Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

32 dómar fundust

Lykilorð: Lax- og silungsveiði

Hæstiréttur birt 27. mars 2026 kl. 12:34

8/2026

Jóhanna Bríet Ingólfsdóttir, Loftur Ingólfsson, Guðrún Bríet Gunnarsdóttir, Jóhann Hjartarson, Jóhann Ámundason, Óskar Þorsteinsson, Hólmfríður Ingólfsdóttir, Vilhjálmur Skarphéðinsson, Bríet Þorsteinsdóttir, Guðmundur Ingólfsson, Þórður Þorsteinsson, Bergljót Þorsteinsdóttir, Hrefna Gunnarsdóttir, Gerður Beta Jóhannsdóttir, Jóhanna Þorsteinsdóttir, Erla Þorsteinsdóttir, Kolbrún Gunnarsdóttir, Guðmundur Gunnarsson, Ómar Feykir Sveinsson, Árni Gunnar Sveinsson, Guðrún Þorsteinsdóttir, Aðalsteinn Jóhannsson, Anna María Ámundadóttir, Logi Fannar Sveinsson, Ámundi Rúnar Sveinsson, Erna Þórisdóttir, Guðmundur Þorbjörn Harðarson, Guðrún Haraldsdóttir, Kristján Harðarson, Helgi Ágústsson, Þórður Guðmannsson, Marinó Már Magnússon, Sveinbjörn Úlfarsson, Venný R. Sigurðardóttir, Guðrún Kristín Þórisdóttir, Agla Ragna Úlfarsdóttir, Gunnar Steinn Úlfarsson og Friðþjófur Adolf Ólason (Árni Ármann Árnason lögmaður) gegn Finni Birni Harðarsyni (Hilmar Gunnarsson lögmaður)

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að lagt yrði fyrir sýslumann að leggja á lögbann við því að varnaraðili æki á vélknúnum ökutækjum um einkaveg í landi þeirra eða fæli öðrum slíkan akstur og ryfi til þess keðjulæsingar á veghliði. Hæstiréttur vísaði til þess að varnaraðili hefði ekki sýnt fram á að hann nyti umferðarréttar um einkaveg sóknaraðila á grundvelli laga nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. Þrátt fyrir það hefði hann ítrekað notað hann og rofið til þess keðjulæsingar á hliði sem sóknaraðilar hefðu sett upp. Var því fallist á með sóknaraðilum að þeim hafi verið heimilt að bregðast við óviðkomandi umferð um einkaveg sinn og því ónæði sem af henni hlaust með lokun hans. Þar sem skilyrðum 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. voru uppfyllt var lagt fyrir sýslumann að leggja umbeðið lögbann á gegn tryggingu sem hann mæti hæfilega.

Hæstiréttur birt 17. desember 2025

16/2025

Heiðardalur ehf (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður) gegn Búð ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður)

H ehf. höfðaði mál á hendur B ehf. og krafðist þess að fá viðurkennt að atkvæði fylgdi ekki jörðinni Hvarfsdal í Dalabyggð í Veiðifélagi Búðardalsár. Hæstiréttur taldi að það leiddi af 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006 að atkvæði í veiðifélaginu fylgdi ekki jörðinni Hvarfsdal. Einnig taldi Hæstiréttur að það færi ekki í bága við 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignarréttar og 74. gr. um félagafrelsi að B ehf. nyti ekki atkvæðisréttar í veiðifélagi vegna jarðarinnar. Þannig hefði ekki verið gengið lengra með lögum nr. 61/2006 við að takmarka réttindi B ehf. en efni voru til. Samkvæmt þessu var tekin til greina viðurkenningarkrafa H ehf.

Hæstiréttur birt 9. júlí 2025

11/2025

Íslenska ríkið (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) og Landsvirkjun (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn Brynhildi Briem, Hannesi Þór Sigurðssyni, Jóni Benjamín Jónssyni, Kristjönu Ragnarsdóttur, Erni Inga Ingvarssyni, Ólafi Arnari Jónssyni, Úlfhéðni Sigurmundssyni, Þóru Þórarinsdóttur og Ölhóli ehf (Sif Konráðsdóttir lögmaður)

B o.fl. höfðuðu mál á hendur Í og L til ógildingar á þremur ákvörðunum stjórnvalda sem lutu að Hvammsvirkjun sem L hugðist reisa í neðri hluta Þjórsár. Ákvarðanirnar sem málið laut að voru leyfi Fiskistofu 14. júlí 2022 vegna framkvæmdanna, ákvörðun Umhverfisstofnunar 9. apríl 2024 um heimild til breytingar á vatnshlotinu Þjórsá 1 vegna virkjunarinnar og virkjunarleyfi Orkustofnunar 12. september sama ár. Með héraðsdómi voru ákvarðanir Umhverfisstofnunar og Orkustofnunar ógildar en hafnað var kröfu B o.fl. um ógildingu leyfis Fiskistofnunar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að Umhverfisstofnun hefði veitt L heimild á grundvelli þágildandi a-liðar 1. mgr. 18. gr. laga nr. 36/2011 um stjórn vatnamála til að breyta Vatnshlotinu Þjórsá 1 vegna byggingar virkjunarinnar. Samkvæmt greininni gat Umhverfisstofnun heimilað breytingu á vatnshloti sem hefði í för með sér að ekki væri hægt að ná fram umhverfismarkmiðum samkvæmt 11. gr. laganna þegar um væri að ræða breytingar, svo sem vegna mengunar eða í tengslum við loftslagsbreytingar, á vatnsgæðum, vistfræðilegum, vatnsformfræðilegum eða efna- og eðlisefnafræðilegum eiginleikum yfirborðsvatnshlots eða á hæð grunnvatnshlots. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að þágildandi a-liður 1. mgr. 18. gr. laga nr. 36/2011 yrði, í ljósi lögskýringargagna og meðferðar frumvarps til laganna á Alþingi, skýrður þannig að girt hefði verið fyrir að vatnshloti yrði breytt vegna áhrifa af framkvæmdum við að reisa vatnsaflsvirkjun. Gæti hvorki innri né ytri samræmisskýring leitt til annarrar niðurstöðu en yrði ráðin beint af orðalagi lagaákvæðisins. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ógilda ákvörðun Umhverfisstofnunar 9. apríl 2024. Þá var niðurstaða héraðsdóms um ógildingu virkjunarleyfis Orkustofnunar 12. september 2024 staðfest enda það lögum samkvæmt reist á því að heimild fengist til breytingar á vatnshlotinu. Með ógildingu á leyfi til breytingar á vatnshlotinu hefði grundvöllur virkjunarleyfisins þannig brostið. Loks var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna ógildingu leyfis Fiskistofu 14. júlí 2022. Ekki voru taldir slíkir annmarkar á leyfinu að leitt gæti til ógildingar þess. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Landsréttur birt 5. júní 2025

489/2023

Dagmar Sigríður Lúðvíksdóttir og Einar Lúðvíksson (Jón Sigurðsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Eystri-Rangár (Guðjón Ármannsson lögmaður) og Dóru Lúðvíksdóttur (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður)

Með dómi Landsréttar var DS, E og D bannað að hindra umferð V og veiðimanna á vélknúnum ökutækjum eftir akvegum sem liggja um land jarðanna Bakkavallar og Vallarhjáleigu í Rangárþingi eystra að veiðistöðum á veiðisvæðum 8 og 9 í Eystri- Rangá og hindra aðgengi stefnda að þremur sleppitjörnum í sameignarlandi Árgilsstaða 1 og 2 og eyðileggja þær eða koma í veg fyrir nýtingu þeirra að öðru leyti. Í dómi Landsréttar var rakið að með því að hindra umferð vélknúinna ökutækja eftir vegum sem liggja um land tilgreindra jarða og aðgengi V að sleppitjörnum hefðu DS, E og D þannig komið í veg fyrir að V gæti sinnt lögbundnu hlutverki sínu sem nánar hefði verið útfært í samþykktum og lögum nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. Þá hefði framganga DS, E og D í því skyni að hindra aðgengi veiðimanna á vélknúnum ökutækjum sem keypt hefðu veiðileyfi á grundvelli tiltekins samnings farið í bága við fyrirmæli 4. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006. Varðandi eyðileggingu sleppitjarna kom fram í dómi Landsréttar að ekki lægi fyrir að tekin hefði verið ákvörðun um að breyta nýtingu landsins, sem fyrir lá að væri í sameign dánarbús föður DS, E og D og fleiri, á löglega boðuðum fundi. Þegar af þeirri ástæðu væri DS, E og D óheimilt að eyðileggja sleppitjarnirnar eða koma í veg fyrir nýtingu þeirra að öðru leyti.

Landsréttur birt 12. desember 2024

470/2023

Heiðardalur ehf (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður) gegn Búð ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður)

H ehf. höfðaði mál á hendur B ehf. og krafðist þess að fá viðurkennt að ekkert atkvæði fylgdi jörðinni Hvarfsdal í Dalasýslu sem er í eigu B ehf., í Veiðifélagi Búðardalsár, en óumdeilt var að jörðinni fylgdi veiðiréttur í Búðardalsá. Í dómi Landsréttar var þróun löggjafar um veiðirétt jarða og atkvæðisrétt í veiðifélögum rakin. Um atkvæðisrétt í veiðifélögum er í gildandi lögum fjallað í 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. Þar kemur fram að eitt atkvæði í veiðifélagi fylgi hverri jörð sem á veiðirétt. Með jörð sé átt við jarðir sem fullnægi skilyrðum til að teljast lögbýli við gildistöku eldri jarðalaga nr. 65/1976. Þegar lögbýlisskilyrðið var fyrst tekið upp með lögum 53/1957 um lax- og silungsveiði var tilgangur þess ekki að svipta menn atkvæðisrétti í veiðifélögum sem þeir áttu þegar fyrir, heldur koma í veg fyrir að jörðum yrði skipt upp og eigendur gætu þannig aukið atkvæðisrétt sinn. Í lögunum nr. 53/1957 var síðan mælt sérstaklega fyrir um atkvæðisrétt eigenda eyðijarða. Þrátt fyrir að jörðin Hvarfsdalur hafi verið í eyði síðan árið 1938 hefur jörðinni fylgt atkvæðisréttur í veiðifélaginu frá stofnun þess árið 1973. Eyðijörðum hefur frá öndverðu verið veittur atkvæðisréttur í veiðifélögum og í lögum hefur sérstaklega verið mælt fyrir um atkvæðisrétt þeirra síðan árið 1957 að undanskildum árunum 2006-2009 en ákvæði um eyðijarðir var sérstaklega bætt inn í lög 61/2006, árið 2009 þar sem ætlunin hefði ekki verið að breyta atkvæðisrétti eyðijarða í veiðifélögum með lögum 61/2006. Með vísan til umfjöllunar um tilgreinda löggjöf, 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignaréttar, meðalhófs og þess að atkvæðis- réttur í veiðifélagi verður ekki skertur afturvirkt, var talið óhjákvæmilegt að skýra inntak 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006, þannig að jörðin Hvarfsdalur, sem á veiðirétt í Búðardalsá, fari með atkvæðisrétt í veiðifélagi árinnar. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. nóvember 2024

E-381/2024

Georg Helgi Magnússon og Sigurður Gunnar Magnússon (Guðrún Sólveig Sigríðardóttir lögmaður) gegn Óla Knetti Ásgeirssyni, Ásgeiri Sæmundssyni, Guðmundi Elíasi Sæmundssyni, Örnu Björk Sæmundsdóttur, Guðbrandi Guðmundssyni, Sigurrós Erlingsdóttur, Þresti Guðmundssyni, Sigríði Ólafsdóttur, Svani Ingvasyni, Salóme Ólafsdóttur, Áslaugu Helgu Ólafsdóttur, Arndísi Erlu Ólafsdóttur, Eyjólfi Jónasi Ólafssyni, Lilju Björk Ólafsdóttur, Ólöfu Ólafsdóttur, Braga Hilmarssyni, Arnari Hilmarssyni, Guðjóni Hilmarssyni, Helgu Hilmarsdóttur, Arndísi Hilmarsdóttur, Smára Hjaltasyni, Kristínu Guðrúnu Ólafsdóttur, Sævari Hjaltasyni, Viðari Þór Ólafssyni, Ernu Kristínu Hjaltadóttur, Báru Hjaltadóttur, Guðmundi Sigurðssyni, 1 Arndísi Jósefsdóttur, Ólafi Guðmundi Jósefssyni, Arnóri Guðbrandi Jósefssyni, Reyni Jófsefssyni og Ólöfu Heiðu Hilmarsdóttur (Halldór Jónsson lögmaður)

Fallist var á það með stefnendum að þeir ættu, sem eigendur hvor um sig að 28,58% eignarhlut í jörðinni Lækjarskógi, veiðirétt fyrir landi jarðarinnar í Haukadalsá í sama hlutfalli, en fyrrgreinda jörð áttu þeir í óskiptri sameign með stefndu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. maí 2023

E-3922/2021

Veiðifélag Eystri-Rangár (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn Einari Lúðvíkssyni og Dagmar Sigríði Lúðvíksdóttur (Jón Sigurðsson lögmaður) og og Dóru Lúðvíksdóttur (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður)

Stefndu var með dómi bannað að hindra aðgengi stefnanda að þremur sleppitjörnum sem nýttar höfðu verið um áratugaskeið til að ala laxaseiði sem sleppa skyldi í Eystri-Rangá til að stuðla að fiskgengd í ánni. Sleppitjarnirnar eru staðsettar í óskiptu sameignarlandi tveggja bújarða en stefndu, sem eru erfingjar 20% eignarhluta í sameignarlandinu, voru einu eigendur sameignarlandsins sem vildu að stefnandi hætti að nýta tjarnirnar enda tekjur fyrir eigendur aðliggjandi jarða sem veiðiréttarhafa í húfi. Stefndu var jafnframt bannað að tálma för veiðimanna um nánar tilgreindan akveg sem liggur að efstu veiðisvæðum við Eystri-Rangá og Fiská. Kröfu stefnanda um að staðfest yrði lögbann við athöfnum stefndu, er fólu í sér framangreinda háttsemi, var hafnað þar sem talið var að skilyrðum laga til að leggja á lögbann væri ekki fullnægt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. febrúar 2023

E-2577/2022

Heiðardalur ehf (Arnar Heimir Lárusson lögmaður) gegn Búð ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Félagið H ehf. höfðaði mál gegn félaginu B ehf. og krafðist viðurkenningar á því að síðarnefnda félagið ætti ekki atkvæðisrétt í Veiðifélagi Búðardalsár á grundvelli eignarhalds á jörðinni Hvarfsdal. Niðurstaða málsins réðst af mati á því hvort jörðin Hvarfsdalur teldist hafa fullnægt skilyrðum laga til að teljast lögbýli við gildistöku eldri jarðalaga nr. 65/1976, sem er samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga um lax- og silungsveiði nr. 61/2006 forsenda þess að jörð fylgi atkvæðisréttur í veiðifélagi. Við úrlausn málsins var lagt til grundvallar að við þetta mat skyldi líta til skilyrða ábúðarlaga nr. 64/1976 sem tóku gildi á sama tíma og jarðalög nr. 65/1976. Dómurinn komst að þeirri niðurstöðu að Hvarfsdalur hefði uppfyllt þessi skilyrði við það tímamark sem máli skipti og B ehf. nyti því sem eigandi jarðarinnar atkvæðisréttar í veiðifélaginu. Því reyndi ekki á úrlausn um álitaefni varðandi stjórnskipulegt gildi umræddrar reglu 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006.

Landsréttur birt 4. nóvember 2022

256/2021

Veiðifélag Blöndu og Svartár (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður) gegn Lax-á ehf (Ásgeir Þór Árnason lögmaður)

L ehf. leigði veiðirétt á vatnasvæði Blöndu og Svartár frá árinu 2001 til 2019 af V. Eftir lok leigutímans reis ágreiningur annars vegar um uppgjör á skyldu L ehf. til að sleppa gönguseiðum og hins vegar um greiðslu kostnaðar vegna þrifa og viðhalds á veiðihúsum. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að samkvæmt uppgjörssamkomulagi aðila hefði L ehf. verið skylt að afhenda gönguseiði á árunum 2014 til 2016 nema samkomulag lægi fyrir um annað. L ehf. hefði lýst því yfir að hann myndi ekki sleppa þeim seiðum sem út af hefðu staðið og væri honum samkvæmt samningi aðila því skylt að bæta V þá vanefnd með því að greiða honum bætur sem næmu markaðsvirði seiðanna. Var talið sannað að L ehf. hefði átt eftir að sleppa 132.100 seiðum. Þá var V talinn hafa fært fram fullnægjandi sönnur fyrir því að markaðsverð gönguseiðis hefði á þeim tíma verið 125 krónur. Var L ehf. því dæmdur til að greiða V 20.475.500 krónur. L ehf. var á hinn bóginn sýknaður af öðrum fjárkröfum V.

Hæstiréttur birt 26. október 2022

20/2022

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Grímsár og Tunguár (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Ágreiningur aðila laut að því hvort V væri heimilt á grundvelli e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 að selja veiðihús félagsins að Fossási í Borgarbyggð á leigu til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitímabils samkvæmt lögunum í ljósi fyrirmæla 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar um neikvætt félagafrelsi. Í dómi Hæstaréttar var rakið að við mat á því hvort leiga á veiðihúsi V til almenns gisti- og veitingarekstrar utan veiðitímabils teldist nýting og ráðstöfun eigna veiðifélags til skyldrar starfsemi í skilningi e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 væri til þess að líta að þótt sá rekstur sem færi fram í veiðihúsi á veiðitímabili teldist samrýmast markmiðum 1. gr. laga nr. 61/2006 og almennur gisti- og veitingarekstur utan veiðitímabils væri skyldur slíkum rekstri yrði ekki sjálfkrafa dregin sú ályktun þar af að slík starfsemi utan veiðitímabils samrýmdist markmiðum laganna. Að virtum sjónarmiðum um meðalhóf og kröfum sem gera yrði til skýrleika og vandaðs undirbúnings lagaheimilda sem kunni að takmarka stjórnarskrárvarin mannréttindi og því að í e-lið 1. mgr. 37. gr. væri mælt fyrir um hlutverk félags með skylduaðild og heimildir þess til ráðstöfunar á eignum bæri að skýra ákvæðið og beita því með þeim hætti að með skyldri starfsemi væri vísað til verkefna sem samrýmist þeim markmiðum sem skylduaðild að félaginu væri grundvölluð á samkvæmt 1. gr. laganna. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að V hefði ekki sýnt fram á að útleiga veiðihússins utan skilgreinds veiðitímabils til almenns gisti- og veitingarekstrar fæli í sér nýtingu og ráðstöfun á eignum félagsins með sem arðbærustum hætti fyrir félagsmenn og að hún teldist nauðsynleg til þess að félagið gæti náð þeim markmiðum sem skylduaðild að því er ætlað að tryggja. V yrði því ekki á grundvelli e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 talin slík ráðstöfun heimil nema með samþykki allra félagsmanna sinna. Var því fallist á viðurkenningarkröfu áfrýjandans I með nánar tilgreindum hætti. Hins vegar var staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu V af kröfum F ehf.

Landsréttur birt 28. janúar 2022

628/2020

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Grímsár og Tunguár (Guðjón Ármannsson lögmaður)

I var eigandi jarðarinnar Fossatúns í Borgarbyggð en jörðinni fylgdi veiðiréttur í Grímsá. Þá rak hún ferðaþjónustu á jörðinni í nafni F ehf. Ágreiningur reis á milli I og F ehf. annars vegar og V hins vegar um þá ákvörðun V að selja veiðihús félagsins á leigu til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitíma samkvæmt lögum nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. I og F ehf. höfðuðu mál á hendur V og kröfðust viðurkenningar á því að V væri óheimilt að selja veiðihús félagsins á leigu til almenns gisti- og veitingahúsarekstrar utan skilgreinds veiðitímabils samkvæmt lögum nr. 61/2006. Rétturinn tók fram að með dómi Hæstaréttar 13. mars 2014 í máli nr. 676/2013 hefði því verið slegið föstu að ákvörðun veiðifélags um ráðstöfun stangveiði á félagssvæði sínu og samhliða henni ákvörðun um gisti- og veitingarekstur í veiðihúsi á skilgreindum veiðitíma samkvæmt lögum nr. 61/2006 félli ótvírætt innan þeirra marka sem lög settu starfsemi veiðifélaga, sbr. c- og d-lið 1. mgr. 37. gr. laganna. Þá taldi rétturinn að ákvörðun V samræmdist hinum nýja e-lið sömu málsgreinar og væri félaginu heimil að lögum. Þá væri þessi starfsemi í nægjanlegum tengslum við þau verkefni sem V væru falin samkvæmt samþykktum þess. Tók Landsréttur því næst til skoðunar málsástæður I um það hvort heimild e- liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 bryti gegn réttindum hennar samkvæmt 2. mgr. 74. gr. og 72. gr. stjórnarskrárinnar. Landsréttur tók fram að í skylduaðild að veiðifélögum samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 fælist takmörkun á rétti veiðiréttarhafa til þess að skipuleggja veiði fyrir landi sínu auk þess sem ráðstöfun eigna veiðifélaga sem tilheyri veiðiréttarhöfum lúti sérstökum reglum. Af því leiddi að hlutverk veiðifélaga takmarkaðist á hverjum tíma af þeim verkefnum sem löggjafinn gagngert fæli þeim en ótvírætt þyrfti að vera að þau væru í nánu samhengi við tilgang laganna og þau markmið sem skylduaðildinni væri ætlað að tryggja. Ekki væri um það deilt að skylduaðild að veiðifélögum væri í þágu hagsmuna veiðiréttarhafa. Fyrir lægi jafnframt að löng hefð væri fyrir því hér á landi að veiðifélög byggðu veiðihús í tengslum við nýtingu fiskistofna en þar væri veiðimönnum boðið upp á gistingu og veitingar á veiðitíma. Í málinu vægjust annars vegar á hagsmunir veiðiréttarhafa af því að eignum veiðifélags væri ráðstafað á hagkvæman og arðbæran hátt og hins vegar hagsmunir I af því að veiðihús félagsins væri ekki nýtt til samkeppnisrekstrar á sviði gisti- og veitingaþjónustu utan veiðitíma. Ljóst væri að útleiga veiðihúss til gisti- og veitingaþjónustu utan veiðitíma fæli í sér hagkvæma og arðbæra nýtingu eigna sem til hafi verið stofnað á þessum grunni í því skyni að félagsmenn megi njóta arðs af veiðiréttindum sínum. Yrði ákvæði e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 því talið í samræmi við tilgang laganna og þau markmið sem skylduaðild að veiðifélögum væri ætlað að tryggja. Þegar metið væri hvort með ákvæðinu væri gengið lengra en þörf krefur í því skyni að ná markmiðum laganna yrði litið til þess að ef útleiga veiðihúss í eigu veiðifélaga væri bönnuð utan veiðitíma væru eignarréttindi félagsmanna skert umtalsvert. Þótt slík nýting gæti hugsanlega takmarkað arðsemi af samkeppnisrekstri á vegum I yrði ekki talið að hagsmunir hennar væru fyrir borð bornir með þeim hætti að það bryti gegn meginreglu íslenskrar stjórnskipunar um meðalhóf. Yrði því ekki talið að hin umdeilda útleiga veiðihúss V gengi svo nærri félagafrelsi I samkvæmt 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu eða bryti gegn eignarrétti I samkvæmt 72. gr. stjórnarskrárinnar og 1. gr. samningsviðauka nr. 1 við mannréttindasáttmála Evrópu að hún væri V óheimil. Var V sýknað af kröfum I og F ehf.

Héraðsdómur Vesturlands birt 14. október 2020

E-19/2019

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Grímsár og Tunguár (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Veiðifélag sýknað af kröfu um að viðurkennt verði að félaginu hafi verið óheimilt að leigja húsið út til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitímabils skv. lögum um lax- og silungsveiði nr. 61/2006.

Héraðsdómur Suðurlands birt 18. maí 2018

E-72/2018

Ragnhildur Lárusdóttir, Brynjar Ágúst Sigurðsson, Guðrún Þórarinsdóttir og Bryndís Guðmundsdóttir (Vilhjálmur Þ. Á. Vilhjálmsson lögmaður) gegn Ingibjörgu Jóhannesdóttur og Margréti Guðjónsdóttur og Katrínu Jónínu Óskarsdóttur og Eysteini Fjölni Arasyni og Árna Valdimarssyni og Útgerðarfélaginu Hvoli ehf. (Guðjón Ármannsson lögmaður) og Einhyrningi ehf. (Áslaug Árnadóttir lögmaður)

Ekki var fallist á það með stefnendum að óheimilt hefði verið að framselja veiðirétti jarðarinnar Miðhúsa í Eystri-Rangá við sölu á meirihluta jarðarinnar árið 1948.

Hæstiréttur birt 20. apríl 2018

169/2017

Hólsfell ehf (Ragnar Halldór Hall lögmaður) gegn J. Brynjólfsson ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður)

J ehf. höfðaði mál á hendur H ehf. og krafðist þess að viðurkennt yrði að hann ætti sem eigandi jarðarinnar Skógarness veiðirétt í Þverá í Borgarfirði. H ehf. eignaðist jörðina Efra-Nes með afsali á árinu 1998 en ágreiningslaust var að jörðinni fylgdu við söluna veiðiréttindi í Þverá. Árið 2003 var jörðinni skipt í Efra-Nes annars vegar og Efra-Nesland hins vegar sem síðar hlaut heitið Skógarnes. Í skjölum er vörðuðu skiptinguna var ekki getið hvort Skógarnesi fylgdi veiðiréttur í Þverá og í afsölum fyrir jörðinni eftir það var ekki tekið fram hvaða hlunnindi fylgdu henni. Af hálfu H ehf. var því lýst yfir við flutning málsins fyrir Hæstarétti að þegar Efra-Nesi var skipt hefði þar ekki verið stundaður búskapur og var það í samræmi við önnur gögn málsins. Var því ekki talið að jörðin hefði verið landareign í skilningi þágildandi 4. mgr. 2. gr. laga nr. 76/1970 um lax- og silungaveiði. Á þeim tíma hefði því ekkert staðið að lögum í vegi fyrir að unnt væri að skipta Efra-Nesi ásamt tilheyrandi veiðirétti. Þar sem réttur til veiða í Þverá var ekki sérstaklega undanskilinn, hvorki þegar Efra-Nesi var skipt né í afsölum um Skógarnes eftir það, yrði að leggja til grundvallar að sá réttur hefði fylgt jörðinni allt frá upphafi. Var krafa J ehf. því tekin til greina.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 11. apríl 2017

E-4971/2014

Veiðifélag Grenlækjar og Geilar ehf (Björn Líndal hdl) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl) og Skaftárhreppi (Anton Björn Markússon hrl)

Ekki var fallist á að stefnendur hefðu sýnt fram á orskatengsl milli tiltekinn mannvirkja við Skaftá og í Eldhrauni og aukinnar vatnsþurrðar í Grenlæk.

Hæstiréttur birt 30. mars 2017

566/2016

Á eyrunum ehf (Guðjón Ármannsson hrl) gegn Kirkjumálasjóði (Ingi Tryggvason hrl)

Ágreiningur aðila laut að því hvort jörðin Traðir á Snæfellsnesi, sem var í eigu Á ehf., ætti veiðirétt í Staðará eða hvort veiðirétturinn tilheyrði óskipt jörðinni Staðastað í eigu K. Fyrir lá að Traðir og Traðabúð hefðu lengst af verið hjáleigur frá heimajörðinni Staðastað og þær ekki notið annarra hlunninda en þeirra sem sérstaklega hafði verið getið í heimildum, þar á meðal í landamerkjaskrá frá árinu 1884, og hefði réttur til lax- og silungsveiði í Staðará ekki verið á meðal þeirra. Í landskiptum árið 1939 var hjáleigunum skipt út úr Staðastað og þær sameinaðar í eina jörð undir nafninu Traðir. Við skiptin kom í hlut Traða afmarkað ræktarland og engjaland en beitiland í óskiptri sameign með Staðastað. Þá var kveðið á um að veiði í Staðará og reki fyrir landi jarðanna skyldi áfram fylgja Staðastað eins og verið hefði. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með því að beitiland Staðastaðar og Traða skyldi samkvæmt framansögðu vera í óskiptri sameign beggja jarðanna og sameignarlandið náði að Staðará hefði það fyrirkomulag um veiðiréttinn, sem mælt hafði verið fyrir um í landskiptagerðinni 1939, ekki verið í samræmi við ákvæði 1. mgr. 4. gr. þágildandi laga nr. 61/1932 um lax- og silungsveiði um jafnan veiðirétt þeirra, sem land ættu í óskiptri sameign. Þá var vísað til þess að í byggingarbréfi frá árinu 1947, sem umboðsmaður kirkjujarða í Snæfellsnessýslu gaf út til þáverandi ábúanda jarðarinnar Traða og var staðfest og áritað í dóms- og kirkjumálaráðuneytinu, hefði verið kveðið á um að Tröðum fylgdi veiðiréttur í Staðará að sínum hluta í samræmi við ákvæði laga. Talið var að með þessu hefði landeigandi og þar til bærir handhafar ríkisvaldsins fært skipan veiðiréttar í Staðará fyrir sameiginlegu landi jarðanna í lögmætt horf. Að virtum gögnum málsins var ekki séð að á því sameignarfyrirkomulagi hefði síðar verið gerð breyting af hálfu þeirra sem til þess væru bærir og stæði það því óbreytt. Samkvæmt framansögðu var Á ehf. sýknaður af kröfu K um viðurkenningu á því að allur veiðiréttur í Staðará fyrir landi Staðastaðar tilheyrði óskipt þeirri jörð.

Hæstiréttur birt 3. mars 2016

471/2015

Guðmundur Jóhannsson (Ásgeir Þór Árnason hrl) og Edda B. Jónasdóttir (Magnús Óskarsson hrl, 1. prófmál) gegn VALZ ehf (Eiríkur Gunnsteinsson hrl)

V ehf. höfðaði mál þetta og krafðist þess að viðurkennt yrði að landi sínu, Glammastaðalandi, tilheyrði hlutfallslegur veiðiréttur á vatnasvæði Laxár í Leirársveit. Ágreiningur aðila laut að því hvort að jörðinni Glammastaðalandi hefði fylgt veiðiréttur þegar G og E eigendur Glammastaða seldu þá spildu úr landi jarðarinnar með kaupsamningi í febrúar 2000. Samkvæmt afsalinu hafði fylgt með í kaupunum öll þau gæði og gögn sem eignarhlutanum fylgdi og var tekið fram að afsalshafa hafi verið kunnugt um „rétt jarðarinnar í veiðifélagi Laxár í Borgarfjarðarsýslu og eignast hann hlutfallslegan rétt til arðs miðað við stærð eignarhlutans.“ Greindu aðilar meðal annars á um hvort ráðstöfunin hefði brotið í bága við 4. mgr. 2. gr. laga nr. 76/1970 um lax og silungsveiði. Þá deildu aðilar, ef fyrrnefnd ráðstöfun hafði verið heimil, um það hvort samkomulag í júlí 2005 milli G og E og K, fyrri eiganda Glammastaðalands, um að allur veiðiréttur tilheyrði til frambúðar jörð G og E, Glammastaða, hefði verið andstætt fyrrgreindu ákvæði. Samkvæmt gögnum málsins var jörðin Glammastaðir býli og hafði verið búskapur á jörðinni fram til ársins 1949 er hún hefði farið í eyði. Var jörðin því ekki talin landareign í skilningi 4. mgr. 2. gr. laga nr. 76/1970 og að fyrirmæli ákvæðisins, um takmörkun á aðskilnaði veiðiréttar við landareign, hefðu ekki staðið í vegi fyrir að hinn umdeildi veiðiréttur hefði fylgt með í kaupunum árið 2000 né að veiðirétturinn hefði færst aftur undir land G og E með samkomulaginu árið 2005. Voru G og E því sýkn af kröfum V ehf.

Hæstiréttur birt 13. mars 2014

676/2013

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigríður Rut Júlíusdóttir hrl) gegn Veiðifélagi Grímsár, Tunguár (Karl Axelsson hrl) og Veiðifélaginu Hreggnasa ehf (Eiríkur Gunnsteinsson hrl)

I var eigandi jarðarinnar Fossatúns í Borgarbyggð, en jörðinni fylgdi veiðiréttur í Grímsá og var I sem veiðiréttarhafi í ánni félagsmaður í V samkvæmt 2. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. Þá rak hún ferðaþjónustu á jörð sinni í nafni F ehf. Með samningum 1. mars 2007 og 22. apríl 2009 leigði V til VH ehf. um tiltekin tímabil allan rétt til stangveiði í Grímsá og Tunguá á félagssvæði V svo og veiðihús að Fossási. I og F ehf. höfðuðu mál á hendur V og VH ehf. og kröfðust viðurkenningar á því að V hefði verið óheimilt að selja veiðihúsið á leigu til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitíma samkvæmt lögum nr. 61/2006, hvort heldur væri til VH ehf. eða annarra. Töldu I og F ehf. að V væri þetta óheimilt þar sem framangreint samrýmdist ekki lögboðnu hlutverki veiðifélagsins samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 auk þess sem þau töldu að samþykki allra félagsmanna veiðifélags þyrfti að liggja til grundvallar ákvörðun um slíkt. Í niðurstöðu Hæstaréttar var rakið að réttarstaða veiðifélaga væri ekki skilgreind með skýrum hætti í lögum nr. 61/2006 en þó væri ljóst að skipan mála innan þeirra og í skiptum út á við væri með sama hætti og þegar eignarréttindi að tilteknu verðmæti væru í sérstakri sameign. Þar sem reglum laganna sleppti giltu því almennar reglur eignarréttar um sérstaka sameign, en auk þess mætti hafa nokkra hliðsjón af lagaákvæðum um afmarkaða flokka sérstakrar sameignar eins og reglum laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús. Samkvæmt almennum reglum eignarréttar gilti sú meginregla um sérstakra sameign að samþykki allra sameigenda þyrfti til óvenjulegra ráðstafana og ráðstafana sem væru meiriháttar þótt venjulegar gætu talist. Samkvæmt 41. gr. laga nr. 26/1994 giltu sérstakar reglur við ákvarðanatöku um sameiginleg málefni í fjöleignarhúsum og m.a. að samkvæmt A. lið ákvæðisins þarfnaðist ráðstöfun á verulegum hluta sameignar samþykkis allra eigenda þess. Í reglu 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 um að mönnum væri skylt að eiga aðild að veiðifélagi fælist undantekning frá meginreglu 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar að engan mætti skylda til aðildar að félagi. Í þessu fælist jafnframt takmörkun á eignarráðum fasteignareiganda hvað eignarrétt að veiði varðaði. Af þessu leiddi að viðfangsefni veiðifélaga takmarkaðist á hverjum tíma af þeim verkefnum sem löggjafinn fæli þeim og þyrftu þau að vera í nánu samhengi við tilgang laganna og markmið skylduaðildar. Taldi Hæstiréttur að ákvörðun veiðifélags um ráðstöfun stangveiði á félagssvæði sínu og samhliða henni ákvörðun um gisti- og veitingarekstur í veiðihúsi, á skilgreindum veiðitíma samkvæmt lögum nr. 61/2006 félli innan þeirra marka sem lög settu starfsemi veiðifélaga, sbr. c. og d. liði 1. mgr. 37. gr. laganna. Við töku slíkra ákvarðana réði afl atkvæða ef ekki væri á annan veg mælt í lögum eða samþykktum veiðifélags. Á hinn bóginn væri ákvörðun veiðifélags um að selja öðrum veiðihús á leigu til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitíma meiriháttar ákvörðun í skilningi óskráðra reglna eignarréttarins um sérstaka sameign og gilti þá einu hvort hún teldist venjuleg eða óvenjuleg. Til slíkrar ákvörðunar þyrfti því samþykki allra félagsmanna í veiðifélagi. Með vísan til þessa var krafa I á hendur V tekin til greina, en sýknað var af kröfu hennar á hendur VH ehf. sem og kröfu F ehf. á hendur V og VH ehf. sökum aðildarskorts.

Héraðsdómur Vesturlands birt 16. júlí 2010

S-68/2010

Ákæruvaldið (Jón Einarsson fulltrúi) gegn Finni Torfa Hjörleifssyni (Arnar Þór Stefánsson hdl)
Lykilorð: Lax- og silungsveiði.

Ákærði sýknaður af broti gegn reglum nr. 367/2009 um bann við netaveiði göngusilungs við Faxaflóa. Ákærða var hins vegar gerð sekt fyrir brot gegn reglum nr. 261/1996.

Hæstiréttur birt 4. febrúar 2010

88/2009

Gunnar Örn Þorvaldsson, Gréta Björg Jósefsdóttir, Jón Böðvarsson, Þórunn Guðfinna Sveinsdóttir, Skógræktarfélag Íslands, Skógræktarfélag V-Húnvetninga, Böðvar Sigvaldason, Böðvar Sigvaldi Böðvarsson, Karl Guðmundsson, Stefán Einar Böðvarsson og Gunnlaugur Frosti Guðmundsson (Jóhannes Karl Sveinsson hrl) gegn Veiðifélagi Miðfirðinga (Ásgeir Þór Árnason hrl, Jón Höskuldsson hrl, Jón Egilsson hdl, Karl Axelsson hrl, Stefán Ólafsson hrl, Óttar Yngvarsson hrl, Helga Melkorka Óttarsdóttir hdl)

G o. fl. höfðuðu mál vegna sex jarða, sem eru nyrst á félagssvæði Veiðifélags Miðfirðinga, og kröfðust þess að arðskrá félagsins yrði felld úr gildi. Veiðifélagið fékk dómkvadda tvo menn í september 2002 til að gera nýja arðskrá fyrir félagið. Að fenginni þeirri niðurstöðu leituðu nokkrir af aðilum málsins yfirmats, sem var lokið í júlí 2006. Í yfirmatinu féllu í hlut jarðanna, sem G o. fl. komu fram fyrir, samtals 70,7 af 1000 einingum við úthlutun arðs af veiði. G o .fl. töldu annars vegar að aðferð yfirmatsmanna við mat á aðstöðu til netaveiða fyrir landi jarðanna sex hefði ekki verið í samræmi við ákvæði þágildandi laga nr. 76/1970 um lax- og silungsveiði og hins vegar að tveir af þremur yfirmatsmönnum hefðu verið vanhæfir til matsstarfa. Talið var að þótt matsmennirnir væru eigendur að jörðum, sem fylgdi réttur til veiði í Grímsá og Reykjadalsá, væri fjarstæða að þeir gætu af þessum sökum talist vanhæfir til að standa að arðskrá fyrir félagssvæði Veiðifélags Miðfjarðar. Þá var ekki fallist á með G o. fl. að einn yfirmatsmaðurinn hefði í störfum fyrir annað veiðifélag látið uppi afstöðu sem með réttu gæfi tilefni til að draga í efa óhlutdrægni hans við gerð arðskrár fyrir Veiðifélag Miðfjarðar. Loks var talið að þótt í 1. mgr. 56. gr. laga nr. 76/1970 hefði án tæmandi talningar verið greint frá helstu þáttum, sem tekið skyldi mið af við gerð arðskrár fyrir félagssvæði veiðifélags, hefði öll frekari ákvörðun í þeim efnum verið háð mati stjórnvalds, þegar beita þurfti yfirmati til að koma á slíkri arðskrá. Var hvorki litið svo á að arðskrá samkvæmt yfirmatinu væri reist á ólögmætum né ómálefnalegum sjónarmiðum. Við svo búið væri ekki á færi dómstóla að taka til endurskoðunar forsendur, sem færðar höfðu verið fyrir niðurstöðu yfirmats. Var því ekki fallist á kröfu G o. fl.

Hæstiréttur birt 30. apríl 2009

556/2008

Ragnar Valur Björgvinsson og Sigríður Harðardóttir (Karl Axelsson hrl) gegn Hreggviði Hermannssyni, Lax-, silungsveiði. Veiðiréttur. Sameign. Skaðabætur, R, S, H áttu, þrjár jarðir í samfelldri röð að Hvítá, fylgdu jörðunum veiðiréttindi. Ríkti, lengst af samkomulag á milli þeirra um að skipta þessum heimildum á þann hátt, að þær tækju til veiða fyrir landi þeirra allra í senn. Frá veiðitímabilinu, 2006 leit H hins vegar svo á að sér væri frjálst að ráðstafa veiði fyrir sínu, landi án samstarfs við R, S. Töldu R, S að H hafi með þessu meinað þeim að, nýta veiðiréttindi sín, meðal annars með því að ráðstafa veiði sem þau hafi átt, að ráða yfir. Kröfðu þau H um skaðabætur sem svöruðu til missis tekna af sölu, veiðileyfa árin 2006, 2007. Talið var að hver maður ætti rétt til veiða fyrir, landi sínu, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga um lax-, silungsveiði. Sameiginlegt, skipulag á veiðum væri háð samkomulagi. Tækist það ekki væri hverjum, einum, frjálst að ráðstafa veiði fyrir sínu landi án afskipta hinna. Þá var það, fyrirkomulag að veiðifélagið hafi um árabil úthlutað jörðunum þremur í einu, lagi veiðiheimildum ekki talið hafa myndað með því einu sameign um þessi veiðiréttindi, ekki lægi fyrir að önnur stoð gæti verið fyrir slíkri skipan. Væri samstarf (Stefán Geir Þórisson hrl) og eigenda jarðanna ekki óhjákvæmilegt til að koma við nýtingu veiðiréttindanna (Ingimar Ingimarsson hdl)

R, S og H áttu þrjár jarðir í samfelldri röð að Hvítá og fylgdu jörðunum veiðiréttindi. Ríkti lengst af samkomulag á milli þeirra um að skipta þessum heimildum á þann hátt að þær tækju til veiða fyrir landi þeirra allra í senn. Frá veiðitímabilinu 2006 leit H hins vegar svo á að sér væri frjálst að ráðstafa veiði fyrir sínu landi án samstarfs við R og S. Töldu R og S að H hafi með þessu meinað þeim að nýta veiðiréttindi sín, meðal annars með því að ráðstafa veiði sem þau hafi átt að ráða yfir. Kröfðu þau H um skaðabætur sem svöruðu til missis tekna af sölu veiðileyfa árin 2006 og 2007. Talið var að hver maður ætti rétt til veiða fyrir landi sínu, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga um lax- og silungsveiði. Sameiginlegt skipulag á veiðum væri háð samkomulagi. Tækist það ekki væri hverjum og einum frjálst að ráðstafa veiði fyrir sínu landi án afskipta hinna. Þá var það fyrirkomulag að veiðifélagið hafi um árabil úthlutað jörðunum þremur í einu lagi veiðiheimildum ekki talið hafa myndað með því einu sameign um þessi veiðiréttindi og ekki lægi fyrir að önnur stoð gæti verið fyrir slíkri skipan. Væri samstarf eigenda jarðanna ekki óhjákvæmilegt til að koma við nýtingu veiðiréttindanna. Var í málinu talið ósannað að H hafi á árunum 2006 og 2007 fénýtt sér veiðiréttindi sem að réttu lagi tilheyrðu R og S. Var H því sýknaður af kröfum R og S.

Héraðsdómur Suðurlands birt 6. apríl 2009

E-83/2008

Skógræktarfélag Rangæinga (Guðjón Ármannsson hdl) gegn db. og Bergsteins Gizurarsonar (Guðmundur Óli Björgvinsson hrl) og Lúðvík Gizurarsyni og Jóni og Benediktssyni og Svölu og Jónsdóttur og Jónshúsum og ehf. og Félagsvelli og ehf. og Ingvari og Þorsteinssyni (Ólafur Eiríksson hrl)

Stefnandi krafðist þess að viðurkennt yrði að hann ætti sem eigandi jarðarinnar Kotvallar í Rangárþingi eystra veiðirétt í Eystri Rangá og Fiská. Sýkna.

Héraðsdómur Norðurlands vestra birt 24. nóvember 2008

E-31/2007

Gunnar, Örn Þorvaldsson, Gréta, Björg Jósefsdóttir, Jón, Böðvarsson, Friðrik, Böðvarsson, Skógræktarfélag, Íslands, Skógræktarfélag, V-Húnvetninga, Böðvar, Sigvaldason, Böðvar, Sigvaldi Böðvarsson, Karl, Guðmundsson, Stefán, Einar Böðvarsson, Gunnlaugur og Frosti Guðmundsson (Jörundur Gauksson hdl) gegn Veiðifélagi Miðfirðinga (Ásgeir Þór Árnason hrl, Jón Höskuldsson hrl, Stefán Ólafsson hrl, Bjarni Stefánsson, Stefán Geir Þórisson hrl, Karl Axelsson hrl, Óttar Yngvason hrl)

Kröfu stefnenda um ógildingu arðskrár fyrir Veiðifélag Miðfirðinga hafnað.

Héraðsdómur Vesturlands birt 30. janúar 2008

S-285/2007

Ákæruvaldið (Jón Einarsson fulltrúi) gegn Agli Vilhjálmi Sigurðssyni, Guðmundi Kolbeini Vikar og Erni Guðjónssyni (Ingi Tryggvason hdl)
Lykilorð: Lax- og silungsveiði.

3 menn sakfelldir fyrir brot á lögum um lax- og silungsveiði með því að leggja net í Hítarvatn.

Héraðsdómur Vestfjarða birt 8. janúar 2007

S-17/2006

Ákæruvaldið (Þórólfur Halldórsson lögreglustjóri) gegn Arney Huld Guðmundsdóttur (Jóhannes Albert Sævarsson hrl)

Kona ákærð fyrir nokkur veiðilagabrot. Ákærða var sakfelld fyrir að hafa lagt net á friðunartíma og dæmd til greiðslu sektar og til að sæta upptöku neta og afla. Ákærða var hins vegar sýknuð af öðrum ákæruatriðum.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 27. nóvember 2006

S-370/2006

Ákæruvaldið (Eyþór Þorbergsson fulltrúi) gegn X
Lykilorð: Lax- og silungsveiði.

Karlmaður dæmdur til greiðslu sektar fyrir brot á lögum um lax- og silungsveiði

Hæstiréttur birt 18. júní 1999

451/1998

Óttar Yngvason og Oddný Kristinsdóttir (Karl Axelsson hrl) gegn Eyja- (Jóhann H. Níelsson hrl) og Miklaholtshreppi (Lilja Jónasdóttir hdl)
Málaflokkur: Skattaréttur

Laxveiðiá og vatn höfðu verið skilin frá aðliggjandi jörðum á meðan slíkt var enn heimilt og voru því metin sem sérstakar fasteignir. Deilt var um hvort rétt væri að miða álagningu fasteignaskatts við það álagningarhlutfall sem notað var m.a. við álagningu á erfðafestulöndum og jarðeignum sem ekki voru nýtt til annars en landbúnaðar, eða hvort beita ætti öðru og hærra hlutfalli. Með vísan til þess, að sambærilegar eignir væru almennt skattlagðar með þessu lægra hlutfalli, var fallist á með eigendum jarðanna að þeir skyldu einnig greiða fasteignaskatt, sem miðaður væri við það. Voru því kröfur þeirra um endurgreiðslu oftekins fasteignaskatts teknar til greina að því marki, sem þær voru ófyrndar.

Hæstiréttur birt 18. júní 1999

450/1998

Óttar Yngvason og Oddný Kristinsdóttir (Karl Axelsson hrl) gegn Kolbeinsstaðahreppi (Jóhann H. Níelsson hrl, Lilja Jónasdóttir hdl)
Málaflokkur: Skattaréttur

Laxveiðiá og vatn höfðu verið skilin frá aðliggjandi jörðum á meðan slíkt var enn heimilt og voru því metin sem sérstakar fasteignir. Deilt var um hvort rétt væri að miða álagningu fasteignaskatts við það álagningarhlutfall sem notað var m.a. við álagningu á erfðafestulöndum og jarðeignum sem ekki voru nýtt til annars en landbúnaðar, eða hvort beita ætti öðru og hærra hlutfalli. Með vísan til þess, að sambærilegar eignir væru almennt skattlagðar með þessu lægra hlutfalli, var fallist á með eigendum jarðanna að þeir skyldu einnig greiða fasteignaskatt, sem miðaður væri við það. Voru því kröfur þeirra um endurgreiðslu oftekins fasteignaskatts teknar til greina.

Hæstiréttur birt 11. febrúar 1999

263/1998

Dánarbú Jakobs Jónssonar og Þorleifur Jónsson (Magnús Thoroddsen hrl) gegn Þóri Guðmundssyni, Maríu Guðmundsdóttur, Daníel Jóni Guðmundssyni, Ásdísi Guðmundsdóttur, Auði Guðmundsdóttur, Hreiðari Vilhjálmssyni og Magnúsi Jóhannessyni (Karl Axelsson hrl)

Jörðin Litli-Langidalur var frá árinu 1932 talin til tveggja matshluta í fasteignamati, Litla-Langadal fremri og Litla-Langadal ytri. Í fasteignamati árið 1970 var jörðin þó metin sem einn hluti en því mati var breytt með millimati ári síðar. Eigandi Litla-Langadals, J, afsalaði bróður sínum Þ, Litla-Langadal fremri 1984. Veiðifélag hafði verið stofnað árið 1970 í kjölfar gildistöku laga nr. 76/1970 um lax- og silungsveiði. Í veiðifélaginu reis upp ágreiningur um það hvort líta bæri á Litla-Langadal sem eitt eða tvö lögbýli og þar með hvort jörðinni bæri eitt eða tvö atkvæði í veiðifélaginu. Að virtri löggjöf um landbúnaðarmálefni þar sem hugtakið lögbýli var skilgreint var ekki talið að fasteignamat jarðar leiddi umsvifalaust til þess að litið yrði á hana sem lögbýli. Verðmat í fasteignamati væri aðeins einn þáttur þess að jörð yrði talin lögbýli í merkingu ábúðarlaga og laga um lax- og silungsveiði. Ekkert þótti fram komið um að Litli-Langidalur fremri hefði eftir 1941 fullnægt skilyrðum ábúðarlaga til þess að teljast lögbýli. A.m.k. hefðu J og Þ ekki sýnt fram á að svo hefði verið við stofnun veiðifélagsins árið 1970. Hefði Litli-Langidalur þannig verið eitt lögbýli, bæði í reynd og samkvæmt því fasteignamati, sem þá gilti. Tekið var fram að reglur um atkvæðisrétt í veiðifélagi væru ófrávíkjanlegar og engu skipti hvort félagar hefðu samþykkt aðra skipan á atkvæðisrétti. Þá þóttu málshöfðunarfrestir samkvæmt lax- og silungsveiðilögum og jarðalögum ekki koma til álita við úrlausn málsins. Var niðurstaða héraðsdóms um að jörðinni Litla-Langadal bæri aðeins eitt atkvæði staðfest.