R höfðaði mál og krafðist bóta úr hendi S vegna tjóns sem varð á lögreglubifreið er henni var við eftirför ekið á afturhorn bifreiðar, sem tryggð var lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá S, í því skyni að stöðva akstur bifreiðarinnar. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir Landsrétti hefði S meðal annars lagt áherslu á að við sakarmat samkvæmt 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987 bæri að horfa til árekstrarstundar en aðdragandi þess að lögregla ákvað að keyra á skipti ekki máli. Vísaði Landsréttur til þess að atburðarás hafi hafist í Reykjavík við ákvörðun lögreglu um eftirför en henni lokið þegar lögreglubifreiðinni var ekið á vinstra afturhorn bifreiðarinnar með þeim afleiðingum að bifreiðin snerist og fór út af veginum. Með árekstrinum hafi endi verið bundinn á eftirför lögreglu með ökumanni bifreiðarinnar sem hafi gerst sekur um ofsaakstur og skapað stórfellda hættu fyrir almenning. Hafi ákvörðun lögreglu um að stöðva för bifreiðarinnar með því að aka á hana markað lok samfelldrar atburðarásar sem hafi hafist nokkru fyrr. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um rétt R til bóta úr ábyrgðartryggingu S vegna tjóns á lögreglubifreiðinni.
Málið á rætur að rekja til umferðarslyss sem hópur ferðamanna á vegum B Ltd. lenti í hér á landi árið 2017. Tveir farþeganna létust af áverkum sem þeir hlutu í slysinu og greiddi B Ltd. foreldrum hinna látnu bætur vegna slyssins á grundvelli dóma sem kveðnir voru upp af dómstóli í Kína árið 2019. Höfðaði B Ltd. í kjölfarið mál á hendur TM hf. og krafðist bóta vegna missis framfæranda og útfararkostnaðar, munatjóns og útlagðs kostnaðar foreldranna umfram útfararkostnað. Byggði B Ltd. á því að félagið væri réttmætur eigandi bótakrafna á hendur TM hf. þar sem það hefði eignast allar þær bótakröfur sem foreldrarnir hefðu átt á hendur TM hf. fyrir lögbundið framsal samkvæmt kínverskum lögum og í samræmi við meginreglur íslensks réttar um kröfuhafaskipti. Í dómi héraðsdóms var TM hf. sýknað af kröfum B Ltd. á grundvelli aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í dómi Landsréttar kom fram að sú meginregla gilti samkvæmt íslenskum rétti að erlendir dómar hefðu ekki réttaráhrif hér á landi nema svo væri mælt fyrir um í lögum, svo sem lögum nr. 7/2011 um Lúganósamninginn um dómsvald og um viðurkenningu og fullnustu dóma í einkamálum, en Kína væri ekki aðili að þeim samningi. Þar sem íslensk lög kvæðu ekki á um að dómar, sem kveðnir væru upp af dómstólum í Kína, skyldu hafa tiltekin réttaráhrif hér á landi væru áhrif þeirra í öllu falli takmörkuð þegar leyst væri úr málum sem rekin væru fyrir íslenskum dómstólum. Auk þess hefði erlendur dómur enn takmarkaðri þýðingu en ella væri ef stefnda hefði ekki gefist kostur á að taka til varna áður en dómurinn yrði kveðinn upp. Þóttu því lög ekki standa til þeirrar niðurstöðu að leggja mætti til grundvallar að fyrir lægi framsal á bótakröfu sem TM hf. yrði bundið af. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu TM hf. af kröfum B Ltd.
Árekstur varð með tveimur ökutækjum, bifreið og bifhjóli lögreglu sem var að fylgja sjúkrabifreið í neyðarakstri með sjúkling á sjúkrahús. Bifreiðin var tryggð lögboðnum ábyrgðar- og slysatryggingum hjá S hf. en bifhjólið var tryggt með sömu tryggingum hjá V hf. S hf. greiddi bætur vegna líkamstjóns ökumanna bifreiðarinnar og bifhjólsins og vegna tjóns á bifreiðinni og endurkrafði V hf. um helming þeirra fjárhæða. Byggði S hf. á því að ökumennirnir bæru jafna ábyrgð á árekstrinum og því bæri að skipta tjóninu jafnt með vísan til ákvæðis 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. V hf. hafnaði greiðsluskyldu og taldi að sá lögreglumaður sem ók bifhjólinu umrætt sinn hefði ekki sýnt af sér sök með akstri sínum. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að engin umferð hefði verið á þeirri akrein sem bifhjólið ók eftir og bifreiðar á hinni akreininni hefðu verið kyrrstæðar. Þar sem skilyrði 7. gr. reglna nr. 643/2004 um neyðarakstur hefðu verið uppfyllt og engin umferð á þeirri akrein sem bifhjólið ók á hefði ökumanni þess verið heimilt að víkja frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Ökumaður bifhjólsins hefði ekki mátt gera ráð fyrir því að kyrrstæð ökutæki á hinni akreininni myndu beygja yfir óbrotna línu inn á þá akrein þar sem hann var og í veg fyrir bifhjólið. Var það því ekki metið ökumanni bifhjólsins til sakar að hafa vikið frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Taldist hann af þeirri ástæðu ekki hafa sýnt af sér sök. Voru skilyrði 89. gr. þágildandi umferðarlaga fyrir skiptingu tjóns þar með ekki uppfyllt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V hf. af kröfum S hf.
Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um bætur vegna munatjóns á lögreglubifreið. Það tjón átti rætur að rekja til árekstrar lögreglubifreiðarinnar og annarrar bifreiðar í kjölfar eftirfarar.
Stefnandi sem lent hafði í bílslysi hafði uppi kröfu um frekari bætur vegna varanlegrar örorku með vísan til 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga en stefndi hafði lagt lágmarkstekjur samkvæmt 3. mgr. 7. gr. laganna til grundvallar uppgjöri. Einnig var höfð uppi krafa um hærri miskabætur samkvæmt a-lið 1. mgr. 26. gr. laganna. Fallist var á að beita skyldi 2. mgr. 7. gr. í stað 3. mgr. 7. gr. við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku. Kröfu stefnanda um slíkar frekari bætur fyrir varanlega örorku var á hinn bóginn vísað frá dómi þar sem stefnandi hafði ekki gert með fullnægjandi hætti grein fyrir því að mati dómsins við hvaða tekjur skyldi miða við útreikning varanlegrar örorku. Fallist var á stefnandi ætti rétt á hærri miskabótum en stefndi hafði greitt.
A höfðaði mál á hendur S og B og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og B vegna líkamstjóns sem hún hafi orðið fyrir þegar bifreið í eigu B var ekið aftan á bifreið sem A ók. Í málinu lágu fyrir ein álitsgerð og tvær matsgerðir, annars vegar undir- og yfirmatsgerð um mat á orsakatengslum milli slyssins og einkenna A. Aðila greindi á um sönnunargildi matsgerðanna, en A taldi að leggja bæri undirmatsgerð E til grundvallar um orsakasamband, annars vegar vegna vanhæfis yfirmatsmanna og hins vegar þar sem yfirmatsmenn hefðu reist niðurstöður á forsendum sem A hefði hrakið með matsgerð vélaverkfræðings um líklegan hraða bifreiðar B þegar áresktur varð. Í dómi Landsréttar var því hafnað að yfirmatsmenn væru vanhæfir vegna vinnu að ”sameiginlegum utanréttarmötum” fyrir S. Þá var rakið að matsgerð vélaverkfræðingsins hefði verið í samræmi við fyrirliggjandi gögn og þannig undirstrikað það sem áður hefði legið fyrir, að ekki hefði verið um harðan árekstur að ræða. Var því ekki fallist á með A að líta bæri framhjá yfirmatsgerðinni þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að ekki væri unnt að rekja einkenni A til bifreiðaslyssins. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ekki væri fullnægt skilyrðum til að taka til greina kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu S og B þar sem orsakatengsl milli bifreiðaslyssins og tjóns A væru ósönnuð. Því voru S og B sýknuð af kröfum A.
A höfðaði málið til viðurkenningar á bótaskyldu V hf. og Í á líkamstjóni sem hann varð fyrir er lögreglubifreið sem vátryggð var hjá V hf. var ekið aftan á bifreið sem A ók með þeim afleiðingum að bifreiðin lenti utan vegar og A varð fyrir líkamstjóni. Í dómi Landsréttar er rakið að um hefði verið að ræða árekstur tveggja skráningarskyldra vélknúinna ökutækja í skilningi 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Vátrygging samkvæmt 1. mgr. 91. gr. sömu laga hafi tekið til hvers kyns skaðabótakrafna samkvæmt 89. gr. laganna, enda þótt sök ökumanns, sem var grundvöllur bótaábyrgðar eftir 89. gr., tengdist ekki notkun í skilningi 1. mgr. 88. gr. laganna. Réðst niðurstaða málsins um hvernig skipta bæri tjóninu að tiltölu við sök þeirra sem áttu hlut að máli. A hafði áður verið sakfelldur í sakamáli sem höfðað var gegn honum vegna akstursins, fyrir að hafa raskað umferðaröryggi á alfaraleið og stofnað lífi lögreglumanna í hættu og með því brotið gegn ákvæðum almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með vísan til þeirrar hættu sem almenningi stóð af refsiverðri háttsemi A var talið að ekki hefðu verið tæk viðurhlutaminni úrræði til að stöðva för A en að aka utan í bifreið hans og lögreglumaðurinn sem ók bifreiðinni hefði því ekki farið fram með saknæmum hætti. Því var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A bæri að öllu leyti sjálfur ábyrgð á þeim árekstri sem leiddi til líkamstjóns hans og jafnframt voru talin skilyrði til að fella niður ábyrgð varastefndu S hf. á líkamstjóni A. Var hinn áfrýjaði dómur um sýknu V hf., Í og varastefnda S hf. því staðfestur.
R höfðaði mál gegn S hf. til viðurkenningar á bótaskyldu félagins úr ábyrgðartryggingu bifreiðar sem lenti í árekstri við tvær lögreglubifreiðar árið 2018 og olli þeim tjóni. Í dómi Landsréttar var rakið að um hefði verið að ræða árekstur skráningarskyldra vélknúinna ökutækja í skilningi 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Vátrygging samkvæmt 1. mgr. 91. gr. sömu laga hafi tekið til hvers kyns skaðabótakrafna samkvæmt 89. gr. laganna, enda þótt sök ökumanns, sem var grundvöllur bótaábyrgðar eftir 89. gr., tengdist ekki notkun í skilningi 1. mgr. 88. gr. laganna. Ekki færi á milli mála að tjónið hafi orðið vegna notkunar þeirrar bifreiðar sem tryggð var hjá S hf. Niðurstaða málsins réðist þar með af því hvernig tjóninu skyldi skipt samkvæmt fyrrgreindu ákvæði 89. gr. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um það efni staðfest. Samkvæmt því var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um viðurkenningu á fullri og óskiptri bótaskyldu S hf.
Vátryggingafélag sýknað af skaðabótakröfu vegna meints tjóns af völdum vélknúins ökutækis.
Aðalstefndu og varastefndu voru sýknuð af kröfum stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu vegna árekstrar sem varð með þeim hætti að lögreglubifreið var ekið á bifreið stefnanda í því skyni að stöðva för hans. Að virtum öllum atvikum var talið að stefnandi, sem var ölvaður og neitaði að sinna tilmælum lögreglu, bæri að öllu leyti ábyrgð á árekstrinum, sbr. 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Þá var talið var að stefnandi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og að hann ætti ekki rétt til greiðslu bóta úr slysatryggingu ökumanns, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004.
Stefnandi lenti í árekstri 12. febrúar 2013 þegar ekið var aftan á bifreið hennar þar sem hún var kyrrstæð að bíða eftir grænu ljósi við gatnamót. Ágreiningur reis um það hvort sýnt hefði verið fram á orsakatengsl á milli líkamstjóns stefnanda og aftanákeyrslunnar eða hvort það ætti rætur að rekja til eldra slyss eða fyrra heilsufars stefnanda. Þá var deilt um sönnunargildi matsgerða. Þegar litið var til þess langa tíma sem leið frá slysinu og þar til stefnandi sannanlega lagði fram kvartanir um meiðsli sín, matsgerðar yfirmatsmanna, fyrri heilsufarssögu stefnanda og þess að ekki var um harðan árekstur að ræða var ekki talið að stefnanda hefði tekist sönnun um að hún hafi hlotið það varanlega líkamstjón sem hún krafðist viðurkenningar á við slysið 12. febrúar 2013. Að mati dómsins, sem skipaður var sérfróðum meðdómendum, var ekki fallist á að slíkir gallar væru á yfirmatsgerð að valdið gætu því að horft yrði fram hjá niðurstöðu hennar og byggt þess í stað á undirmatsgerð.
Talið var að ekki hefðu verið færðar nægilegar sönnur fyrir því að stefnandi hefði orðið fyrir líkamstjóni þegar bifreið var ekið aftan á hennar bifreið. Var þá einkum vísað til þess að bifreiðin hefði verið á litlum hraða og að matsmenn teldu ólíklegt að líkamstjón yrði af svona vægum árekstri, en matsmenn hefðu ekki aflað sjúkraskýrslu stefnanda við mat sitt.
A varð fyrir líkamstjóni er bifreið var ekið aftan á götusóp. A krafðist fullra bóta úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar og byggði á því að hann hefði verið farþegi í henni. Yrði talið sannað að A hefði verið ökumaður bifreiðarinnar byggði hann á því að hann ætti rétt til fullra bóta úr slysatryggingu ökumanns. Héraðsdómur taldi sannað að A hefði verið ökumaður bifreiðarinnar umrætt sinn og að hann ætti rétt til bóta úr slysatryggingu ökumanns en lækkaði bætur til hans um tvo þriðju hluta. A undi við hinn áfrýjaða dóm og því var aðeins til úrlausnar fyrir Landsrétti sú niðurstaða héraðsdóms að viðurkenna bótaábyrgð S hf. á einum þriðja þess líkamstjóns sem A hlaut. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði verið óhæfur til að stjórna ökutæki sökum ölvunar og fíkniefnaneyslu og væri ekkert fram komið um að rekja mætti atvikið til neins annars en ölvunar- og vímuástands hans. Með háttsemi sinni hefði A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Var talið að skilyrði 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga væri uppfyllt til að fella niður ábyrgð S hf. á líkamstjóni A. Var S hf. sýknað af kröfu A.
Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um viðurkenningu bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna árekstrar við lögreglubifreiðar í framhaldi af eftirför lögreglu.
Stefnandi varð fyrir axlarmeiðslun og áfallastreituröskun við það að aðstoða slasaðan mann á vettvangi umferðarslyss. Talið var að ekki hefði verið sýnt fram á að meiðsl stefnanda og áfallastreituröskunin væru afleiðing af notkun bifreiðar eða saknæmri háttsemi ökumanns. Þá var talið að stefnandi gæti ekki beint kröfum á öðrum grundvelli á hendur vátryggingafélagi, þar sem hann hefði ekki sýnt fram á að tjónið félli undir gildissvið tryggingarinnar.
Stefnandi olli tjóni á eigum annarra og á sjálfum sér með því að aka bíl á annan bíl undir áhrifum áfengis og fíkniefna. Hann sótti úr hendi stefnda bætur úr lögboðinni slysatryggingu ökumanns bifreiðarinnar sem hann ók. Talið var að lækka mætti bætur hans um tvo þriðju vegna þess að hann hafi valdið tjóninu af stórkostlegu gáleysi.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Kristín Jónsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Viktori Fotin (
Ólöf Heiða Guðmundsdóttir lögmaður)
Ákærði sakfelldur og dæmdur í 8 mánaða fangelsi fyrir endurtekin þjófnaðarbrot í verslunum o.fl. Gæsluvarðhaldstími látinn dragast frá refsingu. Þá var ákærða gert að greiða brotaþolum bætur. Ákærði var sýknaður af umferðarlagabroti.
A höfðaði mál gegn T hf. og krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hún hlaut í umferðarslysi 2012. Var varanleg örorka hennar metin 5%. A stundaði grunnnám í viðskiptafræði þegar slysið varð og brautskráðist með BS-próf í greininni 2014. Ágreiningur aðila snerist um hvaða árslaun ætti að leggja til grundvallar útreikningi bóta samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðbótalaga nr. 50/1993 fyrir varanlega örorku A. Með hliðsjón af dómaframkvæmd Hæstaréttar fellst Landsréttur ekki á það með T hf. að miða bæri útreikning bóta við byrjunarlaun fólks með BA- eða BS-próf í viðskiptafræði. Þegar horft væri til þess að A var komin mjög langt á veg með grunnnám sitt í viðskiptafræði þegar slysið bar að höndum þætti réttari mælikvarði á líklegar framtíðartekjur hennar að leggja til grundvallar meðaltekjur fólks með BA- og BS-próf árið 2012 samkvæmt kjarakönnun Félags viðskipta- og hagfræðinga frá árinu 2015. Var því önnur varakrafa A tekin til greina.
Talið var ósannað að brunatjón á bifreið yrði rakið til notkunar annarrar bifreiðar þannig að bótaskylt væri úr ábyrgðartryggingu hennar.
A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi á árinu 2013. Óumdeilt var að líkamstjón A væri bótaskylt en aðila greindi á um eðli þeirra áverka sem A hlaut á hægri öxl í slysinu og hver væri miski hans og örorka á þeim grundvelli. Reisti A kröfu sína um greiðslu skaðabóta á matsgerð örorkunefndar sem taldi að varanlegur miski A vegna hægri axlar væri 5% og varanleg örorka hans 10%. T hf. byggði á hinn bóginn á matsgerð sem aðilar öfluðu sameiginlega og taldi sig hafa greitt skaðabætur að fullu samkvæmt því, en samkvæmt henni voru ekki talin tengsl á milli ástands hægri axlar A og umferðarslyssins á árinu 2013. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að A hefði verið heimilt að leita álits örorkunefndar án þess að aðilar stæðu sameiginlega að slíkri beiðni. Að því er varðaði ólíkar niðurstöður matsgerðanna vísaði Hæstiréttur til þess að í slíkum tilvikum kæmi það í hlut dómstóla að skera úr um sönnunargildi slíkra gagna, sbr. 1. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991. Meðal annars að virtu áliti örorkunefndar, framburði lækna fyrir héraðsdómi og upplýsingum úr sjúkraskrá A taldi Hæstiréttur sannað að A hefði hlotið áverka á öxl í umferðarslysinu. Þar sem örorkunefnd hefði í álitsgerð sinni tekið bæði tillit til áverka sem A hafði hlotið á öxlinni fyrir umferðarslysið og þess að hann væri með insúlínháða sykursýki var lagt til grundvallar að tjón hans væri hvað miskastig og örorku varðaði rétt metið í álitsgerð nefndarinnar. Var krafa A á hendur T hf. því tekin til greina.
Deilt var um árslaunaviðmið vegna kröfu um bætur fyrir varanlega örorku.
Tryggingafélag sýknað af kröfu um bætur vegna umferðarslyss.
Líkamstjón. Skaðabætur. Endurupptaka bótaákvörðunar. A höfðaði mál gegn S hf. og B á grundvelli 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 til heimtu frekari bóta vegna afleiðinga líkamstjóns sem hann hlaut í umferðarslysi árið 2005. Fyrir lá að S hf. greiddi A bætur árið 2007 í samræmi við álit tveggja lækna en A reisti kröfu sína um endurupptöku uppgjörsins á niðurstöðu yfirmatsgerðar frá árinu 2014. S hf. og B andmæltu því ekki að síðara skilyrði 11. gr. skaðabótalaga um verulega hækkun miskastigs og varanlegrar örorku væri fullnægt en mómæltu að A hefði axlað sönnunarbyrði fyrir því að þær breytingar hefðu verið ófyrirsjáanlegar eins og áskilið væri í ákvæðinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að beiðni um nýtt mat á afleiðingum líkamstjóns í framangreindu skyni ætti að réttu lagi að lúta að því að metnar væru eingöngu þær breytingar sem orðið hefðu á heilsufari tjónþola frá því að fyrra mat var gert og hvort þær breytingar hefðu verið ófyrirsjáanlegar eða ekki. Nýtt mat ætti almennt ekki að fela í sér nýtt heildarmat á þeim varanlegu afleiðingum sem tjónþoli hlaut við slysi. Vísað var til þess að yfirmatsmenn hefðu ekki getið þess í matsgerð sinni hvort sú verulega breyting á heilsufari A, sem þar væri kveðið á um, hefði verið ófyrirsjáanleg eða ekki. Þá hefðu þeir ekki heldur verið spurðir um það þegar þeir komu fyrir dóm til skýrslugjafar. Að þessu gættu var talið að A hefði ekki tekist að færa sönnur fyrir því að skilyrðum endurupptöku skaðabótaákvörðunar samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga væri fullnægt. Voru S hf. og B sýknuð af kröfu A.
A gegn
Tryggingamiðstöðinni hf
Fallist var á kröfu stefnanda að á fjárhæð skaðabóta skyldi miða við meðaltekjur verkamanna.
A krafði S hf. um greiðslu skaðabóta vegna líkamstjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir í umferðarslysi á árinu 2009. Greindi aðila meðal annars á um hvenær A leitaði fyrst til læknis eftir slysið vegna verkja og hvort einhverra samtímagagna nyti við um heilsufar A í kjölfar þess. Vísaði A í því sambandi til læknisvottorðs frá árinu 2012 þar sem fram kom að hann hefði leitað til læknis tæpum tveimur mánuðum eftir slysið. Talið var að við mat á vottorðinu yrði ekki litið fram hjá því að umræddur læknir væri faðir A og sönnunargildi þess því takmarkað. Þá hefði örorkumats sem fyrir lá í málinu verið fengið einhliða af hálfu A og ekki verið stuðst við sjúkraskrá hans við gerð þess. Að þessu virtu og með vísan til þess hversu takmörkuðum gögnum væri til að dreifa um heilsufar A var ekki talið að hann hefði fært fullnægjandi sönnur á að tjónið yrði rakið til slyssins. Fengju gögn úr sjúkraskrá, sem A lagði fyrst fram fyrir Hæstarétti, því ekki breytt. Var S hf. því sýknað af kröfu A.
Ágreiningur var um hvort nákomnir tjónþola gætu krafist skaðabóta á grundvelli I. kafla skaðabótalaga. Dæmdar voru miskabætur samkvæmt 26. gr. laganna.
Skaðabótamál. Endurupptaka.
Sýknað af kröfu um skaðabætur þar sem stefnandi hafði ekki lagt fram fullnægjandi gögn til að sanna tjón sitt.
A varð fyrir alvarlegu líkamstjóni árið 2007 þegar hann var farþegi í bifreið sem valt á Hellisheiði eystri. Bifreiðin var í eigu B og var hún tryggð hjá V hf. Óumdeilt var að V hf. og B báru fulla fébótaábyrgð á tjóni A af völdum slyssins. Fyrir lá að V hf. hafði greitt A skaðabætur, annars vegar fyrir tímabundið tjón og hins vegar fyrir varanlegt tjón. Við uppgjör hins síðarnefnda var miðað við að varanleg örorka A væri 100%, en við uppgjör miskabóta að varanlegur miski hans væri 90 stig að viðbættu 10% álagi. Þá hafði V hf. greitt A bætur vegna áætlaðs kostnaðar hans við kaup á lyfjum, sjúkraþjálfun og breytingar á húsnæði. Laut deila aðila einkum að því hvort V hf. og B bæru bótaábyrgð vegna áætlaðs kostnaðar A við aðstoðarmenn og kaup á fjórhjóli, vegna ferðalaga og iðkunar áhugamála sinna í frítíma, auk kröfu A um hærra álag á bætur sökum varanlegs miska. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 skuli sá sem ber ábyrgð á líkamstjóni greiða skaðabætur fyrir atvinnutjón, sjúkrakostnað og annað fjártjón. Með vísan til þeirrar meginreglu skaðabótaréttar að tjónþoli eigi að fá tjón sitt að fullu bætt úr hendi þess, sem ábyrgð ber á tjóninu, yrði lagt til grundvallar að bótaskylda V hf. og B tæki til áætlaðs framtíðartjóns A af völdum slyssins, að teknu tilliti til útgjalda sem greiddust af öðrum. Hins vegar yrði að setja rétti A til bóta mörk sem tækju mið af því sem eðlilegt mætti telja að bæta honum umfram þær bætur er hann hafði þegar þegið af hendi V hf. og B. Talið var að krafa A um bætur vegna ætlaðs kostnaðar við aðstoðarmenn og kaupa á fjórhjóli væri utan þeirra marka sem gildandi reglur settu skaðabótaábyrgð V hf. og B. Af þeim sökum voru þeir sýknaðir af þessari kröfu. Hins vegar var fallist á með A að sú mikla skerðing á líkamlegri og andlegri heilsu hans, sem rakin yrði til slyssins, hefði svo margvísleg áhrif á líf hans, eins og ráða mætti af þeim matsgerðum sem lagðar höfðu verið fram í málinu, að bætur samkvæmt 2. mgr. 4. gr. skaðabótalaga fælu ekki í sér fullar miskabætur honum til handa. Af þeim sökum og með tilliti til hins fjölþætta líkamstjóns A var talið hæfilegt að V hf. og B greiddu honum 30% álag á bæturnar samkvæmt 3. mgr. sömu greinar.
Árið 2010 varð sinubruni á svæði á jörð S sem skipulagt hafði verið fyrir frístundabyggð. Óumdeilt var að kviknað hafði í undan hita af útblástursröri á fjórhjóli, sem starfsmenn K ehf. höfðu notað þar við lagningu vatnsleiðslu, en ökutækið, sem tryggt var hjá S hf., var látið standa kyrrt með ræstri vél milli þess sem því var beitt í þessu skyni. Deildu aðilar annars vegar um hvort tjón sem S taldi sig hafa orðið fyrir vegna tafa á sölu lóða, sem bruninn hafi leitt af sér, yrði talið sennileg afleiðing af háttsemi starfsmanna K ehf. og hins vegar hvort matsgerð dómkvaddra manna, sem S hafði aflað við rekstur málsins, gæfi rétta mynd af því tjóni hennar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að líta yrði svo á að mönnum mætti almennt vera ljóst að eldur gæti kviknað vegna hita af útblástursröri frá aflvél ökutækis við aðstæður sem þessar í þurrum gróðri. Að auki hefði K ehf. fengist í atvinnuskyni við framkvæmdir og mætti ætlast til að staðið yrði þannig að þeim að hætta stafaði ekki af verklaginu sem beitt væri. Að þessu virtu yrði að leggja til grundvallar að eldurinn hefði í skilningi skaðabótaréttar verið sennileg afleiðing þessarar háttsemi starfsmanna K ehf. Alkunna væri að sinueldur gæti undir kringumstæðum sem þessum orðið óviðráðanlegur. Mætti því hafa verið fyrirsjáanlegt að eldur gæti borist í kjarr og annan gróður á jörð S. Þá ætti starfsmönnum K ehf. ekki að hafa getað dulist að kæmi eldur upp í landi jarðarinnar, sem skipulagt hafði verið fyrir frístundabyggð, yrði hætta á að það myndi spillast þannig að tjón hlytist af. Afleiðingarnar, sem þessi háttsemi þeirra hafði, væru því ekki svo fjarlægar að K ehf. og S hf. gætu losnað undan bótaskyldu vegna þeirra á þeim grunni. Með vísan til niðurstöðu fyrrgreindrar matsgerðar, sem K ehf. og S hf. voru ekki talin hafa hnekkt, var fallist á kröfu S um bætur vegna tafa á sölu lóða.
Viðurkennd var skaðabótaskylda stefnda vegna líkamstjóns, sem stefnandi hlaut í umferðarslysi.
Fallist var á kröfu tjónþola um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð vátryggingafélags á grundvelli 88. gr. umferðarlaga.
A höfðaði mál á hendur B, T hf. og S hf. til viðurkenningar á bótaskyldu þeirra vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi í júlí 2008. Laut ágreiningur aðila að því hvort að A hefði umrætt sinn sýnt af sér stórfellt gáleysi sem leiða ætti til þess að hann skyldi bera tjón sitt sjálfur að öllu leyti eða hluta, en einkum var deilt um hraða bifreiðar hans. Í dómi héraðsdóms kom fram að ekki yrði byggt á niðurstöðum rannsóknar og útreikninga sérfræðinga um ökuhraða A, sem kvæðu á um að hann hefði verið á að minnsta kosti 67 km hraða á klukkustund. Þess í stað yrði að miða við framburð A í sakamáli gegn honum vegna umrætt umferðarslys, um afstöðu bifreiðar hans og B þegar óhappið varð, en sá framburður leiddi til þess að A hefði ekið ívið hraðar en B, sem sakfelldur hefði verið fyrir að aka á 86 km hraða á klukkustund. Hámarkshraði á þeim stað sem atvik gerðust væri 50 km á klukkustund. Yrði því að telja að meginorsök þess að A missti stjórn á bifreiðinni væri hraðaakstur hans sjálfs og aðgæsluleysi við aðstæður á vettvangi. Var A gert að bera tjón sitt sjálfur að öllu leyti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af atvikum málsins og skýrslur A og B fyrir dómi í sakamálunum tveimur yrði hvorki dregin sú eindregna ályktun að bifreiðirnar hefðu verið samsíða um nánar tilgreinda fjarlægð áður en slysið varð, né að þær hefðu verið á sama hraða við slysið. Væri því nægilega leitt í ljós að bifreið A hefði að minnsta kosti verið ekið á 67 km hraða á klukkustund er slysið varð. Þá yrði talið að aksturslag B hefði verið meginorsök þess að A missti stjórn á bifreiðinni og varð fyrir líkamstjóni. Á hinn bóginn yrði að líta til þess að bifreið A hefði ekki verið í notkunarhæfu ástandi, á of miklu hraða á fjölfarinni umferðargötu í þéttbýli, á blautum vegi um nótt og í rigningu og í námunda við gatnamót og gangbraut. Hefði hann því sýnt af sér stórfellt gáleysi við aksturinn. Að öllu framangreindu virtu var talið að B og T hf. væru bótaskyld að 2/3 hlutum vegna líkamstjóns A, en að hann skyldi bera sjálfur 1/3 hluta tjóns síns.
J höfðaði mál gegn V hf. og krafðist bóta vegna tjóns sem hann varð fyrir eftir að hafa látið fyrir berast næturlangt eða klukkutímum saman í þvingaðri líkamsstellingu í stýrishúsi vörubifreiðar, sem hann ók, eftir að bifreiðin valt á hliðina. Ekki var deilt um að tjón J væri að rekja til veru hans í bifreiðinni greint sinn en V hf. bar því hins vegar við að atburðurinn yrði hvorki rakinn til slyss við stjórn ökutækisins né notkunar þess í skilningi 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Þá hefði ekki verið um eiginlegt slys að ræða. Talið var fullnægt þeim skilyrðum 2. mgr. 92. gr. um greiðslu úr slysatryggingu ökumanns að um notkun hefði verið að ræða og að J hefði verið við stjórn bifreiðarinnar greint sinn. Þá var það ekki talið skipta máli um afmörkun á því hvort um slys hefði verið að ræða hvort bifreiðin hefði oltið mjög skyndilega á hliðina eða á eitthvað lengri tíma. Í ljósi þessa og þar sem óumdeilt var að J hefði ekki átt annarra kosta völ en að bíða í bifreiðinni var talið að nægilega væri sýnt fram á orsakatengsl slyssins og þess heilsufarslega skaða sem J hefði orðið fyrir. Var krafa hans því tekin til greina.
A krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A sf. vegna líkamstjóns 1. ágúst 2008 er hann klemmdist á milli tveggja bifreiða. A byggði á því að A sf. bæri skylda til að bæta honum það tjón sem orðið hefði þar sem slysið yrði rakið til notkunar óvátryggðs ökutækis, sbr. 1. mgr. 94. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Talið var að af ákvæðinu og reglugerð nr. 424/2008 um lögmæltar ökutækjatryggingar yrði ráðið að ekki gæti komið til greiðsluskyldu A sf. nema A hafi átt rétt til bóta úr ábyrgðartryggingu óvátryggðs ökutækis ef vátryggingin hefði verið í gildi þegar slysið var. Þar sem A hefði verið ökumaður hinnar óvátryggðu bifreiðar þegar slysið varð gæti hann hvorki öðlast rétt til bóta úr hendi A sf. á grundvelli 94. gr. umferðarlaga né sérreglna 88. og 90. gr.
Stefndi sýknaður af kröfum stefnanda, þar sem talið var að stefndi hefði þegar greitt stefnanda tjón hans að fullu.
Skaðabótamál
Umferðarslys. Bótaskyldu hafnað.
Slysatrygging ökumanns
Slysamál
A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi er bifreið ók á hann úti á þjóðvegi þar sem hann hafði stöðvað dráttarvél sína með tengivagni í þeim tilgangi að færa fé af tengivagninum yfir í fjárflutningavagn til að því yrði komið til slátrunar. Krafði hann H ehf. og V hf. um skaðabætur vegna tjónsins en H ehf. var skráður eigandi bifreiðarinnar sem var tryggð ábyrgðartryggingu hjá V hf. Fyrir Hæstarétti deildu aðilar annars vegar um það hvort A ætti sjálfur að bera hluta af tjóni sínu vegna meðábyrgðar á slysinu og hins vegar hvort hann gæti krafist bóta vegna útlagðs kostnaðar við að leigja íbúð meðan gerðar voru breytingar á íbúðarhúsi hans vegna þeirrar fötlunar sem hann varð fyrir. Hæstiréttur taldi A meðábyrgan að slysinu vegna stórkostlegs gáleysis hans en þótti hins vegar ekki efni til að láta A bera sjálfan hluta af tjóni sínu þar sem ökumaður bifreiðarinnar hefði ekið allt of hratt miðað við aðstæður umrætt sinn og ekki í samræmi við reglur umferðarlaga. Þá féllst Hæstiréttur á það með héraðsdómi að A gæti krafist bóta vegna kostnaðar við leigu íbúðar meðan gerðar voru umfangsmildar breytingar á heimili hans.
Endurkrafa samkvæmt 2. mgr. 95. gr. umferðarlaga.
H krafðist skaðabóta úr hendi Þ, ökumanns bifreiðar, og V hf., ábyrgðartryggjanda bifreiðarinnar, vegna líkamstjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir er Þ ók bifreið sinni aftan á bifreið H. Þ og V hf. héldu því fram að matsgerð, sem H hafði aflað einhliða og reist kröfur sínar á, yrði ekki lögð til grundvallar í málinu, þar sem þau hefðu ekki verið boðuð á matsfund. Talið var að matsgerðin yrði lögð til grundvallar í málinu, enda var upplýst að Þ og V hf. hafði verið boðið að matsfundur yrði endurtekinn að þeim viðstöddum, auk þess sem þau neyttu ekki heimildar skaðabótalaga nr. 50/1993 til að bera matsgerðina undir örorkunefnd eða óska eftir dómkvaðningu matsmanna til að hnekkja henni. Þá var talið sannað að virtum atvikum málsins að H hefði orðið fyrir líkamstjóni umrætt sinn sem Þ og V hf. bæri að bæta henni. Kröfur H voru því teknar til greina að undanskilinni kröfu hennar um þjáningarbætur þar sem skilyrði 1. mgr. 3. gr. skaðabótalaga voru ekki talin uppfyllt.
Stefndu voru sýknaðir af kröfu stefnanda í máli þar sem deilt var um viðmiðun árslauna samkvæmt 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.
Stefnanda dæmdar fullar skaðabætur vegna umferðarslyss þar sem ekki var talið um stórkostlegt gáleysi af hans hálfu að ræða.
Fallist á kröfu stefnanda um bætur úr lögboðinni ábyrgðartryggingu ökutækja vegna árekstur sem varð með ökutæki stefnanda og ökutæki sem tryggt var framangreindri tryggingu. Ekki fallist á að skipta sök með hliðsjón af vanbúnaði ökutækis stefndanda o.fl.
Á krafði V hf. um bætur úr slysatryggingu ökumanns bifreiðar eiginmanns hennar vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í bílslysi. Ágreiningur aðila laut að því hvort vátrygging bifreiðarinnar hefði verið fallin úr gildi á slysdegi vegna vanefnda við greiðslu iðgjalds. Var fallist á að svo hefði verið og V hf. sýknað af kröfum Á.
Stefnandi höfðaði mál á hendur tryggingarfélagi og ökumanni bifreiðar sem hann hafði lent í árekstri við vegna meints líkamstjóns. Byggði hann kröfur sínar á örorkumati sem hann hafði aflað einhliða. Voru stefndu sýknaðir af kröfum stefnanda þar sem sannað þótti að áreksturinn hefði ekki verið þess eðlis að stefnandi hefði getað orðið fyrir því tjóni sem örorkumatsgerð gerði ráð fyrir.
A krafðist skaðabóta í héraði úr hendi G og V vegna tjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir í umferðarslysi. Í dómi Hæstaréttar segir að í héraði hefði A höfðað mál þetta á hendur G, eiganda bifreiðarinnar, og V, ábyrgðartryggjanda hennar. G hafi andast áður en málið var höfðað og verði kröfu A á hendur honum því vísað frá héraðsdómi. Þá voru ákvæði umferðarlaga ekki talin standa því í vegi að V væri eitt til varna gegn kröfu A. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að þegar litið sé til þess langa tíma sem leið frá slysinu þar til A bar sannanlega fram kvartanir um meiðsli sín og álits undir- og yfirmatsmanna á sönnun um tengsl milli tjóns hennar og slyssins, yrði ekki talið að A hefði tekist sönnun um orsakatengsl. Var V því sýknað af kröfu A í málinu.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um viðurkenningu á skaðabótaskyldu í kjölfar umferðarslyss, þar eð vátryggingarsamningur hafði fallið úr gildi vegna vanskila á iðgjaldi.