðar voru á fruminnherja skv. 32. og 33. gr. laganna vegna viðskipta þeirra með verðbréf félagsins. Hafi jafnræði þeirra sem tekið hafi þátt í útboðinu því ekki verið tryggt eða réttra samskiptareglna gætt. Var framkvæmd útboðsins því talin ólögmæt. JB ehf. og TSH ehf. voru þó ekki taldir hafa sýnt fram á að við þá hefði verið samið eða þeir átt raunhæfa möguleika á að verða valdir af Í hefði ekki verið brotið gegn lögum. Var Í því sýknað af kröfum JB ehf. og TSH ehf.
Stefnandi krefst ógildingar á ákvörðun ríkissaksóknara um að ljúka opinberri rannsókn máls. Málinu var vísað frá dómi, þar sem ríkissaksóknari á um það fullnaðarmat hvenær opinberri rannsókn skal lokið. Málið á því ekki undir dómstóla.
Ríkislögreglustjóri (Helgi Magnús Gunnarsson saksóknari) gegn
skattrannsóknarstjóra ríkisins
Talið varð að R sem handhafi rannsóknar- og ákæruvalds vegna ætlaðra stórfelldra brota á skattalögum, sbr. 262. gr. almennra hegningarlaga, ætti rétt til aðgangs að gögnum er vörðuðu tekjuskattskil A og sérreglur laga nr. 90/2003 um hlutverk S við rannsókn og sektarmeðferð brota samkvæmt þeim lögum gætu ekki staðið þessu í vegi. Því var fallist á beiðni R um húsleitarheimild, enda hafði S ítrekað hafnað því að afhenda umrædd gögn.
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Ákæruvaldið (Björn Þorvaldsson settur
saksóknari) gegn
X
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Ákæra var útgefin af saksóknara efnahagsbrota. Það embætti er ekki talið hafa sjálfstætt ákæruvald samkv. lögum nr. 19, 1991 og er málinu því vísað frá dómi án kröfu.
Ákæra var útgefin af saksóknara efnahagsbrota. Það embætti er ekki talið hafa sjálfstætt ákæruvald skv. lögum nr. 19, 1991 og er málinu því vísað frá dómi án kröfu.
Ákæra var útgefin af saksóknara efnahagsbrota. Það embætti er ekki talið hafa sjálfstætt ákæruvald samkv. lögum nr. 19, 1991 og er málinu því vísað frá dómi án kröfu.
Ákæra útgefin af saksóknara efnahagsbrota. Það embætti er ekki talið hafa sjálfstætt ákæruvald samvk. lögum nr. 19, 1991 og er málinu því vísað frá dómi án kröfu.
Kröfu stefnenda, um að viðurkennt yrði með dómi að framkvæmd útboðs á 39,86% hlut ríkisins í Íslenskum aðalverktökum hf. hafi verið ólögmæt, var vísað frá dómi ex officio. Íslenska ríkið var sýknað af kröfum stefnenda um að viðurkennd yrði bótaskylda ríkisins gagnvart stefnendum.
Í september 2002 lagði Y fram kæru á hendur M fyrir kynferðisbrot, sem hann átti að hafa framið gegn henni á árunum 1985 til 1989. Skýrsla var fyrst tekin af M í maí 2003 og ákæra gefin út í september sama ár. M var sýknaður af refsikröfu þar sem brot hans voru talin fyrnd og bótakröfu Y á hendur honum vísað frá dómi. Y krafði Í um skaðabætur þar sem hún taldi að rekja mætti sýknuna til þess að óhæfilegur dráttur hefði orðið á rannsókn málsins, sem leiddi til þess að M hefði ekki verið kynnt sakarefnið fyrr en brotin voru fyrnd. Talið var ósannað að Y hafi orðið fyrir tjóni af þessum sökum enda hefði ekki verið tekin afstaða til þess í refsimálinu hvort M hefði gerst sekur um þá háttsemi, sem hann var ákærður fyrir. Y byggði enn fremur á því að aðgerðarleysi lögreglu hafi falið í sér ólögmæta meingerð gagnvart sér. Í dómi Hæstaréttar kom fram að lögreglan hafi mátt gera ráð fyrir að Y hafi a.m.k. verið orðin 9 ára þegar tvö tilvik, sem ákært var út af, áttu sér stað. Hún varð 9 ára 13. maí 1988 og áleit lögreglan því að sakir væri ekki fyrndar, þegar skýrsla var tekin af M 7. maí 2003. Þá var talið að sá dráttur, sem varð á rannsókn málsins, gæti ekki breytt neinu um niðurstöðu þessa máls. Var þar vísað til þess að ekki varð með vissu ráðið af framburði Y fyrir dómi í refsimálinu hvenær M átti, áður en Y náði 9 ára aldri, að hafa síðast brotið gegn henni. Yrði því að gera ráð fyrir að brotin hefðu eftir sem áður verið talin fyrnd þó að lögregluskýrsla hefði verið tekin fyrr af M. Í var því sýknað af kröfu Y.
X, liðsmanni í her Bandaríkjanna á Keflavíkurflugvelli, var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 103. gr. laga nr. 19/1991. Var ákvörðun um að láta af hendi lögsögu íslenska ríkisins yfir manni í herliði Bandaríkjanna vegna ætlaðrar refsiverðrar háttsemi hans, sem kæmi ella til rannsóknar, saksóknar og meðferðar fyrir dómi eftir íslenskum lögum, talin þáttur í meðferð ákæruvalds. Var ríkissaksóknari talinn bær til að taka slíka ákvörðun.
A krafðist þess að viðurkennt yrði að stéttarfélögum innan raða þess væri, þrátt fyrir ákvæði 1. gr., 2. gr. og 3. gr. laga nr. 34/2001 um kjaramál fiskimanna og fleira, heimilt að efna til verkfalls og að ákvörðun gerðardóms samkvæmt sömu lögum réði ekki kjörum fiskimanna í þessum félögum. Hélt A því fram að með setningu laga nr. 34/2001 hefði verið brotið gegn samningsfrelsi og verkfallsrétti stéttarfélaga sem verndað væri af 74. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Talið var að með hliðsjón af 2. mgr. 11. gr. mannréttindasáttmálans, 2. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar og tilteknum alþjóðasamningum um félagsleg réttindi sem líta mætti til við skýringar á 74. gr. og 75. gr. stjórnarskrárinnar yrði 1. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar ekki talin fela í sér skilyrðislausa vernd verkfallsréttar stéttarfélaga. Hins vegar yrði að líta svo á að samningsfrelsi verkalýðsfélaga og beitingu verkfallsréttar mætti aðeins skerða með lögum og því aðeins að uppfylltum sambærilegum skilyrðum og í fyrrnefndu ákvæði mannréttindasáttmálans. Hvorki varð séð að ákvæði mannréttindasáttmálans eða umræddir alþjóðasamningar útilokuðu að löggjafanum gæti verið rétt að grípa inn í einstaka vinnudeilur með lagasetningu né að löggjafanum væri óheimilt að leggja tímabundið bann við einstaka vinnustöðvunum. Hins vegar yrði að gera strangar kröfur til slíkrar lagasetningar. Talið var að ekki væri hægt að útiloka að efnahagsleg áhrif verkfalla og verkbanna gætu verið svo alvarleg að ríkir almannahagsmunir gætu réttlætt tímabundið bann við þeim. Með vísan til lögskýringargagna með lögum nr. 34/2001 þótti ekki rétt að hnekkja því mati löggjafans að ríkir almannahagsmunir hefðu verið fyrir því að banna tímabundið þau verkföll og verkbönn sem orsökuðu vinnustöðvun á þeim tíma sem lögin tóku gildi. Hins vegar var ekki fallist á að almannaheill hefði krafist þess að lagasetningin tæki til þriggja félaga á svæðum þar sem vinnustöðvun var ekki í gangi. Var því fallist á kröfu A varðandi þau félög en Í og SA að öðru leyti sýknuð af kröfum A.
X var stödd ein í bifreið kunningja síns þar sem hún hafði leitað afdreps vegna ölvunar á nýársdag 1994. Kom þá nafngreindur maður inn í bifreiðina og hafði við hana samfarir, en hún kvaðst ekki hafa komið neinum vörnum við vegna ölvunarástands síns. Var maðurinn handtekinn þar á staðnum og málið rannsakað í kjölfarið. Leiddi það til þess að hann var ákærður 15. febrúar sama árs og var athæfi hans talið varða við 196. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Maðurinn fór hins vegar til Grænlands 19. febrúar sama árs áður en tekist hafði að birta honum ákæruna og fyrirkall. Að tilhlutan ríkissaksóknara var þess krafist án árangurs að dönsk stjórnvöld framseldu manninn til Íslands svo unnt yrði að ljúka meðferð dómsmálsins gegn honum. Var síðan leitað eftir því að opinbert mál yrði höfðað gegn honum í Danmörku, en þeirri málaleitan var einnig hafnað af þarlendum yfirvöldum í október 1997. Í kjölfarið lýsti ríkissaksóknara því yfir að ekki yrði séð að ákæruvaldið gæti aðhafst frekar í málinu. Af þessu tilefni höfðaði X skaðabótamál á hendur íslenska ríkinu. Var málatilbúnaður hennar reistur á því að ríkissaksóknara hafi orðið á mistök við rekstur málsins, sem kenna megi um að hinn ákærði hafi ekki hlotið dóm og þar með refsingu, en með því hafi ríkissaksóknari stuðlað að tjóni hennar. Benti hún meðal annars á að ríkissaksóknari hefði látið undir höfuð leggjast að krefjast gæsluvarðhalds eða farbanns yfir manninum, sem væri erlendur ríkisborgari, þótt ljóst væri samkvæmt yfirlýsingu, sem lögregla hafði eftir honum í skýrslu 26. janúar 1994, að hann hygðist fara úr landi. Í dómi Hæstaréttar segir að sú skylda hvíli á ákæruvaldi að hlutast til um að mál séu rannsökuð og þeim síðan lokið svo fljótt, sem kostur er, og með þeim hætti, sem eðlilegt getur talist. Sé út af brugðið geti það varðað þann starfsmann ríkisins ábyrgð, sem hlut á að máli. Aðgerðir ákæruvalds, sem feli í sér tilteknar þvingunarráðstafanir, geta jafnframt leitt til bótaskyldu gagnvart þeim, sem fyrir þeim verður, eftir ákvæðum XXI. kafla laga nr. 19/1991 eða almennum reglum skaðabótaréttar. Sú aðstaða sé ekki fyrir hendi gagnvart þeim, sem verði fyrir tjóni af völdum brotamanns. Tjónþolinn skuli eiga þess kost að koma að bótakröfu í máli gegn hinum brotlega, en að öðru leyti sé ekki réttarsamband milli tjónþola og ákæruvalds. Sé hvorki tjónþola né öðrum ætlað að hafa áhrif á einstakar ákvarðanir ríkissaksóknara í tengslum við framkvæmd ákæruvalds, en um þær njóti ríkissaksóknari sjálfstæðis í starfi. Eigi það eins við um mat hans á því hvort nauðsyn sé fyrir hendi, sem réttlæti að krefjast þess að grunaður maður eða ákærður sæti þvingunarráðstöfunum. Af framanröktu leiði að tjónþoli geti ekki haft síðar uppi bótakröfu á hendur íslenska ríkinu með vísan til þess að aðgerða eða frekari aðgerða hafi verið þörf gagnvart ætluðum brotamanni heldur en þeirra, sem handhafi ákæruvalds greip til. Var íslenska ríkið því sýknað af kröfu X.
A var ráðinn sem stundakennari við Háskóla Íslands (HÍ) 1981, en frá 1984 var hann settur af menntamálaráðherra í stöðu lektors til eins árs í senn. Á árinu 1989 sótti A um flutning úr lektorsstöðu í dósentsstöðu, en dómnefnd sem skipuð var til að fjalla um hæfi hans komst að þeirri niðurstöðu að hann væri ekki hæfur til að gegna dósentsstöðu. Árið 1991 var A ráðinn í stöðu lektors við HÍ, ótímabundið með gagnkvæmum þriggja mánaða uppsagnarfresti. Á árinu 1995 var A sagt upp lektorsstarfi sínu með vísan til uppsagnarákvæðis ráðningarsamnings og var staða hans auglýst laus til umsóknar. A var, auk eins annars umsækjanda, metinn hæfur til að gegna stöðunni, en hlaut minnihluta atkvæða á deildarfundi og var ekki ráðinn. Höfðaði hann mál gegn HÍ og íslenska ríkinu (Í) og krafðist viðurkenningar á að ráðningarsamningur hans við HÍ væri enn í gildi, auk þess sem hann krafðist vangreiddra launa og skaðabóta. Talið var að ótímabundinn ráðningarsamningur sem gerður var við A 1991 hefði ekki verið í samræmi við 11. gr. laga nr. 131/1990 um Háskóla Íslands, þar sem segir að ráðherra skipi lektora. Þrátt fyrir að rangri aðferð hefði verið beitt við ráðninguna var talið að aðeins ráðherra hefði getað veitt A lausn frá störfum í samræmi við 7. og 10. gr. þágildandi laga nr. 38/1954 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Því var talið að A hefði verið sagt upp á ólögmætan hátt. Einnig var talið að brotið hefði verið gegn 12. og 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og 1. mgr. 11. gr. laga nr. 38/1954 við uppsögn A. Með vísan til laga nr. 38/1954 var ekki talið að A ætti rétt til að fá starf sitt aftur. Var Í sýknað af kröfum A, en HÍ dæmdur til að greiða honum skaðabætur.