D var gefið að sök brot í nánu sambandi gagnvart þáverandi stjúpsonum sínum, A og B, á tímabilinu 6. mars 2013 til 25. nóvember 2019, með því að hafa á sameiginlegu heimili þeirra ítrekað, endurtekið og á alvarlegan hátt, með nánar tilgreindri háttsemi, ógnað lífi, heilsu og velferð þeirra, með líkamlegu og andlegu ofbeldi og með þeirri háttsemi sinni ítrekað misþyrmt og misboðið þeim þannig að líkamlegri og andlegri heilsu þeirra var hætta búin, sýnt af sér vanvirðandi háttsemi, ruddalegt og ósiðlegt athæfi gagnvart þeim, beitt þá líkamlegum refsingum, móðgað þá og sært. Var háttsemi hans í ákæru aðallega talin varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti, var D fundinn sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök á tímabilinu frá 5. apríl 2016 til 1. apríl 2019, að öðru leyti en því að D var sýknaður af þeirri háttsemi sem lýst var í þremur tilgreindum undirliðum ákæru. D var hins vegar sýknaður vegna tímabilsins fyrir 5. apríl 2016 og eftir 1. apríl 2019. Við ákvörðun refsingar D var litið til 1., 2. og 3. töluliðar 1. mgr. og 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing D ákveðin fangelsi í 12 mánuði, auk þess sem honum var gert að greiða A og B miskabætur.
Lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra (
Halldór Tumi Ólason saksóknarfulltrúi)
gegn
X (
Friðrik Smárason lögmaður)
Ákærða var gefið að sök brot í nánu sambandi en til vara líkamsárás með því að ráðast að brotaþola, dóttur ákærða, þegar hún var að reyna að stöðva deilur ákærða og eiginkonu hans. Brotaþoli og vitni skoruðust undan því að gefa skýrslu fyrir dómi. Með hliðsjón af framburði þeirra hjá lögreglu og framburði ákærða fyrir dómi var talið sannað að ákærði hefði slegið brotaþola og ýtt henni upp við vegg þannig að höfuð hennar skylli í vegginn. Að virtu heildarmati á atvikum var háttsemin heimfærð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og ákærða gert að sæta skilorðsbundinni fangelsisvist í 30 daga. Þá var ákærði látinn bera þrjá fjórðu hluta sakarkostnaðar.
Ákærði sakfelldur fyrir stórfellt brot í nánu sambandi, líkamsárás, brot gegn valdstjórninni og fíkniefnalagabrot. Var hann dæmdur til að sæta fangelsi í 18 mánuði og til greiðslu miskabóta.
Ákærði var sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi gagnvart fyrrverandi eiginkonu sinni og barnaverndarlagabrot gagnvart sinni þeirra og dæmdur til níu mánaða fangelsisrefsingar. Þá var var ákærði dæmdur til að greiða fyrrverandi eiginkonu sinni miskabætur.
Ákærði var sakfelldur fyrir stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart fyrrverandi eiginkonu sinni og dætrum og hann dæmdur til tveggja og hálfs árs fangelsisrefsingar. Þá var ákærði dæmdur til að greiða brotaþolum miskabætur.
Með hinum áfrýjaða dómi var X sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi gegn þáverandi eiginkonu sinni, A, og sonum sínum, B, C og D, en brot ákærða voru talin varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. A gaf skýrslu fyrir Landsrétti þar sem hún bar meðal annars um að hún hefði nær daglega sætt barsmíðum ákærða eftir að þau fluttust til landsins auk annars ofbeldis. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki lægi fyrir í málinu að brot ákærða gagnvart A hefðu verið framin með sérstaklega hættulegri aðferð eða leitt af sér stórfellt líkams- eða heilsutjón A. Aftur á móti væri talið sannað að ákærði hafi um rúmlega tveggja ára skeið ítrekað beitt A líkamlegu, andlegu og fjárhagslegu ofbeldi og með því ógnað heilsu hennar og velferð á alvarlegan og sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt. Þegar litið væri til umfangs ofbeldisins, þess tíma sem það hafi staðið og að X misnotaði yfirburðastöðu sína gagnvart A, yrði að telja brot hans gagnvart henni stórfellt og það réttilega heimfært til 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Hvað varðar syni X, B, C og D, kom fram að þeir hefðu daglega getað búist við því að ákærði beitti líkamlegu eða andlegu ofbeldi. Lagði Landsréttur til grundvallar að vegna háttsemi ákærða hafi myndast alvarlegt og viðvarandi ógnarástand á heimilinu þar sem ógn ákærða beindist að öllu heimilisfólki. Að öllu virtu voru brot ákærða gegn B, C og D einnig heimfærð undir 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. Að teknu tilliti til verulegra tafa á meðferð málsins sem X yrði ekki kennt um var refsing X ákveðin fangelsi í 15 mánuði. Í ljósi þess að brot X voru alvarleg og stórfelld þótti ekki rétt að binda refsingu X skilorði.
Ákærði var sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og dæmdur til tíu mánaða fangelsisrefsingar. Þá var ákærði dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur.
Karlmaður var sakfelldur fyrir stórfelld brot í nánu sambandi og endurtekin brot gegn nálgunarbanni gagnvart eiginkonu sinni og fimm börnum á tímabilinu 1. mars 2024 til 15. mars 2025. Brotin voru virt sem en heild og ákærði dæmdur í tveggja ára og sex mánaða fangelsi. Jafnframt var ákærði dæmdur til að greiða konu og börnum miskabætur.
Ákærði sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og brot á kynferðislegri friðhelgi brotaþola með því að útbúa, án samþykkis hennar, kynferðislegt myndefni.
Ákæruvaldið (
Eyþór Þorbergsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Friðrik Smárason lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir endurtekin og alvarleg brot í nánu sambandi skv. 218. gr. b hegningarlaga.
Játning X fyrir héraðsdómi var ekki talin skýlaus í skilningi 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og voru því ekki talin skilyrði til að ljúka málinu á grundvelli þeirrar lagaheimildar. Var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
X var ákærður fyrir stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart þáverandi sambýliskonu sinni A, framin á árunum 2009 til 2020 á nánar tilgreindan hátt og stórfelld brot í nánu sambandi og barnaverndarlagabrot gagnvart tveimur börnum þeirra framin á árunum 2015 til 2020 á nánar tilgreindan hátt. X var sýknaður af þeirri háttsemi sem honum var gefin að sök fyrir tímabilið 2009 til 5. apríl 2016 en sakfelldur að hluta fyrir háttsemi sem lýst var eftir það. Voru brot hans gagnvart þáverandi sambýliskonu heimfærð til 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en brot hans gagnvart börnunum heimfært til 1. mgr. 218. gr. b sömu laga. Þá var X sakfelldur fyrir brot gegn lögum nr. 84/2018 um bann við tilteknum frammistöðubætandi efnum og lyfjum og fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í 18 mánuði en fullnustu 15 mánaða frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að sæta upptöku á nánar tilgreindum efnum. Loks var X gert að greiða A 2.500.000 krónur í miskabætur.
Ákæruvaldið (
Daníel Reynisson aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Björgvin Jónsson lögmaður)
Ákærði var dæmdur til 12 mánaða óskilorðsbundinnar fangelsisrefsingar fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 á tilgreindu tímabili. Þá var ákærði dæmdur til að greiða brotaþolum miskabætur.
Með I. kafla ákæru var S var gefin að sök tilraun til manndráps og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa veist með ofbeldi að A, fyrrum kærustu sinni, og ógnað lífi, heilsu og velferð hennar með nánar tilteknum hætti þannig að hún hlaut brot í augntóft og ýmsa aðra áverka. Þá var S í II. kafla ákæru gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa veist að sömu konu og ógnað lífi, heilsu og velferð hennar með nánar tilteknum hætti með þeim afleiðingum að hún hlaut ýmsa áverka, svo sem eymsli víðsvegar um líkamann og tannbrot. Loks var S í III. kafla ákæru gefið að sök að hafa haft í vörslum sínum nánar tiltekin efni í sölu- og dreifingarskyni en S gekkst við sakargiftum að þessu leyti og var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu hans því staðfest í Landsrétti. Hvað varðar I. kafla ákæru taldi Landsréttur varhugavert að telja fram komna fulla sönnun þess að S hefði á verknaðarstundu haft ásetning til að bana A. Brotið var því ekki fært undir 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og niðurstaða héraðsdóms staðfest um að S hefði með þeirri háttsemi sem sannað var að hann hefði framið gerst sekur um sérstaklega hættulega líkamsárás, sbr. 2. mgr. 218. gr. sömu laga. Um II. kafla ákæru vísaði Landsréttur til þess að framburður A fengi stoð í framburði vitna sem og læknisvottorðs. Samkvæmt því og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota hans til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Í ljósi þess að tengsl S og A voru ekki talin slík að heyrði undir ákvæði 218. gr. b sömu laga kom ekki til álita að fella brot S samkvæmt I. og II. kafla ákæru undir ákvæðið. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot S beindust að mikilvægum hagsmunum, voru ofsafengin, gróf og ófyrirleitin sem og til 77. gr. almennra hegningarlaga og 1., 2., 3., 5., 6., 7. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Niðurstaða héraðsdóms um fjögurra ára fangelsi, að frádregnu gæsluvarðhaldi, var því staðfest. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um miskabætur og vexti var jafnframt staðfest með vísan til forsendna.
X var með dómi héraðsdóms sakfelldur í fimm ákæruliðum fyrir brot í nánu sambandi. Fyrir Landsrétti takmarkaðist endurskoðun réttarins við það hvort X skyldi sakfelldur fyrir ákærulið A.V, þar sem honum var gert að sök að hafa brotið gegn nálgunarbanni, hver refsing hans skyldi vera og hvort ástæða væri til að ákveða brotaþola hærri bætur en gert var í héraði, þar sem þær námu 600.000 krónum. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um sakfellingu X samkvæmt ákærulið A.V. Við ákvörðun refsingar var litið til 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í ljósi forsögu refsiákvæða sömu laga um brot í nánu sambandi var við refsiákvörðun X vegna brots gegn 218. gr. b almennra hegningarlaga ekki litið til refsiþyngingarákvæðis 3. mgr. 70. gr. laganna. Þrátt fyrir þetta og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um refsingu ákærða, skilorðsbundið fangelsi í sex mánuði. Þá var X gert að greiða 800.000 krónur í miskabætur.
V var sakfelldur fyrir nauðgun, brot í nánu sambandi í þremur ákæruliðum, þar af eitt stórfellt, og húsbrot, einnig í þremur ákæruliðum. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um sakfellingu V staðfest. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði litið svo á að ákvæði 218. gr. b almennra hegningarlaga tæmdi sök gagnvart ákvæði 231. gr. sömu laga. Þá taldi Landsréttur brot V samkvæmt 1. lið ákæru, þar sem honum var einnig gefin að sök nauðgun, stórfellt og yrði það því heimfært undir 1. mgr., sbr. 2. mgr. 218. gr. b, almennra hegningarlaga, auk 1. mgr. 194. gr. sömu laga, en að öðru leyti voru brot ákærða heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b og 231. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var refsing V, fangelsi í fimm ár, staðfest auk þess sem honum var gert að greiða A 3.000.000 króna í miskabætur.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Gyða Ragnheiður Stefánsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Björgvin Jónsson lögmaður)
Faðir sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi sem beindist að dóttur. Faðirinn sömuleiðis dæmdur til að greiða dóttur sinni miskabætur.
Ákærði sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi.
Ákærði sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og dæmdur í 6 mánaða skilorðsbundið fangelsi.
X var gefin að sök nauðgun, sifjaspell og stórfellt brot í nánu sambandi gegn barni sínu, A, með því að hafa á nánar tilgreindu tímabili, er barnið var 15 ára gamalt, með ólögmætri nauðung og án samþykkis, haft samræði eða önnur kynferðismök við barnið og áreitt það kynferðislega, en X nýtti sér freklega yfirburði sína sem faðir og að barnið var eitt með honum fjarri öðrum á nánar tilgreindum stöðum. Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur fyrir framangreinda háttsemi og hún heimfærð til 1. mgr. 194. gr., 1. og 2. mgr. 200. gr. og 1. og 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. X viðurkenndi að hafa átt samræði og önnur kynferðismök við A og leitaði ekki eftir endurskoðun á sakfellingu fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 200. gr. almennra hegningarlaga. Í dómi Landsréttar kom fram að með háttsemi sinni hefði X nýtt sér traust A og þá yfirburðastöðu sem hann hafði gagnvart A til að hafa við hann kynferðismök með ólögmætri nauðung. Við þessar aðstæður hefði samþykki A ekki verið veitt af frjálsum vilja, svo sem X hefði byggt á. Yrði háttsemi X því heimfærð til 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að X hefði gerst sekur um stórfellt brot gegn 218. gr. b almennra hegningarlaga, enda yrði talið að hann hefði með háttsemi sinni á alvarlegan hátt og með ólögmætri nauðung ógnað heilsu A og velferð en brotin hefðu staðið yfir í tæplega hálft ár og hefði X misnotað freklega yfirburðastöðu sína gagnvart A. Þá var X gefið að sök kynferðisbrot með því að framleiða myndir og myndskeið af A sem X hafði tekið á síma sinn og síma A, samtals 27 myndir og níu myndskeið. Í dómi Landsréttar var rakið að ekki yrði af ákærunni eða gögnum málsins ráðið hvaða 27 ljósmyndir og níu myndskeið X væri sakaður um að hafa framleitt en verulegs innbyrðis ósamræmis gætti í gögnum málsins sem þessi kafli ákæru væri reistur á. Í ljósi þessa ósamræmis og þar sem myndirnar hefðu ekki verið skýrt tilgreindar í ákæru yrði að telja að þessi óskýrleiki hefði torveldað X að taka afstöðu til sakargifta og halda uppi vörnum. Yrði því ekki hjá því komist að vísa þessum kafla ákærunnar frá héraðsdómi án kröfu. Loks var X sakfelldur fyrir vopnalagabrot og að hafa undir höndum nánar tilgreint magn myndefnis sem sýndi börn á kynferðislegan hátt. Við ákvörðun refsingar var með hliðsjón af dómaframkvæmd, 77. gr., 1., 2. og 6. tölulið 1. mgr. 70. gr. og 195. gr. almennra hegningarlaga staðfest niðurstaða héraðsdóms um refsingu X sem hafði þar verið hæfilega ákveðin fangelsi í átta ár. Jafnframt var staðfest niðurstaða héraðsdóms um miskabætur til handa A, 6.000.000 króna, og upptöku muna.
X var ákærður í tveimur ákæruliðum fyrir nauðgunarbrot og brot í nánu sambandi gegn eiginkonu sinni. Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Ákæruvaldið undi niðurstöðu hins áfrýjaða dóms er tók til sakargifta vegna 2. lið ákærunnar en krafðist fyrir Landsrétti að ákærði yfir sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefið að sök í 1. lið ákærunnar. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu af þeim sakargiftum sem til úrlausnar voru fyrir Landsrétti og frávísun á einkaréttarkröfu brotaþola.
Ákærði var sakfelldur fyrir sérstaklega hættulegar líkamsárásir en ekki þótt sýnt fram á ásetning til manndráps. Þá var talið að háttsemin ætti ekki undir sérákvæði um ofbeldi í nánu sambandi þar sem samband ákærða og brotaþola hefði ekki náð því að vera náið í lagalegri merkingu refsiákvæðisins.
Ákærði sakfelldur fyrir kynferðisbrot og brot í nánu sambandi.
Ákærði sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og dæmdur í 9 mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu miskabóta. Var háttsemin heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga en ekki talin skilyrði til að sakfella fyrir 2. mgr. sama ákvæðis. Eiginkona ákærða sem var einn brotaþola, neitaði að gefa skýrslu fyrir dómi á grundvelli 117. gr. laga nr. 88/2008. Skýrsla hennar hjá lögreglu sem tekin var upp í hljóði og mynd að gættri 117. gr. laga nr. 88/2008 og studd framburði stjúpdóttur brotaþola í Barnahúsi sem og öðrum gögnum, var lögð til grundvallar sönnun.
Ákærði sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og blygðunarsemisbrot og dæmdur til fangelsi í átta mánuði, þar af fimm mánuði skilorðsbundinna til tveggja ára. Ákærða var jafnframt gert að greiða brotaþola 600.000 krónur í miskabætur auk vaxta.
X var sakfelldur fyrir stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart fyrrverandi eiginkonu sinni, A, og tveimur börnum þeirra, B og C. Brotin náðu yfir um tveggja ára tímabil og fólust í því að hafa ítrekað, endurtekið og á alvarlegan og sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt ógnað lífi þeirra, heilsu og velferð með líkamlegu og andlegu ofbeldi. Með dómi Landsréttar var héraðsdómur staðfestur um sönnun á háttsemi X og sakfellingu samkvæmt ákæru, sem og um heimfærslu á háttsemi X gagnvart A og B til 1., sbr. 2. mgr., 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í héraðsdómi var brot X gagnvart C ekki talið stórfellt og það því heimfært til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Í dómi Landsréttar kom fram að allir brotaþolar og amma C hefðu lýst fjölmörgum tilvikum þar sem X beitti brotaþola ofbeldi. Þótt ofbeldið hefði í ríkara mæli beinst að A og B og verið alvarlegra gagnvart þeim yrði allt að einu að meta háttsemi X í heild sinni og áhrif hennar á heimilismenn. Var á það fallist með héraðsdómi að vegna háttsemi X hafi, í þau tvö ár sem ákæra tók til, myndast alvarlegt og viðvarandi ógnarástand á heimilinu sem beindist að öllum heimilismönnum og hafi þau öll, þar með talin C, mátt búast við ofbeldi af hálfu X hvenær sem var. Með lögleiðingu ákvæðis 218. gr. b almennra hegningarlaga hafi verið lögð sérstök áhersla á það ógnarástand sem tilgreind tegund ofbeldis gæti skapað og þá langvarandi andlegu þjáningu sem því gæti fylgt. Viðvarandi ógnarástand innan veggja heimilis í um tvö ár sé langur tími fyrir þolendur. Var X talinn hafa misnotað freklega yfirburðastöðu sína. Að þessu virtu var brot X gegn C einnig heimfært undir 1., sbr. 2. mgr., 218. gr. b almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá var X gert að greiða brotaþolum miskabætur.
Ákærði var sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi en sýknaður af broti um hótanir. Ákærði var dæmdur í 6 mánaða skilorðsbundið fangelsi og til að greiða miskabætur 600.000 kr.
Ákært fyrir nauðgun og stórfellt brot í nánu sambandi. Sýkna.
Sakfellt fyrir hótanir, brot í nánu sambandi, brot gegn kynferðislegri friðhelgi og blygðunarsemisbrot.
Ákærði var sakfelldur að hluta samkvæmt A.- og B.- kafla ákæru fyrir brot í nánu sambandi gagnvart fyrrum sambýliskonu sinni og tveimur börnum þeirra. Þá var hann jafnframt sakfelldur fyrir líkamsárás ganvart þriðja aðila og fyrir vörslur ýmissa steraefna. Þótti refsing hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár. Jafnframt var ákærði dæmdur til að greiða barnsmóður sinni 3.500.000 krónur í miskabætur, Í málinu reyndi m.a. á afturvirkni refsilöggjafar og féllst dómurinn ekki á með ákæruvaldinu að heimilt væri, eins og sakargiftum var hér háttað, að refsa ákærða fyrir brot í nánu sambandi samkvæmt ákvæðum 218. gr. b almennra hegningarlaga fyrir gildistöku þeirrar lagagreinar í apríl 2016.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum ákæruliðum í ákæru á hendur X var vísað frá dómi. Landsréttur felldi hinn kærða úrskurð úr gildi og lagði fyrir héraðsdóm að taka umrædda ákæruliði til efnismeðferðar.
X var sakfelldur samkvæmt tveimur ákærum fyrir brot í nánu sambandi með því að hafa á tilgreindu tímabili áreitt A, fyrrverandi maka sinn og barnsmóður, og beitt hana andlegu ofbeldi með nánar tilgreindum símtölum og smáskilaboðum. Þá var hann sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og barnaverndarlagabrot með því að hafa slegið nokkrum sinnum í átt að A, er hún hélt á syni þeirra, þar af einu sinni í handlegg hennar, og hrint henni. Eins var hann sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi með því að hafa í 12 tilgreind skipti elt A og setið fyrir henni. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar háttsemi X væri virt í heild sinni væri sannað og engum vafa undirorpið að hann beitti A hótunum og andlegu ofbeldi með smánandi, vanvirðandi og óviðeigandi ummælum í hennar garð. Þá væri það framferði hans að elta A og sitja fyrir henni til þess fallið að ógna lífi hennar, heilsu og velferð, en í þessum athöfnum X hefði falist mikið andlegt ofbeldi. Var háttsemi X samkvæmt báðum ákærum heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar var höfð hliðsjón af 1., 5, 6, og 7 tölulið 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Refsing X var ákveðin fangelsi í átta mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X gert að greiða A 800.000 krónur í miskabætur.
Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju, þar sem ummæli héraðsdómara í tölvupósti hans til sækjanda og verjanda við meðferð málsins í héraði gáfu ákærða með réttu tilefni til að draga óhlutdrægni dómarans í efa, sbr. g-lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Ákæruvaldið (
Margrét Unnur Rögnvaldsdóttir saksóknari)
gegn
Björgvini Sigmari M. Ómarssyni (
Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)
B var meðal annars ákærður fyrir brot í nánu sambandi samkvæmt tveimur ákæruliðum með því að hafa veist að sambýliskonu sinni C á sameiginlegu heimili þeirra með nánar tilgreindum hætti og afleiðingum. Með dómi héraðsdóms voru brotin heimfærð til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í dómi Landsréttar var skírskotað til athugasemda í frumvarpi til laga sem varð að 218. gr. b almennra hegningarlaga og var það mat réttarins að háttsemi B gagnvart C skyldi heimfærð undir 1. mgr. ákvæðisins í báðum ákæruliðum. Með hinum áfrýjaða dómi var B jafnframt sakfelldur fyrir valdstjórnarbrot, þjófnað, tilraun til þjófnaðar, nytjastuld og umferðarlagabrot. Refsing B var ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá var hann sviptur ökurétti og gert að sæta upptöku á hnífi.
X var sakfelldur fyrir stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart fjórum dætrum sínum, með því að hafa ítrekað, endurtekið og á alvarlegan og sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt ógnað lífi þeirra, heilsu og velferð með líkamlegu og andlegu ofbeldi og hótunum, sbr. 1. mgr., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Jafnframt var X sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi gagnvart þáverandi eiginkonu sinni, Y, sbr. 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Þá var Y sakfelld fyrir brot í nánu sambandi gagnvart elstu þremur dætrum sínum og var brotið heimfært til 1. mgr. 218. gr. b. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar X var meðal annars litið til 1. og 3. töluliðar 1. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin tvö ár en til frádráttar kemur nánar tilgreind gæsluvarðhaldsvist hans. Ákvæði héraðsdóms um fangelsisrefsingu Y og skilorðsbindingu hennar var staðfest. Með vísan til forsendna héraðsdóms var staðfest niðurstaða hans um miskabætur til handa A, B, C og D með vöxtum eins og þar greinir. Loks var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakarkostnað staðfest.
X var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa greitt A í tvö tilgreind skipti fyrir vændi, fyrir tilraun til nauðgunar og sérstaklega hættulega líkamsárás gagnvart A. Þá var X ákærður fyrir brot í nánu samband með því að hafa veist með ofbeldi að B í tvö nánar tilgreind skipti og loks fyrir þrjú nánar tilgreind valdstjórnarbrot. Fyrir héraðsdómi játaði X kynferðisbrot með því að hafa greitt A fyrir vændi, sem og tvö brot gegn valdstjórninni. Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur fyrir tilraun til nauðgunar og sérstaklega hættulega líkamsárás, brot í nánu sambandi og tvö nánar tilgreind valdstjórnarbrot en sýknaður af einu valdstjórnarbroti. Ákæruvaldið undi sýknudómi vegna valdstjórnarbrots en sakfelling fyrir tvö valdstjórnarbrot var ekki til endurskoðunar fyrir Landsrétti. Með dómi Landsréttar var þeim hluta ákæru er varðaði tilraun til nauðgunar vísað frá héraðsdómi, enda var í ákærutextanum í engu vikið að þeirri háttsemi X sem A upplýsti um og gáfu henni tilefni til að ætla að ákærði hygðist hafa við hana samfarir eða önnur kynferðismök án samþykkis hennar. Var þessi óskýrleiki ákæru til þess fallinn að vörnum X yrði ábótavant. Staðfest var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sérstaklega hættulega líkamsárás gagnvart A. Varðandi ákæru fyrir brot í nánu sambandi féllst Landsréttur ekki á að samband X og B gæti hafa talist náið í skilningi 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var háttsemi X heimfærð til refsiákvæða 1. mgr. 218. gr. laganna, enda var háttsemin gagnvart B talin uppfylla áskildar kröfur ákvæðisins um alvarleika. Með hliðsjón af alvarleika þeirrar háttsemi sem X hafði verið sakfelldur fyrir þótti refsing hans hæfilega ákveðin í hinum áfrýjaða dómi, fangelsi í tvö ár. Þá var X gert að greiða bætur til handa brotaþolum.
Ágreiningsefni málsins um heimfærslu háttsemi X til refsiákvæða laut að því hvort hún skyldi heimfærð til 211. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga eða til. 2. mgr. 218. gr. sömu laga en ágreiningslaust var hins vegar að háttsemi X mætti færa undir 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b laganna. Í Landsrétti var háttsemin heimfærð undir 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Í dómi Hæstaréttar var rakið að í málinu lægi ekki fyrir játning X um ásetning til manndráps og ekkert yrði ráðið af framburði hans um huglæga afstöðu til afleiðinga atlögunnar að brotaþola. Þá væri öðrum vitnum um verknaðinn ekki til að dreifa. Yrði því að ráða hina huglæga afstöðu X, þar á meðal um hvað hann hlaut að gera sér grein fyrir um afleiðingar líkamsárásarinnar, af því sem taldist sannað í dómi Landsréttar um sjálfan verknaðinn. Hæstiréttur vísaði til þess að árás með skotvopni eða hníf sem beinist að viðkvæmum stöðum á líkama svo sem höfði, hálsi, brjóstkassa og kviði hefði oftar leitt til þess að ásetningur telst sannaður þegar ákært hefur verið fyrir tilraun til manndráps en þegar um aðrar verknaðaraðferðir hefur verið að ræða. Þá vísaði rétturinn til þess að í þeim dómum sem Landsréttur skírskotaði sérstaklega til í niðurstöðu sinni hefði slíkum vopnum og verknaðaraðferðum verið beitt en svo háttaði ekki til í þessu máli þótt lagt væri til grundvallar að árásin hefði verið ofsafengin og beinst að viðkvæmum líkamshlutum. Þá yrðu heldur ekki dregnar haldbærar ályktanir um ásetning X til manndráps af háttalagi hans daginn og nóttina fyrir árásina eða í framhaldi af henni. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að varhugavert væri að telja fram komna fulla sönnun þess að X hefði á verknaðarstundu haft ásetning til að bana brotaþola heldur yrði að miða við að um hefði verið að ræða stórfellt gáleysi X til afleiðinga verknaðarins. Yrði brot X því ekki fært undir 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga heldur 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b. Refsing X var ákveðin fangelsi í fjögur ár og honum gert að greiða brotaþola 3.000.000 króna í miskabætur.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Sonja H. Berndsen aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Unnsteinn Örn Elvarsson lögmaður)
Ákærði sakfelldur m.a. fyrir brot í nánu sambandi og dæmdur í tíu mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu miskabóta.
X var sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa slegið brotaþolann A einu höggi í andlitið með þeim afleiðingum að hann hlaut vægan heilahristing. Þá var X sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi með því að hafa endurtekið og alvarlega ógnað heilsu og velferð brotaþola, fyrrverandi sambýliskonu sinnar B og fjögurra barna sinna. Með hluta af brotunum rauf ákærði skilorð dóms frá 5. júlí 2018. Var fyrrgreindur dómur tekinn upp og X gerð refsing í einu lagi fyrir öll brotin, sbr. 60. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá lá fyrir að brot X voru framin áður en hann hlaut dóm 5. janúar 2021 fyrir nánar tilgreind brot gegn ákvæðum umferðarlaga nr. 77/2019. Var honum samkvæmt því dæmdur hegningarauki er samsvaraði þeirri þyngingu refsingar, sem kynni að hafa orðið ef dæmt hefði verið um öll brotin í fyrra málinu, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot X gagnvart fyrrverandi sambýliskonu sinni og börnum náðu yfir 20 mánaða tímabil. Voru brotin endurtekin og alvarleg með tilheyrandi neikvæðum áhrifum á heilsu og velferð þeirra. X átti sér engar aðrar málsbætur en að hafa játað skýlaust brot gagnvart fyrrverandi sambýliskonu og börnum sínum. Að teknu tilliti til framangreinds var refsing X ákveðin fangelsi í 15 mánuði en til frádráttar kom nánar tilgreind gæsluvarðhaldsvist. Þá var X gert að greiða miskabætur til B sem þóttu hæfilega ákveðnar 1.200.000 krónur en bætur til hvers og eins barns 500.000 krónur. Loks var X gert að greiða A 300.000 krónur í miskabætur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist hafði verið á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar var rakin sú meginregla í sakamálaréttarfari að ákærði eigi rétt á því að vera viðstaddur aðalmeðferð og önnur þinghöld í máli sem höfðað hefur verið gegn honum. Beri að skýra undantekningar frá þeirri reglu þröngt. Hvorki í vottorði ljósmóður né félagsfræðings, sem lágu fyrir á meðal gagna málsins, kæmi fram að vottorðsgjafar hefðu lagt mat á hvort og þá hvaða áhrif nærvera X gæti haft á framburð brotaþola er hún gæfi skýrslu fyrir dómi, svo sem áskilið er í 1. mgr. 123. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Auk þess bæru vottorðin ekki með sér að vottorðsgjafar hefðu sérþekkingu til að leggja mat á það. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.
Ákærði var sakfelldur fyrir heimilisofbeldi gagnvart fyrrum eiginkonu sinni og tveimur börnum á árunum 2017-2019 og dæmdur í tveggja ára fangelsi, auk þess sem honum var gert að greiða þolendum ofbeldisins miskabætur. Eldri sakargiftum á hendur ákærða vegna ofbeldis gagnvart eiginkonunni á árunum 2012-2013 var vísað frá dómi.
Ákærði var sakfelldur fyrir ofbeldi í nánu sambandi, umsáturseinelti og brot gegn barnaverndarlögum.
Í héraði var X sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og brot gegn barnaverndarlögum samkvæmt 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa á tímabilinu frá janúar 2016 til mars 2020 ítrekað veist með ofbeldi að einum sona sinna og látið aðra syni sína halda honum á meðan X sló soninn með plastslöngu og inniskó undir iljarnar, en ung dóttir X varð vitni að háttsemi hans. Enn fremur fyrir að hafa í eitt skipti slegið einn sona sinna í andlitið með þeim afleiðingum að hann hlaut blóðnasir. Þá var X sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa 10. september 2019 veist með nánar tilgreindu ofbeldi að eiginkonu sinni á heimili þeirra svo að hún hlaut áverka af. Fyrir Landsrétti laut ágreiningur málsins að heimfærslu brotanna gagnvart eiginkonunni til refsiákvæða og ákvörðun refsingar en staðfest var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu fyrir brotin gegn börnunum og heimfærslu til refsiákvæða. Í dómi Landsréttar kom fram að við yfirheyrslu hjá lögreglu hefði verið haft eftir eiginkonu X að eiginmaður hennar hefði aldrei áður lagt á hana hendur. Hið sama hafi komið fram í máli elsta sonar þeirra hjóna við yfirheyrslu í Barnahúsi. Í áverkavottorði hefði einnig verið haft eftir eiginkonu X að hann hefði beitt hana ofbeldi í gær í fyrsta skipti. Að því gættu og með hliðsjón af því í hvaða búningi málið væri lagt fyrir dóm bæri að staðfesta niðurstöðu héraðsdóms um heimfærslu brotsins til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að X hefði ekki áður sætt refsingu en jafnframt var litið til 1. og 3. töluliðar 1. mgr. og 3. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Var X gert að sæta fangelsi í átta mánuði, þar af fimm mánuði skilorðsbundið. Þá var X gert að greiða eiginkonu sinni 400.000 krónur í miskabætur og fjórum börnum sínum hverju um sig miskabætur að fjárhæð 300.000 krónur.
Foreldrar fjögurra stúlkna voru sakfelld fyrir illa meðferð á dætrum sínum. Vörðuðu brot föður við almenn hegningarlög og var hann dæmdur til 18 mánaða fangelsisvistar og til greiðslu miskabóta. Brot móður vörðuðu við barnaverndarlög og var hún dæmd í 6 mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu miskabóta.
Í héraði var X sakfelldur fyrir húsbrot og ofbeldi í nánu sambandi samkvæmt 1. mgr. 231. gr. og 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn um svalahurð á heimili kærustu sinnar, A, og veist að henni með nánar tilgreindu ofbeldi svo að hún hlaut áverka af. Fyrir Landsrétti laut ágreiningur málsins að heimfærslu til refsiákvæða og ákvörðun refsingar. Með dómi Landsréttar var þeim sakargiftum á hendur X, að hafa brotið gegn 1. mgr. 231. gr. almennra hegningarlaga, vísað frá héraðsdómi þar sem skilyrði til höfðunar sakamáls fyrir húsbrot samkvæmt a-lið 2. töluliðar 242. gr. laganna hefði ekki verið fullnægt, sbr. 1. mgr. 144. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá var það niðurstaða Landsréttar að hvorki yrði lagt til grundvallar að tengsl X og A hefðu verið náin í skilningi 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga né að háttsemin sem X væri gefin að sök hefði náð því alvarleikastigi sem áskilið væri samkvæmt því ákvæði. Var X því sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. sömu laga. Með broti sínu gegn A rauf X skilorð reynslulausnar á 360 daga eftirstöðvum fangelsisrefsingar. Var reynslulausnin því tekin upp og X dæmd refsing í einu lagi í málinu, sbr. 1. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga og 1. mgr. 77. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var X til málsbóta litið til skýlausrar játningar hans fyrir héraðsdómi, sbr. 8. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Til refsiþyngingar var litið til eðlis og alvarleika þess brots sem beindist gegn A, sbr. 1. og 3. tölulið sama lagaákvæðis. Þótti refsing X hæfilega ákveðin fangelsi í 13 mánuði. Með vísan til framlagðra gagna um vímuefnameðferð og meðferðarviðtöl sem X hefði sótt og upplýsinga um að aðstæður X hefðu breyst til hins betra frá því er brotin voru framin var fullnustu tíu mánaða fangelsisrefsingarinnar frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis og X dæmdur til að greiða 290.000 króna sekt.
X var sakfelldur fyrir húsbrot og líkamsárás með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn á heimili A, veist þar að honum og kýlt hann tveimur hnefahöggum í andlit svo að áverkar hlutust af. Þá var X sakfelldur fyrir ofbeldi í nánu sambandi með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað lífi, heilsu og velferð fyrrverandi sambýliskonu sinnar, B. Loks var X sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið ófær um að stjórna henni örugglega vegna ávana- og fíkniefna. Við ákvörðun refsingar var litið til alvarleika þeirra brota sem X hefði verið sakfelldur fyrir og 1., 6., og 7. töluliðar 1. mgr. og 3. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þótti refsing ákærða hæfilega ákveðin átta mánaða fangelsi. Með hliðsjón af því að X hefði ekki áður hlotið dóm fyrir refsiverða háttsemi þótti rétt að fresta fullnustu fimm mánaða af refsingunni skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X sviptur ökurétti í sex mánuði og dæmdur til að greiða A 300.000 krónur í miskabætur og B 515.928 krónur í miska- og skaðabætur.
X var sakfelldur fyrir nauðgun og brot í nánu sambandi, með því að hafa meðal annars tvívegis sett fingur í leggöng þáverandi sambýliskonu sinnar, A, og gert tilraun til samræðis án hennar samþykkis, fyrir að hafa slegið og sparkað í hana, gripið í hana og dregið á hárinu, meinað henni útgöngu af heimili hennar, kastað yfir hana þvagi, skallað hana, sparkað í hana og sagt hana vera ógeðslega, þrengt að öndunarvegi hennar, potað í augun á henni og hótað henni lífláti, og brotið ítrekað á nálgunarbanni sem honum var gert að sæta vegna ógnandi hegðunar og áreitis í garð A. Auk þess var hann sakfelldur fyrir húsbrot og eignaspjöll með því að hafa brotið rúðu á heimili A og farið þar inn án leyfis. Að lokum var hann sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið sviptur ökurétti og undir áhrifum áfengis. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot X gegn A voru sérstaklega ófyrirleitin, atlögur hans langvinnar og að hann ætti sér engar málsbætur. Brot hans gagnvart A voru heimfærð undir 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Var refsing hans ákveðin sjö ára fangelsi, að frádreginni gæsluvarðhaldsvist, og var hann sviptur ökurétti í fjóra mánuði. Þá var hann dæmdur til að greiða A miskabætur að fjárhæð 4.000.000 króna.
D var sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veitt A tvö hnefahögg í andlitið og slegið í hönd hans með þeim afleiðingum að A hlaut blóðnasir, bólgu í andliti og brot í kinnbeini. Ekki var fallist á þá vörn D að háttsemi hans hefði helgast af neyðarvörn. Við ákvörðun refsingar var litið til 1., 2. og 5. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og þess að tafir hefðu orðið við meðferð málsins sem voru D óviðkomandi. Þá var lagt til grundvallar að A hefði verið með ertingar í garð D og var það virt til refsilækkunar samkvæmt 3. mgr. 218. gr. c sömu laga. Var D gert að sæta fangelsi í tvo mánuði skilorðsbundið í eitt ár. Þá var D gert að greiða A 624.600 krónur í skaða- og miskabætur.
Í héraði var X var sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og brot gegn 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa veist með ofbeldi að fyrrverandi kærustu sinni A og veitt henni ítrekuð högg og spörk í höfuð og búk, rifið í hár hennar, tekið hana hálstaki og þrengt að öndunarvegi hennar sem var til þess fallið að setja hana í lífshættu, allt með nánar tilgreindum afleiðingum. Þá var X sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa veist með ofbeldi að A og slegið hana í andlitið svo að hún hlaut áverka af. Loks var X sakfelldur fyrir brot gegn 233. gr. sömu laga með því að hafa ítrekað sent fyrrverandi kærustu sinni og barnsmóður B nánar tilgreindar hótanir í gegnum samskiptaforrit. Í ákæru voru framangreind brot ákærða talin varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga auk þess sem hið fyrstnefnda var jafnframt talið falla undir 2. mgr. sama ákvæðis og varða við fyrrnefnd ákvæði barnaverndarlaga. Fyrir Landsrétti laut ágreiningur málsins að heimfærslu til refsiákvæða og ákvörðun refsingar. Í dómi Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms, að áréttuðum kröfum um skýrleika refsiheimilda, að ekki hefði verið sýnt fram á að samband ákærða og brotaþola uppfyllti skilyrði 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Um ákvörðun refsingar kom meðal annars fram að tengsl X við brotaþolana væru þess eðlis að aukið hefði á grófleika brotanna. Var því litið til 3. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í 18 mánuði auk þess sem honum var gert að greiða A 1.700.000 krónur og B 200.000 krónur í miskabætur.
Ákærði var sakfelldur fyrir tilraun til nauðgunar, líkamsárás, vændiskaup og brot gegn valdstjórninni og dæmdur í tveggja ára fangelsi og til greiðslu miskabóta.