Dómstólaleit

Úrskurður héraðsdóms, þar sem máli Í ehf. og S ehf. var vísað frá dómi, var felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til frekari meðferðar. Í dómi Hæstaréttar sagði að atvikin að baki kröfu Í ehf. og S ehf. í fyrsta og öðrum lið kröfugerðar væru þau sömu í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 og því væru ekki efni til að verða við kröfu Í um frávísun málsins vegna brests á heimild þeirra til að sækja í einu máli þær dómkröfur í samlagi. Þótt ákveðnir annmarkar væru á málatilbúnaði Í ehf. og S ehf. að því er varðaði þriðja lið dómkrafna þeirra, m.a. gagnvart öðrum kröfum, væru þeir þó ekki slíkir að næg efni stæðu til að vísa málinu nú þegar í heild frá dómi meðan óreynt væri hvort úr yrði bætt.

S ehf. og C ehf., eigendur tveggja veitingahúsa í Reykjavík, höfðuðu skaðabótamál á hendur sveitarfélaginu R og báru því við að R hefði annars vegar með umsögnum sínum samkvæmt 1. tölul. 4. mgr. 10. gr. laga nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald og hins vegar með ólögmætri málsmeðferð valdið félögunum fjárhagstjóni með saknæmum og ólögmætum hætti sem R bæri bótaábyrgð á. Í héraðsdómi, sem Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var vísað til þess R gæfi umsögn samkvæmt áðurgreindu lagaákvæði, en lögreglustjóri færi með leyfisveitingarvald og yrði ákvörðunum hans skotið til innanríkisráðuneytisins, en í þeim tilvikum sem málið varðaði hefði ráðuneytið fellt úr gildi ákvarðanir lögreglustjóra meðal annars með skírskotun til annmarka á umsögnum og málsmeðferð R. Talið var að R hefði verið heimilt að líta til löggæslusjónarmiða í umsögnum sínum, svo og að slík sjónarmið væru meðal þeirra sem líta bæri til við veitingu leyfa á grundvelli laga nr. 85/2007. Voru S ehf. og C ehf. ekki talin hafa sýnt fram á að afgreiðsla lögreglustjóra hefði orðið með öðrum hætti þótt allar umsagnir R hefðu verið jákvæðar. Þá var ekki talið sýnt að málsmeðferð R við veitingu umsagna hefði brotið í bága við reglur stjórnsýslulaga nr. 37/1993, þ. á m. 13. gr. þeirra um andmælarétt. S ehf. og C ehf. voru því hvorki talin hafa sýnt fram á að saknæm og ólögmæt háttsemi R hefði bakað sveitarfélaginu bótaskyldu, né heldur að skilyrði um orsakasamband og sennilega afleiðingu væru uppfyllt. Var R því sýknað af kröfum félaganna.

Kærður var úrskurður þar sem máli, sem K hf. beindi aðallega að B, til vara að KSE, en að þeim frágengnum að KSC o.fl., var vísað frá dómi að því er KSC o.fl. varðaði. K hf. höfðaði málið upphaflega á hendur B, sem K hf. taldi eiganda að tilgreindum hlutum í skuldabréfum útgefnum af K hf., til riftunar á greiðslum vegna kaupa K hf. á hlutdeildinni í skuldabréfunum og endurheimtu á fjárhæð greiðslnanna ásamt dráttarvöxtum. Eftir að stefna hafði verið birt B hélt félagið því fram að þær fjárfestingar sem málið varðaði hefðu verið gerðar í þágu KSE og að B hefði einungis komið þar fram til milligöngu. Gerði K hf. í kjölfarið nýja stefnu þar sem kröfum var aðallega beint að B en til vara KSE. Í kjölfarið hélt KSE því fram að það félag hefði ekki verið viðsemjandi B í viðskiptunum, sem málið varðaði, heldur KSC o.fl. Höfðaði K hf. við svo búið sakaukasök á hendur KSC o.fl., þar sem sömu kröfum og beint hafði verið að B og KSE var nú beint að KSC o.fl. til vara að baki kröfum á hendur B og KSE í frumsök. Í héraði hafði frávísunarkröfu B og KSE verið hafnað, en með hinum kærða úrskurði var samhljóða krafa KSC o.fl. tekin til greina. Hæstiréttur hafnaði því að skilyrði væru fyrir hendi til að verða við kröfu KSC o.fl. um frávísun málsins frá héraðsdómi að því er þau félög varðaði, meðal annars með skírskotun til þess að málshöfðunarfrestur hefði ekki verið liðinn þegar sakaukasök var höfðuð og að skilyrði til sakaraukningar í málinu væru uppfyllt. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því er varðaði KSC o.fl.

Kærður var úrskurður þar sem máli, sem K hf. beindi aðallega að CS en til vara að CO, var vísað frá dómi að því er CO varðaði. K hf. höfðaði málið upphaflega á hendur CS, sem K hf. taldi eiganda að tilgreindum hlutum í skuldabréfum útgefnum af K hf., til riftunar á greiðslum vegna kaupa K hf. á hlutdeildinni í skuldabréfunum og endurheimtu á fjárhæð greiðslnanna ásamt dráttarvöxtum. CS hélt því fram að þær fjárfestingar sem málið varðaði hefðu verið gerðar í þágu CO og að CS hefði einungis komið þar fram til milligöngu. K hf. kvaðst fyrst hafa fengið vitneskju um þetta í greinargerð CS í héraði og höfðaði við svo búið sakaukasök á hendur CO, þar sem sömu kröfum og beint hafði verið að CS var nú beint að CO til vara að baki kröfum í frumsök. Í héraði hafði frávísunarkröfu CS verið hafnað, en með hinum kærða úrskurði var samhljóða krafa CO tekin til greina. Hæstiréttur hafnaði því að skilyrði væru fyrir hendi til að verða við kröfu CO um frávísun málsins frá héraðsdómi að því er hann varðaði, meðal annars með skírskotun til þess að málshöfðunarfrestur hefði ekki verið liðinn þegar sakaukasök var höfðuð og að skilyrði til sakaraukningar í málinu væru uppfyllt. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því er varðaði CO.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli sem SM, SÍ, ST og FH beindu að S hf. til að fá hnekkt ákvörðun sýslumanns um að hafna kröfu þeirra um lögbann. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð með skírskotun til þess að ekki væru uppfyllt skilyrði 1. mgr. 33. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. fyrir því að bera ágreining um ákvörðun sýslumanns undir héraðsdóm.

S og fleiri keyptu íbúðir í fjöleignahúsi af Á ehf. Í málinu stefndu þau B, byggingarstjóra hússins og H, múrarameistara, til heimtu skaðabóta vegna galla á múrklæðningu fasteignarinnar. Þá krafðist einn íbúðareigandi viðurkenningar á greiðsluskyldu S hf. á grundvelli starfsábyrgðartryggingar B. Í málinu lágu fyrir tvær matsgerðir og gerðu þær báðar ráð fyrir að ráðast þyrfti í heildarendurnýjun á múrhúð hússins, þó út frá ólíkum forsendum. Var það mat sérfróðra meðdómsmanna í héraði að slík heildarendurnýjun væri óþörf. Í undir- og yfirmatsgerð kom hins vegar ekki fram umfang þess kostnaðar sem leggja þyrfti í til að bæta úr göllum á múrhúð hússins að þessu virtu, né hversu stór hluti verksins var gallaður þegar B og H hurfu frá verkinu. Var máli S og fleiri gegn B, H og S hf. því vísað frá héraðsdómi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli K á hendur T og Í var vísað frá dómi að því er varðar Í vegna galla á málatilbúnaði K.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E á hendur F og B var vísað frá dómi. Málið átti rætur að rekja til sölu E á fasteign til S. E kvað kaupandann hafa vanefnt samninginn og höfðaði mál á hendur S og fasteignasalanum P. E höfðaði síðar annað mál þar sem hann sakaukastefndi fasteignasölunni F og fasteignasalanum B en kaupsamningurinn um eignina var gerður á F og B var þar löggiltur fasteignasali. Héraðsdómur taldi að uppfyllt væru skilyrði 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til höfðunar sakauka á hendur F en ekki B og vísaði því kröfu á hendur B frá dómi. Þá taldi héraðsdómur að kröfurnar væru ekki samrættar í skilningi 1. mgr. 19. gr. laganna þar eð krafa E á hendur S var reist á efndaskyldu samkvæmt kaupsamningi en á hendur F á sök starfsmanna hans og vísaði því kröfu á hendur F frá dómi. Niðurstaða héraðsdóms hvað varðar B var staðfest með vísan til forsendna. Hvað varðar F féllst Hæstiréttur á með héraðsdómi að ákvæði 3. mgr. 19. gr. laganna girtu ekki fyrir málsókn gegn F en taldi hins vegar að skilyrði 1. mgr. greinarinnar væru fyrir hendi til að sækja B og F í sama máli. Breytti engu þar um þó kröfur á hendur einum þeirra væru reistar á efndaskyldu en sök gagnvart öðrum. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi hvað varðar F og lagt fyrir dómara að taka þann þátt málsins til efnismeðferðar.

SJG keypti íbúð að Nesvegi í Reykjavík af H, SV og V með kaupsamningi 15. október 2004. Taldi SJG eignina haldna galla þar sem stállagnir í veggjum, skólp-, neysluvatns- og hitalagnir íbúðarinnar væru ónýtar, útveggur hennar morkinn auk þess sem upplýsingar um aldur íbúðarinnar hefðu ekki verið réttar. Krafðist SJG skaðabóta eða afsláttar úr hendi H, SV og V. Í niðurstöðu Hæstaréttar var fallist á það með héraðsdómi að fasteignin hefði verið haldin göllum og var SJG því dæmdur afsláttur af kaupverði íbúðarinnar sem ákveðinn var 8% af kaupverði. Svaraði sá afsláttur til ætlaðrar verðmætisrýrnunar á fasteigninni vegna gallanna að frádreginni verðmætisaukningu vegna endurnýjunar umræddra hluta en H, SV og V höfðu hvorki með yfirmatsgerð né á annan hátt lagt grundvöll að því að þessari niðurstöðu yrði hnekkt fyrir Hæstarétti.

Á, F, HP og HK keyptu jörð af sveitarfélaginu B. Reis ágreiningur um landamerki jarðarinnar. Á, F, HP og HK kröfðust aðallega viðurkenningar á tilteknum merkjum hennar, en til vara afsláttar af kaupverði þar sem jörðin hafi verið minni en reiknað hafi verið með. Ekki var fallist á kröfu um viðurkenningu landamerkja. Þar sem jörðin reyndist um 19,4% minni en Á, F, HP og HK máttu ætla af gögnum sem lágu fyrir við kaupin var talið að um verulegan mun væri að ræða og var krafa um afslátt því tekin til greina. Ekki lá fyrir matsgerð um verðmætarýrnun vegna gallans og var því dæmdur afsláttur að álitum. Við ákvörðun afsláttar var ekki einungis tekið mið af flatarmáli jarðarinnar, heldur einnig mannvirkjum, ræktun og veiðihlunnindum sem fylgdu jörðinni.

Kærumál. Gagnaöflun. Samlagsaðild. Málshöfðunarfrestur. Frávísunarúrskurður felldur úr gildi að hluta. Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um frávísun á kröfum S á hendur þrotabúi V á þeim grunni að ekki hafi verið fyrir hendi lagaheimild til málshöfðunar á hendur honum. Þá var einnig staðfest niðurstaða héraðsdómara um að samlagsaðild væri með öðrum varnaraðilum og að málið hafi verið höfðað innan málshöfðunarfrests. Talið var að S hefði í stefnu mátt gera gleggri grein fyrir því tjóni sem skaðabótakröfu hans var ætlað að bæta. Eins og málið var vaxið hafi þó ekki verið næg efni til að telja annmarka á reifun S fyrir kröfugerð sinni svo verulegan að ekki mætti bæta úr honum við meðferð málsins, eða að vörn væri svo áfátt vegna skorts á matsgerð að vísa bæri nú málinu frá héraðsdómi.

S og K höfðuðu eignardómsmál til viðurkenningar á rétti þeirra að landsspildu á Hellisheiði. Krafist var frávísunar meðal annars á grundvelli þess að óheimilt hefði verið að höfða málið sem eignardómsmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Stefnukröfum í málinu var beint gegn þremur aðilum, en auk þess var stefna birt í Lögbirtingablaði. Því var talið ljóst að S og K hefði verið fullkunnugt um að hverjum þeir gátu beint kröfum sínum og að ekki væru skilyrði til þess að reka málið sem eignardómsmál eftir sérreglum XVIII. kafla laga nr. 91/1991. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun málsins.