Dómstólaleit

X var gefið að sök brot gegn 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa sýnt A, sem þá var 10 ára að aldri, yfirgang og vanvirðandi og ruddalega háttsemi, er hann hljóp á eftir honum inn í svefnherbergi, læsti dyrunum og sneri A niður gegn vilja hans í hjónarúmi herbergisins og batt hann þar á höndum og fótum, fyrir aftan bak, settist klofvega yfir hann þar sem hann lá á maganum og kitlaði hann, þrátt fyrir að drengurinn bæði hann margsinnis um að hætta. Í ákæru kom jafnframt fram að X hefði ekki látið af háttseminni fyrr en drengurinn náði að snúa sér við og hrækja í andlit hans. Landsréttur taldi að ekki væri komin fram nægileg sönnun fyrir því að X hefði setið klofvega yfir A og ekki hætt að kitla hann fyrr en A náði að snúa sér við og hrækja í andlit hans. Þá rakti Landsréttur að þegar tekin væri afstaða til þess hvort sú háttsemi X, sem hann hafði gengist við, yrði heimfærð undir fyrrgreind ákvæði barnaverndarlaga yrði að horfa til þess að beiting refsiákvæða væri háð takmörkunum sem leiða mætti af 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrár. Landsréttur leit meðal annars til þess og framburðar X, A og tveggja vitna, um að þau hefðu verið í leik þar sem börnin kitluðu ýmist X eða hann þau, og taldi ekki hafið yfir skynsamlegan vafa hvort háttsemi X hefði verið vanvirðandi í garð A og hvort hann hefði með henni sýnt A yfirgang eða ruddalegt athæfi í skilningi barnaverndarlaga. Var hinn áfrýjaði dómur um sýknu X og frávísun einkaréttarkröfu A því staðfestur.

H var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt, og gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 3. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda. Í dómi Landsréttar var rakin niðurstaða Hæstaréttar í máli nr. 35/2021, sem tekið var mið af við úrlausn málsins. Þriðja lið ákærunnar um peningaþvætti var vísað frá dómi. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að ákærði átti sér miklar málsbætur og var því fésektarlágmark umræddrar greinar ekki talið eiga við. Var refsing H ákveðin fangelsi í fjóra mánuði og þá var honum gert að greiða 25.000.000 króna í sekt og skyldi hann greiða sektina innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins en sæta ella fangelsi í 330 daga. Ákærði hafði ekki áður verið gerð refsing og var því ákveðið að fresta fullnustu refsingar ákærða, bæði refsivist og fésekt.

G var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og peningaþvætti í rekstri A ehf. á nánar tilgreindu tímabili en félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í mars 2018. Samkvæmt ákæru var vísað til þess að G hafi verið daglegur stjórnandi A ehf. með prókúru á þeim tíma sem ákæran tók til. Í dómi Landsréttar var með vísan til röksemda í hinum áfrýjaða dómi staðfest sú niðurstaða hans að engir þeir annmarkar væru á rannsókn málsins sem vörðuðu frávísun þess frá dómi. Í samræmi við dóm Hæstaréttar nr. 2/2022 sem féll 19. október 2022 var þriðja ákærulið málsins vísað frá héraðsdómi á þeim grundvelli að ákæra fullnægði að þessu leyti ekki skilyrði c- liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að ekki yrði séð að ráðstöfun greiðslna inn á skattaskuldir A ehf. hefði þýðingu fyrir sakarefni málsins. Var að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsenda hins áfrýjaða dóms staðfest niðurstaða hans um að ákærði hafi, sem daglegur stjórnandi A ehf. á þeim tíma sem ákæran tekur til, gerst sekur um þá háttsemi sem lýst var í fyrsta og öðrum ákærulið. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að háttsemi G samkvæmt fyrsta ákærulið varði við 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og að háttsemi hans samkvæmt öðrum ákærulið varði við 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987. G var einnig gefið að sök að hafa með háttsemi sinni brotið gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Var breytt tilhögun á refsimeðferð skattalagabrota samkvæmt lögum nr. 29/2021 ekki talin hafa þýðingu við mat á refsinæmi þeirrar háttsemi sem ákært var fyrir í máli þessu og um það vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 35/2021. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms að G hafi með háttsemi sinni brotið gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Refsing G var ákvörðuð fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár haldi G almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Með dómi Héraðsdóms Suðurlands 22. maí 2019 var W sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa að ekið bifreið án tilskilinna ökuréttinda og óhæfur til að stjórna henni örugglega vegna áhrifa fíkniefna. Í ákæru var vísað til þess að tetrahýdrókannabínólsýra hefði mælst í þvagsýni sem W lét í té. Var þessi háttsemi talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a og 1. mgr. 48. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Var W gert að sæta fangelsi í 30 daga og var hann sviptur ökurétti ævilangt frá birtingu dómsins að telja. Þann 1. janúar 2020 tóku gildi ný umferðarlög en með þeim var sú breyting gerð frá eldri lögum að fellt var á brott það ákvæði þeirra að mæling á ávana- og fíkniefnum „í þvagi“ ökumanns gæti, ein og sér, talist viðhlítandi grundvöllur til stofnunar refsiábyrgðar. Með bréfi til Héraðsdóms Suðurlands 1. september 2020 fór varnaraðili þess á leit að þau viðurlög sem honum voru gerð með dóminum yrði felld niður með vísan til 2. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að fyrir lægi breytt mat löggjafans á refsinæmi verknaðar og skilyrði 2. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga væru því uppfyllt hvað varðar kröfugerð W er tæki til viðurlaga fyrir þá háttsemi hans sem ekki er lengur refsinæm. Ekki voru talin efni til að líta svo á að hann hafi fyrirgert rétti sínum til að hafa kröfuna uppi né að málsmeðferðarreglur stæðu því í vegi að hún yrði tekin til úrlausnar. Var refsing W samkvæmt fyrrnefndum héraðsdómi fyrir brot gegn 1., sbr. 2. mgr. 45. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987 og ákvæði hans um ævilanga ökuréttarsviptingu að því marki sem hún hafði ekki enn komið til framkvæmda því felld niður. Þar sem dómurinn tók jafnframt til brots gegn 1. mgr. 48. gr. sömu laga, sem nú varðar við 1. mgr. 58. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, var refsing samkvæmt henni lækkuð. Var fangelsisrefsing W felld niður í heild og sekt fyrir akstur án tilskilinna ökuréttinda ákveðin 20.000 krónur.

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot samkvæmt 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði við A sem gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár auk þess sem honum var gert að greiða A 1.800.000 krónur í miskabætur.