Stefndi var sýknaður á grundvelli aðildarskorts af viðurkenningarkröfu stefnanda vegna líkamstjóns af völdum slyss sem hún varð fyrir í starfi. Leitt taldist í ljós að annað félag en stefndi hefði verið vinnuveitandi stefnanda þegar slysið varð. Eins og atvikum var háttað var stefnda gert að bera hluta málskostnaðar í málinu.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um að viðurkenndur yrði dómi réttur stefnanda til greiðslu bóta úr sjúkdómatryggingu hjá stefnda þar sem að ársfrestur 2. mgr. 124. gr. laga nr. 30/2004 til að höfða mál eða krefjast meðferðar málsins fyrir úrskurðaraðila var liðinn þegar stefnandi höfðaði málið.
A höfðaði mál gegn V hf. og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda félagsins vegna líkamstjóns sem A varð fyrir 12. maí 2022 um borð í fiskveiðiskipi. Kvaðst A hafa fallið niður brattan stiga milli þilfara í skipinu þegar það lyftist skyndilega og féll síðan snöggt niður á útstími á leið á fiskimið. Héraðsdómur taldi A ekki hafa sannað að þetta atvik hefði átt sér stað og sýknaði V hf. af kröfum hans. Í dómi Landsréttar var rakinn vitnisburður tveggja vitna og mat lækna um að einkenni A væri að rekja til áverka en ekki sjúkdóms eða annars innra ástands í líkama hans. Taldi rétturinn sannað að A hefði fallið niður stiga á milli þilfara í skipinu og hlotið áverka á hálsi. Taldi rétturinn enn fremur að A hefði í umrætt sinn orðið fyrir slysi sem hefði hlotist af skyndilegum og utanaðkomandi atburði. Var viðurkenningarkrafa A því tekin til greina.
Á árinu 2019 ákvað kirkjuþing að leggja niður Saurbæjarprestakall og í kjölfarið var embætti sóknarprests í Saurbæjarprestakalli, sem K hafði gegnt frá árinu 1996, sömuleiðis lagt niður. Í málinu krafðist K viðurkenningar á skaðabótaskyldu Þ vegna þess tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna þessa. Til vara krafðist hann viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna þess tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna þeirrar ákvörðunar biskups Íslands að hafna ákvörðun hans um að fara á lögmælt eftirlaun í framhaldi af því að honum var boðið embætti prests í Garða- og Hvalfjarðarstrandarprestakalli. Að því frágengnu krafðist K viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna þess tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir sökum þeirrar ákvörðunar biskups Íslands að hafna ákvörðun hans um að taka tilboðinu um prestsembætti í Garða- og Hvalfjarðarstrandarprestakalli. Landsréttur taldi að málsmeðferðin sem leiddi til ákvörðunar kirkjuþings um niðurlagningu Saurbæjar- prestakalls hefði verið lögmæt og byggst á lögmætum og málefnalegum grundvelli, og að hið sama gilti um ákvörðunina sem á eftir fylgdi um niðurlagningu sóknar- prestsembættisins. Þá taldi Landsréttur að þar sem K hafði ekki verið fluttur milli embætta samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, heldur hefði embætti hans verið lagt niður, hefði aldrei getað komið til álita að hann ætti tilkall til eftirlaunaréttinda samkvæmt 4. mgr. 20. gr. stjórnarskrárinnar. Að lokum taldi Landsréttur að viðbrögð Þ við því þegar K kvaðst í byrjun september 2019 vilja taka boði um embætti prests, sem Þ hafði gefið K frest til 10. apríl 2019 til að svara, hefðu ekki verið í ósamræmi við meginreglu stjórnsýsluréttar um réttmætar væntingar eða reglu um meðalhóf. Voru skilyrði skaðabótaábyrgðar því ekki talin uppfyllt og Þ sýknað af öllum kröfum K.
A höfðaði mál gegn V og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu sveitarfélagsins R hjá V vegna líkamstjóns sem hann hlaut í frítímaslysi í nánar tiltekinni sundlaug. Með hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að meginorsök slyss A mætti rekja til óhappatilviks sem vátryggingartaka og starfsmönnum sundlaugarinnar yrði ekki kennt um. Var V því sýknað af kröfum A. Landsréttur taldi áfrýjanda á hinn bóginn hafa fært fyrir því rök að þeim tröppum sem hann rann í, og umbúnaði þeirra, hefði verið ábótavant án þess að R hefði gert ráðstafanir til að bæta úr þeim vanköntum til að auka öryggi og koma í veg fyrir slys, en á R hvíldu ríkar skyldur í þeim efnum samkvæmt ákvæðum reglugerðar nr. 814/2010 um hollustuhætti á sund- og baðstöðum. Voru umbúnaður trappanna og athafnaleysi R því metin honum til sakar og fallist á kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu úr frjálsri ábyrgðartryggingu sveitarfélagsins R hjá V vegna líkamstjóns A. Ekki voru talin efni til að skerða bótarétt A vegna eigin sakar.
A krafðist viðurkenningar á því að V hf. og R bæru fulla skaðabótaábyrgð vegna afleiðinga líkamstjóns hennar af völdum slyss sem hún varð fyrir á útisvæði S árið 2019 þegar hún rann á stétt við heitan pott. Ágreiningur aðila laut einungis að því hvort A skyldi bera hluta tjóns síns sjálf vegna eigin sakar. Í forsendnum hins áfrýjaða dóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var meðal annars vísað til þess að A hefði verið kunn staðháttum í sundlaugunni og vitað af vandkvæðum við að hálkuverja útisvæði laugarinnar. Þá hefði hún valið að fara óhefðbundna leið upp úr pottinum, í stað þess að ganga upp úr honum um tröppur sem voru með handriði. Var því talið rétt að skerða bótarétt A um þriðjung.
A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli ábyrgðartryggingar ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort ökumaður bifreiðarinnar, sem A var farþegi í, hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og þannig glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hún hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.
A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli ábyrgðartryggingar ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort ökumaður bifreiðarinnar, sem A var farþegi í, hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og þannig glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.
A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli slysatryggingar ökumanns og eiganda ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort A hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og því glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.
A höfðaði mál og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda S úr frjálsri ábyrgðartryggingu nánar tiltekins félags vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi. Slysið bar að með þeim hætti að hann stóð uppi á stafla af mótaflekum og var að taka á móti einum slíkum, sem hífður hafði verið upp með byggingarkrana og koma átti fyrir ofan á þeim flekum sem þar voru fyrir, er hreyfing kom á flekann með þeim afleiðingum að hann slóst í A sem við það kastaðist út af staflanum og niður á hellulagða akbraut. Í hinum áfrýjaða dómi var lagt til grundvallar að starfsmaður vátryggingartaka hefði ekki sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann ákvað að hífa mótafleka við þær veðuraðstæður sem uppi voru í umrætt sinn. Landsréttur taldi ljóst að slys A hefði komið til vegna vindhviðu, sem varð til þess að mótafleki feyktist til og slóst í A, og að taka þyrfti afstöðu til þess hvort sú vindhviða hefði verið óvænt, líkt og gengið hefði verið út frá í hinum áfrýjaða dómi, eða hvort fyrir hendi hefði verið vanræksla á því að taka nægilegt tillit til veðuraðstæðna, þannig að saknæmt teldist. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að E hefði skynjað að hætta gæti verið á ferðum vegna vindstyrks en að hann hefði engu að síður ákveðið að framkvæma verkið og treysta á að það leiddi ekki til tjóns. Með þessari háttsemi var hann talinn hafa vikið frá þeim ríku skyldum sem á honum hvíldu og var það metið honum til sakar. Var því fallist á kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu en ekki var talið sýnt fram á að bótaréttur A skertist vegna meðábyrgðar.
A höfðaði mál á hendur T hf. til viðurkenningar á bótaskyldu vegna líkamstjóns, sem hún varð fyrir á sundlaugarsvæði, en rekstraraðili sundlaugarinnar var með ábyrgðartryggingu hjá T hf. A taldi að tjón hennar mætti rekja til saknæmrar háttsemi starfsmanna sundlaugarinnar, þar sem þeir hefðu hvorki gert nægar ráðstafanir til að koma í veg fyrir hálku né sett upp varúðarmerkingar sem uppfylltu gildandi reglur. T hf. taldi aftur á móti að starfsmenn sundlaugarinnar hefðu gripið til þeirra aðgerða sem lög gerðu ráð fyrir til að koma í veg fyrir slys í hálku og mætti rekja tjón A til óhappatilviks. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að A hafi, ásamt öðrum fjölskyldumeðlimum, verið á leið úr heitum potti yfir í vaðlaug á sundlaugarsvæðinu þegar hún hafi stigið af gúmmímottu til að geta gengið við hliðina á manninum sínum. Er hún hafi farið af mottunni hafi hún runnið til í hálku sem þar hafði myndast og öklabrotnað illa. Taldi rétturinn að A hafi út frá aðstæðum mátt vera ljóst að ætlast væri til þess að gestir sundlaugarinnar gengju á mottunni á leið sinni milli lauga. Ekki yrði litið svo á að starfsmönnum sundlaugarinnar hafi, miðað við aðstæður, borið að grípa til frekari ráðstafana til að auka öryggi á gönguleiðinni. Slysið yrði rakið til þess að A hafi vikið af þeirri leið, sem mörkuð hafi verið milli lauganna með gúmmímottum, og yrði ábyrgð á því ekki lögð á vátryggingartaka. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu T hf. af öllum kröfum A staðfest.
K höfðaði mál á hendur O ohf. og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu á þeim grundvelli að verktakar á vegum O ohf. hefðu valdið skemmdum á varavatnsinntaki sem nýtt var í þágu fiskeldis K. Í héraði var O ohf. sýknað af kröfum K þar sem ekki hefði tekist sönnun þess að það tjón sem hún taldi sig hafa orðið fyrir hefði orsakast af vinnu fyrrgreindra verktaka. Fyrir Landsrétti lagði áfrýjandi fram ný gögn. Annars vegar ljósmyndir, sem Landsréttur taldi óljóst hvenær hefðu verið teknar, og hins vegar hluta af skýrslu S um vatnsviðvaranir í fiskeldisstöð K, sem tóku eingöngu til atburða frá og með maí 2019. Landsréttur taldi að hin nýju gögn fengju ekki haggað mati héraðsdóms og var hann því staðfestur um annað en málskostnað, en rétt þótti að hann félli niður í héraði og fyrir Landsrétti.
Stefnandi höfðaði mál á hendur tveimur aðalstefndu og að auki tveimur öðrum einnig sem varastefndu til viðurkenningar á bótaskyldu vegna líkamstjóns sem hann telur sig hafa orðið fyrir vegna lyfjameðferðar. Í þrautavarasök sem stefnandi höfðaði á hendur SÍ krafðist stefnandi þess að úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála, þar sem synjun SÍ á umsókn stefnanda um bætur var staðfest. Að mati dómsins hafði stefnandi ekki lagt slíkan grunn að málssókn sinni að kröfur 1. mgr. 19. gr. og e- og d- liðar 80. gr. laga um meðferð einkamála væru uppfylltar og var málinu því vísað frá dómi.
Með hinum kærða úrskurði var viðurkenningarmáli Í ehf. gegn íslenska ríkinu vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum. Í úrskurði Landsréttar var rakið að samkvæmt héraðsdómsstefnu krefðist Í ehf. þess að viðurkennt yrði með dómi að matvælaráðherra hafi verið óheimilt að fella alla starfsemi Í ehf. undir reglugerð nr. 460/2017 um vernd dýra sem eru notuð í vísindaskyni. Í ehf. var ekki talið hafa skilgreint með nægjanlega skýrum hætti hver sú starfsemi væri sem krafan tók til. Var kröfugerð félagsins því ekki talin uppfylla skýrleikakröfur d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var niðurstaða hans staðfest um frávísun málsins frá héraðsdómi.
S ehf., A ehf., G og I höfðuðu mál og kröfðust þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í og H vegna fjártjóns sem leitt hefði af því að jarðir þeirra voru staðsettar innan þynningarsvæðis brennisteinsdíoxíðs og flúors vegna stóriðjuvera á Grundartanga á nánar tilgreindu tímabili. Eignirnar lágu innan svæðis sem skilgreint hafði verið sem þynningarsvæði samkvæmt reglugerðum settum með stoð í lögum nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir. Í og H kröfðust frávísunar málsins og byggðu meðal annars á því að kröfugerðin uppfyllti ekki skilyrði 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að málatilbúnaður S ehf., A ehf., G og I væri byggður á því að réttur þeirra til nýtingar eigna sinna hefði verið skertur allt frá því að þau keyptu þær. Ágreiningslaust væri að jarðirnar hefðu verið innan þynningarsvæðis þegar kaupin fóru fram og að þær hefðu verið keyptar í því ástandi sem þær voru. Ekki var fallist á að S ehf., A. ehf., G og I hefðu leitt líkur að tjóni með vísan til þess eins að möguleikar þeirra á að nýta jarðirnar væru takmarkaðir þar sem þær væru á þynningarsvæði. Þá væri ekki á því byggt að athafnir Í og H eftir að kaupin fóru fram hefðu leitt til þess tjóns sem viðurkenningarkrafan laut að. Var því ekki talið að gerð hefði verið viðhlítandi grein fyrir því á hvaða grunni hafðar væru uppi kröfur til viðurkenningar á skaðabótaskyldu fyrir ætlað fjártjón, sem virtist hafa fallið til áður en jarðirnar voru keyptar. Þegar af þeirri ástæðu var ekki talið að S ehf., A. ehf., G og I hefðu reifað nægilega í málatilbúnaði sínum atriði sem lytu að því að heimilt væri að hafa uppi dómkröfur á grundvelli 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og var niðurstaða héraðsdóms um frávísun málsins staðfest.
A krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna mistaka starfsmanna Í við skilmálabreytingu þriggja fasteignaveðlána sem A tók hjá Í og tryggð voru með veði í fasteign A. A taldi sig hafa orðið fyrir tjóni sem stafaði annars vegar af því að fasteign A var seld nauðungarsölu og hins vegar af því að honum hafi verið neitað um greiðsluskjól. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að A aflaði yfirmatsgerðar til sönnunar á tjóni sem hann taldi sig hafa orðið fyrir þegar fasteign hans var seld nauðungarsölu. Samkvæmt þeirri matsgerð töldu yfirmatsmenn að markaðsvirði fasteignarinnar við nauðungarsölu hefði numið rúmum 25 milljónum króna og að eftirstöðvar lána sem á fasteigninni hvíldu hefðu verið hærri en sem því nam. Var hvorugum þessara atriða hnekkt af A og var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að A hefði ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir fjárhagslegu tjóni við nauðungarsölu fasteignarinnar. Þá komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að orsakir þess að A átti ekki kost á því úrræði sem fælist í greiðsluaðlögun á grundvelli laga nr. 101/2010 lægju ekki hjá Í við skilmálabreytingu lána A 2. mars 2009 heldur hjá A sjálfum. A hefði hvorki lagt fyrir fé meðan hann var í greiðsluskjóli né reyndi hann eftir getu að standa við skuldbindingar sínar eftir að hann kom úr því greiðsluskjóli svo sem honum bar. Þá var heldur ekki fallist á að ástæður þess að A hafi ekki staðið til boða greiðsluerfiðleikaaðstoð af hálfu Í, hafi verið að rekja til mistaka Í við skilmálabreytingu lána A 2. mars 2009, heldur hefði ástæðan fyrst og fremst verið sú að greiðsluvandi A var ekki tímabundinn. Hefði A ekki leitt líkur að því að skort hafi á viðeigandi ráðgjöf Í til handa A eða að Í hefði að öðru leyti sýnt af sér aðra saknæma háttsemi þannig að bótaskyldu varði. Var því staðfestur hinn áfrýjaði dómur að það yrði ekki rakið til Í að fasteign A hafi verið seld nauðungarsölu eða að honum hafi verið synjað um greiðsluaðlögun eða önnur greiðsluerfiðleikaúrræði.
Með lögum nr. 46/2019 var fest í lög aflamarksstjórn við veiðar á makríl og því skyni gerðar breytingar á lögum nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands og lögum nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða. FM höfðaði mál á hendur Í og krafðist viðurkenningar á að óheimilt hafi verið með lögum nr. 46/2019 að takmarka veiðiheimildir félagsmanna hans til veiða á makríl með því að úthluta aflaheimildum á grundvelli tíu bestu aflareynsluára þeirra á árunum 2008 til 2018 að báðum árum meðtöldum. Til vara krafðist FM þess að viðurkennt yrði að óheimilt hafi verið með lögum nr. 46/2019 að takmarka heimildir félagsmanna hans til ráðstöfunar á aflaheimildum skipa í B-flokki. Taldi FM að umrædd lagasetning skerti atvinnuréttindi félagsmanna og færi í bága við jafnræðisreglu 65. gr., eignaréttarákvæði 72. gr. og atvinnufrelsisákvæði 75. gr. stjórnarskrárinnar. Hæstiréttur taldi aðalkröfu FM þannig úr garði gerða að í henni fælist krafa um að dómurinn tæki afstöðu til þess hagsmunamats sem lægi að baki lögum nr. 46/2019 án þess að niðurstaðan hefði raunhæfa þýðingu fyrir réttarstöðu félagsmanna FM þannig að skorið væri úr um tilvist og efni réttinda þeirra, sbr. 3. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Slík kröfugerð væri ekki tæk og fullnægði ekki því skilyrði að FM hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfuna. Þar með væru ekki uppfyllt skilyrði 1. og 2. mgr. 25 gr. sömu laga og var aðalkröfu FM vísað frá dómi. Hæstiréttur taldi varakröfuna þannig úr garði gerða að unnt væri að leysa úr efni hennar enda liti hún að takmörkun á heimildum félagsmanna til að ráðstafa aflahlutdeild og aflamarki þeirra í makríl. Ekki var fallist á með FM að með takmörkunum á heimildum félagsmanna til ráðstöfunar á aflaheimildum hefði löggjafinn gengið svo langt að það fæli í sér mismunun milli skipa í A- og B-flokki sem bryti í bága við atvinnuréttindi þeirra. Löggjafinn hefði aukið svigrúm til takmörkunar slíkra réttinda þegar kæmi að skipulagi í sjávarútvegi og hvaða leiðir væru valdar til að ná markmiðum um skynsamlega nýtingu auðlinda og vernd umhverfis. Hæstiréttur tók fram að sérreglur um veiðar smærri skipa og mismunandi reglur um meðferð aflaheimilda hafi lengi verið þáttur í fyrirkomulagi við stjórnun fiskveiða og stefndu að því að viðhalda útgerð smærri skipa í veiðum nærri ströndum. Var talið að hlutlægar og málefnalegar ástæður lægju að baki þeim greinarmun sem gerður væri á skipum eftir veiðarfærum í þessu sambandi og ekki gengið of langt í mismunun gagnvart skipum félagsmanna áfrýjanda til að ná því markmiði, þannig að brotið væri gegn stjórnarskrárvörðum réttindum þeirra. Í var því sýknað af varakröfu FM.
A höfðaði mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í starfi sínu hjá B ehf. er hann gekk á nánar tilgreinda súlu í verslunarrými B ehf. Í dómi Landsréttar var fallist á með A að vegna staðsetningar súlunnar, þess hversu mjó hún væri og vegna litar hennar félli hún inn í umhverfi sitt þannig að hún gæti auðveldlega dulist þeim sem leið ættu um rýmið og sérstaklega frá því sjónarhorni sem horfði við A í umrætt sinn. Var til þess vísað að hættan á árekstri við súluna í umræddu rými hefði verið fyrirsjáanleg og að B ehf. hefði getað án mikillar fyrirhafnar dregið úr þeirri hættu eða komið í veg fyrir hana með almennum varúðarráðstöfunum, svo sem með því að stilla upp varningi við hlið súlunnar, setja upp skilrúm umhverfis hana eða gera súluna sýnilegri með merkingum eða öðrum lit. Féllst Landsréttur því á það með A að B ehf. hefði sem atvinnurekandi, sbr. 13. gr. laga nr. 46/1980, vanrækt að tryggja stefnda öruggt vinnuumhverfi, sbr. 1. og 2. mgr. 42. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og 1. og 3. mgr. 3. gr. og 1. mgr. 39. gr. reglna nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða. Var krafa A því tekin til greina.
Viðurkennd var bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu hárgreiðslustofu hjá stefnda vegna slyss sem stefnandi varð fyrir á stofunni. Þótti stefndi verða að bera hallann af því að athafnaleysi hans og skortur á upplýsingum frá vátryggingartaka sem hann hefði getað veitt var til þess fallið að koma í veg fyrir að stefnandi gæti tryggt sér sönnun í málinu.
Eftir útboð Ríkiskaupa á skólaakstri í sveitarfélaginu B var tilboði C ehf. tekið. Í kjölfarið gerði félagið ráðningarsamning við A og laut starfið að akstri skólabifreiðar og fleira. Sveitastjórnarmaður, D, hafði samband við sveitarstjóra B og tjáði honum að sér litist ekki á að A annaðist skólaakstur á grundvelli þess að A hefði sjö árum áður verið kærður vegna kynferðislegrar áreitni gegn barni D en málið fellt niður. Skömmu síðar var sú ákvörðun bókuð í trúnaðarbók sveitastjórnar að hún samþykkti ekki A sem skólabílstjóra og var ákvörðunin tilkynnt C ehf. sem sleit ráðningarsamningi við A. Fyrir dómi krafðist A miskabóta og viðurkenningar á skaðabótaábyrgð B vegna framangreindrar ákvörðunar B. Í dómi Landsréttar er rakið að ákvörðun sveitarstjórnar B um að samþykkja ekki A sem skólabílstjóra hefði verið stjórnvaldsákvörðun í máli sem A hefði átt aðild að. Ákvörðunin hefði verið tekin án viðhlítandi rannsóknar og A ekki gefið færi á að koma að athugasemdum og bregðast við ásökunum. Þá hefði D verið vanhæf til að taka þátt í meðferð og úrlausn málsins með vísan til 6. tölul. 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, sbr. 1. mgr. 20. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 138/2011. Yrði B að bera hallann af óvissu um hver niðurstaða málsins hefði orðið ef meðferð þess hefði verið fullnægjandi. Með hliðsjón af framangreindu var B gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 800.000 krónum. Þá var viðurkennt að B bæri skaðabótaábyrgð á tjóni A vegna tekjumissis sökum fyrrgreindrar ákvörðunar um að hafna honum sem skólabílstjóra.
Viðurkennd var skaðabótaskylda stefnda úr slysatryggingu ökumanns vegna líkamstjóns stefnanda í umferðarslysi.
Stefnandi gerði í málinu aðallega kröfu um viðurkenningardóm í þá veru að óheimilt hafi verið að takmarka heimildir félagsmanna hans til veiða úr makrílstofninum með því að grundvalla úthlutun aflahlutdeildar á grundvelli tíu bestu aflareynsluára veiðiskipa á árunum 2008–2018 samkvæmt bráðabirgðaákvæði í lögum nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands, sbr. lög nr. 46/2019 . En til vara krafðist stefnandi viðurkenningardóms um að óheimilt hafi verið að takmarka sérstaklega heimildir félagsmanna hans til ráðstöfunar á slíkum aflaheimildum í B flokki samkvæmt tilgreindum ákvæðum í sömu breytingalögum nr. 46/2019. Í báðum tilvikum taldi stefnandi að umrædd löggjöf færi í bága við jafnræði, atvinnufrelsi og tengd eignaréttindi félagsmanna hans, sbr. 1. mgr. 65. gr., og 75. gr., sbr. 72. gr. stjórnarskrár. Að mati dómsins var ekki fallist á að sýnt væri fram á það að umrædd löggjöf færi eins og á stóð í bága við framangreind stjórnarskrárákvæði og var stefndi því sýknaður.
Í málinu krafðist H ehf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir með því að hafa ekki notið tekna af áframhaldandi veiðum þegar veiðidögum á grásleppuvertíðinni 2017 var fjölgað um 10 daga með reglugerð nr. 374/2017. Reglugerðin tók gildi eftir að H ehf. hafði hætt grásleppuveiðum þar sem leyfilegt veiðitímabil hans var liðið og sótt um leyfi til strandveiða. Hæstiréttur taldi nægilega komið fram að nokkurt óhagræði hefði verið af því fyrir H ehf. og aðra þá sem voru í sömu stöðu að hefja aftur grásleppuveiðar eftir að þeim hefði verið hætt. Til þess væri að líta að stjórnvöld hefðu gripið til ýmissa úrræða til að koma til móts við þá sem fengið hefðu leyfi til grásleppuveiða og draga eftir mætti úr röskun á innbyrðis jafnræði þeirra á milli. Hefði meðal annars verið bætt við reglugerðina ákvæði til bráðabirgða þar sem bátum, sem hætt hefðu veiðum og tekið upp net sín áður en veiðidögum var fjölgað, var heimilað að hefja veiðar að nýju þrátt fyrir 3. gr. reglugerðar nr. 164/2017 um samfelldar veiðar, auk þess sem Fiskistofa hefði tilkynnt að fresta mætti upphafsdegi strandveiða. Var vísað til þess að þótt vafi kynni að hafa leikið á heimild Fiskistofu til að leyfa grásleppuveiðar í slíkum tilvikum hefði H ehf. getað sér að vítalausu haldið til veiða enda hefði hann ekki getað fengið úr því álitaefni skorið fyrirfram. Komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að fjölgun veiðidaga með fyrrnefndri reglugerð hefði ekki farið í bága við lög. Skorti því á að fullnægt væri skilyrði sakarreglunnar um ólögmæta háttsemi Í svo bótaábyrgð yrði felld á Í. Þegar af þeirri ástæðu var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu A ehf. um viðurkenningu á skaðabótaskyldu I ohf. vegna ætlaðs ólögmæts samningsrofs var vísað frá dómi. Byggði A ehf. á því að I ohf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti slitið samningi þeirra á milli um birtingu auglýsingar og valdið með því tjóni sem I ohf. bæri skaðabótaábyrgð á. Landsréttur taldi að A ehf. hefði ekki sýnt nægilega fram á að félagið hefði orðið fyrir tjóni sem orsakast hafi af háttsemi I ohf. og hafnaði kröfum félagsins. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.
H naut leyfa til grásleppuveiða fyrir tvö fiskiskip sín árið 2017. Voru leyfin gefin út á grundvelli 2. gr. reglugerðar nr. 164/2017 um hrognkelsaveiðar það ár til „20 samfelldra daga í upphafi, þar til ákvörðun um heildarfjölda daga“ yrði tekin. Með reglugerð nr. 290/2017 frá 4. apríl 2017 var veiðidögum til grásleppuveiða fjölgað úr 20 í 36 og úr 36 í 46 með reglugerð nr. 374/2017 frá 3. maí 2017. Er síðastnefnd reglugerð tók gildi hafði H hætt grásleppuveiðum og sótt um leyfi til strandveiða. Í kjölfarið höfðaði H mál á hendur Í og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í vegna tjóns sem H hefði orðið fyrir vegna setningar reglugerðar nr. 374/2017. Krafa H byggðist á því að vegna þess hversu seint reglugerðin var gefin út hafi honum í reynd verið ómögulegt að hefja veiðar á ný, meðal annars vegna þess að leyfi hans til strandveiða hefði verið gefið út með þeim afleiðingum að honum hafi verið óheimilt samkvæmt lögum að hefja grásleppuveiðar á ný, sbr. 4. mgr. 6. gr. a laga nr. 116/2006. Hefði honum verið mismunað með ólögmætum hætti þar sem ýmsir aðrir sem ekki höfðu lokið veiðum þegar reglugerðin var gefin út hefðu getað haldið veiðunum áfram. Héraðsdómur sýknaði Í af kröfum H. Fyrir Landsrétti krafðist H þess aðallega að dómur héraðsdóms yrði ómerktur og málinu vísað heim í hérað þar sem þörf hefði verið á sérfróðum meðdómsmanni. Landsréttur féllst ekki á þá kröfu þar sem um þau atriði sem H vísaði til reyndi fyrst og fremst á sönnunarreglur og aðra þekkingu sem dómari byggi yfir. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að legið hefði fyrir við útgáfu leyfanna að heildarfjöldi veiðidaga kynni að breytast á tilgreindu veiðitímabili og af ákvæðinu yrði ekki ráðið að slík breyting gæti eingöngu átt sér stað í eitt skipti. Þá hafi með reglugerð 374/2017 verið bætt við reglugerð nr. 164/2017 bráðabirgðaákvæði þar sem fram kom að þeim bátum sem hefðu hætt veiðum eða tekið upp net sín fyrir gildistöku reglugerðarinnar væri heimilt að hefja veiðar að nýju þrátt fyrir ákvæði 3. gr. um samfelldar veiðar. H hefði því verið heimilt að hefja grásleppuveiðar á ný. Loks var ekki fallist á að ákvæði 4. mgr. 6. gr. a laga nr. 116/2006 hefði staðið í vegi fyrir því að H gæti óskað eftir fresti á gildistöku strandveiðileyfisins á meðan hann stundaði grásleppuveiðar í samræmi við ákvæði reglugerðar nr. 374/2017. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í því staðfest.
Í málinu krafðist ÍV hf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir með því að fiskiskip hans hefðu á grundvelli reglugerða verið úthlutað minni aflaheimildum í makríl árin 2011 til 2014 en skylt hefði verið samkvæmt lögum nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða og lögum nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands. Reisti ÍV hf. kröfu sína á því að skylda til svokallaðrar hlutdeildarsetningar makrílstofnsins hefði verið orðin virk þegar umræddar úthlutanir fóru fram, aðallega samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 en til vara samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 116/2006, og hefði borið að úthluta aflaheimildunum á þeim grunni. Varnir Í lutu að því að úthlutun aflaheimilda til ÍV hf. umrædd ár hefði að öllu leyti verið í samræmi við lög nr. 151/1996, 116/2006 og lög nr. 79/1997 um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands og reglugerðir settar samkvæmt þeim um veiðar á makríl. Í því sambandi vísaði Í meðal annars til 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996, sem veitti ráðherra sérstaka heimild til að setja reglur um stjórn veiða, þegar Ísland hefði nýtt rétt til að mótmæla samþykktum um fiskveiðistjórnun, sem gerðar hefðu verið á grundvelli samnings sem Ísland væri aðili að. Í dómi Hæstaréttar kom fram að niðurlagsákvæði 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996 væri fortakslaust um það að þegar ráðherra setti sérstakar reglur um stjórn veiða íslenskra skipa á grundvelli þess ákvæðis giltu ákvæði 5. og 6. gr. laganna eftir því sem við gæti átt. Var því lagt til grundvallar að með reglugerðum þeim, sem ráðherra hefði sett um makrílveiðar íslenskra skipa innan og utan íslenskrar lögsögu á árunum 2008 til 2014, hefði í skilningi 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 verið tekin ákvörðun um að takmarka heildarafla úr makrílstofninum. Þá var talið að veiðireynsla í makríl hefði verið orðin samfelld árið 2011 þar sem ársafli íslenskra skipa úr makrílstofninum hefði að minnsta kosti þrisvar á undangengnum sex almanaksárum fyrir árið 2011 svarað til að minnsta kosti þriðjungs þess heildarafla sem til ráðstöfunar var af hálfu íslenskra stjórnvalda það ár. Af því leiddi að við úthlutun aflaheimilda í makríl árið 2011 hefði verið skylt að ákvarða aflahlutdeild fiskiskipa ÍV hf. í samræmi við 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996, en það hefði ekki verið gert og ÍV hf. úthlutað minni aflahlutdeildum en hann ætti rétt til. Var viðurkenningarkrafa ÍV hf. því tekin til greina.
Í málinu krafðist H ehf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir með því að fiskiskip hans hefði á grundvelli reglugerða verið úthlutað minni aflaheimildum í makríl árin 2011 til 2014 en skylt hefði verið samkvæmt lögum nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða og lögum nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands. Reisti H ehf. kröfu sína á því að skylda til svokallaðrar hlutdeildarsetningar makrílstofnsins hefði verið orðin virk þegar umræddar úthlutanir fóru fram, aðallega samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 en til vara samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 116/2006, og hefði borið að úthluta aflaheimildunum á þeim grunni. Varnir Í lutu að því að úthlutun aflaheimilda til H ehf. umrædd ár hefði að öllu leyti verið í samræmi við lög nr. 151/1996, 116/2006 og lög nr. 79/1997 um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands og reglugerðir settar samkvæmt þeim um veiðar á makríl. Í því sambandi vísaði Í meðal annars til 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996, sem veitti ráðherra sérstaka heimild til að setja reglur um stjórn veiða, þegar Ísland hefði nýtt rétt til að mótmæla samþykktum um fiskveiðistjórnun, sem gerðar hefðu verið á grundvelli samnings sem Ísland væri aðili að. Í dómi Hæstaréttar kom fram að niðurlagsákvæði 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996 væri fortakslaust um það að þegar ráðherra setti sérstakar reglur um stjórn veiða íslenskra skipa á grundvelli þess ákvæðis giltu ákvæði 5. og 6. gr. laganna eftir því sem við gæti átt. Var því lagt til grundvallar að með reglugerðum þeim, sem ráðherra hefði sett um makrílveiðar íslenskra skipa innan og utan íslenskrar lögsögu á árunum 2008 til 2014, hefði í skilningi 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 verið tekin ákvörðun um að takmarka heildarafla úr makrílstofninum. Þá var talið að veiðireynsla í makríl hefði verið orðin samfelld árið 2011 þar sem ársafli íslenskra skipa úr makrílstofninum hefði að minnsta kosti þrisvar á undangengnum sex almanaksárum fyrir árið 2011 svarað til að minnsta kosti þriðjungs þess heildarafla sem til ráðstöfunar var af hálfu íslenskra stjórnvalda það ár. Af því leiddi að við úthlutun aflaheimilda í makríl árið 2011 hefði verið skylt að ákvarða aflahlutdeild fiskiskipa H ehf. í samræmi við 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996, en það hefði ekki verið gert og H ehf. úthlutað minni aflahlutdeildum en hann ætti rétt til. Var viðurkenningarkrafa H ehf. því tekin til greina.
Þrotabú N ehf., ásamt E ehf. o.fl. sem höfðu verið hluthafar í N ehf., höfðuðu mál á hendur L hf. til viðurkenningar á skaðabótaskyldu bankans gagnvart sér. Hafði N ehf. gert samning við Landsbanka Íslands hf. þar sem bankinn skuldbatt sig til að hafa svokallaða reikningslánalínu til reiðu fyrir félagið, að fjárhæð 1.130.000.000 krónur, vegna framkvæmda á þess vegum við byggingu fjöleignarhúss að Mýrargötu 26 í Reykjavík. Töldu þrotabú N ehf. o.fl. að Landsbanki Íslands hf. hefði með ólögmætum og saknæmum hætti synjað um frekari lánafyrirgreiðslu samkvæmt samningnum og að L hf. hefði viðhaldið vanefndunum eftir að hafa yfirtekið réttindi og skyldur Landsbanka Íslands hf. Hefði N ehf. þar af leiðandi ekki getað haldið áfram byggingarframkvæmdum og þar með misst af þeim hagnaði sem ella hefði orðið. Héraðsdómur féllst ekki á málatilbúnað þrotabús N ehf. o.fl. og sýknaði L hf. af kröfum þeirra. Í niðurstöðu sinni vísaði Hæstiréttur meðal annars til þess að af hálfu þrotabús N ehf. o.fl. hefði ekki verið gerður nægilegur reki að því með matsgerð eða öðrum hætti að renna stoðum undir fullyrðingar um tjón félagsins vegna missis hagnaðar sem rekja mætti til vanefnda L hf. á samningnum. Þá yrði, að virtum málatilbúnaði L hf., ekki metið af þeim gögnum sem þrotabú N ehf. o.fl. vísuðu til hvort háttsemi L hf. gæti hafa falið í sér tjón fyrir félagið á þeim tíma er máli skipti. Enn síður sýndu umrædd gögn fram á að hluthafar félagsins hefðu orðið fyrir tjóni af völdum L hf. Samkvæmt því hefðu þrotabú N ehf. o.fl. ekki leitt nægilega í ljós að þeir hefðu orðið fyrir tjóni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 þannig að þeir hefðu lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfum sínum fyrir dómi á grundvelli ákvæðisins. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.
J krafði V um bætur úr slysatryggingu F+ fjölskyldutryggingar vegna slyss sem hann varð fyrir, er hann féll niður af brú þar sem hann gekk á kanti hennar og niður á hellulagða gangstétt. J kvaðst hafa drukkið 2-3 bjóra fyrir slysið en bar fyrir sig minnisleysi um atburðinn. Þegar aðstæður á vettvangi voru virtar þóttu ekki aðrar rökréttar skýringar á slysi J, en að hann hafi annaðhvort sjálfur klifrað yfir grindverkið á umræddri brú og fallið eða kastað sér niður, eða að hann hafi verið að ganga á öðrum hvorum þeim kanti sem voru ofan á og utan með grindverkinu, og fallið þannig niður fyrir slysni. Slík háttsemi teldist til stórfellds gáleysis í skilningi skilmála tryggingarinnar. Var V því sýknað af kröfum J.