Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

27 dómar fundust

Lykilorð: Skjal

Landsréttur birt 21. maí 2026 kl. 11:48

364/2026

Ákæruvaldið (Vilhjálmur Reyr Þórhallsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Stefán Karl Kristjánsson lögmaður) (Oddgeir Einarsson réttargæslumaður)

Kröfu X um að matsgerð dómkvadds matsmanns sem lögð var fram í máli Á gegn honum yrði felld úr skjölum málsins, var vísað frá Landsrétti þar sem ákvörðun héraðsdóms um að hafna þeirri kröfu sætti ekki kæru til réttarins. Þá var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að hafna kröfu X um að meina Á að leiða þann sálfræðing sem vann matsgerðina fyrir dóm sem vitni við aðalmeðferð málsins.

Landsréttur birt 24. október 2022

640/2022

Ákæruvaldið (Gyða Ragnheiður Stefánsdóttir aðstoðarsaksóknari) gegn X (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson lögmaður)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að fá til skoðunar upptöku eftirlitsmyndavélar sem lá frammi meðal gagna málsins. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefði því verið slegið föstu að skylda til afhendingar afrita skjala máls samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála næði aðeins til afhendingar skjala á pappírsformi. Hið sama gilti um aðgang sakbornings og verjanda að öðrum sýnilegum sönnunargögnum eftir að mál hefði verið höfðað. Þá ættu sakborningur og verjandi hans rétt á að hlýða eða horfa á upptökur sem væru meðal gagna málsins.

Landsréttur birt 16. febrúar 2021

703/2020

A (Sveinbjörn Claessen lögmaður) gegn B (Lára Valgerður Júlíusdóttir lögmaður), C (Guðrún Bergsteinsdóttir lögmaður), Heilbrigðisstofnun Suðurnesja (enginn) og D (enginn)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að H og D yrði gert skylt að afhenda tiltekin skjöl fyrir dómi í máli A gegn B og C sem vörðuðu heilsufar E sem var látin, þar á meðal sjúkraskrá hennar. Í málinu var deilt um gildi erfðaskrár E og tiltekinna ráðstafana sem E hafði gert á árunum 2018 og 2019. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að A væri dóttir E og teldist því réttur aðili kröfu um afhendingu sjúkraskrár á grundvelli 15. gr. laga nr. 55/2009 um sjúkraskrár. Ekki lægju fyrir upplýsingar um vilja E til aðgangs að sjúkraskrá hennar. Sjúkraskrár hefðu að geyma yfirgripsmiklar upplýsingar um líf sjúklinga og væri ljóst að þar kynnu að vera ýmsar upplýsingar sem ekki hefðu þýðingu fyrir ógildingarkröfu A. Auk þess næði krafan um afhendingu sjúkraskrár að hluta til tímabils sem ekki hefði verið rökstutt sérstaklega að gæti haft þýðingu fyrir ógildingarkröfu A svo að tryggt væri að vinnsla upplýsinganna væri ekki umfram það sem nauðsynlegt væri miðað við tilgang hennar. Loks hefði A nú þegar fengið afhenta sjúkraskrá E frá Landspítalanum fyrir tilgreint tímabil en þar væri að finna ítarlegar upplýsingar um heilsufar og læknismeðferð E á því tímabili. Í málatilbúnaði A væri engin tilraun gerð til að útskýra af hverju þær upplýsingar væru ekki fullnægjandi svo að hún gæti mótað og haft uppi kröfu sína. Loks hefði D afhent héraðsdómara í trúnaði læknabréf og sjúkraskýrslu vegna E. Að öllu framangreindu gættu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna aðgangi A að sjúkraskrám í vörslu H og D og varakröfu A um að H yrði gert að leggja gögnin fyrir héraðsdómara í trúnaði. Varakröfu A um að D yrði gert að leggja gögnin fyrir héraðsdómara í trúnaði var vísað frá Landsrétti.

Héraðsdómur Reykjaness birt 18. október 2019

E-1007/2019

Seðlabanki Íslands (Arnar Þór Stefánsson lögmaður) gegn Ara Brynjólfssyni (Einar Þór Sverrisson lögmaður)

Hafnað er kröfu stefnanda, Seðlabanka Íslands, um að felldur verði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar um upplýsingamál nr. 810/2019 í máli ÚNU 19010016, sem kveðinn var upp 3. júlí 2019, þar sem stefnanda var gert að veita stefnda, Ara Brynjólfssyni blaðamanni aðgang að skjalinu "Samningur um stuðning við námsdvöl og leyfi frá störfum", dags. 29. apríl 2016.

Hæstiréttur birt 21. mars 2017

147/2017

Orkuveita Reykjavíkur (Jónas A. Aðalsteinsson hrl) gegn Glitni HoldCo ehf (Ólafur Eiríksson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu O um að GH ehf. yrði gert að afhenda dómkvöddum matsmönnum, svo og O, samning á milli GB hf. og K ehf. um kaup- og sölurétt á hlutum í GB hf. Var krafan sett fram undir rekstri máls sem GH ehf. höfðaði gegn O vegna uppgjörs átta afleiðusamninga sem O og GB hf., sem síðar varð GH ehf., höfðu gert með sér. Í dómi Hæstaréttar var vísað til dóms réttarins frá 13. mars 2017 í máli nr. 43/2017 og tekið fram að þegar aðili aflar matsgerðar dómkvadds matsmanns samkvæmt IX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verði hann að stuðla eftir þörfum að framgangi matsins með því að tryggja matsmanni aðgang að því sem meta skal og að þeim gögnum sem þörf kann að vera á í því skyni, svo og veita nauðsynlegar skýringar á matsatriði. Í því felist í fyrsta lagi að ráði aðili ekki aðgangi að því sem matið lýtur að geti hann beitt heimild 3. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991 til að fá umráðamann, hvort heldur sem hann er gagnaðili eða þriðji maður, knúinn til að veita matsmanni slíkan aðgang. Sú heimild sé hins vegar bundin við aðgang að því sem meta skal og verði henni ekki beitt sjálfstætt til að knýja aðra til að veita matsmanni aðgang að gögnum eða upplýsingum. Í öðru lagi geti aðili neytt úrræða samkvæmt lögunum til að fá gögn, sem matsmaður kann að þarfnast til starfa sinna en getur ekki aflað sjálfur, afhent til framlagningar í máli og þar með til afnota við matið. Hafi þriðji maður gögnin undir höndum geti aðilinn beitt 3. mgr. 67. gr. og 2. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991, en hafi gagnaðili gögnin í sínum vörslum geti aðilinn ekki brugðist við á annan hátt en mælt er fyrir um í 2. mgr. 67. gr. og 1. mgr. 68. gr. sömu laga. Í þriðja lagi geti aðili neytt heimildar 4. málsliðar 2. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991 til að fá mann leiddan fyrir dóm sem vitni til skýrslugjafar um upplýsingar sem nauðsynlegar eru til skýringar á matsatriði. Að þessu frátöldu hafi aðili sem leitar matsgerðar í einkamáli ekki önnur úrræði samkvæmt lögum nr. 91/1991 til að krefja aðra um atbeina til að dómkvaddur matsmaður geti leyst af hendi starf sitt. Ættu dómkröfur O því að réttu lagi enga stoð í lögum. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 13. mars 2017

43/2017

Landsbankinn hf (Andri Árnason hrl) og LBI ehf (Jóhannes Sigurðsson hrl) gegn Allianz Global Corporate & Specialty AG, Alterra Corporate Capital 2 Ltd, Alterra Corporate Capital 3 Ltd, Brian John Tutin, Bridget Anne Carey-Morgan, Brit Insurance Ltd, Carol Jean Harris, David John De Marle Coulthard, Eileen Elsie Hunter, Gary Frederick Sullivan, Ian Richard Posgate, John Leon Gilbart, Joseph Elmaleh, Julian Michael West, Kelvin Underwriting Ltd, Liberty Mutual Insurance Europe, Nameco Ltd, Nameco Ltd, Norman Thomas Rea, Novae Corporate Underwriting Ltd, QBE International Insurance Ltd, QBE Corporate Ltd, Richard Michael Hodgson Read, SCOR Underwriting Ltd og Sorbietrees Underwriting Ltd (Viðar Lúðvíksson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu A o.fl. um að L hf. yrði gert að veita dómkvöddum matsmönnum aðgang að nánar tilgreindum upplýsingum. Var krafan sett fram undir rekstri skaðabótamáls sem L ehf. höfðaði gegn A o.fl. ásamt nokkrum fyrrverandi starfsmönnum og stjórnarmönnum í LÍ hf. vegna nánar tiltekinna ráðstafana þeirra síðarnefndu á fé LÍ hf., en fyrir lá að gögn um viðkomandi efni voru í vörslum L hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í lögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri ekki stoð fyrir því að maður yrði knúinn til að gefa upplýsingar nema þá á þann hátt að hann væri kvaddur fyrir dóm sem vitni til að gefa skýrslu um atriði sem hann gæti borið um af eigin raun. Ætti að skilja dómkröfu A o.fl. þannig að þess væri krafist að L hf. yrði gert að veita matsmönnum aðgang að gögnum, en ekki upplýsingum, væri ekki fullnægt því skilyrði 3. mgr. 62. gr. laga nr. 91/1991 að um væri að ræða skjal sem L hf. hefði undir höndum og matsgerð lyti beinlínis að. Væri markmiðið hins vegar að útvega matsmönnum gögn sem þeir teldu sig þurfa til þess að framkvæma verkið yrði að líta til þess að L ehf. yrði sem gagnaðili A o.fl. hvorki skyldaður til að láta af hendi gögn né afhenda þau matsmönnum, heldur væri unnt að skora á hann að afhenda A o.fl. gögn til framlagningar í máli þeirra og þar með til afnota fyrir matsmenn. Yrði krafa A o.fl. á hinn bóginn skilin svo að þess væri krafist að L hf. yrði sem þriðji maður skyldaður til að afhenda þeim skjöl til framlagningar í máli L ehf. á hendur A o.fl., sbr. 4. mgr. 67. gr. fyrrgreindra laga, yrði að líta til þess að ákvæðinu yrði ekki beitt um skyldu til að afhenda ótilgreind gögn sem aðeins væri lýst undir sameiginlegu heiti með tilliti til tegundar þeirra eða ætlaðs efnis, og enn síður til að búa slík gögn til. Var því talið að kröfum A o.fl. yrði ekki fundin stoð í ákvæðum laga nr. 91/1991 og hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 21. febrúar 2017

113/2017

Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir varahéraðssaksóknari) gegn X, Y, Ý, Z, Þ (Þorgils Þorgilsson hdl), Æ (Guðmundur St. Ragnarsson hdl), Ö (Björgvin Jónsson hrl) og S (Björn Jóhannesson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X, Y, Ý , Z, Þ, Æ, Ö og S um að þau fengju afrit af mynd- og hljóðdiskum með skýrslutökum yfir ákærðu og vitnum í máli ákæruvaldsins á hendur þeim. Í dómi Hæstaréttar var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til þess að diskarnir teldust ekki til skjala í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá ættu verjendur og sakborningar rétt á að hlýða eða horfa á geisladiska sem væru meðal gagna málsins fyrir og eftir málshöfðun, auk þess sem samantektir byggðar á upptökunum eða því sem næst orðrétt endurrit hefðu verið lögð fram í málinu, sbr. a. og c. lið 12. gr. reglugerðar nr. 651/2009 um réttarstöðu handtekinna manna. Var talið að þessi tilhögun færi því hvorki í bága við 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu.

Hæstiréttur birt 17. mars 2016

132/2016

LBI hf (Jóhannes Sigurðsson hrl) gegn PricewaterhouseCoopers ehf (Helgi Jóhannesson hrl) og PricewaterhouseCoopers LLP (Heiðar Ásberg Atlason hrl)

LBI hf. höfðaði mál á hendur P ehf. og P LLP til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem LBI hf. taldi sig hafa orðið fyrir af þeirra hálfu við endurskoðun og könnun á árshlutauppgjörum bankans og ráðgjafar um hvernig haga bæri tilteknum þáttum í reikningsskilum hans. Undir rekstri málins fékk LBI hf. dómkvadda menn til að leggja mat á nánar tiltekin atriði varðandi framangreint. Í máli þessu hafnaði héraðsdómur að taka til greina þá kröfu LBI hf. um að P ehf. og P LLP yrðu gert skylt að afhenda tiltekin gögn og upplýsingar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að slitum væri lokið á LBI hf. og frá þeim tíma giltu ekki reglur laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. um heimild slitastjórnar til að afla gagna og upplýsinga eftir reglum XIII. kafla laganna. Þá var tekið fram í dómi Hæstaréttar að frá þeirri meginreglu, að aðila máls yrði ekki gert að láta af hendi gögn sem hann hefði í umráðum sínum, yrði ekki komist með því að óska matsgerðar sem snertir sakarefnið og fá gagnaðila þannig knúinn til að afhenda gögn óbeint í skjóli reglna um matsgerðir. Var því hinn kærði úrskurður staðfestur.

Hæstiréttur birt 3. júní 2014

329/2014

SPB hf (Andri Árnason hrl) gegn Þjóðskjalasafni Íslands (Gizur Bergsteinsson hrl, Arnar Þór Stefánsson hrl, Guðmundur Ingvi Sigurðsson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu S hf. um að Þ, S og E ehf. yrði gert að afhenda sér nánar tiltekna hluta úr skýrslum sem átta starfsmenn Seðlabanka Íslands höfðu gefið fyrir rannsóknarnefnd Alþingis samkvæmt lögum nr. 142/2008 um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða. Í dómi Hæstaréttar var fallist á þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að S hf. ætti ekki rétt til aðgangs að skýrslunum umfram það sem umræddum starfsmönnum væri skylt að upplýsa um á grundvelli ákvæða um vitnaskyldu við skýrslugjöf fyrir dómi. Þá kom fram að sérstök ákvæði um þagnarskyldu, svo sem 1. mgr. 35. gr. laga nr. 36/2001 um Seðlabanka Íslands, gangi framar reglum um upplýsingarétt eftir II. og III. kafla upplýsingalaga nr. 140/2012. S hf. ætti því ekki rétt til aðgangs að skýrslunum á grundvelli síðargreindu laganna. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 9. apríl 2014

196/2014

Þorsteinn Hjaltested (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson hrl) gegn Glitni hf (Steinunn Hólm Guðbjartsdóttir hrl)

Þ kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að F yrði gert að leggja fram nánar tilgreint gagn í dómsmáli sem rekið var um kröfu Þ við slit G hf. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að ágreiningslaust væri að G hf. hefði undir höndum skjal það sem Þ gerði kröfu um að F afhenti. Samkvæmt ákvæðum X. kafla laga nr. 91/1991 væri meginreglan sú að sönnur með skjölum eða öðrum sýnilegum gögnum verði færðar í einkamáli með því að aðilarnir leggi fram gögn af þessum toga, sem þeir hafi sjálfir undir höndum, en heimildum 3. mgr. 67. gr. og 2. og 3. mgr. 68. gr. laganna til að leggja á þriðja mann skyldu til að afhenda gögn verði því aðeins beitt að hjá því verði ekki komist. Var Þ ekki talinn hafa sýnt fram á að honum nægði ekki það úrræði til sönnunarfærslu sem mælt væri fyrir um í 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 og var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 3. apríl 2014

87/2010

Jakob Adolf Traustason (sjálfur) gegn Gísla Guðfinnssyni (Erla Svanhvít Árnadóttir hrl)

J höfðaði mál gegn GG og krafðist viðurkenningar á eignarrétti sínum að landspildu úr jörð sem systkinin GG, M og GBG höfðu erft eftir GKG, föður sinn og stjúpföður J. Ekki var talið sannað að J hefði fengið landspilduna alla að lífs- eða dánargjöf frá GKG. Á hinn bóginn lágu fyrir yfirlýsingar og afsal þar sem M og GBG lýstu því meðal annars yfir að J væri réttur og löglegur eigandi landsins hvað varðaði eignarhlutdeild þeirra. Ráðstöfuðu M og GBG sínum eignarhlutum síðan á ný og þá til GG. Undir rekstri málsins var lögð fram yfirlýsing sem ritað var undir með nafni J um að fyrrnefndar yfirlýsingar og afsal M og GBG væru ógild og hefðu ekkert lagalegt gildi. Sú yfirlýsing var ekki lögð til grundvallar úrlausn málsins, enda var talið að J hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði ekki undirritað hana og GG ekki sýnt fram á að hið gagnstæða. Talið var að GG hefði verið grandsamur um rétt J þegar M og GBG ráðstöfuðu landspildunni í annað sinn og gat GG því ekki hrundið óþinglýstum rétti J með því að þinglýsa afsali. Var því viðurkenndur eignarréttur J að tveimur þriðju hlutum landspildunnar.

Hæstiréttur birt 30. janúar 2014

808/2013

Vilhjálmur Bjarnason (Jóhannes Bjarni Björnsson hrl) gegn Birgi Má Ragnarssyni og Björgólfi Thor Björgólfssyni (Reimar Snæfells Pétursson hrl)
Lykilorð: Kærumál. Skjal. Vitni.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi um framlagningu skjals í tengslum við öflun V á sönnunargögnum án þess að mál hefði verið höfðað samkvæmt 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Laut ágreiningur aðila að skjali, tölvubréfi frá héraðsdómslögmanninum BMR til Fjármálaeftirlitsins snemma árs 2007, þar sem tilkynnt var um breytingar á eignarhaldi S ehf., en BMR starfaði sem framkvæmdastjóri S ehf. er hann sendi tölvubréfið. Hæstiréttur taldi að virtum gögnum málsins að ekki yrði önnur ályktun dregin en sú að BMR hefði er hann sendi tölvubréfið verið að gegna starfi framkvæmdastjóra S ehf., en ekki lögmanns þess. Þá taldi rétturinn að fyrrgreint skjal varðaði lögboðna upplýsingagjöf auk þess sem almennur aðgangur væri að efni þess samkvæmt fyrirmælum laga, með sama hætti og í dómi Hæstaréttar 27. janúar 2014 í máli nr. 811/2013. Að þessu virtu taldi rétturinn ákvæði b. og d. liða 2. mgr. 53. gr. laga nr. 91/1991 ekki standa því í vegi að BMR yrði gert skylt að leggja fram skjalið, né heldur að efni væru til að leggja það fyrir dómara í trúnaði samkvæmt 1. mgr. 69. gr. sömu laga.

Hæstiréttur birt 30. janúar 2013

25/2013

Ákæruvaldið (Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari) gegn X (enginn)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem ákæruvaldinu var gert að láta dóminum í té orðrétt endurrit af upptökum af lögregluskýrslum en ákæruvaldið hafði hvorki lagt fram slík endurrit né látið verjanda málsins í té mynddisk með upptökunum. Aftur á móti höfðu verið lögð fram endurrit sem voru því sem næst orðrétt. Í dómi Hæstaréttar voru rakin laga- og reglugerðarákvæði um fyrirkomulag við skráningu framburðar sakbornings og vitna og túlkun þeirra í dómaframkvæmd. Þá var vísað til þess að verjandi, sakborningur og réttargæslumaður ættu samkvæmt reglugerð rétt á að hlýða eða horfa á upptöku lögregluyfirheyrslu. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að ákæruvaldinu bæri ekki að láta héraðsdómi í té orðrétt endurrit framburðar X og vitna sem tekinn var upp í hljóði og mynd. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 6. september 2012

584/2012

Ákæruvaldið (Stefán Eiríksson lögreglustjóri) gegn X og Y (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum verjenda X og Y þess efnis að þeir fengju afrit af mynd- og hljóðdiskum með skýrslutökum yfir öllum ákærðu og vitnum. Niðurstaða héraðsdóms var staðfest, enda töldust diskarnir ekki til skjala í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008. Engu breytti þótt einn meðákærðu X og Y og verjandi hans hefðu fyrir mistök fengið diskana afhenta.

Hæstiréttur birt 16. maí 2012

325/2012

Ákæruvaldið (Björn Þorvaldsson saksóknari) gegn X (Hörður Felix Harðarson hrl), Y (Gestur Jónsson hrl), Z (Ragnar Halldór Hall hrl) og Þ (Karl Axelsson hrl)

Kröfu X, Y, Z og Þ, um að tiltekið dómskjal í máli ákæruvaldsins gegn þeim yrði fellt úr skjölum málsins, var vísað frá Hæstarétti þar sem ákvörðun héraðsdóms um að hafna þeirri kröfu sætir ekki kæru til réttarins. Sömu aðilar kröfðust þess einnig að þeim yrði afhent eintak svonefndrar atburðaskrár um tengingar milli símtala eða sambærileg gögn og afrit allra tölvubréfa sem fóru um netföng þeirra og hald var lagt á undir rannsókn málsins, en þeim kröfum var vísað frá dómi í héraði. Hæstiréttur lagði fyrir héraðsdóm að taka kröfurnar til efnisúrlausnar og leysa þannig úr ágreiningi málsaðila, sbr. 2. mgr. 181. gr. laga nr. 88/2008.

Hæstiréttur birt 12. apríl 2012

205/2012

Ákæruvaldið (Hólmsteinn Gauti Sigurðsson saksóknari) gegn X (Óttar Pálsson hrl) og Y (Þórður Bogason hrl)

Sakborningarnir X og Y kröfðust þess að fá afhenta geisladiska með mynd- og hljóðupptökum af ákærðu og vitnum í máli sem höfðað hafði verið gegn þeim. Umræddir geisladiskar voru ekki taldir skjöl eða önnur gögn í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Fram var komið í málinu að verjendum væri heimill aðgangur að upptökunum. Að auki lá fyrir að framburður á geisladiskunum hafði verið endurritaður orðrétt og höfðu endurritin verið lögð fram við þingfestingu málsins og þar með orðið hluti af gögnum þess. Kröfu um afhendingu geisladiskanna var því hafnað.

Hæstiréttur birt 14. desember 2011

654/2011

Eskja hf (Guðbjarni Eggertsson hdl) gegn Landsbanka Íslands hf (Halldór Helgi Backman hrl)

E hf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að L hf. yrði gert að leggja fram nánar tilgreind gögn í dómsmáli sem rekið var um kröfu E hf. við slit L hf. Fyrir Hæstarétti krafðist E hf. þess að lagt yrði fyrir héraðsdóm að kveðja fulltrúa L hf., LV hf. og LB. hf. fyrir dóm til að „tjá sig“ um kröfu E hf. í málinu. Í dómi Hæstaréttar sagði meðal annars að skori aðili einkamáls á gagnaðila að leggja fram skjal, sem sá hefði undir höndum, bæri gagnaðilanum samkvæmt 2. mgr. 67. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að verða við þeirri áskorun ef aðilinn ætti rétt til skjalsins án tillits til málsins eða efni skjalsins væri slíkt að gagnaðilanum væri skylt að bera vitni um það ætti hann ekki aðild að málinu. Ef öðru hvoru þessara skilyrða væri fullnægt og gagnaðilinn yrði ekki við áskorun um að leggja fram skjal, sem hann hefði í vörslum sínum, gæti dómari skýrt það svo að hann samþykkti frásögn áskoranda um efni skjalsins, sbr. 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991. Úrræði aðila til að knýja á um að fá aðgang að skjali í vörslum gagnaðila væru tæmandi talin á þennan hátt. Gæti því aldrei komið til þess að hann yrði skyldaður að viðlögðum dagsektum til að leggja fram skjal í máli. Krafa E hf. væri því andstæð lögum að því leyti, sem hún beindist að því að fá skyldu lagða á L hf. til að afhenda gögnin, sem um ræddi í málinu. Þá sagði að E hf. hefði jafnframt beint kröfu um afhendingu umræddra gagna að LB hf. og LV hf. Hvorugt þeirra félaga ætti aðild að málinu og tækju því ákvæði 3. og 4. mgr. 67. gr. og 2. og 3. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 til kröfu E hf. að því er þau varðaði. Í beiðni E hf. hefði þess hvorki verið getið að E hf. teldi að skjölin, sem hún sneri að, væru í vörslum LB hf. né að hann hefði áður krafist þess að félagið léti þau af hendi. Í beiðninni væri í engu leitast við að lýsa efni þessara skjala og ekkert væri heldur sagt um hvað leiða ætti í ljós með þeim. Þegar af þessum ástæðum væri málatilbúnaður E hf. í því horfi að ófært væri að taka afstöðu til dómkröfu hans. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 1. nóvember 2010

614/2010

Ákæruvaldið (Eyþór Þorbergsson fulltrúi) gegn X og Y (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl)

X og Y voru sökuð um blygðunarsemisbrot og brot gegn barnaverndarlögum með því að hafa staðið saman að töku 64 mynda af tíu nafngreindum stúlkum, þar sem þær voru fáklæddar eða naktar í sturtu eða búningsklefum. Kærðu þau úrskurð héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu þeirra um afhendingu myndanna sem lágu til grundvallar ákæru í málinu. Samkvæmt 3. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála getur lögregla synjað verjanda um aðgang að einstökum skjölum og öðrum gögnum meðan á rannsókn máls stendur ef brýnir einkahagsmunir annarra en skjólstæðings hans standa því í vegi. Í ákvæðinu felst að heimilt er að fara þá leið, sem er síður íþyngjandi í garð ákærða, að veita ákærða aðgang að skjölum á lögreglustöð en synja honum um afrit af þeim. Var talið að þrátt fyrir að sambærilegt ákvæði væri ekki að finna í lögunum eftir að mál hefði verið höfðað yrði allt að einu talið að sömu reglur giltu eftir málshöfðun, enda væri þess gætt svo sem í máli þessu að X og Y fengju viðunandi aðstöðu og nægan tíma til að kynna sér myndirnar og undirbúa vörn sína í málinu. Var úrskurður héraðsdóms því staðfestur.

Hæstiréttur birt 21. september 2009

497/2009

Ákæruvaldið (Ólafur Þór Hauksson saksóknari) gegn X (Hörður Felix Harðarson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að fá afhent endurrit af skýrslum á hljóð- og mynddiski af öðrum sakborningum og vitnum í máli gegn honum sem var til rannsóknar hjá sérstökum saksóknara. Talið var að skylda til afhendingar afrita skjala máls, samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, næði einungis til afrita af skjölum í pappírsformi en ekki til eftirgerðar af öðrum gögnum hvort heldur eru hljóð- eða mynddiskar. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Hæstiréttur birt 21. september 2009

496/2009

Ákæruvaldið (Ólafur Þór Hauksson saksóknari) gegn X (Ragnar Halldór Hall hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að fá afhent endurrit af skýrslum á hljóð- og mynddiski af öðrum sakborningum og vitnum í máli gegn honum sem var til rannsóknar hjá sérstökum saksóknara. Talið var að skylda til afhendingar afrita skjala máls, samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, næði einungis til afrita af skjölum í pappírsformi en ekki til eftirgerðar af öðrum gögnum hvort heldur eru hljóð- eða mynddiskar. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Hæstiréttur birt 21. september 2009

495/2009

Ákæruvaldið (Ólafur Þór Hauksson saksóknari) gegn X (Gestur Jónsson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að fá afhent endurrit af skýrslum á hljóð- og mynddiski af öðrum sakborningum og vitnum í máli gegn honum sem var til rannsóknar hjá sérstökum saksóknara. Talið var að skylda til afhendingar afrita skjala máls, samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, næði einungis til afrita af skjölum í pappírsformi en ekki til eftirgerðar af öðrum gögnum hvort heldur eru hljóð- eða mynddiskar. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Hæstiréttur birt 9. mars 2009

80/2009

Ríkislögreglustjóri gegn Logos slf (Erlendur Gíslason hrl)

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms þar sem Ríkislögreglustjóra var heimilað að leggja hald á nánar tilgreind skjöl. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að ekki hefði verið sýnt fram á að umrædd skjöl hefðu að geyma trúnaðarupplýsingar skjólstæðings til lögmanns um einkahagi hans. Væri því ekki fyrir hendi sú aðstaða sem um ræðir í b. lið 2. mgr. 119. gr. laga nr. 88/2008.

Hæstiréttur birt 20. nóvember 2003

238/2003

Jón Baldvin Hannibalsson og Bryndís Schram (Hörður Einarsson hrl) gegn Ríkisendurskoðun (Jónatan Sveinsson hrl)

Þegar J gegndi stöðu utanríkisráðherra á árinu 1989 óskaði hann eftir því við R að kannað yrði hvort greiðsla fyrir veisluföng í afmælisveislu B, eiginkonu hans, hefði verið með eðlilegum hætti. Á árinu 1988 þegar veislan var haldin gegndi J stöðu fjármálaráðherra. Með beiðninni sendi J einkaskjöl frá þeim hjónum varðandi greiðslu veislufanga svo bera mætti saman við gögn fjármálaráðuneytisins um áfengisúttektir samkvæmt risnuheimildum. Í málinu kröfðust J og B ógildingar á þeirri ákvörðun R, 25. júní 2002, að afhenda fjármálaráðuneytinu umrædd skjöl. Talið var að í beiðni J hafi falist ósk um að könnuð yrði meðferð risnuheimilda hans sem fjármálaráðherra og hafi athugunin lotið að meðferð opinberra fjármuna hjá því ráðuneyti. J hafi í þágu þeirrar athugunar lagt fram einkaskjöl og hafi þau þar með orðið hluti hennar. Hins vegar var talið ljóst að þessi skjöl hefðu ekki stafað frá fjármála- eða utanríkisráðuneyti og tilheyrðu því ekki skjalasöfnum þeirra. Engin lagaheimild þótti standa til þess að R afhenti fjármálaráðuneyti umrædd skjöl og var því fallist á kröfu J og B um ógildingu ákvörðunarinnar.

Hæstiréttur birt 21. janúar 2002

14/2002

Jón Ágúst Jóhannsson Sigríður Sveinsdóttir og Jón Jóhannsson ehf (Steingrímur Þormóðsson hrl) gegn Gunnari Andrési Jóhannssyni Sigurði Garðari Jóhannssyni og Holtabúinu ehf (Magnús Thoroddsen hrl)
Lykilorð: Kærumál. Skjal.

J o.fl. kröfðust þess að gagnaðilar þeirra yrðu skyldaðir til að leggja fram á dómþingi nánar tilgreind skjöl. Í dómi Hæstaréttar segir að lagaúrræði aðila til að knýja á um að fá aðgang að skjali úr hendi gagnaðila séu tæmandi talin í 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Verði önnur ákvæði laganna ekki skýrð svo að héraðsdómara sé að kröfu aðila rétt að kveða upp úrskurð um skyldu gagnaðila samkvæmt 2. mgr. 67. gr. laganna til þess eins að ljóst liggi fyrir hvort afleiðingar vanrækslu á þeirri skyldu verði slíkar, sem um ræði í 1. mgr. 68. gr., enda sé að auki andstætt meginreglum einkamálaréttarfars að dómari taki með úrskurði undir rekstri máls afstöðu til efnislegra atriða varðandi sönnun.

Hæstiréttur birt 10. febrúar 2000

401/1999

Ólafur Gunnar Grímsson (Björn Ólafur Hallgrímsson hrl) gegn Patcharee Raknarong (Kristinn Ólafsson hrl)
Lykilorð: Lánssamningur. Skjal.

Ó hélt því fram að hann hefði gert lánssamning við P og hefði hún tekið að sér að endurgreiða honum tilgreinda fjárhæð. P neitaði að hafa fengið fé að láni hjá Ó og kvaðst ekki hafa undirritað umræddan lánssamning. Ekki lá fyrir frumrit lánssamningsins, sem var á thailensku, heldur einungis ljósrit hans og þýðingar á ensku og íslensku. Var talið að skjalið væri verulegum annmörkum háð sem lánssamningur, auk þess sem það færi í bága við 1. mgr. 13. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að skjalið væri ekki lagt fram í frumriti. Fyrir lá yfirlýsing meintra votta skjalsins þess efnis að þeir hefðu hvorki séð né undirritað lánssamninginn og var yfirlýsingin staðfest með áritun staðbundinna yfirvalda í Thailandi. Var ekki talið að Ó hefði, gegn eindregnum andmælum P, tekist að sanna að hann hefði lánað henni umrædda fjármuni. Var niðurstaða héraðsdóms um að sýkna P af kröfum Ó staðfest.