Dómstólaleit

G höfðaði mál á hendur L hf. til endurgreiðslu á vöxtum sem hún taldi sig hafa ofgreitt í tengslum við uppgjör tveggja veðskuldabréfa útgefnum af eiginmanni hennar 10. mars 2001 og 27. nóvember 2003 og tryggð með veði í fasteign G. Meginágreiningur málsins laut að túlkun á samkomulagi lántaka og L hf. um uppgjör á skuldbindingum samkvæmt veðskuldabréfunum og yfirlýsingu sem G gaf út sama dag. Á grundvelli samkomulagsins og yfirlýsingarinnar innti G af hendi greiðslur síðari hluta árs 2016 sem hún taldi hafa falið í sér greiðslu á kröfu sem hefði að hluta til verið fyrnd. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í ljósi þess að lántaki hefði áður borið fyrir sig að vextir af lánunum væru fyrndir yrði samkomulagið skilið þannig að hann hefði fallið frá þeim andmælum og samið endanlega og með bindandi hætti um hvernig uppgjörinu yrði hagað. Tekið var fram að G hefði ekki átt beina aðild að umræddu uppgjörssamkomulagi og hefði hvorki gengist undir skyldur samkvæmt því gagnvart L hf. með yfirlýsingu þeirri sem hún hefði gefið út né með öðru móti. Af því leiddi að hún gæti haft uppi allar mótbárur sem fyrir hendi voru gegn kröfum L hf., enda væri sá réttur hennar sem veðþola sjálfstæður eftir meginreglum fjármunaréttar. Hins vegar hefði G, í stað þess að hafa uppi mótbárur gegn kröfum L hf., ráðstafað greiðslum til hans án fyrirvara. Til þess hefði þó verið brýnt tilefni í ljósi aðdragandans sem fólst meðal annars í því að L hf. beindi að henni greiðsluáskorunum. Einnig hefði hún veitt tveimur nafngreindum mönnum umboð til að fá allar upplýsingar um skuldir hjá L hf. sem hvíldu á eign hennar og ekkert hefði komið fram í málinu sem benti til að upplýsingum af hálfu L hf. hefði verið áfátt. Að þessu gættu var talið að G gæti ekki fyrirvaralaust gert upp við L hf. veðskuldina í trausti þess að geta síðar beint endurkröfu að honum. Var L hf. því sýknaður af kröfum G.

J tók tvö lán hjá forvera Í hf. með veðskuldabréfum útgefnum 21. október 2004 og 23. mars 2007. Á árinu 2011 greiddi J upp bæði veðskuldabréfin með útgáfu tveggja nýrra veðskuldabréfa hjá Í hf. Í málinu krafðist J þess aðallega að hann bæri ekki greiðsluskyldu samkvæmt hinum nýju skuldabréfum, en til vara að skuld hans við Í hf. væri lægri en sem næmi kröfum samkvæmt bréfunum. Byggði J meðal annars á því að Í hefði aldrei eignast kröfurnar á hendur sér frá forvera sínum og að hann væri ekki réttur eigandi þeirra. Þá byggði J á því að hin upphaflegu lán hefðu verið bundin ólögmætri gengistryggingu og að hann hefði að verulegu leyti verið búinn að greiða þau upp og nægjanlega miðað við þær fjárhæðir sem upphaflega hafi verið teknar að láni. Í héraði var varakröfu J vísað frá dómi og Í hf. sýknaður af aðalkröfu hans. Í dómi sínum vísaði Hæstiréttur til þess að þar sem J hefði ekki skotið ákvæði héraðsdóms um frávísun til Hæstaréttar eftir reglum XXIV. kafla laga nr. 91/1991 kæmi hún ekki til skoðunar fyrir réttinum. Hvað aðalkröfu J varðaði taldi Hæstiréttur að verulega skorti á að rökrétt samhengi væri á milli hennar og málsástæðna hans og væri málatilbúnaður hans í slíkri andstöðu við d. og e. liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 að ekki yrði hjá því komist að vísa málinu frá héraðsdómi vegna vanreifunar.

M krafði K um greiðslu fjárhæðar sem nam þeim hluta svokallaðrar leiðréttingarfjárhæðar sem honum hafði verið ákvörðuð á grundvelli laga nr. 35/2014 um leiðréttingu verðtryggðra fasteignalána. Höfðu M og K verið skráð í sambúð á leiðréttingartímabilinu, en M tilkynnti Þjóðskrá Íslands um sambúðarslit í mars 2015. Deildu aðilar um það hvort K hefði verið heimilt að samþykkja útreikning leiðréttingafjárhæðarinnar fyrir beggja hönd í desember 2014, en hlutdeild hvors um sig var í kjölfarið ráðstafað til lækkunar á fasteignaveðlánum sem hvíldu á fasteign K í samræmi við 11. gr. laga nr. 35/2014 og 8. gr. reglugerðar nr. 698/2014. Bar M því m.a. við að sambúð hans og K hefði í raun verið slitið er K samþykkti útreikninginn. Í dómi Hæstaréttar kom m.a. fram að skilja yrði málatilbúnað M þannig að dómkrafa hans væri reist á sjónarmiðum um óréttmæta auðgun K á hans kostnað, þar sem hann hefði ekki notið hagræðis af leiðréttingunni svo sem hann hefði átt rétt á með því að allri leiðréttingarfjárhæðinni hefði verið ráðstafað til lækkunar veðlána sem hvíldu á fasteign K. Var ekki talið að M hefði sannað að sambúð hans og K hefði verið slitið fyrir það tímamark er M tilkynnti sambúðarslit til Þjóðskrár Íslands. Hefði framkvæmd leiðréttingarinnar sem M og K var ákvörðuð og ráðstöfun hennar verið í samræmi við ákvæði laga nr. 35/2014 og reglugerða sem settar hefðu verið á grundvelli þeirra. Var ekki talið að K hefði með óréttmætum hætti auðgast á kostnað M og staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu K.

J höfðaði mál á hendur Í hf. og krafðist þess að ógilt yrði samþykki hennar fyrir því að veita Í hf. veð í fasteign og Í hf. gert að að aflýsa af eigninni nánar tilgreindu veðskuldabréfi. Deildu aðilar um hvort J hefði verið annar af tveimur útgefendum veðskuldabréfsins eða aðeins samþykkt að setja faseign sína að veði til tryggingar fyrir skuld samkvæmt bréfinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að J hefði ásamt eiginmanni sínum ritað undir umsókn um lán hjá Í hf. bæði sem umsækjandi og veðsali, en hún var ein eigandi hins veðsetta. Skuldabréf var svo gefið út sama dag og hjónin þar tilgreind í meginmáli sem útgefendur þess. Þá hafði J ritað undir þrjár skilmálabreytingar þar sem hún var sögð greiðandi, auk þess sem hún hafði undirritað tvær sem greiðandi og þinglýstur eigandi. Var því talið að J hefði gengist undir gagnvart L hf., sem annar að tveimur aðalskuldurum, að greiða það lán sem var tilefni þess að veðskuldabréfið var gefið út. Gæti því ekki reynt á málsástæður J sem lytu að ógildi veðsetningar vegna tryggingar sem sett væri fyrir skuld annars manns. Var Í hf. því sýknaður af kröfu J.

Aðilar deildu um hvort tryggingarbréf sem B ehf. gaf út til L hf. stæði til tryggingar kröfu F ehf. sem dæmt hafði verið til greiða skuld við L hf. samkvæmt nánar tilgreindum kaupleigusamningum. Á fremri síðu tryggingarbréfsins kom fram að um allsherjarveð væri að ræða en á aftari síðu þess var tiltekið að bréfið hefði verið gert vegna útflutnings tveggja véla og vísað til tveggja nánar tilgreindra kaupleigusamninga og tekið fram að bréfið væri til tryggingar ýmsum kostnaði vegna þeirra samninga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með teknu tilliti til þess að L hf. væri fjármálastofnun og ágreiningslaust væri að umrætt tryggingarbréf hefði verið samið einhliða af L hf. hefði hvílt sérstök skylda á honum að búa svo um hnútana að ekki léki vafi á til hvaða skuldbindinga bréfið næði. Var talið að þegar horft væri til þess, sem fram hefði komið á aftari síðu tryggingarbréfsins um tilgang þess, hefði ætlun aðila aðeins verið að tryggja með því þann kostnað sem þar hefði verið tilgreindur og takmarkaðist við þá tvo kaupleigusamninga sem tilgreindir voru á aftari síðu tryggingarbréfsins.

Aðilar deildu um hvort tryggingarbréf sem B ehf. gaf út til L hf. stæði til tryggingar kröfu F ehf. sem dæmt hafði verið til greiða skuld við L hf. samkvæmt nánar tilgreindum kaupleigusamningum. Á fremri síðu tryggingarbréfsins kom fram að um allsherjarveð væri að ræða en á aftari síðu þess var tiltekið að bréfið hefði verið gert vegna útflutnings tveggja véla og vísað til tveggja nánar tilgreindra kaupleigusamninga og tekið fram að bréfið væri til tryggingar ýmsum kostnaði vegna þeirra samninga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með teknu tilliti til þess að L hf. væri fjármálastofnun og ágreiningslaust væri að umrætt tryggingarbréf hefði verið samið einhliða af L hf. hefði hvílt sérstök skylda á honum að búa svo um hnútana að ekki léki vafi á til hvaða skuldbindinga bréfið næði. Var talið að þegar horft væri til þess, sem fram hefði komið á aftari síðu tryggingarbréfsins um tilgang þess, hefði ætlun aðila aðeins verið að tryggja með því þann kostnað sem þar hefði verið tilgreindur og takmarkaðist við þá tvo kaupleigusamninga sem tilgreindir voru á aftari síðu tryggingarbréfsins.

Aðilar deildu um hvort tryggingarbréf sem B ehf. gaf út til L hf. stæði til tryggingar kröfu F ehf. sem dæmt hafði verið til greiða skuld við L hf. samkvæmt nánar tilgreindum kaupleigusamningi. Á fremri síðu tryggingarbréfsins kom fram að um allsherjarveð væri að ræða en á aftari síðu þess var tiltekið að bréfið hefði verið gert vegna útflutnings tveggja véla og vísað til tveggja nánar tilgreindra kaupleigusamninga og tekið fram að bréfið væri til tryggingar ýmsum kostnaði vegna þeirra samninga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með teknu tilliti til þess að L hf. væri fjármálastofnun og ágreiningslaust væri að umrætt tryggingarbréf hefði verið samið einhliða af L hf. hefði hvílt sérstök skylda á honum að búa svo um hnútana að ekki léki vafi á til hvaða skuldbindinga bréfið næði. Var talið að þegar horft væri til þess, sem fram hefði komið á aftari síðu tryggingarbréfsins um tilgang þess, hefði ætlun aðila aðeins verið að tryggja með því þann kostnað sem þar hefði verið tilgreindur og takmarkaðist við þá tvo kaupleigusamninga sem tilgreindir voru á aftari síðu tryggingarbréfsins.

Aðilar deildu um hvort tryggingarbréf sem B ehf. gaf út til L hf. stæði til tryggingar kröfu F ehf. sem dæmt hafði verið til greiða skuld við L hf. samkvæmt nánar tilgreindum kaupleigusamningum. Á fremri síðu tryggingarbréfsins kom fram að um allsherjarveð væri að ræða en á aftari síðu þess var tiltekið að bréfið hefði verið gert vegna útflutnings tveggja véla og vísað til tveggja nánar tilgreindra kaupleigusamninga og tekið fram að bréfið væri til tryggingar ýmsum kostnaði vegna þeirra samninga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með teknu tilliti til þess að L hf. væri fjármálastofnun og ágreiningslaust væri að umrætt tryggingarbréf hefði verið samið einhliða af L hf. hefði hvílt sérstök skylda á honum að búa svo um hnútana að ekki léki vafi á til hvaða skuldbindinga bréfið næði. Var talið að þegar horft væri til þess, sem fram hefði komið á aftari síðu tryggingarbréfsins um tilgang þess, hefði ætlun aðila aðeins verið að tryggja með því þann kostnað sem þar hefði verið tilgreindur og takmarkaðist við þá tvo kaupleigusamninga sem tilgreindir voru á aftari síðu tryggingarbréfsins.

Í málinu var deilt um gildi tryggingarbréfs sem gefið var út í júlí 2007 af L ehf., FL ehf. og LB ehf., en til tryggingar skuldum þeirra var fasteignin L í Dalabyggð sett að veði. Þá var deilt um hvort skuld samkvæmt skuldabréfi, útgefnu af LB ehf. í nóvember 2007, ætti að teljast meðal þeirra skuldbindinga sem féllu undir tryggingarbréfið. Hæstiréttur hafnaði þeirri málsástæðu L ehf. að tryggingin sem félagið setti hafi verið í andstöðu við 1. mgr. 79. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Þannig hefði hún ekki verið sett til hagsbóta fyrir D, son þáverandi forsvarsmanns L ehf., heldur LB ehf. Þar sem einkahlutafélög væru sjálfstæðar persónur að lögum væri ekki hægt að samsama hagsmuni D og LB ehf. á þann hátt að félli undir ákvæðið. Þá féllst Hæstiréttur hvorki á að tryggingin væri ógild vegna ákvæða í samþykktum L ehf. né leigusamningi L ehf. og LB ehf. Hæstiréttur hafnaði því enn fremur að efni tryggingarbréfsins væri í andstöðu við 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og að skuldabréfið, sem útgefið var af LB ehf., væri í raun lán í íslenskum krónum, sem bundið væri gengi erlendra gjaldmiðla með ólögmætum hætti. Samkvæmt þessu var staðfestur veðréttur Í hf. í fasteigninni L í Dalabyggð og fallist á að L ehf. væri skylt að þola fjárnám í eigninni vegna skuldar samkvæmt fyrrgreindu skuldabréfi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A ehf. um að því yrði heimiluð meðalganga í máli um kröfu Ab ehf. á hendur F ehf. við slit þess síðarnefnda. A ehf. átti veðrétt í kröfum E ehf. á hendur Ab ehf. samkvæmt tveimur lánssamningum. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að sem veðhafi nyti A ehf. réttar til að grípa til ráðstafana til verndar óbeinum eignarréttindum sínum, sbr. dóm réttarins frá 13. nóvember 2003 í máli nr. 106/2003. Ljóst væri að A ehf. hefði ótvíræða hagsmuni af því að hafnað yrði kröfu Ab ehf. um að lánssamningarnir yrðu ógiltir þar sem verðmæti hins veðsetta myndi óhjákvæmilega skerðast eða jafnvel verða að engu við það. Yrði jafnframt talið að hagsmunir A ehf. sem veðhafa og E ehf. færu ekki að öllu leyti saman. Með skírskotun til þessa hefði A ehf. lögmæta hagsmuni af því að því yrði heimiluð meðalganga í máli Ab ehf. og E ehf. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

D ehf. höfðaði mál á hendur Í hf. til heimtu skaðabóta vegna tjóns er félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna niðurfellingar framkvæmdaláns sem bankinn hafði veitt N ehf. vegna byggingar svonefnds Norðurturns við verslunarmiðstöðina Smáralind í Kópavogi og stöðvun framkvæmda við bygginguna í kjölfarið. D ehf. hafði 4. júlí 2008 keypt tíu skuldabréf í útboði vegna byggingarinnar sem tryggð voru með veði í henni og lóðarréttindum. Hafði forveri Í hf. milligöngu um kaupin. Í héraðsdómi var D ehf. ekki talinn hafa fært sönnur á að stjórn N ehf. hefði gengið nauðug til samninga í merkingu 28. eða 29. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga eða öðrum þeim aðferðum verið beitt við samningsgerðina að varðað gæti Í hf. bótaskyldu á grundvelli almennu skaðabótareglunnar, laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga eða laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms.

H krafðist þess að felld yrði úr gildi veðsetning sem hún veitti í fasteign sinni vegna skuldabréfs útgefnu af P, tengdasyni hennar, til K hf., [síðar A hf.] Byggði H m.a. á því að bankinn hefði ekki staðið við skyldur sínar samkvæmt samkomulagi um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga frá 1. nóvember 2001 og að því væru fyrir hendi forsendur samkvæmt 36. gr. samningalaga til að víkja veðsetningunni til hliðar. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, var fallist á það með H að annmarkar hefðu verið á upplýsingagjöf bankans til hennar, þar sem ósannað var að henni hefði verið kynnt niðurstaða greiðslumats P vegna lántökunnar. Hins vegar yrði að líta til þess að niðurstaða greiðslumatsins hefði verið jákvæð og að H hefði borið fyrir dómi að hún hefði undirritað skuldabréfið sem veðsali þótt henni hefði verið kynnt niðurstaða þess fyrir veðsetninguna. Yrði því hvorki talið ósanngjarnt né andstætt góðri viðskiptavenju að halda ábyrgðinni upp á H. Var A hf. því sýknað af kröfu H.

Vorið 2004 tók RÞ við ábúð af föður sínum á eignarhluta RR í jörðinni H, sem var í óskiptri sameign RR og annarra. Aðilar gerðu með sér byggingarbréf í desember 2005 þar sem meðal annars kom fram að stefndi skyldi hafa öll almenn leiguliðaafnot jarðarinnar með nánar tilgreindum undantekningum, en um réttindi hans og skyldur færi að öðru leyti eftir ábúðarlögum nr. 80/2004. Þá var jafnframt kveðið á um að úttekt ætti að fara fram á ástandi jarðarinnar, ræktunar og mannvirkja við upphaf ábúðar. Samkomulag tókst með aðilum um að ábúðinni lyki 1. júlí 2007. Úttektarmenn samkvæmt 39. gr. ábúðarlaga luku úttekt 30. nóvember sama ár vegna ábúðarloka R og samkvæmt henni var matsverð mannvirkja að frádreginni tiltekinni fjárhæð vegna þrifa og viðhalds, samtals 6.761.427 krónur. Ekki tókst samkomulag milli aðila um uppgjör vegna loka ábúðar RÞ og höfðaði hann af þeim sökum mál á hendur RR til greiðslu fjárhæðarinnar. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að öll mannvirki sem ágreiningur stæði á um hefðu verið reist áður en RÞ tók í raun við ábúð af föður sínum vorið 2004. Við leiguliðaskiptin á þeim tíma hafi úttekt ekki verið gerð og því bæri samkvæmt 38. gr. ábúðarlaga nr. 64/1976 að leggja til grundvallar að samkomulag hafi tekist á milli RR og RÞ um að RÞ tæki við réttindum föður síns vegna eigna og endurbóta á jörðinni á ábúðartíma hans. Þessu til samræmis færi um tilkall RÞ til greiðslu eftir reglum ábúðarlaga nr. 64/1976. Fallist var á kröfu RÞ um að RR bæri að greiða að fullu fyrir mannvirki sem tilgreint var í matsgerðinni sem „fjárhús/baggahús“, en hann hafði sérstaklega samþykkt byggingu þess auk matsliða, sem hann vefengdi ekki og voru í úttekt kenndir við mjaltabás, breytingar á mjólkurhúsi og flór í fjósi. Á hinn bóginn var því hafnað að RR bæri að greiða fyrir önnur tilgreind mannvirki enda væri ekki fullnægt skilyrðum 12. og 16. gr. eldri ábúðarlaga, sbr. ákvæði til bráðabirgða II við ábúðarlög nr. 80/2004. Til lækkunar kom gagnkrafa RR sem RÞ hafði viðurkennt og tilgreindir frádráttarliðir, en ekki var fallist á með RR að félagið gæti beitt skuldajöfnuði vegna greiðslu tilgreindrar veðskuldar, sem RÞ var upphaflega skuldari að. Samkvæmt framansögðu var fallist á kröfu RÞ að hluta og RR gert að greiða honum 3.811.108 krónur.

G kærði úrskurð héraðsdóms, þar sem staðfest var ákvörðun sýslumanns um að nauðungarsala á nánar tilgreindu sumarhúsi í eigu V skyldi ekki fara fram. Byggðist nauðungarsölubeiðni G á tryggingarbréfum, sem S hafði gefið út til tryggingar á skuld samkvæmt tveimur handhafaskuldabréfum frá 1988, en S var þá eigandi sumarhússins. Ekki var fallist á þá röksemd V að endurgjaldskrafa ábyrgðarmanna skuldarinnar hefði verið fyrnd þegar G átti að hafa fengið hana framselda til sín. V reisti kröfu sína ennfremur á því að umrædd tryggingarbréf gætu ekki staðið til tryggingar á kröfu samkvæmt héraðsdómi í máli G gegn S, auk þess sem V vísaði til þess að G hefði í sama máli fallið frá kröfu á hendur V um viðurkenningu á veðrétti í sumarhúsinu til tryggingar skuldinni. Ekki var á þetta fallist í dómi Hæstaréttar og vísað til þess að með umræddum héraðsdómi hefði grundvöllur að kröfu G á hendur aðalskuldara í engu breyst. Þá var ekki talið að G hefði gefið eftir veðréttindi í sumarhúsinu með því að falla frá kröfu þar að lútandi á hendur V. Ekki var heldur fallist á að með greiðslu, sem vísað var til í áritun á afrit tryggingarbréfanna, hefði skuld aðalskuldara verið greidd upp. Þeirri málsástæðu V, að tryggingarbréfin stæðu ekki lengur til tryggingar á skuldinni vegna þess að hún hefði verið að fullu greidd, var því hafnað. Þar sem ekki yrði annað séð en að skilyrði 2. tölul. 1. mgr. og 3. mgr. 6. gr. laga nr. 90/1991 fyrir því að krefjast mætti nauðungarsölu á sumarhúsinu væru uppfyllt var umrædd ákvörðun sýslumanns felld úr gildi.

Sjö eigendur jarðanna Stóru-Vatnsleysu og Minni-Vatnsleysu gerðu samning á árinu 1987 við L hf. um „aðstöðu fyrir fiskeldisstöð“, þ.á m. um leigu á landi og aðstöðu til nýtingar á vatni, sjó og jarðvarma. Var meðal annars kveðið á um að L hf. tæki á leigu spildu úr landi jarðanna og væri heimilt að reisa þar mannvirki og aðhafast annað, sem nauðsynlegt væri til að starfrækja fiskeldisstöð. Þá var kveðið á um að L hf. væri heimilt að veðsetja leigurétt sinn og önnur réttindi samkvæmt samningnum og láta þinglýsa slíkri veðsetningu. Í árslok 1989 var bú L hf. tekið til gjaldþrotaskipta, og seldi þrotabú félagsins LL hf. fiskeldisstöðina, þ.á m. réttindi samkvæmt fyrrnefndum samningi. Í framhaldi af því risu deilur milli leigusala og LL hf. um afdrif samningsins og skyldu til greiðslu leigu fyrir réttindin, sem hann tók til. Með dómi Hæstaréttar 1. mars 2001 var fallist á kröfu S og sex annarra leigusala á hendur LL hf. um riftun leigusamningsins, svo og kröfu þeirra um greiðslu leigu. Í tilefni af framangreindum dómi leitaði S eftir því við sýslumann að veðréttindi samkvæmt tryggingabréfum og veðskuldabréfum, sem L hf. hafði gefið út og látið þinglýsa á jarðirnar, yrðu afmáð úr fasteignabók. Sýslumaður féllst á erindið, en Í hf., sem var eigandi sjö þessara veðskjala, leitaði úrlausnar dómstóla um þá ákvörðun. Í dómi Hæstaréttur segir að S hafi verið heimilt að leita upp á sitt einsdæmi ákvörðunar sýslumanns um aflýsingu veðskjalanna. Í málinu sé óumdeilt að meðal þess, sem L hf. veðsetti, hafi verið mannvirki, sem félagið hafi reist á hinu leigða landi með heimild í ákvæði leigusamningsins. Liggi ekki annað fyrir en að þessi mannvirki hafi verið varanlega skeytt við land leigusalanna og þar með orðið hluti fasteignar. Þótt lóðarréttindi fyrir mannvirkjunum séu nú fallin niður, fái það því ekki breytt að þau verði enn að teljast hluti fasteignarinnar. Sé þinglýsing veðréttinda yfir þessum mannvirkjum því réttilega færð í fasteignabók.

Íbúð hjónanna M og Ó var seld í nóvember 1998, en þau létust bæði á árinu 1999. Ó hafði falið syni sínum V, bróður stefnda K, að annast söluna og lá fyrir umboð frá honum þess efnis. Á söludegi veitti V fasteignasölunni umboð fyrir hönd föður síns til að framselja fasteignaveðbréf og taka á móti húsbréfum vegna sölunnar og nota til að greiða upp áhvílandi lán á 1., 2. og 3. veðrétti, en þar var um að ræða lífeyrissjóðslán hans sjálfs, stefnda K og H, eiginkonu V. Fór uppgreiðslan fram í desember 1998. Í skattframtali M 1999, en hún sat í óskiptu búi eftir Ó um tæplega 8 mánaða skeið, voru m.a. tilgreindar kröfur á synina V og K. Var ekki ágreiningur um að þessi tilgreining á skuld K væri til komin vegna greiðslu láns hans, sem að vísu nam töluvert hærri fjárhæð. Hélt K því fram að uppgreiðslan hefði verið gjöf þeirra hjóna í því skyni að jafna aðstöðumun með bræðrunum V og K annars vegar og öðrum erfingjum hins vegar. Talið var að í umboði V til sölu fasteignarinnar hafi einungis falist almenn heimild til fyrirsvars við sölu hennar, undirritunar skjala og móttöku verðmæta. Ekki var sýnt fram á að í umboðinu hafi falist heimild til handa V til að láta fasteignasöluna greiða veðlánin upp af söluandvirðinu, né að í slíkri framkvæmd, þótt heimil hafi verið, hafi falist fyrirheit Ó um gjöf til þeirra H, V og K. Þá þótti takmarkaðra gagna njóta um það, að hjónin hefðu áður veitt öðrum erfingjum sínum fjárhagslega aðstoð, en K hélt því fram að það hefði átt að leiða til þess að Ó hafi viljað greiða upp áhvílandi veðskuldir þeirra H, V og K. Þá þóttu skattframtöl dánarbúsins 1999 og 2000 ekki styðja að um gjöf hafi verið að ræða. Var því ekki talið að K hafi tekist að sanna að uppgreiðsla veðláns hans í desember 1998 hafi falið í sér gjöf til hans úr hendi þeirra M og Ó. Bar honum því að endurgreiða umkrafða fjárhæð til dánarbúsins.

Íbúð hjónanna M og Ó var seld í nóvember 1998, en þau létust bæði á árinu 1999. Ó hafði falið syni sínum V, eiginmanni stefndu H, að annast söluna og lá fyrir umboð frá honum þess efnis. Á söludegi veitti V fasteignasölunni umboð fyrir hönd föður síns til að framselja fasteignaveðbréf og taka á móti húsbréfum vegna sölunnar og nota til að greiða upp áhvílandi lán á 1., 2. og 3. veðrétti, en þar var um að ræða lífeyrissjóðslán hans sjálfs, bróður hans K og eiginkonu hans H. Fór uppgreiðslan fram í desember 1998. Í skattframtali M 1999, en hún sat í óskiptu búi eftir Ó um tæplega 8 mánaða skeið, voru m.a. tilgreindar kröfur á synina V og K. Var ekki ágreiningur um að þessi tilgreining á skuld V væri til komin vegna greiðslu lána hans og H, sem að vísu nam nokkru hærri fjárhæð. Hélt H því fram að uppgreiðslan hefði verið gjöf þeirra hjóna í því skyni að jafna aðstöðumun með bræðrunum V og K annars vegar og öðrum erfingjum hins vegar. Talið var að í umboði V til sölu fasteignarinnar hafi einungis falist almenn heimild til fyrirsvars við sölu hennar, undirritunar skjala og móttöku verðmæta. Ekki var sýnt fram á að í umboðinu hafi falist heimild til handa V til að láta fasteignasöluna greiða veðlánin upp af söluandvirðinu, né að í slíkri framkvæmd, þótt heimil hafi verið, hafi falist fyrirheit Ó um gjöf til þeirra H, V og K. Þá þótti takmarkaðra gagna njóta um það, að hjónin hefðu áður veitt öðrum erfingjum sínum fjárhagslega aðstoð, en H hélt því fram að það hefði átt að leiða til þess að Ó hafi viljað greiða upp áhvílandi veðskuldir þeirra H, V og K. Þá þóttu skattframtöl dánarbúsins 1999 og 2000 ekki styðja að um gjöf hafi verið að ræða. Var því ekki talið að H hafi tekist að sanna að uppgreiðsla veðláns hennar í desember 1998 hafi falið í sér gjöf til hennar úr hendi þeirra M og Ó. Bar henni því að endurgreiða umkrafða fjárhæð til dánarbúsins.

K hf. (síðar S hf.) seldi T ehf. tiltekið magn af heilfrystum þorski, sem áður hafði verið veðsettur Landsbanka Íslands (L) til tryggingar kröfu L vegna láns sem L hafði veitt K hf. vegna kaupa á fiskinum. Í tengslum við þessi viðskipti K hf. og T ehf. hafði E (síðar S) gefið út yfirlýsingu til L um greiðslu til L og greiðsluskilyrði. Kom síðar upp ágreiningur milli S hf. og S um efni yfirlýsingarinnar. Með vitnisburði fyrrum forsvarsmanns T ehf. var talið liggja fyrir að skilyrði umræddrar yfirlýsingar væri fullnægt og S með því orðið greiðsluskyldur samkvæmt henni. Voru kröfur S hf. samkvæmt þessu teknar til greina.

S keypti bifreið af félaginu GO hjá bílasölunni B í september 1997. Samkvæmt afsali skuldbatt GO sig til að aflétta áhvílandi veðböndum af bifreiðinni innan 10 daga, en á bifreiðinni hvíldi veð til tryggingar skuldar við félagið GL. Ekki varð af veðflutningnum af ástæðum, sem GL varð ekki kennt um. Í maí 1998 var skuldabréfið innleyst af S með fyrirvara og áskildum öllum rétti. Höfðaði S mál á hendur GL og krafðist þess að félagið bætti fjárhagslegt tjón sitt. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um sýknu GL af kröfum S á grundvelli þess, að S hefði greitt verð bifreiðarinnar gegn síðar sviknu loforði seljanda um að aflétta áhvílandi veðskuld við GL og ekki væri upplýst um nokkur atvik sem gætu leitt til ábyrgðar GL á tjóni S.