Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

31 dómar fundust

Lykilorð: Hald

Landsréttur birt 27. nóvember 2020

648/2020

Héraðssaksóknari (Björn Þorvaldsson saksóknari) gegn X (Guðmundur Njáll Guðmundsson lögmaður)
Lykilorð: Kærumál. Kyrrsetning. Hald.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um felld yrði úr gildi kyrrsetning sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu á eignarhlut hans í tilgreindri fasteign og að aflétt yrði haldi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu á tilgreindum fjármunum í eigu hans.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. október 2018

E-508/2017

Gísli Reynisson (Reimar Snæfells Pétursson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)

Stefnanda dæmdar miskabætur vegna kyrrsetningar og haldlagningar eiga í tengslum við rannsókn sakamáls sem lyktaði með því að hluti ákæru var felldur niður og stefnandi sýknaður af öðrum hluta ákærunnar. Þá var einnig fallist á kröfu stefnda um miskabætur vegna ummæla saksóknara á opinberum vettvangi í upphafi rannsóknar málsins. Hafnað var kröfu um miskabætur vegna annarra aðgerða lögreglu sem og kröfu um bætur fyrir tjártjón.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 7. nóvember 2016

E-4684/2014

Petras Visockas (Leifur Runólfsson hdl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Sesselja Arnardóttir hrl)

Hafnað var kröfu stefnanda um bætur vegna haldlagningar muna og annarra aðberða tollyfirvalda og lögreglu. Talið var að aðgerðir þeirra hefðu verið í samræmi við lög og stefnandi sjálfur hefði í upphafi stuðlað að aðgerðum.

Hæstiréttur birt 18. desember 2014

830/2014

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Karl Ingi Vilbergsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Stefán Karl Kristjánsson hdl)
Lykilorð: Kærumál. Hald.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem L var gert að aflétta haldi á nánar tilgreindri bifreið og afhenda X.

Hæstiréttur birt 29. maí 2012

347/2012

Skattrannsóknarstjóri ríkisins (Theodóra Emilsdóttir forstöðumaður) gegn A (sjálf)
Lykilorð: Kærumál. Hald. Gögn. Kæruheimild.
Málaflokkur: Skattaréttur

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem A var gert skylt að láta skattrannsóknarstjóra ríkisins í té yfirlit yfir nöfn og kennitölur allra þeirra sem leitað hefðu til hennar eftir lögfræðiaðstoð, vegna viðskipta sömu aðila við tiltekinn einstakling eða einkahlutafélag í hans eigu á tilteknu tímabili, á grundvelli 94. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, með vísan til þess að það ákvæði gengi framar þagnarskylduákvæði 22. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn.

Hæstiréttur birt 31. janúar 2012

62/2012

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Jón H. B. Snorrason saksóknari) gegn X ehf (Jóhannes Stefán Ólafsson hdl)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum X ehf. um að aflétt yrði kyrrsetningu sýslumannsins í Reykjavík á bát og bankareikningi félagsins og haldi lögreglustjóra á bókhaldsgögnum og upptökuvél þess.

Hæstiréttur birt 10. janúar 2012

661/2011

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Jón H. B. Snorrason saksóknari) gegn X (Jón Einar Jakobsson hrl)
Lykilorð: Kærumál. Hald.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu X um afhendingu peninga, símkorta og farsíma, sem hald hafði verið lagt á af lögreglu, var hafnað. Hæstiréttur, sem staðfesti úrskurð héraðsdóms, taldi að skilyrði haldlagningar væru fyrir hendi í málinu, sbr. 1. mgr. 68. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Hæstiréttur birt 26. nóvember 2009

633/2009

Samkeppniseftirlitið (Brynjar Níelsson hrl) gegn Valitor hf (Hákon Árnason hrl)

V kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum hans um að S yrði gert að aflétta haldi á átján tilgreindum gögnum, sem tekin voru við húsleit hjá V, og að öllum afritum sem tekin voru af gögnunum yrði sannarlega eytt. Í dómi Hæstaréttar segir að kröfur V snúi í reynd að því einu að S verði gert að eyða afritum gagnanna. Samkvæmt 2. mgr. 102. gr., sbr. 3. mgr. 69. gr. laga nr. 88/2008 sé V heimilt að leita úrlausnar dómstóla um þá kröfu. Fram kemur að V hafi í málatilbúnaði sínum rökstutt í einstökum liðum að umrædd gögn varði ekki efnisatriði rannsóknar S. Hefði því S ekkert verið að vanbúnaði að taka rökstudda afstöðu til þess hvort aðrar rannsóknarnauðsynjar gæti staðið til þess að S fengi haldið afritum þessara gagna að einhverju leyti eða öllu. Var krafa V um eyðingu gagnanna því tekin til greina.

Hæstiréttur birt 3. júlí 2009

363/2009

Ríkislögreglustjóri (Helgi Magnús Gunnarsson saksóknari) gegn Hannesi Þór Smárasyni (Gísli Guðni Hall hrl)
Lykilorð: Kærumál. Hald. Kröfugerð.

R framkvæmdi húsleit 3. júní 2009 á grundvelli úrskurðar Héraðsdóms Reykjavíkur 2. júní 2009 í húsnæði lögmannsstofunnar L og í tveimur fasteignum, annarrar í eigu H en hinnar í eigu sambýliskonu hans. Krafðist H viðurkenningar á því að húsleitirnar hefðu verið ólögmætar. Þá krafðist hann þess að R yrði gert að skila tafarlaust öllum gögnum sem hald hafði verið lagt á í áðurnefndum húsleitum, að R væri óheimilt að kynna sér þau og að R yrði gert að eyða öllum afritum af þeim sem kynnu að hafa verið vistuð á tölvum hans. H byggði ennfremur á því að hald hefði verið lagt á gögn í húsnæði L sem vörðuðu aðra viðskiptamenn stofunnar en H og fyrirtæki hans. Talið var að H gæti á grundvelli 3. mgr. 69. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála borið undir dómstóla kröfu um að haldi væri aflétt. Fyrir lá að H væri grunaður um refsiverða háttsemi. Skilyrði fyrir því að leggja hald á gögn hjá H og lögmanni hans 3. júní 2009 hefðu því verið uppfyllt samkvæmt 1. mgr. 68. gr. laga nr. 88/2008. H hefði ekki við meðferð málsins gert sérstakar kröfur sem beint hefði verið að tilteknum gögnum sem hald var lagt á 3. júní 2009 umfram það sem hann teldi að hefði verið heimilað með dómsúrskurðinum 2. júní 2009, heldur látið við það sitja að beina kröfum sínum að öllum hinum haldlögðu gögnum. Það væri ekki hlutverk dómstóla að laga kröfur hans að málatilbúnaði hans að þessu leyti. Þá var talið að H gæti ekki átt aðild að kröfu um skil og meðferð á gögnum sem snertu viðskipti lögmanns hans við aðra viðskiptavini en H. Var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Hæstiréttur birt 4. júní 2009

268/2009

Samkeppniseftirlitið (Brynjar Níelsson hrl) gegn Flugleiðahótelum ehf Hótel Lofleiðum og Icelandair Group hf (Gunnar Sturluson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem S var heimiluð húsleit og haldlagning og afritun gagna hjá F, H og I. Þar sem húsleitin hafði þegar farið fram þegar F, H og I kærðu úrskurðinn brast heimild til kærunnar og var málinu vísað frá Hæstarétti.

Hæstiréttur birt 9. mars 2009

80/2009

Ríkislögreglustjóri gegn Logos slf (Erlendur Gíslason hrl)

Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms þar sem Ríkislögreglustjóra var heimilað að leggja hald á nánar tilgreind skjöl. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að ekki hefði verið sýnt fram á að umrædd skjöl hefðu að geyma trúnaðarupplýsingar skjólstæðings til lögmanns um einkahagi hans. Væri því ekki fyrir hendi sú aðstaða sem um ræðir í b. lið 2. mgr. 119. gr. laga nr. 88/2008.

Hæstiréttur birt 8. nóvember 2007

663/2006

Íslenska ríkið (Skarphéðinn Þórisson hrl) gegn Unnsteini B. Eggertssyni (Hilmar Magnússon hrl)

Húsleit. Hald. Gjaldþrotaskipti. Skaðabætur. Vanreifun. Frávísun máls að hluta frá héraðsdómi. Gjafsókn. Í kjölfar beiðni skiptastjóra þrotabúsins K ehf. um rannsókn á ætluðu undanskoti eigna félaganna K ehf. og KA ehf. óskaði ríkislögreglustjóri eftir heimild til húsleitar á fjórum stöðum, m.a. á þáverandi heimili U. Í kjölfarið voru kveðnir upp 4 úrskurðir í héraðsdómi þar sem talið var að fyrir lægi rökstuddur grunur um að U hefði skotið undan eignum áðurnefndra félaga. Við leitina á þessum stöðum var lagt hald á ýmsa muni. U óskaði eftir að fá munina afhenta þar sem hann taldi þá sína eign en með bréfi ríkislögreglustjóra var honum tilkynnt að munirnir hefðu þegar verið afhentir skiptastjóra. Ekki var fallist á það með U að leit lögreglu hefði verið andstæð lögum, hins vegar kom ekkert fram um að þegar lögregla afhenti skiptastjóra lausaféð, hefði hún haft undir höndum gögn sem staðfestu að þrotabúin ættu lögmætt tilkall til þess. Jafnframt mátti lögreglu vera kunnugt um að skiptastjóri hefði engan reka gert að því að tryggja rétt þrotabúanna til munanna. Bar því Í bótaábyrgð á því fjárhagslega tjóni, sem gagnáfrýjandi kunni að hafa orðið fyrir af þessum sökum, sbr. a. og b. liðum 176. gr. laga nr. 19/1991. Kröfu U um bætur vegna miska og ætlað tekjutap vegna afurðamissis bifreiðar, sem hald var lagt á, var hafnað. Þá var krafa U um greiðslu vegna halds á ótilgreindum munum vanreifuð og henni því vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 1. nóvember 2007

562/2007

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu gegn X (Oddgeir Einarsson hdl)
Lykilorð: Kærumál. Hald.

Sóknaraðili lagði hald á 6.900.000 krónur sem fundust við húsleit að Y. Einnig fundust þar ýmsir hlutir sem tengjast meðferð fíkniefna. Varnaraðili krafðist þess að ákvörðun sóknaraðila um haldlagninguna yrði felld úr gildi. Rökstuddur grunur var um að féð tengdist sölu og dreifingu fíkniefna og að um væri að ræða háttsemi sem varðað gæti við lög. Voru skilyrði 1. mgr. 78. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála því uppfyllt og var kröfu varnaraðila hafnað.

Hæstiréttur birt 19. janúar 2004

487/2003

Skattrannsóknarstjóri ríkisins (Skúli Eggert Þórðarson skattrannsóknarstjóri) gegn X ehf og Y (Helgi Jóhannesson hrl)
Málaflokkur: Skattaréttur

X ehf. og Y kröfðust þess að S yrði gert skylt að afhenda X ehf. öll afrit af tölvupóstsamskiptum sem lagt var hald á í starfstöð þess þar sem gögnin hafi meðal annars varðað einkamálefni Y og annarra. Með vísan til 2. mgr. 94. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og eignaskatt, 3. mgr. 38. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 25. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda var talið að S hefði verið heimilt að krefjast umræddra gagna og afrita þau í þeim tilgangi að kanna hver þeirra vörðuðu rekstur X ehf. og þýðingu þeirra við rannsókn hans. Þá var talið að umræddar aðgerðir hefðu ekki farið gegn ákvæðum 71. gr. stjórnarskrárinnar auk þess sem hagsmunir X ehf. og Y væru nægilega tryggðir við könnun S á gögnunum.

Hæstiréttur birt 4. mars 2003

71/2003

Kolbrún Björnsdóttir (Stefán Geir Þórisson hrl) gegn tollstjóranum í Reykjavík (enginn)
Lykilorð: Kærumál. Hald. Sakarkostnaður.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfu um að T bæri að afgreiða úr tolli nánar tiltekna vörusendingu til K og hafnað kröfu hennar um málskostnað. K krafðist aðallega ómerkingar úrskurðarins þar sem héraðsdómari hafi sýnilega misskilið hvers hún krefðist eftir að ljóst var orðið að fella yrði málið niður, þar sem T hafði lýst því yfir að fallið væri frá haldlagningu sendingarinnar. K hélt því fram að bókun í þingbók sem laut að því að viðurkennd yrði skylda T til að afhenda henni vörusendinguna hafi eingöngu varðað áskorun hennar um það efni. Talið var, að hafi K fallið frá umræddri kröfu, sem hún hafði áður gert fyrir héraðsdómi, hafi yfirlýsingar hennar í tengslum við það vart verið svo ljósar sem skyldi. Hvað sem því liði gæti engin haldbær ástæða leitt til þess að ómerkja ætti hinn kærða úrskurð vegna þess eins að þar hafi verið tekin afstaða til kröfu, sem K kynni að hafa verið búin að falla frá. Ekki varð ráðið af gögnum málsins að lögmaðurinn, sem fór með málið fyrir K, hafi verið skipaður verjandi hennar. Brast þannig skilyrði samkvæmt lögum um meðferð opinberra mála til að dæma henni sakarkostnað úr ríkissjóði vegna þóknunar lögmanns hennar.

Hæstiréttur birt 24. janúar 2003

25/2003

Lögreglustjórinn í Reykjavík (Egill Stephensen saksóknari) gegn X (Jón Einar Jakobsson hdl)

Vísað var frá dómi kröfu X um að dæmd yrði „óheimil og ólögmæt skoðun og haldlagning lögreglu h. 25. júlí 2002“ á tiltekinni dagbók, en fyrir lá að bókin hafði þegar verið skoðuð af lögreglu. Lögreglan hafði lagt hald á dagbókina við frumrannsókn á vettvangi og metið það svo að bókin hafi sönnunargildi í opinberu máli. Ekki varð séð að næg ástæða væri til að hrófla við því mati að svo stöddu. Var kröfu X, um að haldi á dagbókinni yrði þegar aflétt, því hafnað.

Hæstiréttur birt 9. janúar 2003

555/2002

Ríkislögreglustjóri (enginn) gegn X (Valgeir Kristinsson hrl)
Lykilorð: Kærumál. Hald.

X var ákærður fyrir brot gegn hegningarlögum með því að hafa dreift í tölvupósti frá starfstöð tiltekinna samtaka til fjölda viðtakenda tilhæfulausri viðvörun um sprengjutilræði gegn íslenskri flugvél. Lagði lögregla m.a. hald á tvær tölvur sem talið var að hefðu verið notaðar til að dreifa umræddum tölvupósti og var upptöku þeirra krafist í ákæru. Kröfu X um að haldlagningu á tveimur tölvum yrði aflétt var hafnað.

Hæstiréttur birt 18. nóvember 2002

509/2002

Lögreglustjórinn í Reykjavík (Egill Stephensen saksóknari) gegn X (Jón Einar Jakobsson hdl)
Lykilorð: Kærumál. Hald. Vitni.

Hæstiréttur hafnaði kröfu X um að fá að leiða þrjú nafngreind vitni í máli, sem hún bar undir héraðsdóm til að fá leyst úr lögmæti halds, sem lagt var á dagbók í eigu hennar við rannsókn lögreglu á opinberu máli.

Hæstiréttur birt 30. september 2002

450/2002

Lögreglustjórinn í Reykjavík (Egill Stephensen saksóknari) gegn X (Jón Einar Jakobsson hdl)

Kröfu X um að úrskurðarð yrði um lögmæti húsleitar, sem lögregla gerði á dvalarstað hennar, var vísað frá héraðsdómi. Í dómi Hæstaréttar segir að húsleitinni hafi verið lokið áður en X hafi krafist úrlausnar dómstóla um lögmæti hennar. Vegna þessa geti X ekki með vísan til 75. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála borið undir dómstóla hvort lögregla hafi mátt framkvæma leitina án dómsúrskurðar, enda geti X allt að einu fengið leyst úr atriðum varðandi lögmæti leitarinnar eða aðferðir við framkvæmd hennar í opinberu máli, sem kunni að verða höfðað um sakarefnið, eða með því að höfða einkamál til heimtu skaðabóta á grundvelli XXI. kafla laga nr. 19/1991, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 3. maí 2002 í máli nr. 178/2002.

Hæstiréttur birt 24. september 2002

425/2002

Ríkislögreglustjóri (Jón H. Snorrason saksóknari) gegn Baugi Group hf (Hreinn Loftsson hrl)

Héraðsdómari féllst á kröfu ríkislögreglustjóra um að honum yrði heimilað að gera leit í húsnæði B hf. og A hf. til að handtaka þar tvo menn, formann stjórnar B hf. og forstjóra, og finna muni og gögn, sem hald yrði lagt á vegna rannsóknar á ætluðu broti gegn ákvæðum almennra hegningarlaga, laga um bókhald og laga um tekjuskatt og eignarskatt. Á grundvelli úrskurðar héraðsdómara gerði ríkislögreglustjóri húsleit hjá B hf. þar sem lagt var hald á nokkurn fjölda skjala, tölvudisklinga og ljósmynda, auk farsíma og fartölvu. Jafnframt voru tekin afrit gagna úr nánar tilgreindum hlutum tölvukerfis félagsins. Leitaði B hf. í kjölfarið úrlausnar héraðsdóms um lögmæti aðgerða lögreglu við umrædda húsleit, svo og um lögmæti haldlagningar gagna við hana. Héraðsdómari hafnaði kröfum B hf. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að þegar leit hafi verið lokið í húsakynnum félagsins hafi fallið niður heimild þess til að kæra til Hæstaréttar úrskurð héraðsdóms um heimild til húsleitarinnar. Samkvæmt þeim rökum sem búi að baki 3. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála geti félagið ekki nú beitt ákvæðum 75. gr. eða 79. gr. sömu laga til að leita úrlausnar dómstóla um atriði, sem snúi að því hvort ríkislögreglustjóri hafi undirbúið nægilega rannsókn sína áður en húsleitar var krafist eða hvort þörf hafi í raun verið á húsleit. Af sömu ástæðu geti B hf. ekki beitt síðastnefndum tveimur lagaákvæðum til að fá leyst í málinu úr atriðum, sem varði framkvæmd húsleitarinnar, þar með talið hvort nægilega hafi verið greint á vettvangi frá tilefni húsleitar og heimild fyrir henni áður en aðgerðir við hana hófust, hvort farið hafi verið út fyrir heimild héraðsdóms við framkvæmd leitarinnar eða hvort meðalhófs hafi þar verið gætt. Að öllu þessu athuguðu verði að vísa frá héraðsdómi þeirri dómkröfu félagsins að „úrskurðað verði um ... lögmæti aðgerða lögreglu varðandi húsleit í höfuðstöðvum [B hf.], dags. 28. ágúst 2002“, svo sem komist sé að orði í kæru til Hæstaréttar. Í málinu gerði B hf. jafnframt kröfu um að úrskurðað yrði um lögmæti haldlagningar gagna við umrædda húsleit. Var ríkislögreglustjóri með haldlagningunni ekki talinn hafa farið út fyrir þá heimild sem honum hafði verið veitt með úrskurði héraðsdóms

Hæstiréttur birt 7. maí 2002

163/2002

Tollstjórinn í Reykjavík (Júlíus B. Georgsson lögfræðingur) gegn Fönix ehf (Sveinn Andri Sveinsson hrl)

T ákvað að leggja hald á tiltekinn fjölda geisladiska úr sendingu til F ehf. og senda lögreglu málið til frekari rannsóknar. Ágreiningslaust var að í aðflutningsskýrslu vegna umræddrar sendingar var aðeins gerð grein fyrir óverulegum hluta geisladiskanna. Varð sú vitneskja T tilefni til að kanna innflutning F ehf. á árunum 2000 og 2001. Gerði T í framhaldi af því margar athugasemdir við aðflutningsskýrslur F ehf. og féllst félagið á flestar þeirra. Með hliðsjón af 126. gr. tollalaga nr. 55/1987 með áorðnum breytingum og 1. mgr. 136. gr. sömu laga, var talið að til þess kynni að koma að hinir haldlögðu geisladiskar yrðu gerðir upptækir. Með vísan til 1. mgr. 78. gr. laga nr. 19/1991 var hald á þeim því staðfest.

Hæstiréttur birt 3. maí 2002

178/2002

Samkeppnisstofnun (Karl Axelsson hrl) gegn Skeljungi hf (Gestur Jónsson hrl)

S krafðist þess fyrir dómi að Samkeppnisstofnun yrði gert að eyða afritum af öllum skjölum í rafrænu formi en til vara af öllum tölvupósti, sem stofnunin hafði afritað við húsleit hjá S vegna gruns um brot S á samkeppnislögum með samráði við tvö önnur olíufélög. S var talið rétt að eiga aðild að slíku máli fyrir dómstólum, þótt kröfur fyrirtækisins vörðuðu að nokkru leyti lögmæti þess að við húsleitina hafi verið lagt hald á tölvutæk gögn sem S kvað vera í eigu starfsmanna sinna. S var ekki talið heimilt að bera lögmæti heimildar til húsleitar undir dómstóla, né atriði er vörðuðu framkvæmd hennar, þar sem húsleitinni hafi þá verið lokið. Á hinn bóginn var tekið fram að heimilt væri að leita úrlausnar dómstóla um hvort leggja hafi mátt hald á einstök gögn án þess að áður hafi verið lagt mat á sönnunargildi þeirra, svo og hvort farið hafi verið fram úr hófi við haldlagningu gagna, enda hafi þolandi slíkrar aðgerðar ekki fengið gögnin í hendur. Ljóst þótti að Samkeppnisstofnun hafi við framkvæmd umræddrar rannsóknar afritað m.a. verulegan fjölda tölvutækra gagna án þess að athuga nánar efni þeirra þá þegar. Þótt ætla yrði að stofnunin hafi með þessu tekið í vörslur sínar mikið af gögnum sem ekki gátu varðað rannsókn hennar, varð ekki horft fram hjá því að athugun allra tölvutækra gagna á vettvangi hefði bersýnilega tekið langan tíma og truflað mjög starfsemi S. Að þessu gættu var ekki unnt að líta svo á að aðgerðir Samkeppnisstofnunar hafi farið úr hófi. Þá var talið að þótt starfsmenn S kynnu, svo sem S hélt fram, að hafa varðveitt á vinnustað sínum tölvutæk gögn, sem tilheyrðu þeim persónulega, gæti það engu breytt um að Samkeppnisstofnun hafi verið rétt vegna rannsóknar sinnar og í skjóli húsleitarheimildar að taka afrit af öllum gögnum í tölvubúnaði S. Var þá horft til þess að hafi starfsmenn S varðveitt persónuleg gögn sín í tækjabúnaði S bæru þeir áhættu af því að þau kæmust í hendur annarra vegna lögmætra aðgerða handhafa opinbers valds í garð S. Var kröfum S hafnað.

Hæstiréttur birt 3. maí 2002

177/2002

Samkeppnisstofnun (Karl Axelsson hrl) gegn Olíuverzlun Íslands hf (Gísli Baldur Garðarsson hrl)

O krafðist þess fyrir dómi að Samkeppnisstofnun yrði gert að eyða afritum af öllum skjölum í rafrænu formi en til vara af öllum tölvupósti, sem stofnunin hafði afritað við húsleit hjá O vegna gruns um brot O á samkeppnislögum með samráði við tvö önnur olíufélög. O var talið rétt að eiga aðild að slíku máli fyrir dómstólum, þótt kröfur fyrirtækisins vörðuðu að nokkru leyti lögmæti þess að við húsleitina hafi verið lagt hald á tölvutæk gögn sem O kvað vera í eigu starfsmanna sinna. O var ekki talið heimilt að bera lögmæti heimildar til húsleitar undir dómstóla, né atriði er vörðuðu framkvæmd hennar, þar sem húsleitinni hafi þá verið lokið. Á hinn bóginn var tekið fram að heimilt væri að leita úrlausnar dómstóla um hvort leggja hafi mátt hald á einstök gögn án þess að áður hafi verið lagt mat á sönnunargildi þeirra, svo og hvort farið hafi verið fram úr hófi við haldlagningu gagna, enda hafi þolandi slíkrar aðgerðar ekki fengið gögnin í hendur. Ljóst þótti að Samkeppnisstofnun hafi við framkvæmd umræddrar rannsóknar afritað m.a. verulegan fjölda tölvutækra gagna án þess að athuga nánar efni þeirra þá þegar. Þótt ætla yrði að stofnunin hafi með þessu tekið í vörslur sínar mikið af gögnum sem ekki gátu varðað rannsókn hennar, varð ekki horft fram hjá því að athugun allra tölvutækra gagna á vettvangi hefði bersýnilega tekið langan tíma og truflað mjög starfsemi O. Að þessu gættu var ekki unnt að líta svo á að aðgerðir Samkeppnisstofnunar hafi farið úr hófi. Þá var talið að þótt starfsmenn O kynnu, svo sem O hélt fram, að hafa varðveitt á vinnustað sínum tölvutæk gögn, sem tilheyrðu þeim persónulega, gæti það engu breytt um að Samkeppnisstofnun hafi verið rétt vegna rannsóknar sinnar og í skjóli húsleitarheimildar að taka afrit af öllum gögnum í tölvubúnaði O. Var þá horft til þess að hafi starfsmenn O varðveitt persónuleg gögn sín í tækjabúnaði O bæru þeir áhættu af því að þau kæmust í hendur annarra vegna lögmætra aðgerða handhafa opinbers valds í garð O. Var kröfum O hafnað.

Hæstiréttur birt 1. mars 2001

269/2000

A (Atli Gíslason hrl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl)

A krafði Í um bætur vegna fjárhagslegs og ófjárhagslegs tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir. Opinbert mál hafði verið höfðað gegn A vegna gruns um að hann hefði dregið sér fé en hann verið sýknaður. Taldi A að Í hefði bakað sér tjón með rannsóknaraðgerðum lögreglu og málsmeðferð í sakamálinu sem hefði verið höfðað án nægjanlegs tilefnis. Fallist var á að Í hefði ekki fært fram viðhlítandi rök fyrir því að nauðsyn hefði borið til að halda A í gæslu í rúmar tvær klukkustundir á rannsóknarstigi hins opinbera máls. Þá var fallist á að ekki hefði verið ástæða til að endurtaka leit á heimili A og í sameign fjöleignarhúss, sem hann bjó í. Voru honum dæmdar miskabætur vegna þessa. Þá var fallist á að A bæru skaðabætur vegna skyrtu sem lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins en ekki skilað. Hins vegar var hafnað að ákvæði XXI. kafla laga nr. 19/1991 fælu í sér heimild til að dæma bætur vegna þess að A hefði verið sóttur til sakar án nægjanlegs tilefnis. Þótti ekki sýnt að skilyrði væru til slíkra bóta á grundvelli sakarreglunnar. Þá var hafnað kröfu A um bætur vegna mismunar á lögmannskostnaði samkvæmt gjaldskrá og tildæmdum málsvarnarlaunum í sakamálinu.

Hæstiréttur birt 7. febrúar 2001

9/2001

Heilsa ehf (Stefán Geir Þórisson hrl) gegn tollstjóranum í Reykjavík (Skarphéðinn Þórisson hrl)

Kærumál. Hald. Upptaka. Áfengislög. Einkamál. Frávísunarúrskurður felldur úr gildi. H kærði úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem máli hans á hendur T var vísað frá dómi. Í málinu krafðist H ógildingar á haldlagningu og síðari upptöku tollstjóra á vökva sem notaður er til matargerðar, en inniheldur nokkurt áfengi. Krafðist H einnig skila á vökvanum. Talið var að H bæri réttur til þess að fá úrlausn um réttindi þau, er kröfugerð hans lyti að. Ekki var fallist á að með mál, er höfðað væri af einkaaðila til ógildingar á haldlagningu og upptöku eigna og skila á þeim, með þeim hætti sem gert væri í málinu, bæri að fara eftir lögum um meðferð opinberra mála nr. 19/1991. Talið var að með mál H ætti þess í stað að fara eftir reglum laga um meðferð einkamála nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Hæstiréttur birt 30. september 1999

391/1999

Samkeppnisstofnun (Karl Axelsson hrl) gegn Ágæti hf (Andri Árnason hrl)

Samkeppnisstofnun gerði leit í húsakynnum Á að fengnum úrskurði héraðsdómara og lagði við leitina hald á ýmis gögn og muni. Talið var, að um kæru á úrskurði héraðsdómara færi samkvæmt almennum reglum laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Þar sem leit sú, sem heimiluð hafði verið með úrskurðinum, hafði þegar farið fram þegar Á kærði úrskurðinn brast heimild til kærunnar, að því er varðaði heimild til leitarinnar. Þar sem Á hafði ekki krafist úrskurðar héraðsdómara um lögmæti haldlagningar Samkeppnistofnun var kröfum hans um skil haldlagðra muna einnig vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti og þar með málinu í heild.

Hæstiréttur birt 30. september 1999

390/1999

Samkeppnisstofnun (Karl Axelsson hrl) gegn Banönum ehf (Sigurður G. Guðjónsson hrl)

Samkeppnisstofnun gerði leit í húsakynnum B að fengnum úrskurði héraðsdómara og lagði við leitina hald á ýmis gögn og muni. Talið var, að um kæru á úrskurði héraðsdómara færi samkvæmt almennum reglum laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Þar sem leit sú, sem heimiluð hafði verið með úrskurðinum, hafði þegar farið fram þegar B kærði úrskurðinn brast heimild til kærunnar, að því er varðaði heimild til leitarinnar. Þar sem B hafði ekki krafist úrskurðar héraðsdómara um lögmæti haldlagningar Samkeppnistofnun var kröfum hans um skil haldlagðra muna einnig vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti og þar með málinu í heild.

Hæstiréttur birt 30. september 1999

389/1999

Samkeppnisstofnun (Karl Axelsson hrl) gegn Sölufélagi garðyrkjumanna svf (Sigurður G. Guðjónsson hrl)

Samkeppnisstofnun gerði leit í húsakynnum G að fengnum úrskurði héraðsdómara og lagði við leitina hald á ýmis gögn og muni. Talið var, að um kæru á úrskurði héraðsdómara færi samkvæmt almennum reglum laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Þar sem leit sú, sem heimiluð hafði verið með úrskurðinum, hafði þegar farið fram þegar G kærði úrskurðinn brast heimild til kærunnar, að því er varðaði heimild til leitarinnar. Þar sem G hafði ekki krafist úrskurðar héraðsdómara um lögmæti haldlagningar Samkeppnistofnun var kröfum hans um skil haldlagðra muna einnig vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti og þar með málinu í heild.