Dómstólaleit

B ehf. og G ehf. höfðuðu mál á hendur M og R ohf. og kröfðust viðurkenningar á skaðabótaábyrgð þeirra vegna tjóns sem BE ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna undirbúnings, ummæla og umfjöllunar í sjónvarpsþættinum Kastljósi sem sýndur var á sjónvarpsrás R ohf. þar sem fjallað var um aðbúnað og velferð hæna í varphúsum fyrirtækisins og eftirlit M. Jafnframt var deilt um hlut starfsmanna M við undirbúning þáttarins, efni viðtala við starfsmenn hennar um málefni BE ehf. sem og um framsetningu R ohf. og ummæli fréttamanna. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að sýkna M og R ohf. af aðalkröfu B ehf. og G ehf. um óskipta bótaábyrgð. Varðandi varakröfu á hendur M á grundvelli afhendingar gagna taldi Hæstiréttur umfjöllun stofnunarinnar og athugasemdir við starfsemi BE ehf. ótvírætt teljast vera gögn sem hefðu haft að geyma upplýsingar sem átt hefðu erindi til almennings og Matvælastofnun verið skylt að afhenda á grundvelli 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga. Hæstiréttur taldi að samrýmst hefði góðri stjórnsýsluframkvæmd að óska eftir afstöðu fyrirtækisins samkvæmt 2. mgr. 17. gr. upplýsingalaga en hins vegar yrði ekki séð að slík álitsumleitan hefði nokkru breytt um skyldu til afhendingar gagnanna. Var því ekki fallist á að afhending gagnanna hefði verið til þess fallin að valda félaginu tjóni með ólögmætum og saknæmum hætti. Þá var ekki fallist á að M væri bótaskyld vegna ætlaðs liðsinnis starfsmanna stofnunarinnar við gerð sjónvarpsþáttarins. Ekki var talið að afhending gagna á grundvelli upplýsingalaga og samskipti því tengd hefðu jafngilt liðsinni við gerð þáttarins né viðtöl starfsmanna M um starfsemina og fyrirkomulag eftirlits með BE ehf. Loks var ekki fallist á að ummæli starfsmanna M í sjónvarpsþættinum hefðu leitt til bótaskyldu stofnunarinnar vegna þess tjóns sem BE ehf. urðu fyrir vegna viðbragða birgja, smásala og neytenda við fréttaflutningi af málefnum þess. Varðandi varakröfu á hendur R ohf. taldi Hæstiréttur ekki hafa verið sýnt fram á að í ummælum fréttamanna hefði verið farið rangt með staðreyndir eða að umfjöllunin hefði verið röng að öðru leyti. Taldi Hæstiréttur fréttamenn R ohf. því hafa verið í góðri trú um sannleiksgildi ummæla sinna og hafa notið frelsis til að setja þau fram með þeim hætti sem gert var í sjónvarpsþættinum. Voru M og R ohf. því sýknuð af kröfum B ehf. og G ehf.

Í ehf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að T yrði gert að afhenda nánar tilteknar upplýsingar úr tollkerfi, m.a. um það hverjir stæðu að innflutningi ákveðins gáms. Var krafan sett fram undir rekstri skaðabótamáls sem Í ehf. höfðaði gegn A og D ehf. vegna ætlaðra vanefnda á kaupsamningi aðilanna um rekstur tiltekins félags, en af hálfu Í ehf. var á því byggt að A og D ehf. brotið gegn samkeppnisákvæði samningsins, m.a. með því að hafa hafið viðskiptasamband við tiltekinn erlendan framleiðenda og var kröfu um afhendingu gagnanna ætlað að leiða það í ljós. Í dómi Hæstaréttar var talið að Í ehf. hefði fært fyrir því gild rök að vikið skyldi frá meginreglunni um þagnarskyldu T samkvæmt 188. gr. tollalaga nr. 88/2015, enda fæli afhending umbeðinna gagna ekki í sér frásögn af einkahögum manns sem ekki ætti aðild að máli, sbr. 3. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var því fallist á kröfu Í ehf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu A o.fl. um að SÍ yrði gert að afhenda fjórar nánar tilgreindar fundargerðir frá fundum SÍ með LBI hf. Í dómi Hæstaréttar var rakið að samkvæmt 1. mgr. 35. gr. laga nr. 36/2001 um Seðlabanka Íslands ættu fundargerðirnar undir þagnarskyldu starfsmanna SÍ og væri þeim þar af leiðandi almennt óheimilt að bera vitni um efni þeirra. Á hinn bóginn væri það hlutverk dómstóla, í samræmi við 3. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að skera úr um hvort víkja ætti frá þeirri þagnarskyldu. Talið var að hagsmunir A o.fl. af því að fundargerðirnar yrðu lagðar fram vægju þyngra en hagsmunir SÍ og LBI hf. af því að efni þeirra yrði haldið leyndu. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. og b. liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A, B, C og D um að Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, Landspítala og Velferðarsviði Reykjavíkurborgar yrði gert að veita þeim aðgang að heilsufarsupplýsingum um F, sem lést árið 2013. Fyrir lá í málinu að dómkvaddir höfðu verið tveir öldrunarlæknar að kröfu A, B, C og D til að svara spurningum er tengdust arfleiðsluhæfi F og byggði mat þeirra á skriflegum gögnum úr sjúkraskrá hans. Umræddri matsgerð hafði verið skilað til A, B, C og D en þau ekki lagt hana fram í málinu. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 12. gr. laga nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga og 15. gr. laga nr. 55/2009 um sjúkraskrár væri það meginregla að þagnarskylda ríkti um upplýsingar um heilsufar látins manns sem væru að finna í sjúkraskrám hans og öðrum heilsufarsgögnum. Frá þeirri meginreglu væri gerð sú undantekning að mæltu ríkar ástæður með því væri heimilt að veita nánar tilgreindum aðilum aðgang að þeim og skyldi þá hafa hliðsjón af hagsmunum þeirra er aðgangs óska og vilja hins látna ef fyrir lægju upplýsingar um hann, sbr. 3. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991. Var ekki talið að A, B, C og D hefðu sýnt fram á að ríkar ástæður mæltu með því að vikið yrði frá framangreindri meginreglu umfram það sem þegar hefði orðið. Samkvæmt þessu var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að synja um aðganginn.

Málsatvik voru þau að B hafði í starfi sínu sem skólastjóri við skóla í sveitarfélaginu C fengið senda dagbók A í janúar 2010. Síðar sama ár var eiginmaður B ákærður fyrir kynferðisbrot gegn A og hafði B eftir það samband við ríkissaksóknara, sem fór þess í kjölfarið skriflega á leit við B að hún afhenti embættinu dagbók A á grundvelli 1. mgr. 135. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. B varð við þeirri beiðni og var dagbókin lögð fram í sakamálinu á hendur eiginmanni hennar, sem lauk endanlega með dómi Hæstaréttar 29. nóvember 2012 í máli nr. 429/2012 þar sem hann var sýknaður, en í rökstuðningi fyrir niðurstöðunni var meðal annars vísað til dagbókarinnar. A höfðaði mál á hendur B og C til heimtu miskabóta á þeim grundvelli að meðferð B á einkamálefnum hennar hefði falið í sér brot á friðhelgi einkalífs auk þess sem B hefði í starfi sínu brotið gegn trúnaðarskyldu sinni samkvæmt lögum nr. 91/2008 um grunnskóla. Ekki var talið að afhending B á dagbók A til ríkissaksóknara hefði falið í sér ólögmæta og saknæma háttsemi af hálfu B og var í því samhengi skírskotað til þess að þótt á B hefði hvílt þagnarskylda um tilvist og efni dagbókarinnar eftir fyrirmælum laga nr. 88/2008 mætti ætla að dómari hefði leyst hana undan þeirri skyldu vegna þeirra alvarlegu saka sem eiginmaður hennar var borinn. Á hinn bóginn var talið að með því að upplýsa saksóknara um tilvist dagbókar A, að því er virtist að eigin frumkvæði og í því skyni að styðja við vörn eiginmanns síns í sakamálinu á hendur honum, hafi B brotið vísvitandi gegn þagnar- og trúnaðarskyldu sem á henni hvíldi sem skólastjóra samkvæmt 2. mgr. 12. gr. laga nr. 91/2008. Eins og atvikum var háttað var þessi háttsemi B talin fela í sér rof á friðhelgi einkalífs A, sem færi í bága við 71. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var talið að B hefði mátt vera ljóst að með því að upplýsa um tilvist dagbókarinnar með fyrrgreindum hætti yrði efni hennar gert uppskátt og að slíkt myndi óhjákvæmilega rýra orðspor A og gera hana ótrúverðuga í augum annarra. Var því talið að í háttseminni hefði falist ólögmæt meingerð af hendi B gegn persónu A í merkingu b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var B gert að greiða miskabætur að fjárhæð 500.000 krónur. Loks var því hafnað að sveitarfélagið C bæri bótaábyrgð gagnvart A, en hvorki var talið sýnt að starfsmenn C hefðu haft vitneskju um að B hygðist hafa samband við ríkissaksóknara vegna meðferðar sakamálsins á hendur eiginmanni hennar, né heldur að sú háttsemi B hefði tengst starfi hennar sem skólastjóra.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu S hf. um að Þ, S og E ehf. yrði gert að afhenda sér nánar tiltekna hluta úr skýrslum sem átta starfsmenn Seðlabanka Íslands höfðu gefið fyrir rannsóknarnefnd Alþingis samkvæmt lögum nr. 142/2008 um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða. Í dómi Hæstaréttar var fallist á þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að S hf. ætti ekki rétt til aðgangs að skýrslunum umfram það sem umræddum starfsmönnum væri skylt að upplýsa um á grundvelli ákvæða um vitnaskyldu við skýrslugjöf fyrir dómi. Þá kom fram að sérstök ákvæði um þagnarskyldu, svo sem 1. mgr. 35. gr. laga nr. 36/2001 um Seðlabanka Íslands, gangi framar reglum um upplýsingarétt eftir II. og III. kafla upplýsingalaga nr. 140/2012. S hf. ætti því ekki rétt til aðgangs að skýrslunum á grundvelli síðargreindu laganna. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

X var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa látið undir höfuð leggjast að telja fram fjármagnstekjur að fjárhæð 120.026.444 krónur sem voru tekjur X af uppgjöri tveggja framvirkra skiptasamninga. Kröfu X um frávísun málsins var hafnað. Vísað var til þess að í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefði ekki verið talið að það færi í bága við bann við endurtekinni málsmeðferð þótt stjórnvöld hefðu áður gert manni að greiða skatt af álagi á skattstofn og sama manni væri síðan í öðru máli gerð viðurlög vegna sömu málsatvika. Þá varðaði það ekki frávísun málsins þótt skattrannsóknarstjóri eða sérstakur saksóknari hefði tjáð sig með almennum hætti um fyrirhugaða lagasetningu á sviði skattaréttar, enda væri slík umfjöllun saksókninni óviðkomandi. Ekki var heldur fallist á að tilteknir annmarkar á samningu héraðsdóms yllu því að ómerkja bæri dóminn. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að þótt lögum hefði síðar verið breytt um skattlagningu fjármagnstekna breytti það engu um refsinæmi þess að skýra rangt eða villandi frá því sem máli skipti við álagningu tekjuskatts. Var málið því dæmt eftir gildandi skattalögum á þeim tíma er ákærði aflaði teknanna. Talið var að hagnaður X af gerð umræddra framvirkra skiptasamninga hefði falið í sér skattskyldar fjármagnstekjur og að ekki hefði staðið heimild til að draga frá þeim tap af öðrum sams konar samningum eða beinan kostnað við öflun teknanna. Ekki var fallist með X að um hefði verið að ræða tekjur í sjálfstæðri atvinnustarfsemi. Þá leysti það X ekki undan refsiábyrgð þótt samningsaðili hans hefði vanrækt skyldu sína til að standa skil á skattinum eftir lögum nr. 94/1996 um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur. X var fundinn sekur um brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sbr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Var hann dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi. Þá var honum gert að greiða 21.000.000 krónur í sekt og skyldi átta mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd.

G og Þ voru ákærðir fyrir brot gegn þagnarskyldu með því að G, sem þá var forstjóri Fjármálaeftirlitsins, fékk Þ, sem þá var starfsmaður Landsbankans hf. til að afla gagna úr bókhaldi bankans sem síðan var komið til fjölmiðilsins DV. Gerði G þetta til að skapa umræðu um tiltekin viðskipti sem A hafði tekið þátt í. Háttsemi G var talin varða við 1. mgr. 13. gr. sbr. 20. gr. laga nr. 87/1998 um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi og 136. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en talið var að G hefði framið brotið til að afla sér óréttmæts ávinnings. Háttsemi Þ var talin varða við 1. mgr. 58. gr. sbr. 22. tölulið 1. mgr. 112. gr. b. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Var G dæmdur í 12 mánaða skilorðsbundið fangelsi en Þ dæmdur til að greiða 1.000.000 krónur í sekt í ríkissjóð.

15. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 væri kveðið skýrt á um það að fjárhæðir bóta, sem greindar væru í 3. mgr. 7. gr

J var gefið að sök að hafa brotið gegn þagnarskyldu í starfi hjá fjárfestingarbankanum V hf. með því að hafa gefið S, framkvæmdastjóra F hf., upplýsingar um ástæðu þess að G hefði horfið frá því að selja F hf. hlutabréf sín í T hf. fyrir milligöngu J og hverjum G hugðist í staðinn selja þau, svo og að hafa í framhaldi af því afhent S hljóðupptöku af símtali sínu við G, þar sem upplýsingar um þetta hefðu komið fram. Talið var að líta yrði svo á að G hefði verið viðskiptamaður V hf. í skilningi 58. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Þrátt fyrir að S hefði óskað eftir milligöngu um kaup á hlutabréfum hlytu báðir aðilar fyrirhugaðra viðskipta að teljast viðskiptamenn í skilningi laganna og breytti þar engu að ekki hefði orðið af þeim viðskiptum sem stefnt var að. Þá var talið að J hefði veitt S upplýsingar sem vörðuðu viðskipta- og einkamálefni G. Ótvírætt væri að J hefði látið þessar upplýsingar af hendi af ásetningi og mátti einu gilda í því sambandi hvort hann hefði gert sér ljóst að sú háttsemi gæti varðað við lög. Þótti J því hafa gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 58. gr. gr. laga nr. 161/2002. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að J hefði framið brot sitt í starfi hjá fjármálafyrirtæki, sem viðskiptamaður hans mátti lögum samkvæmt treysta fyrir upplýsingum um einkamálefni sín. J hefði ekki látið við það sitja að greina öðrum manni frá þeim upplýsingum, heldur afhent honum að auki hljóðupptöku af samtali, þar sem þær komu fram. Var J dæmdur til greiðslu sektar að fjárhæð 1.000.000 krónur

D krafðist þess að H, formanni skilanefndar SPRON, yrði gert að svara því fyrir dómi, hver hefði verið seljandi stofnfjárbréfa í SPRON sem D hafði keypt 24. júlí 2007, en fyrir dómi neitaði H að svara þeirri spurningu og bar fyrir sig þagnarskylduákvæði 1. mgr. 58. gr. laga nr. 161/2002. Vísað var til þess að samkvæmt 2. mgr. 62. gr. laga nr. 161/2002 hefði SPRON borið að færa skrá um stofnfjáreigendur og skyldu þeir allir eiga aðgang að henni. Með því að stofnfjáreigendum væri að lögum tryggður aðgangur að skrá, sem með samanburði frá einum tíma til annars gæti leitt í ljós hverjir hefðu átt viðskipti með stofnfjárbréf sín á milli, gætu upplýsingar til kaupanda stofnfjárbréfa um það eitt, hver seljandi þeirra hefði verið, ekki varðað viðskipta- eða einkamálefni seljandans þannig að stjórnarmönnum eða starfsmönnum sparisjóðs væri óheimilt að veita þær vegna ákvæðis 1. mgr. 58. gr. laga nr. 161/2002. Var krafa D um skyldu H til að svara spurningunni því tekin til greina. Á hinn bóginn var kröfu D um skyldu H til að afhenda honum hluta af lista sem lagður hafði verið fram á stjórnarfundi og hafði að geyma umræddar upplýsingar, vísað frá Hæstarétti, þar sem ekki hafði verið leitað úrskurðar héraðsdóms um hana.

Samkvæmt 94. gr. laga nr. 90/2003 laga um tekjuskatt er öllum aðilum, bæði framtalsskyldum og öðrum, skylt að láta skattyfirvöldum í té ókeypis og í því formi, sem óskað er, allar nauðsynlegar upplýsingar og gögn er þau beiðast og unnt er að láta þeim í té. Á grundvelli þessa ákvæðis úrskurðaði héraðsdómur að V væri skylt að veita R yfirlit yfir hreyfingar á greiðslukortum sem gefin voru út og skuldfærð erlendis, en notuð á Íslandi til úttektar í bönkum eða til greiðslu á vörum og þjónustu á tilteknu tímabili, enda hefði heildarúttekt hvers korts á tímabilinu numið að minnsta kosti 5.000.000 íslenskum krónum. V krafðist þess að hinn kærði úrskurður yrði felldur úr gildi og reisti kröfu sína meðal annars á því að honum væri óheimilt að afhenda umbeðnar upplýsingar vegna lögboðinnar þagnarskyldu sem á honum hvílir samkvæmt 1. mgr. 58. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Í dómi Hæstaréttar sagði að þar sem ákvæði 94. gr. laga nr. 90/2003 fæli í sér skyldu til að veita upplýsingar og telja yrði þau sérákvæði gagnvart ákvæðum 58. gr. laga nr. 161/2002 gengju nefnd ákvæði 94. gr. þeim framar. Vegna áskilnaðar lögmætisreglunnar um að íþyngjandi ákvarðanir stjórnvalda yrðu að byggjast á skýrri lagaheimild réðist skýring á valdheimildum R eingöngu af texta 1. mgr. 94. gr. laga nr. 90/2003 en ekki af ákvæði reglugerðar nr. 373/2001 sem vísað var til af hálfu R. Féllst Hæstiréttur á með R að orðalagið „annarra aðila“ í ákvæði 2. málsliðar 1. mgr. 94. gr. laga nr. 90/2003 væri það rúmt að það tæki bæði til nafngreindra og ónafngreindra aðila sem upplýsingagjafi hefði átt samskipti við og hefðu upplýsingar um. Þá var talið að umbeðnar upplýsingar R væru fengnar í yfirlýstum, skýrum og málefnalegum tilgangi og uppfylltu því skilyrði 2. töluliðar 1. mgr. 7. gr. laga nr. 77/2000 um persónuvernd svo sem nauðsynlegt var. Skilyrði 3. töluliðar sama ákvæðis var einnig talið uppfyllt. Á grundvelli framansagðs voru uppfyllt lagaskilyrði til að taka kröfu R til greina og var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Deilt var um hvort að K væri skylt að afhenda R sundurliðaðar upplýsingar um öll viðskipti með hlutabréf og aðila að þeim viðskiptum á árinu 2003 sem K hafði umsjá með. R hélt því fram að sú skylda hvíldi ótvírætt á K á grundvelli 2. mgr. 92. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. K taldi að allan vafa um efni ákvæðisins yrði að túlka borgurunum í hag. Þá hefðu skattayfirvöld brotið gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga nr. 37/1993 með kröfu sinni um framangreindar upplýsingar, auk þess sem veiting slíkra upplýsinga bryti í bága við 58. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, segir að tilgangur 2. mgr. 92. gr. laga nr. 90/2003 sé málefnalegur og beiting R á henni hafi verið innan meðalhófsreglu stjórnsýslulaga. Ákvæðið feli í sér skyldu fyrir K að veita umbeðnar upplýsingar og þagnarskylda á grundvelli 58. gr. laga nr. 161/2002 víki fyrir þeirri skyldu.

Deilt var um hvort að G væri skylt að afhenda R sundurliðaðar upplýsingar um öll viðskipti með hlutabréf og aðila að þeim viðskiptum á árinu 2003 sem G hafði umsjá með. R hélt því fram að sú skylda hvíldi ótvírætt á G á grundvelli 2. mgr. 92. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. G taldi að allan vafa um efni ákvæðisins yrði að túlka borgurunum í hag. Þá hefðu skattayfirvöld brotið gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga nr. 37/1993 með kröfu sinni um framangreindar upplýsingar, auk þess sem veiting slíkra upplýsinga bryti í bága við 58. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, segir að tilgangur 2. mgr. 92. gr. laga nr. 90/2003 sé málefnalegur og beiting R á henni hafi verið innan meðalhófsreglu stjórnsýslulaga. Ákvæðið feli í sér skyldu fyrir G að veita umbeðnar upplýsingar og þagnarskylda á grundvelli 58. gr. laga nr. 161/2002 víki fyrir þeirri skyldu.

Deilt var um hvort að L væri skylt að afhenda R sundurliðaðar upplýsingar um öll viðskipti með hlutabréf og aðila að þeim viðskiptum á árinu 2003 sem L hafði umsjá með. R hélt því fram að sú skylda hvíldi ótvírætt á L á grundvelli 2. mgr. 92. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. L taldi að allan vafa um efni ákvæðisins yrði að túlka borgurunum í hag. Þá hefðu skattayfirvöld brotið gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga nr. 37/1993 með kröfu sinni um framangreindar upplýsingar, auk þess sem veiting slíkra upplýsinga bryti í bága við 58. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, segir að tilgangur 2. mgr. 92. gr. laga nr. 90/2003 sé málefnalegur og beiting R á henni hafi verið innan meðalhófsreglu stjórnsýslulaga. Ákvæðið feli í sér skyldu fyrir L að veita umbeðnar upplýsingar og þagnarskylda á grundvelli 58. gr. laga nr. 161/2002 víki fyrir þeirri skyldu.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms sem gerði bankastofnuninni L skylt að afhenda R afrit nánar tilgreindra skjala varðandi tilteknar færslur á bankareikningum í eigu tveggja nafngreindra manna.

S krafðist þess aðallega að framkvæmdastjóri rannsóknarnefndar umferðarslysa yrði gert að koma fyrir dóm sem vitni í máli ákæruvaldsins á hendur S, og til vara að rannsóknarnefndinni væri skylt að afhenda skýrslu sem hún hafi gert um slys sem málið varðaði. Eins og málið lá fyrir varð engan veginn séð að framkvæmdastjóri rannsóknarnefndarinnar gæti borið neitt um atvik þess af eigin raun. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna aðalkröfu S. Ekki varð útilokað að vitneskja, sem ætla mátti að varamaður í rannsóknarnefnd umferðarslysa hefði aflað sér með því að fara á vettvang slyssins, gæti skipt máli við úrlausn um sakargiftir á hendur S. Af þessari vitneskju kynnu að hafa verið dregnar ályktanir í skýrslu nefndarinnar um slysið. Að því gættu hvernig gögnum var háttað um atvik að slysinu var fallist á það með S, að tilefni væri til að skýrslunnar yrði aflað við meðferð málsins. Ekki hefði á það reynt hvort ákærandi myndi neita að sinna tilmælum héraðsdómara um að útvega skýrsluna til afnota í málinu og yrði því neitað stæði enn til athugunar hvort tilefni væri til að beita ákvæðum laga um meðferð einkamála með lögjöfnun um skyldu til afhendingar skjalsins. Þá stæði að auki enn óleyst hvort þagnarskylda kynni að girða fyrir að reglum þessum yrði beitt til að knýja á um afhendingu skýrslunnar, en til þess yrði ekki tekin afstaða nema vörslumaður hennar bæri það fyrir sig og ætti kost á að láta málið til sín taka að þessu leyti fyrir dómi. Var lagt fyrir héraðsdómara að taka málið að því leyti til löglegrar meðferðar.

Talið var M, sem starfaði sem prestur heyrnarlausra og aðstoðað hafði B við að skýra móður sinni frá því er faðir hennar sýndi henni kynferðislega áreitni, væri bundinn þagnarskyldu gagnvart B og einnig móður hennar, að því marki, sem móðirin tjáði sig eða lét í ljósi viðbrögð við frásögn B að M viðstaddri. Þar sem hegningarlagaákvæðið, sem háttsemi föðursins gat varðað við, kvað ekki á um tiltekna lágmarksrefsingu þótti ekki fullnægt skilyrði b. liðar 55. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, að um væri að ræða afbrot, sem varðaði minnst tveggja ára fangelsi, til þess að M bæri að gefa skýrslu fyrir dómi án leyfis þess, sem í hlut ætti. Þar sem ekki var fram komið að brotaþoli eða móðir hennar hefðu gefið M leyfi til að skýra frá framangreindum atburði var úrskurður héraðsdóms um að M bæri að gefa skýrslu fyrir dómi samkvæmt c. lið 74. gr. laga nr. 19/1991, sbr. 23. gr. laga nr. 36/1999, felldur úr gildi.

R ákvað að kanna framkvæmd laga nr. 94/1996 um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur með því að bera saman framtaldar fjármagnstekjur 1347 skattgreiðanda og þær fjárhæðir sem bankar og sparisjóðir höfðu reiknað þeim í fjármagnstekjur og dregið af þeim í staðgreiðslu fjármagnstekjuskatts. Viðskiptabankinn L taldi að R ætti ekki lögvarinn rétt til upplýsinga um þessi atriði án tengsla við eiginlega rannsókn á skattskilum tiltekinna aðila. Talið var að upplýsingar þær, sem R fór fram á, væru liður í hefðbundnu skatteftirliti og í samræmi við hlutverk skattyfirvalda. Varð ekki annað séð en að málefnalegar ástæður hefðu legið að baki beiðni R og öryggissjónarmiða gætt í viðeigandi mæli. Ekki var fallist á að L gæti borið fyrir sig 43. gr. laga nr. 113/1996 um viðskiptabanka og sparisjóði, enda væri þar skýrt tekið fram, að fyrirmæli ákvæðisins vikju þegar skylt væri að veita upplýsingar lögum samkvæmt. Þá þótti 71. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 ekki heldur koma í veg fyrir að umbeðnar upplýsingar yrðu veittar. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms, um að L væri skylt að afhenda R umbeðnar upplýsingar.

I var ákærður fyrir hlutdeild í broti gegn 230. gr. alm. hgl. með því að hafa í samvinnu við lækninn E skráð og birt frásögn E af einkamálefnum fyrrum sjúklings hans. I var sakfelldur og dæmdur til greiðslu sektar, enda var talið, m.a. með vísan til þeirra hagsmuna sem í húfi voru, að sakfellingin væri samrýmanleg ákvæðum stjórnarskrár og alþjóðlegra mannrétttindasáttmála um tjáningarfrelsi. Þá var talið að almennar reglur um hlutdeild ættu við um brot gegn 230. gr. alm. hgl.