Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

62 dómar fundust

Lagagrein: 90. gr. laga nr. 50/1987 — Umferðarlög

Landsréttur birt 14. júní 2024

348/2023

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Kristín Edwald lögmaður, Guðrún Lilja Sigurðardóttir lögmaður, 2. prófmál) gegn A (Haukur Freyr Axelsson lögmaður)

Staðfestur var dómur héraðsdóms þar sem fallist var á með A að sýnt hefði verið fram á orsakatengsl milli áreksturs og líkamstjóns sem hann varð fyrir. Að virtum fyrri störfum og réttindum sem A hafði aflað sér þótti nægilega sýnt fram á að meðallaun þeirrar starfstéttar sem A tilheyrði á slysdegi gæfu raunsanna mynd af líklegum framtíðartekjum hans. Var SA gert greiða A 18.256.746 krónur ásamt tilgreindum vöxtum.

Landsréttur birt 8. mars 2024

768/2022

Sjóvá-Almennar tryggingar hf og B (Kristín Edwald lögmaður) gegn A (Björgvin Þórðarson lögmaður)

A höfðaði mál þetta til heimtu skaðabóta úr hendi S hf. og B vegna líkamstjóns sem hún telur sig hafa orðið fyrir þegar bifreið í eigu B rann aftan á bifreið sem A ók 10. janúar 2017. Ágreiningur aðila laut að því hvort A hafi orðið fyrir varanlegu líkamstjóni við áreksturinn. Í málinu lágu fyrir álitsgerð örorkunefndar og tvær matsgerðir dómkvaddra manna um mat á afleiðingum árekstursins. Byggði stefnda kröfugerð sína að þessu leyti einkum á matsgerð tveggja dómkvaddra manna 4. febrúar 2019 og álitsgerð örorkunefndar 19. ágúst 2021. Kröfu sína um sýknu af kröfum stefndu byggðu áfrýjendur hins vegar á yfirmatsgerð 6. ágúst 2020 þar sem talið var að minni líkur en meiri væru á því að orsakasamband væri á milli slyssins og einkenna sem A hefði lýst á matsfundi. Í hinum áfrýjaða dómi var meðal annars rakið að þegar ákveðið væri hvaða matsniðurstöðu skyldi leggja til grundvallar gilti reglan um frjálst sönnunarmat dómara, sbr. 1. mgr. 44. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þegar fyrirliggjandi matsgerðir voru bornar saman taldi héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómanda, að yfirmatsgerðin væri haldin tilteknum annmörkum og að niðurstaða álitsgerðar örorkunefndar, en þó einkum undirmatsgerðar, væru í betra samræmi við sjúkrasögu A og þau læknisfræðilegu gögn sem fyrir lágu. Þá þóttu upplýsingar um breytingar á starfsgetu A eftir áreksturinn styðja það að A hefði orðið fyrir varanlegu líkamstjóni. Var A talin hafa fært nægar líkur fyrir því að hún hafi orðið fyrir varanlegu líkamstjóni við áreksturinn og tjón hennar sem rekja mætti til hans talið samsvara sjö stiga varanlegum miska og 15% varanlegri örorku. Í dómi Landsréttar var tekið fram að A hefði gengist undir læknisskoðun í tengslum við gerð matsgerðar vegna annars umferðarslyss þann 14. desember 2016 eða tæpum mánuði fyrir áreksturinn sem þetta mál tekur til. Í matsgerðinni var við mat á varanlegum miska miðað við lið VI.A.a í miskatöflu örorkunefndar, en hann tekur til hálshryggjar. Jafnframt var rakið að í yfirmatsgerðinni hefði A verið metin tímabundið óvinnufær í þrjá mánuði og það væri óumdeilt í málinu. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var A talin hafa rennt nægilegum stoðum undir það að hún hafi orðið fyrir varanlegu líkamstjóni í umferðarslysinu 10. janúar 2017. Þar sem fyrir Landsrétti var ekki sérstaklega deilt um mat á varanlegum miska og varanlegri örorku A, útreikning bóta og fjárhæð kröfu samkvæmt 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, var héraðsdómur staðfestur.

Landsréttur birt 23. febrúar 2024

495/2022

Vörður tryggingar hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður) gegn A (Erlendur Þór Gunnarsson lögmaður, Hallmundur Albertsson lögmaður, 4. prófmál)

A lenti í tveimur umferðarslysum árið 2017. Höfðaði A mál þetta til heimtu skaðabóta úr hendi V hf. vegna síðara slyssins er bifreið, sem tryggð var hjá V hf. var ekið aftan á hennar bifreið. Undir meðferð málsins fyrir Landsrétti voru dómkvaddir tveir matsmenn til að leggja mat á afleiðingar seinna umferðarslyssins en þegar lá fyrir matsgerð sem aflað hafði verið utan réttar. Ágreiningur aðila fyrir Landsrétti laut að því hvort leggja ætti niðurstöðu matsgerðarinnar sem aflað hafði verið utan réttar til grundvallar um tjón A eða matsgerð dómkvaddra matsmanna. Aðilar voru sammála um að árslaun til ákvörðunar bóta skyldu metin sérstaklega samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 en greindi á um hver skyldu vera viðmiðunarlaun. Í dómi Landsréttar kom fram að gegn andmælum V hf. yrði sú matsgerð sem aflað hafði verið utan réttar, ekki lögð að jöfnu við matsgerð hinna tveggja dómkvöddu manna til sönnunar um afleiðingar slyssins á heilsufar A og gæti enn síður gengið henni framar. Þeirri matsgerð hefði ekki verið hnekkt með yfirmati og yrði hún því lögð til grundvallar við úrlausn málsins. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að bætur vegna varanlegrar örorku tækju mið af launum A á árinu 2014, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en ekki var talið að meðallaun við sölu- og þjónustustörf 2017 væru réttari grundvöllur að virtri starfsþróun A og námi hennar. Í samræmi við framangreint voru A dæmdar nánar tilgreindar bætur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. febrúar 2023

E-607/2022

A (Hildur Helga Kristinsdóttir lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)

Aðila greindi á um rétt A til bóta vegna árekstrar við bifreið sem tryggð var lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá SA hf. Talið var sýnt fram á orsakatengsl á milli árekstursins og líkamstjóns stefnanda, en SA hf. byggði einkum á því að áreksturinn hefði ekki verið til þess fallinn að valda varanlegu líkamstjóni. Fallist var á aðalkröfu A sem var reist á matsgerð sem hann hafði aflað og tók mið af meðallaunum þeirrar starfstéttar sem A tilheyrði á slysdegi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. nóvember 2022

E-5823/2021

A (Björgvin Þórðarson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf og B (Kristín Edwald lögmaður)

Aðila greindi á um hvort A hefði orðið fyrir varanlegu líkamstjóni vegna umferðarslyss. Stefndu töldu svo ekki vera með vísa til yfirmatsgerðar, en stefnandi studdi kröfu sína meðal annars við matsgerð og álitsgerð örorkunefndar. Dómurinn, sem var skipaður sérfróðum meðdómsmanni, taldi tiltekna annmarka vera á rökstuðningi fyrir niðurstöðu yfirmatsgerðar. Talið var að forsendur og rökstuðningur í álitsgerð örorkunefndar og einkum í matsgerð dómkvaddra matsmanna væri í mun betra samræmi við sjúkrasögu stefnanda og þau læknisfræðilegu gögn sem lágu fyrir. Lagt var til grundvallar að stefnandi hefði fært nægar líkur fyrir kröfu sinni og að hún hefði orðið fyrir varanlegu líkamstjóni vegna slyssins sem stefndu bæri að bæta.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 7. júlí 2022

E-5094/2021

A (Rebekka Ósk Gunnarsdóttir lögmaður) gegn Verði tryggingum hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnanda um bætur úr hendi stefnda vegna umferðarslyss sem varð í nóvember 2017. Talið var sýnt fram á orsakatengsl á milli slyssins og þeirra einkenna sem krafa stefnanda var byggð á. Þá var fallist á að miða bætur vegna varanlegrar örorku við laun stefnanda á árinu 2014, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. mars 2022

E-1412/2021

Vegagerðin (Reynir Karlsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

Fallist var á það að vegur væri skemmdur á meðan á honum lægi olía sem hafði lekið niður á veginn eftir umferðaróhapp. Kostnaður af því að hreinsa olíuna af veginum teldist því munatjón en ekki almennt fjártjón. Stefnda, tryggingafélag, var af þessum sökum dæmt til þess að greiða stefnanda, Vegagerðinni, þennan kostnað úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar sem olli tjóninu, sbr. 1. mgr. 91. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. mars 2022

E-1408/2021

Vegagerðin (Reynir Karlsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

Fallist var á það að vegur væri skemmdur á meðan á honum lægi olía sem hafði lekið niður á veginn eftir umferðaróhapp. Kostnaður af því að hreinsa olíuna af veginum teldist því munatjón en ekki almennt fjártjón. Stefnda, tryggingafélag, var af þessum sökum dæmt til þess að greiða stefnanda, Vegagerðinni, þennan kostnað úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar sem olli tjóninu, sbr. 1. mgr. 91. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 28. september 2020

E-389/2019

A (Björgvin Þórðarson lögmaður) gegn Verði tryggingum hf og B (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

B ók á A þar sem hún var að ganga yfir gangbraut með hund sinn. Hundurinn drapst og A slasaðist. V tryggingafélag bifreiðar greiddi bætur en hafnaði bótaskyldu á grundvelli 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga þar sem ekki væri sýnt að B hafi valdið slysinu af stórfelldu gáleysi í skilningi þess lagaákvæðis. Fallist var á kröfur A um að slysinu hafi verið valdið af stórfelldu gáleysi og bætur dæmdar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2020

E-3217/2019

[A] (Erling Daði Emilsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands (Jón E. Malmquist lögmaður)

Stefnandi varð fyrir axlarmeiðslun og áfallastreituröskun við það að aðstoða slasaðan mann á vettvangi umferðarslyss. Talið var að ekki hefði verið sýnt fram á að meiðsl stefnanda og áfallastreituröskunin væru afleiðing af notkun bifreiðar eða saknæmri háttsemi ökumanns. Þá var talið að stefnandi gæti ekki beint kröfum á öðrum grundvelli á hendur vátryggingafélagi, þar sem hann hefði ekki sýnt fram á að tjónið félli undir gildissvið tryggingarinnar.

Hæstiréttur birt 20. apríl 2018

439/2017

Vátryggingafélag Íslands hf og B ehf (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn A (Grímur Sigurðarson lögmaður)

Í málinu krafðist A viðurkenningar á skaðabótaskyldu V hf. og B ehf. vegna afleiðinga slyss sem hann varð fyrir er hann reyndi að stíga upp í farþegasæti bifreiðar á ferð. Héldu V hf. og B ehf. því fram að slysið hefði ekki hlotist af notkun bifreiðarinnar, sbr. 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, og þá hefði A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn með háttsemi sinni og ætti því að bera tjón sitt sjálfur að hluta eða að öllu leyti, sbr. 2. mgr. 88. gr. sömu laga. Í héraðsdómi kom fram að þegar A hefði freistað þess að stíga upp í bifreiðina hefði aflvél hennar verið í gangi og bifreiðin á ferð, þótt hraðinn hefði verið lítill. Yrði að telja að hreyfing bifreiðarinnar hefði verið orsök slyssins þótt aðrir þættir kynnu einnig að hafa haft áhrif á atburðarrásina umrætt sinn. Þegar af þeirri ástæðu var fallist á að slysið hefði hlotist af notkun ökutækisins í skilningi 1. mgr. 88. gr. laga nr. 50/1987. Þá kom fram að hegðun A umrætt sinn hefði ekki falið í sér frávik frá því sem venjulegt gæti talist þannig að honum yrði gert að bera tjón sitt sjálfur að hluta eða öllu leyti. Var því fallist á dómkröfur A. Fyrir Hæstarétti snerist ágreiningur aðila eingöngu um hvort 2. mgr. 88. gr. laga nr. 50/1987 tæki til slyss A. Að því gættu og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. nóvember 2017

E-311/2017

A (Ómar R. Valdimarsson hdl) gegn Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi og sf. (Ingvar Sveinbjörnsson hrl) og B og C (Bjarni Hólmar Einarsson hdl)

Stefndu voru sýknaðir af kröfu stefnanda um skaðabætur vegna líkamstjóns sem hann hafði hlotið sem ökumaður óvátryggðrar bifreiðar.

Hæstiréttur birt 6. apríl 2017

462/2016

A (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn Sjóvá-Almennum trygginum hf og B (Kristín Edwald hrl)

Líkamstjón. Skaðabætur. Endurupptaka bótaákvörðunar. A höfðaði mál gegn S hf. og B á grundvelli 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 til heimtu frekari bóta vegna afleiðinga líkamstjóns sem hann hlaut í umferðarslysi árið 2005. Fyrir lá að S hf. greiddi A bætur árið 2007 í samræmi við álit tveggja lækna en A reisti kröfu sína um endurupptöku uppgjörsins á niðurstöðu yfirmatsgerðar frá árinu 2014. S hf. og B andmæltu því ekki að síðara skilyrði 11. gr. skaðabótalaga um verulega hækkun miskastigs og varanlegrar örorku væri fullnægt en mómæltu að A hefði axlað sönnunarbyrði fyrir því að þær breytingar hefðu verið ófyrirsjáanlegar eins og áskilið væri í ákvæðinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að beiðni um nýtt mat á afleiðingum líkamstjóns í framangreindu skyni ætti að réttu lagi að lúta að því að metnar væru eingöngu þær breytingar sem orðið hefðu á heilsufari tjónþola frá því að fyrra mat var gert og hvort þær breytingar hefðu verið ófyrirsjáanlegar eða ekki. Nýtt mat ætti almennt ekki að fela í sér nýtt heildarmat á þeim varanlegu afleiðingum sem tjónþoli hlaut við slysi. Vísað var til þess að yfirmatsmenn hefðu ekki getið þess í matsgerð sinni hvort sú verulega breyting á heilsufari A, sem þar væri kveðið á um, hefði verið ófyrirsjáanleg eða ekki. Þá hefðu þeir ekki heldur verið spurðir um það þegar þeir komu fyrir dóm til skýrslugjafar. Að þessu gættu var talið að A hefði ekki tekist að færa sönnur fyrir því að skilyrðum endurupptöku skaðabótaákvörðunar samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga væri fullnægt. Voru S hf. og B sýknuð af kröfu A.

Hæstiréttur birt 26. mars 2015

641/2014

A (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn Suðurverki hf og Vátryggingafélagi Íslands hf (Hákon Árnason hrl)

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 15. júlí 2003 og greiddi V hf. henni bætur 15. mars 2007 á grundvelli matsgerðar sem þá lá fyrir. A höfðaði síðan mál gegn V hf. til heimtu frekari bóta þar sem í ljós hefði komið að varanleg örorka hennar og miski væri meiri en fyrrnefnd matsgerð hefði gert ráð fyrir. Byggði A þá kröfu sína á matsgerð dómkvaddra matsmanna 9. apríl 2010, þar sem fram kom að varanlegur miski A væri 7 stig í stað 5 stiga samkvæmt fyrri matsgerð og varanleg örorka 10% í stað 5%. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna yrði ráðið að með henni hefðu verið metin sömu einkenni og í fyrri matsgerðinni og að heilsu hennar hefði ekki hrakað svo máli skipti frá því að fyrri matsgerðin lá fyrir. A hefði verið ljóst að hún hafði hlotið varanleg mein af völdum slyssins eigi síðar en á árinu 2005 og hefði fjögurra ára fyrningarfrestur kröfu hennar því hafist í ársbyrjun 2006, sbr. 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Hefði krafa hennar því verið fyrnd þegar málið var höfðað 28. desember 2012. Voru stefndu því sýknaðir.

Hæstiréttur birt 4. desember 2014

236/2014

A (Steingrímur Þormóðsson hrl) gegn Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi sf (Ingvar Sveinbjörnsson hrl)

A krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A sf. vegna líkamstjóns 1. ágúst 2008 er hann klemmdist á milli tveggja bifreiða. A byggði á því að A sf. bæri skylda til að bæta honum það tjón sem orðið hefði þar sem slysið yrði rakið til notkunar óvátryggðs ökutækis, sbr. 1. mgr. 94. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Talið var að af ákvæðinu og reglugerð nr. 424/2008 um lögmæltar ökutækjatryggingar yrði ráðið að ekki gæti komið til greiðsluskyldu A sf. nema A hafi átt rétt til bóta úr ábyrgðartryggingu óvátryggðs ökutækis ef vátryggingin hefði verið í gildi þegar slysið var. Þar sem A hefði verið ökumaður hinnar óvátryggðu bifreiðar þegar slysið varð gæti hann hvorki öðlast rétt til bóta úr hendi A sf. á grundvelli 94. gr. umferðarlaga né sérreglna 88. og 90. gr.

Hæstiréttur birt 12. desember 2013

575/2013

Sæmundur Jónsson (Óskar Sigurðsson hrl) gegn Símoni Bergi Sigurgeirssyni (Steingrímur Þormóðsson hrl)
Lykilorð: Ökutæki. Búfé. Skaðabætur.

S krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda SJ vegna fjártjóns sem hann varð fyrir er hross, sem SJ var umsjónarmaður að, hlupu í veg fyrir bifreið S á Suðurlandsvegi. Óumdeilt var að lausaganga búfjár var óheimil við Suðurlandsveg á grundvelli 50. gr. vegalaga nr. 80/2007 og var girt beggja vegna vegarins. Komust hrossin upp á veginn yfir ristarhlið við heimreið að bæ SJ, en nokkur snjór var er atvik gerðust. Talið var að þar sem SJ hefði ekki sinnt þeirri skyldu sinni að gera nauðsynlegar ráðstafanir til að koma í veg fyrir að hestarnir ættu greiða leið af landi hans upp á fjölfarinn þjóðveg þar sem í gildi var bann við lausagöngu búfjár mætti rekja atburðinn til gáleysis hans, en honum hefði verið ljóst, kvöldið fyrir slysið, að ristarhliðið þjónaði ekki tilgangi sínum sem gripaheld vörslulína samkvæmt 13. tölulið 1. mgr. 3. gr. laga nr. 103/2002 um búfjárhald o.fl. Á hinn bóginn var ekki fallist á að S hefði sýnt af sér gáleysi við aksturinn umrætt sinn. Var því viðurkennd skaðabótaskylda SJ, enda var talið að S hefði fært nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir fjártjóni vegna saknæmrar háttsemi þess fyrrnefnda.

Hæstiréttur birt 6. júní 2013

62/2013

Davíð Örn Bjarnason (Jóhannes Albert Sævarsson hrl) gegn Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi sf (Guðjón Ármannsson hrl)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

ABÍ sf. krafði D um greiðslu bóta vegna tjóns sem hlotist hafði af notkun óvátryggðs ökutækis, þegar árekstur varð milli bifreiðar sem D ók og annarrar bifreiðar. Var krafa ABÍ sf. reist á endurkröfurétti félagsins samkvæmt reglugerð nr. 424/2008 um lögmæltar ökutækjatryggingar og 94. og 94. gr. a. umferðarlaga nr. 50/1987. Talið var sannað að D hefði verið í órétti þegar slysið varð og að hann ætti sök á árekstrinum á grundvelli sakarreglunnar. Þá var ekki talið að 2. mgr. 95. gr. laganna, um endurkröfurétt vátryggingafélags þegar tjóni hefur verið valdið af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi, ætti við, þar sem það ákvæði tæki aðeins til vátryggðra ökutækja og bóta sem vátryggingafélag hefði greitt á grundvelli 91. gr. umferðarlaga. Þá þótti ljóst að reglugerð nr. 424/2008 væri sett með stoð í umferðarlögum og endurkröfuréttur ABÍ sf., sem mælt var fyrir um í reglugerðinni, væri að auki í samræmi við almennar reglur um endurkröfu greiddra bóta, sbr. 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var því talið að ABÍ sf. ætti rétt til endurkröfu á hendur D vegna þess tjóns sem hann olli í árekstrinum. Hins vegar voru bæturnar lækkaðar um helming á grundvelli 24. gr. skaðabótalaga.

Hæstiréttur birt 26. mars 2013

604/2012

A (Steingrímur Þormóðsson hrl) gegn Tryggingamiðstöðinni hf. og B (Valgeir Pálsson hrl)

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 4. desember 2003. Bótauppgjör fór fram 13. apríl 2005 á grundvelli matsgerðar sem þá lá fyrir og aðilar öfluðu sameiginlega. Tók A við bótum úr hendi T hf. með fyrirvara varðandi varanlegan miska og varanlega örorku. A aflaði á árinu 2011 einhliða annarrar matsgerðar. Á grundvelli hennar krafði hann T hf. um bætur umfram það sem hann hafði þegar fengið greitt og byggði á því að með matsgerðinni væri sýnt fram að heilsufar hans hafi versnað frá fyrra mati. T hf. og B töldu fyrri matsgerð ekki hafa verið hnekkt með þeirri síðari og að kröfur A væru fyrndar sbr. 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Hæstiréttur taldi síðari matsgerðina ekki hnekkja þeirri fyrri sem málsaðilar hefðu aflað sameiginlega og samið um að leggja til grundvallar bótauppgjörinu. Hafi A því ekki sýnt fram á að hann hafi öðlast viðbótarkröfu á hendur T hf. og B vegna þess að heilsufar hans hafi versnað frá því fyrra matið fór fram. Af því leiddi og að A hefði heldur ekki sýnt fram á að ófyrirséðar breytingar hafi orðið á heilsufari hans frá fyrra mati í skilningi 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá taldi Hæstiréttur kröfu A um miskabætur samkvæmt a. lið 1. mgr. 26. gr. laganna fyrnda. Í árslok 2005 hafi legið fyrir allar upplýsingar um heilsufar A sem gerðu honum kleift að leita fullnustu kröfu sinnar sbr. 99. gr. laga nr. 50/1987 en málið hafi verið höfðað 23. júní 2011. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu T hf. og B.

Hæstiréttur birt 21. mars 2013

623/2012

Elmar Freyr Árnason (Kristján B. Thorlacius hrl) gegn Önnu Siggu Lúðvíksdóttur og Vátryggingafélagi Íslands hf (Einar Baldvin Axelsson hrl)

Viðurkennd var óskipt bótaskylda A og V hf. vegna umferðarslyss er leiddi til andláts föður E. Var E látinn bera helming tjóns síns sjálfur þar sem faðir hans hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn, er hann ók bifhjóli sínu á ofsahraða í þéttbýli og var þannig meðvaldur að slysinu.

Hæstiréttur birt 7. mars 2013

561/2012

Höldur ehf og Vátryggingafélag Íslands hf (Hákon Árnason hrl) gegn A (Sigríður Rut Júlíusdóttir hrl)

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi er bifreið ók á hann úti á þjóðvegi þar sem hann hafði stöðvað dráttarvél sína með tengivagni í þeim tilgangi að færa fé af tengivagninum yfir í fjárflutningavagn til að því yrði komið til slátrunar. Krafði hann H ehf. og V hf. um skaðabætur vegna tjónsins en H ehf. var skráður eigandi bifreiðarinnar sem var tryggð ábyrgðartryggingu hjá V hf. Fyrir Hæstarétti deildu aðilar annars vegar um það hvort A ætti sjálfur að bera hluta af tjóni sínu vegna meðábyrgðar á slysinu og hins vegar hvort hann gæti krafist bóta vegna útlagðs kostnaðar við að leigja íbúð meðan gerðar voru breytingar á íbúðarhúsi hans vegna þeirrar fötlunar sem hann varð fyrir. Hæstiréttur taldi A meðábyrgan að slysinu vegna stórkostlegs gáleysis hans en þótti hins vegar ekki efni til að láta A bera sjálfan hluta af tjóni sínu þar sem ökumaður bifreiðarinnar hefði ekið allt of hratt miðað við aðstæður umrætt sinn og ekki í samræmi við reglur umferðarlaga. Þá féllst Hæstiréttur á það með héraðsdómi að A gæti krafist bóta vegna kostnaðar við leigu íbúðar meðan gerðar voru umfangsmildar breytingar á heimili hans.

Hæstiréttur birt 28. febrúar 2013

544/2012

A (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf og B (Heiðar Örn Stefánsson hrl)

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 26. september 2005 sem óumdeilt var að V hf. og B báru bótaábyrgð á. Fyrir Hæstarétti snerist ágreiningur aðila aðallega um hvort draga bæri frá skaðabótum vegna umferðarslyssins bætur A frá Tryggingastofnun ríkisins og lífeyrissjóðum. Hæstiréttur féllst ekki á þau sjónarmið A að frádráttur slíkra bóta af félagslegum toga bryti í bága við rétt hans samkvæmt 65. gr. og 72 gr. stjórnarskrárinnar. Þá taldi Hæstiréttur að skýra bæri 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 sbr. og 4. mgr. 4. gr. þeirra á þann hátt að frá skaðabótum skyldi draga þær bætur almannatrygginga og lífeyrissjóða sem stöfuðu beinlínis af sama slysi og skaðabæturnar væru greiddar fyrir. Samkvæmt matsgerð sem aflað hafði verið eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms hafði örorka A verið metin „á grundvelli afleiðinga umferðarslyssins eingöngu eða því sem næst“. Í ljósi þess var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, að fyrrgreindar bótagreiðslur skyldu koma til frádráttar þeim skaðabótum sem V hf. hafði þegar innt af hendi til A.

Hæstiréttur birt 2. febrúar 2012

287/2011

Arnór Gunnarsson og Vátryggingafélag Íslands hf (Ólafur Eiríksson hrl) gegn Þorbergi Gíslasyni (Arnar Þór Stefánsson hrl)

Þ krafði A og V hf. um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann var að losa rúllugreip aftan úr dráttarvél í eigu A. Hæstiréttur sýknaði A og V hf. með vísan til þess að þar sem Þ hefði talist ökumaður dráttarvélarinnar umrætt sinn gæti hann ekki reist kröfu sína á 88. gr. umferðarlaga. Þá hefði varakrafa Þ um bætur úr slysatryggingu ökumanns verið fyrnd þegar málið var höfðað.

Hæstiréttur birt 8. desember 2011

242/2011

Ágústa Erna Hilmarsdóttir (Guðjón Ólafur Jónsson hrl) gegn Kristni Zimsen og Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald hrl)

Á varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi. Við útreikning bóta fyrir varanlega örorku til hennar voru árslaun ákveðin sérstaklega samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og miðað við byrjunarlaun hjúkrunarfræðinga hjá ríkinu. Síðar kom í ljós að afleiðingar slyssins voru alvarlegri en talið var í fyrstu og krafðist hún því endurupptöku á ákvörðun um bætur fyrir varanlega miska og varanlega örorku með vísan til 11. gr. skaðabótalaga. Deildu aðilar annars vegar um hvaða árslaun skyldi leggja til grundvallar útreikningi bótanna og hins vegar hvort draga skyldi frá bótum greiðslur sem áfrýjandi ætti rétt á frá lífeyrissjóði og Tryggingastofnun ríkisins. Hæstiréttur vísaði til þess að þar sem Á hefði verið á öðru ári náms í hjúkrunarfræði þegar ákvörðun árslauna hið fyrra sinni hefði farið fram hefði sú ákvörðun verið umfram skyldu ef miðað væri við dóma Hæstaréttar um árslaun í málum þar sem námsmenn hefðu átt í hlut. Þegar af þeirri ástæðu var ekki fallist á það með Á að miða ætti við önnur og hærri árslaun við endurákvörðun á bótum fyrir varanlega örorku hennar. Þá taldi Hæstiréttur að jafnframt hefði verið heimilt samkvæmt 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga að draga frá bótunum greiðslur þær sem S hf. gerði.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. nóvember 2010

E-8540/2009

Ágústa Erna Hilmarsdóttir (Guðjón Ólafur Jónsson hrl) gegn Sjóvá-Almennum, tryggingum hf, Kristni og Zimsen (Kristín Edwald hrl)

Stefndu sýknaðir af skaðabótakröfum stefnanda. Talið var að endurupptaka málsins samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga fæli ekki í sér heimild til þess að víkja frá því launaviðmiði, sem áður hafði verið gert bindandi samkomulag um, enda lyti ákvæðið samkvæmt efni sínu eingöngu að endurmati á miska- eða örorkustigi vegna ófyrirsjáanlegra breytinga á heilsu tjónþola en ekki á grundvelli málsins að öðru leyti. Þá var það niðurstaða dómsins að ekki bæri að beit undantekningarreglu 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga í málinu, þar sem námslok stefnanda hefðu ekki verið fyrirsjáanleg þegar umrætt slys varð. Talið var að ákvæði 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga ætti við að því er varðar frádrátt frá bótum vegna varanlegrar örorku.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. mars 2010

E-4718/2009

Hafþór Freyr Víðisson (Guðbjörg Benjamínsdóttir hdl) gegn Guðjóni Helga Egilssyni og Sjóvá-Almennum tryggingum hf
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Stefnandi slasaðist í bílslysi og krafði eiganda bifreiðar og tryggingarfélag hans um greiðslu bóta vegna afleiðinga slyssins. Hafði tryggingarfélagið viðurkennt bótaskyldu og greitt stefnanda bætur í samræmi við matsgerð um afleiðingar slyssins, en taldi stefnanda sjálfan bera ábyrgð á 2/3 hluta tjóns síns. Var fallist á það með stefndu og voru þeir sýknaðir af kröfum stefnanda.

Hæstiréttur birt 18. febrúar 2010

340/2009

Garðar Haraldsson (Viðar Lúðvíksson hrl) gegn Natalie Tess Aðalsteinsdóttur (Kristján Thorlacius)

N slasaðist í mars 2002 er hún féll af vélsleða, sem hún missti stjórn á, en sleði þessi var í eigu G. Fyrir lá að sleðinn var hvorki skráður í samræmi við ákvæði umferðarlaga nr. 50/1987 né hafði verið aflað vátrygginga vegna hans. N var ekki með hjálm á höfði er slysið varð og hlaut hún alvarlega höfuðáverka. N höfðaði mál til heimtu skaðabóta í samræmi við matsgerð dómkvaddra matsmanna. Reisti hún kröfur sínar á því að G bæri sem eigandi vélsleðans ábyrgð á honum og væri skaðabótaskyldur vegna alls tjóns sem hlotist hefði af notkun hans. Talið var að samkvæmt venjuhelgaðri skýringu á 88. gr. og 90. gr. umferðarlaga bæri eigandi ökutækis ekki skaðabótaábyrgð án sakar samkvæmt þeim lagaákvæðum á tjóni, sem ökumaður verður fyrir við notkun þess. Í því efni breytti engu þótt eigandinn hefði vanrækt að skrá ökutækið eða sinna skyldu sinni til að afla vátryggingar. N var við stjórn vélsleðans er slysið átti sér stað og var talið að hún gæti þegar af þeirri ástæðu ekki krafið G um fébætur á grundvelli 88. gr. og 90. gr. umferðarlaga. Engu skipti fyrir réttarstöðu N að G hefði vanrækt að kaupa ábyrgðartryggingu til að tryggja greiðslu skaðabóta vegna tjóns af völdum vélsleðans. Þá varð ekki séð að N hefði borið því við fyrr en í greinargerð fyrir Hæstarétti að krafa hennar væri reist á því að G bæri sakarábyrgð á tjóni hennar vegna vanrækslu á skyldu sinni til að kaupa sérstaka slysatryggingu ökumanns og fékk sú málsástæða ekki komist að í málinu. Þá var ekki fallist á að G hefði borið að leiðbeina N um akstur sleðans eða sjá til þess að hún notaði hlífðarhjálm, enda var N 17 ára þegar slysið varð og hafði að eigin sögn nokkrum sinnum áður ekið vélsleða. Loks var því hvorki borið við í málinu að vantað hefði einhvern annan tiltekinn hlífðarbúnað né að nokkur tiltekin bilun eða galli hefði verið á búnaði sleðans. Var G því sýknaður af kröfu N.

Hæstiréttur birt 19. febrúar 2009

259/2008

Guðrún Valný Þórarinsdóttir og Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Kristín Edwald hrl) gegn Guðlaugu Geirsdóttur (Björgvin Þorsteinsson hrl)

GG krafðist skaðabóta úr hendi GV og S hf. vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í umferðarslysi árið 1995. Deildu aðilar um hvort skaðabótakrafan hefði verið fyrnd í skilningi 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 þegar málið var höfðað. Talið var að heilsufar GG hefði versnað í kjölfar slyssins og leitt til þess að hún hvarf af vinnumarkaði árið 2002. Það sama ár hafi hún verið metin til fullrar örorku hjá Tryggingastofnun ríkisins. GG hafi því fyrst á árinu 2002 mátt vera ljóst að varanlegt mein hennar af slysinu hafi orðið meira en talið var í álitsgerð örorkunefndar 1998 og átt þess kost að gera nauðsynlegar ráðstafanir til að leita fullnustu kröfu sinnar. Hafi fyrningarfrestur samkvæmt 99. gr. umferðarlaga því byrjað að líða 1. janúar 2003 og krafa GG því ekki verið fallin niður er málið var höfðað á árinu 2005. Voru GV og S hf. dæmd til að greiða GG óskipt skaðabætur.

Hæstiréttur birt 18. desember 2008

240/2008

Grétar Þórðarson (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn Jakobi Jónssyni og Vátryggingafélagi Íslands hf (Hákon Árnason hrl)

G lenti í umferðarslysi í nóvember 1997 og taldi sig hafa hlotið tímabundin og varanleg líkamsspjöll sem rekja mátti til slyssins. Upplýst var að hann hefði sjálfur átt sök á slysinu en bifreið hans var tryggð lögboðinni ábyrgðartryggingu ökutækja hjá V. Fyrir Hæstarétti gerði G kröfu um ómerkingu hins áfrýjaða dóms og byggði á því að héraðsdómur hefði ekki rökstutt niðurstöðu sína og ekkert gagn hefði verið að setu sérfróðra meðdómenda í málinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að niðurstaða héraðsdóms hefði verið byggð á mati dómsins á sönnunargildi yfirmatsgerðar og öðrum gögnum sem talin voru þar upp og engin frambærileg rök voru því fyrir ómerkingarkröfu G og var henni því hafnað. G byggði kröfu sína um skaðabætur í aðalatriðum á mati dómkvaddra manna frá 23. júní 2004. Yfirmatsmenn töldu hins vegar í matsgerð 3. október 2005 að veikindi G yrðu ekki talin rakin til árekstursins og hafði sú niðurstaða stuðning af áliti örorkunefndar. Þá kom fram í skýrslu lögreglunnar á Ísafirði um áreksturinn að G hefði ekki farið að finna til óþæginda fyrr en upp úr miðjum desember. Ekki var efni til annars en að leggja frásögnina til grundvallar í málinu. Samkvæmt þessu var talið að G hefði ekki tekist sönnun um að heilsubrestur sá sem hann krafðist bóta fyrir yrði rakinn til slyssins. Samkvæmt þessu voru V og J sýknaður af kröfu G.

Hæstiréttur birt 6. mars 2008

324/2007

Reynir Már Sigurvinsson (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn Tryggingamiðstöðinni h/f og Signýju Þorbjörgu Sigurðardóttur (Valgeir Pálsson hrl)

R lenti í umferðarslysi 7. september árið 2000 og var óumdeilt í málinu bótaábyrgð vegna tjónsins hvíldi á S, sem eiganda ökutækis þess sem tjóninu olli og T sem vátryggjanda sama ökutækis. Greiddi T bætur til R að frádregnum 40% af eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris sem R átti rétt til úr lífeyrissjóðum. Við útreikning umræddrar fjárhæðar miðaði T afvöxtunarhlutfallið 4,05. Í málinu krafðist R þess aðallega að T og S yrði gert að greiða 2.239.544 krónur en það var fjárhæð þess frádráttar sem bætur til R sættu samkvæmt framansögðu. Til vara krafðist R greiðslu á 76.302 krónum og miðaðist sú fjárhæð við að rétt hefði verið að nota afvöxtunarhlutfallið 4,5 við útreikninginn. Ekki var fallist á með R að regla 4. ml. 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 4. gr. laga nr. 37/1999, væri í andstöðu við 65. gr. og 72. gr. stjórnarskrárinnar og var aðalkröfu hans því hafnað. Hins vegar var fallist á varakröfu hans, enda byggði hún á skýru ákvæði síðastnefndrar lagagreinar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. nóvember 2007

E-140/2007

Grétar Þórðarson (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn Jakobi Jónssyni Vátryggingafélagi Íslands hf (Anna Dögg Hermannsdóttir hdl)

Stefndu voru sýknaðir af skaðabótakröfu stefnda. Ekki var talið að veikindi stefnanda yrðu rakin til umferðaróhapps sem stefnandi varð fyrir.

Hæstiréttur birt 19. desember 2006

246/2006

Árni Jón Gissurarson og Vátryggingafélag Íslands hf (Hákon Árnason hrl) gegn Ólínu Kristínu Jónsdóttur (Lilja Jónasdóttir hrl)

Ó slasaðist í umferðarslysi í janúar 2002 með þeim afleiðingum að hún hlaut 20% varanlega örorku. Aðila greindi á um hvort miða skyldi bætur fyrir varanlega örorku við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eða meta árslaun sérstaklega samkvæmt 2. mgr. sömu greinar. Tekið var fram að í nánar tilgreindum dómum Hæstaréttar hefði því verið slegið föstu að þegar tjónþoli er við nám þegar slys ber að höndum, en ekki kominn svo langt á veg að námslok séu fyrirsjáanleg, eigi regla 3. mgr. 7. gr. um lágmarkslaun við. Vísað var til þess að Ó hefði verið 26 ára á slysdegi og lokið 39 einingum af 120 í hjúkrunarfræði eða tæplega þriðjungi námsins. Þótt hún hefði á þessum tíma fengist við störf á þeim vettvangi, sem nám hennar stefndi að, voru aðstæður hennar taldar sambærilegar þeim sem fyrir hendi voru í framangreindum dómsmálum. Með hliðsjón af því var talið að við uppgjör á tjóni Ó skyldi fara eftir 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Þar sem Á og V höfðu þegar greitt Ó bætur samkvæmt því var krafa þeirra um sýknu tekin til greina.

Hæstiréttur birt 18. október 2006

528/2006

Björn Sigurðsson (Magnús Björn Brynjólfsson hdl) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Hákon Árnason hrl)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

B stefndi V hf. til greiðslu skaðabóta vegna tjóns, sem hann hafði orðið fyrir í umferðarslysi. Þegar málið var höfðað höfðu lög nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga ekki tekið gildi og gátu þau því ekki haft þýðingu við úrlausn þess. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að vísa bæri málinu frá dómi, þar sem á þeim tíma var ótvírætt að ekki var unnt að höfða mál til greiðslu skaðabóta á grundvelli umferðarlaga gegn vátryggingafélagi einu sér, sbr. 1. mgr. 97. gr. laganna.

Hleð fleiri dómum…