Í málinu var deilt um það hvort ákvörðun um uppsögn L og G úr starfi hjá D ehf. og innlausn eignarhluta þeirra í D&T sf. hefði verið í samræmi við ákvæði laga nr. 50/2007 um sameignarfélög og þá félagssamninga sem lágu samstarfi eigenda D ehf. til grundvallar. Aðalkröfur L og G voru reistar á því að ákvörðun um uppsögn hefði verið ólögmæt og þar sem ekkert lægi fyrir um að eignarhlutir þeirra í D&T sf. hefðu verið innleystir með lögmætum hætti yrði að líta svo á að þeir hefðu átt rétt til hlutdeildar í hagnaði D&T sf. rekstrarárin 2017/2018 til 2020/2021 eins og þeir hefðu verið eigendur í félaginu til 62 ára aldurs. Byggðu L og G á því að ákvörðun um uppsögn og samhliða yfirlýsing um innlausn hefði ekki verið tekin á réttum vettvangi og forstjóra D ehf. hefði skort umboð til að taka hana. L og G settu þá fram varakröfur ef talið yrði að eignarhlutir þeirra í D&T sf. hefðu verið innleystir áður en þeir náðu 62 ára aldri. Byggðu L og G á því að þeir ættu rétt til nánar tiltekinna hlutdeilda í úthlutuðum hagnaði og í hagnaði sem haldið hafði verið eftir í félögunum vegna tímabilsins frá lokum rekstrarársins 2016/2017 og fram að innlausn. Þá byggðu L og G jafnframt á því að ólögmæt brottvikning þeirra úr D&T sf. hefði valdið þeim tjóni sem D&T sf. bæri ábyrgð á. Með dómi héraðsdóms var fallist á að D&T sf. bæri að greiða L og G hvorum um sig hluta af varakröfum þeirra með nánar tilgreindum vöxtum vegna hlutdeildar þeirra í hagnaði félagsins rekstrarárin 2017/2018 og 2018/2019 fram að innlausn 30. júní 2018. Var öðrum þáttum varakrafna L og G hafnað og þá voru D&T sf. og D ehf. sýknaðir af kröfu um greiðslu miskabóta. Um aðalkröfur L og G kom fram í dómi Landsréttar að við uppsögn L og G yrði ekki aðeins að horfa til ráðningarsamninga þeirra heldur einnig svokallaðs hluthafasamnings og NWE-sameignarfélagssamnings. Rakin voru ákvæði þessara samninga og komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ákvörðun D ehf. um uppsögn L og G hefði verið lögmæt. Þá hefðu L og G ekki nýtt sér heimild ákvæðis í ráðningarsamningum til að kalla saman meðeigendafund til að fjalla um uppsögnina. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að hafna aðalkröfum L og G því staðfest. Um varakröfur L og G og kröfur um miskabætur kom fram að með hinum áfrýjaða dómi hefði verið fallist á að L og G ættu rétt á hlutdeild í hagnaði D&T sf. fyrir rekstrarárin 2017/2018 og 2018/2019 samkvæmt fyrsta þætti varakrafna þeirra. Fyrir lá að D&T sf. hefði gert upp skuld sína við L og G og var talið að félagið hefði fyrir sitt leyti sætt sig við niðurstöðu héraðsdóms um fyrsta þátt varakrafna L og G. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um að hafna öðrum þætti varakrafna L og G og kröfu um miskabætur. Þá var þriðja þætti varakrafna L og G hafnað með sömu rökum og hafnað var aðalkröfu þeirra, enda byggðu kröfurnar í grunninn á þeim rökum að innlausn L og G hefði verið ólögmæt. Með vísan til alls framangreinds var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.
Málsaðilar áttu saman einkahlutafélag. Stefnandi fór með 5% hlut en stefnda 95% hlut. Stefnandi hafði krafist innlausnar, þ.e. að stefnda myndi leysa til sín eignarhlut stefnanda í félaginu. Stefnda mótmælti ekki innlausnarskyldu en aðila greindi á um dráttarvexti og kostnað. Stefndu var gert að greiða stefnanda dráttarvexti af innlausnarverði frá því er matsgerð dómkvaddra matsmanna var kynnt stefndu. Þá var stefndu gert að greiða stefnanda málskostnað, þ.e. kostnað af vinnu dómkvaddra matsmanna við ákvörðun innlausnarverðs auk lögmannskostnaðar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni H um dómkvaðningu matsmanns á grundvelli laga nr. 134/1994 um einkahlutafélög. Í úrskurði Landsréttar kom fram að H gæti krafist þess á grundvelli 18. gr. laga nr. 138/1994 að K innleysti hluti hans í félaginu S ehf. og að um þá kröfu giltu ákvæði 4. mgr. 14. gr. og 2. málsliðar 3. mgr. 16. gr. sömu laga, eftir því sem við gæti átt. Þar sem ekki væri kveðið á um reikningsgrundvöll kaupverðs hlutanna í samþykktum félagsins og ekki hefði náðst samkomulag milli málsaðila um verðið skyldi það ákveðið af dómkvöddum matsmönnum, sbr. fyrri málslið 4. mgr. 14. gr. laga nr. 138/1994. Í matsbeiðni H væri óskað eftir því að dómkvaddur yrði „sérfróður og óvilhallur matsmaður“ en samkvæmt því lægi fyrir að beiðnin samræmdist ekki þeim áskilnaði 4. mgr. 14. gr. laganna að dómkvaddir yrðu matsmenn til að framkvæma matið. Gæti fyrirhuguð matsgerð því ekki orðið grundvöllur innlausnar samkvæmt 18. gr. laganna, sbr. 4. mgr. 14. gr. og 2. málslið 3. mgr. 16. gr. þeirra. Þá væri til þess að líta að H gæti ekki í matsbeiðni sem reist væri á síðastnefndu ákvæði gefið sérstök fyrirmæli, svo sem gert væri í matsbeiðni, um hvernig matsmenn skyldu haga framkvæmd þess en um það færi eftir almennum fyrirmælum IX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Hlutafélaginu H gert að innleysa hlutabréf E í félaginu.
Hlutafélaginu H gert að innleysa hlutabréf P í félaginu.
Hlutafélaginu H gert að innleysa hlutabréf M í félaginu.
Samþykkt krafa hluthafa í einkahlutafélagi um að félaginu skyldi slitið vegna ótilhlýðilegra ráðstafana annarra hluthafa sem gerðar voru af ásetningi og bitnuðu á hagsmunum viðkomandi hluthafa.
Með dómi var ógilt að kröfu eins hluthafa, ákvörðun aðalfundar einkahlutafélags um hækkun hlutafjár og afnám ákvæða um forkaupsrétt hluthafa úr samþykktum félagsins.
Krafist var slita á einkahlutafélagi. Kröfunni vísað frá þar sem stefnandi var ekki talinn eiga lengur lögvarða hagsmuni í málinu þar sem hann var ekki lengur hluthafi í félaginu vegna innlausnar annars hluthafa.
Krafist var ógildingar á tveimur samþykktum á aðalfundi einkahlutafélags er vörðuðu hækkun hlutafjár og forkaupsrétt. Málinu vísað frá þar sem stefnandi var ekki talinn eiga lögvarða hagsmuni í málinu þar sem hann væri ekki lengur hluthafi.
Í nóvember 2004 gerði húsnæðissamvinnufélagið B hsf. áætlun við R um kaup á búseturétti í parhúsi. Í febrúar 2006 gerðu aðilarnir svo búsetusamning. Samningurinn var óuppsegjanlegur af hálfu B hsf. en R var heimilt að segja honum upp með sex mánaða fyrirvara. Þá var tiltekið í samþykktum B hsf. að félaginu væri skylt að endurgreiða R búseturéttargjaldið við uppsögn samningsins. Aðilar gerðu nýjan búsetusamning í júní 2008 og samkvæmt honum féll niður réttur til að „segja upp búsetusamningi og fá endurgreitt búseturéttargjald.“ Þá var tiltekið að samningurinn væri ótímabundinn og óuppsegjanlegur af hálfu beggja aðila. Samþykktum B hsf. hafði verið breytt í samræmi við framangreint í júní 2006. R sagði upp búsetusamningnum með bréfi til B hsf. í september 2011. Í málinu krafðist R endurgreiðslu á búseturéttargjaldinu og kostnaði vegna hita og rafmagns úr hendi B hsf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki yrði talið að með hinum nýja búsetusamningi hefði R sagt upp eldri samningi sínum og ætti á grundvelli hans rétt á endurgreiðslu búseturéttargjaldsins. Þá var tiltekið að með hliðsjón af orðalagi laga nr. 66/2003 um húsnæðissamvinnufélög yrðu þau skýrð þannig að felld hefði verið niður afdráttarlaus skylda til innlausnar B hsf. á búseturétti sem kveðið hefði verið á um í eldri lögum. Einnig kom fram að R hefði með engu móti leitt í ljós að samningarnir ættu að verða ógiltir samkvæmt 31. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga né að það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju samkvæmt 1. mgr. 36. gr. þeirra laga að bera þá fyrir sig. Loks var talið að þótt fallist hefði verið á með R að henni hefði verið heimilt að segja upp búsetusamningi samkvæmt 1. mgr. 20. gr. laga nr. 66/2003 þá hefði verið tekið fram í samningi aðila að búseturéttarhafi greiddi sjálfur hita- og rafmagnskostnað í búsetuíbúð ef sérmælir fylgdi henni. Var B hsf. sýknað af kröfum R.
Í febrúar 2008 gerði húsnæðissamvinnufélagið B hsf. áætlun við E um kaup á búseturétti í íbúð. Í ágúst sama ár gerðu aðilarnir svo búsetusamning. Samningurinn var ótímabundinn og óuppsegjanlegur af hálfu aðila. E var hinsvegar heimilt að selja búseturéttinn eftir nánari ákvæðum samningsins. Í samþykktum B hsf. kom fram að ekki hvíldi skylda á félaginu til að kaupa til baka eða innleysa búseturétt sem félagið hefði ráðstafað til félagsmanna. E sagði upp búsetusamningnum með bréfi til B hsf. í desember 2011. Í málinu krafðist E endurgreiðslu á búseturéttargjaldinu. Í dómi Hæstaréttar var tiltekið að með hliðsjón af orðalagi laga nr. 66/2003 um húsnæðissamvinnufélög yrðu þau skýrð þannig að felld hefði verið niður afdráttarlaus skylda til innlausnar B hsf. á búseturétti sem kveðið hefði verið á um í eldri lögum. Þá kom fram að E hefði með engu móti leitt í ljós að samningarnir ættu að verða ógiltir samkvæmt 31. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga né að það yrði talið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju samkvæmt 1. mgr. 36. gr. þeirra laga að bera þá fyrir sig. Var B hsf. sýknað af kröfum E.
X var ákærður fyrir sifskapar- og frelsissviptingarbrot með því að hafa með ofbeldi veist að stúlkunni A, sem þá var tíu ára, og ekið með hana á afvikinn stað. Þá var hann einnig ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa meðan á framangreindri frelsissviptingu stóð meðal annars þuklað á líkama hennar, látið hana snerta getnaðarlim sinn og fróa sér, látið hana hafa við sig munnmök og sett fingur sinn í kynfæri hennar og endaþarm. X var sakfelldur fyrir brot gegn 193. gr., 1. mgr. 194. gr., 1. og 2. mgr. 202. gr., 1. mgr. 210. gr. a. og 1. mgr. 226. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot X þótti þaulskipulagt og brotavilji hans styrkur og einbeittur, auk þess sem það beindist að varnarlausu barni sem átti sér einskis ills von og varði í rúmar tvær klukkustundir. Var X dæmdur í 10 ára fangelsi jafnframt því sem honum var gert að greiða A 4.000.000 krónur í skaðabætur auk vaxta.
Stefndi var dæmdur til að greiða stefnanda innlausnarverð á hlutum í stefnda, byggt á núvirtu meðaltals sjóðstreymi án tillits til vaxtaberandi langtímaskulda.
H ses. átti hlutdeildarskírteini í fjárfestingarsjóði sem L hf. annaðist rekstur á en LÍ hf. hafði vörslur og umsjón með eignum sjóðsins. Að morgni 6. október 2008 fór H ses. þess á leit með tölvupósti til LÍ hf. að hlutdeildarskírteini hans yrðu seld og andvirði þeirra lagt inn á innlánsreikning. Síðar sama dag sendi starfsmaður LÍ hf., með tölvubréfi, staðfestingu á því að beiðni H ses. hefði verið skráð og fylgdi tölvubréfinu bráðabirgðakvittun vegna innlausnarinnar. L hf. tók þá ákvörðun að morgni 6. október að fresta ótímabundið innlausn hlutdeildarskírteina þeim sjóði sem H ses. hafði fjárfest í og var ákvörðunin í kjölfarið send Fjármálaeftirlitinu og kynnt opinberlega. Hæstiréttur vísaði til þess að þegar ákvörðun L hf. hefði verið tekin hefði ekki farið fram innlausn á hlutdeildarskírteinum H ses. samkvæmt beiðni þar um. Væri H ses. því bundinn af ákvörðuninni. Þá hefði innlausn ekki farið fram við það eitt að H ses. hefði fengið bráðabirgðakvittun vegna fyrirhugaðrar innlausnar þegar viðskipti hæfust aftur með skírteini í sjóðnum. Samkvæmt þessu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu L hf.
Kröfu um ómerkingu samþykkta aðalfunda á ársreikningum einkahlutafélags hafnað.
Með nýju aðalskipulagi, sem samþykkt var á árinu 2007, var flugvöllurinn á Ó felldur út af skipulagi en H hafði á árinu 1987 fengið leyfi til byggingar flugskýlis við flugvöllinn. Í málinu krafðist H þess að F leysti til sín flugskýlið og greiddi honum innlausnarverð sem byggði á matsgerð dómkvadds matsmanns. Féllst Hæstiréttur á kröfu H um að F innleysti flugskýlið þar sem breytt skipulag væri ástæða þess að H gæti ekki lengur nýtt það eins og hann ætlaði þegar hann byggði það og breytingin væri til þess fallin að rýra verðgildi flugskýlisins. Á hinn bóginn var hafnað kröfu H um að F væri gert skylt að greiða honum innlausnarverð á grundvelli matsgerðar þar sem sú krafa væri ekki í samræmi við ákvæði 3. mgr. 33. gr. þágildandi skipulagslaga nr. 73/1997 um skyldu matsnefndar eignarnámsbóta til að ákveða kaupverð.
S átti hlutdeildarskírteini í fjárfestingarsjóði sem L hf. annaðist rekstur á en LÍ hf. hafði vörslur og umsjón með eignum sjóðsins. Að kvöldi 5. október 2008 sendi S verðbréfamiðlara sínum í LÍ hf. fyrirmæli með tölvupósti um innlausn allra hlutdeildarskírteina sinna í sjóðnum en þegar líða tók á 6. október bárust S upplýsingar um að það hefði ekki verið gert. Sama dag tók L hf. þá ákvörðun að fresta innlausn hlutdeildarskírteina í öllum sjóðum félagsins. S byggði málatilbúnað sinn á því að hann hefði gefið fyrirmæli um innlausn hlutdeildarskírteinanna áður en ákvörðun L hf. um að fresta innlausn varð bindandi. Taldi Hæstiréttur að gildistaka ákvörðunar um frestun innlausnar hlutdeildarskírteina væri ekki bundin undanfarandi kynningu. Þá var ekki talið að sá dráttur hafi orðið á að ákvörðunin væri tilkynnt Fjármálaeftirlitinu og auglýst að það gæti haft áhrif á gildi hennar. L hf. hafi því ekki verið skylt að innleysa skírteinin 6. október 2008. Samkvæmt þessu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu L hf.
Hjörtur Þór Hauksson gegn
Fjallabyggð, kveðinn og upp svohljóðandi
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um að honum yrði gert skylt að innleysa flugskýli á flugvellinum á Ólafsfirði, sem hafði verið aflagður. Ennfremur sýknaður af varakröfu um skaðabætur vegna þess að flugskýlið nýttist ekki sem slíkt, eftir að flugvöllurinn var lagður niður.
Hvorki var talið að stefnandi hefði sýnt né sannað að stefndi hefði með saknæmum eða gáleysislegum hætti valdið stefnanda tjóni.
Í málinu kröfðust T og H þess aðallega að sveitarfélaginu V yrði gert að leysa til sín fasteign þeirra að R á grundvelli 33. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og til vara að viðurkennt yrði að „föst búseta til íbúðar“ væri heimil að R. Byggðu þau meðal annars á því að eftir kaup þeirra á eigninni hefði aðalskipulagi í V, sem tók meðal annars til landnotkunar í R, verið breytt á þann hátt að hús þeirra teldist orðið frístundarhús. Samkvæmt 1. og 2. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1990 um lögheimili, eins og þeim var breytt með lögum nr. 149/2006, leiddi framangreint til þess að lögheimili fengist ekki skráð að R. Talið var að þar sem umrædd eign T og H hefði aldrei verið samþykkt sem íbúðarhúsnæði hefði nýtt aðalskipulag V engu breytt um leyfða notkun hússins og þau því ekki orðið fyrir tjóni við gildistöku breytinga á skipulaginu. Var kröfu þeirra um innlausn samkvæmt 33. gr. laga nr. 73/1997 því hafnað. Hvað varðaði kröfur T og H um viðurkenningu á því að föst búseta til íbúðar væri heimil á eign þeirra kemur fram í dómi Hæstaréttar að ekki yrði annað ráðið af gögnum málsins en að T og H hefðu við höfðun málsins átt fasta búsetu í húsinu í skilningi 1. og 2. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1990 og að lögheimili þeirra hafi verið þar skráð því til samræmis. Þótt þau flyttu af eigninni stæðu lög ekki gegn því að þau tækju þar aftur upp fasta búsetu. Á hinn bóginn gæti ákvæði til bráðabirgða við lög nr. 21/1990, sbr. 2. gr. laga nr. 149/2006, komið í veg fyrir að T og H fengju á þeim grundvelli skráð þar lögheimili. Dómkrafa þeirra að þessu leyti sneri ekki að lögheimili þeirra eftir orðanna hljóðan. Ekkert lægi fyrir um að V hefði lagst gegn búsetu þeirra eða annarra í húsinu eða vefengt á annan hátt að þeim væri heimilt að eiga þar bústað, enda ætti ákvörðun um slíkt ekki undir V að lögum. Að þessu virtu yrði ekki séð hvaða lögvarða hagsmuni T og H gætu haft af því að felldur yrði efnisdómur á þessa dómkröfu og var henni því að af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.
Í málinu kröfðust stefnendur þess að ákvörðun stefnda, sveitarfélagsins V, um að hafna kröfu þeirra um að stefndi leysti til sín fasteign þeirra í H yrði felld úr gildi og að stefnda yrði gert skylt að innleysa eignina í samræmi við 33. gr. skipulags- og byggingarlaga. Til vara kröfðust stefnendur þess að viðurkennt yrði að föst búseta til íbúðar væri heimil í fasteigninni. Stefndi var sýknaður af öllum kröfum stefnenda í málinu.
Landbúnaðarráðherra heimilaði 10. júlí 2001 innlausn á hluta eigna GB og bræðra hans í jörðinni G. Matsnefnd eignarnámsbóta framkvæmdi 9. maí 2002 mat á þeim eignum sem innlausnin náði til. GB sætti sig ekki við niðurstöðu nefndarinnar og óskaði eftir því að dómkvaddir yrðu tveir matsmenn til að meta þær eignir sem matsnefndin hafði áður metið, auk ákveðinna atriða sem nefndin hafði ekki úrskurðað um. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, sagði að krafa GB hefði orðið til við uppkvaðningu úrskurðar matsnefndar eignarnámsbóta 9. maí 2002. Hefði GB því verið rétt að óska þess við hina dómkvöddu matsmenn að þeir mætu eignarhluta hans á verðlagi þess árs en ekki ársins 2005. Þar sem ekkert var tekið tillit til þessa í matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna var það mat dómsins að GB hefði ekki tekist að hnekkja mati matsnefndar eignarnámsbóta með matsgjörðinni. Þá var hvorki fallist á kröfu GB um hlut í beingreiðslum greiðslumarks mjólkur né beingreiðslum fullvirðisréttar í kindakjöti þar sem GB hafði hvorki stundað mjólkur- né kindakjötsframleiðslu svo sem áskilið er í lögum nr. 99/1993. Þá var hvorki fallist á kröfu GB um bætur vegna kostnaðar við að koma hluta hans í íbúð í upprunalegt horf né bætur vegna tapaðra afnota af séreignaríbúð GB 7 ár aftur í tímann. Hins vegar var fallist á kröfu GB um hlutdeild í ærgildum fullvirðisréttar í kindakjöti.
Landbúnaðarráðherra heimilaði 10. júlí 2001 innlausn á hluta eigna J og bræðra hans í jörðinni G. Matsnefnd eignarnámsbóta framkvæmdi 9. maí 2002 mat á þeim eignum sem innlausnin náði til. J sætti sig ekki við niðurstöðu nefndarinnar og óskaði eftir því að dómkvaddir yrðu tveir matsmenn til að meta þær eignir sem matsnefndin hafði áður metið, auk ákveðinna atriða sem nefndin hafði ekki úrskurðað um. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, sagði að krafa J hefði orðið til við uppkvaðningu úrskurðar matsnefndar eignarnámsbóta 9. maí 2002. Hefði J því verið rétt að óska þess við hina dómkvöddu matsmenn að þeir mætu eignarhluta hans á verðlagi þess árs en ekki ársins 2005. Þar sem ekkert var tekið tillit til þessa í matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna var það mat dómsins að J hefði ekki tekist að hnekkja mati matsnefndar eignarnámsbóta með matsgjörðinni. Þá var hvorki fallist á kröfu J um hlut í beingreiðslum greiðslumarks mjólkur né beingreiðslum fullvirðisréttar í kindakjöti þar sem J hafði hvorki stundað mjólkur- né kindakjötsframleiðslu svo sem áskilið er í lögum nr. 99/1993. Þá var hvorki fallist á kröfu J um bætur vegna kostnaðar við að koma hluta hans í íbúð í upprunalegt horf né bætur vegna tapaðra afnota af séreignaríbúð J 7 ár aftur í tímann. Hins vegar var fallist á kröfu J um hlutdeild í ærgildum fullvirðisréttar í kindakjöti.
Landbúnaðarráðherra heimilaði 10. júlí 2001 innlausn á hluta eigna M og bræðra hans í jörðinni G. Matsnefnd eignarnámsbóta framkvæmdi 9. maí 2002 mat á þeim eignum sem innlausnin náði til. M sætti sig ekki við niðurstöðu nefndarinnar og óskaði eftir því að dómkvaddir yrðu tveir matsmenn til að meta þær eignir sem matsnefndin hafði áður metið, auk ákveðinna atriða sem nefndin hafði ekki úrskurðað um. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, sagði að krafa M hefði orðið til við uppkvaðningu úrskurðar matsnefndar eignarnámsbóta 9. maí 2002. Hefði M því verið rétt að óska þess við hina dómkvöddu matsmenn að þeir mætu eignarhluta hans á verðlagi þess árs en ekki ársins 2005. Þar sem ekkert var tekið tillit til þessa í matsgerð hinna dómkvöddu matsmanna var það mat dómsins að M hefði ekki tekist að hnekkja mati matsnefndar eignarnámsbóta með matsgjörðinni. Þá var hvorki fallist á kröfu M um hlut í beingreiðslum greiðslumarks mjólkur né beingreiðslum fullvirðisréttar í kindakjöti þar sem M hafði hvorki stundað mjólkur- né kindakjötsframleiðslu svo sem áskilið er í lögum nr. 99/1993. Þá var hvorki fallist á kröfu M um bætur vegna kostnaðar við að koma hluta hans í íbúð í upprunalegt horf né bætur vegna tapaðra afnota af séreignaríbúð M 7 ár aftur í tímann. Hins vegar var fallist á kröfu M um hlutdeild í ærgildum fullvirðisréttar í kindakjöti.
M krafðist bóta vegna innlausnar á hluta hans í jörð. Krafa stefnanda var margþætt og náði bæði til þess sem matsnefnd eignarnámsbóta hafði áður metið og annars sem nefndin hafið ekki úrskurðað um. Kröfum stefnanda nánast öllum hafnað.
M krafðist bóta vegna innlausnar á hluta hans í jörð. Krafa stefnanda var margþætt og náði bæði til þess sem matsnefnd eignarnámsbóta hafði áður metið og annars sem nefndin hafið ekki úrskurðað um. Kröfum stefnanda nánast öllum hafnað.
M krafðist bóta vegna innlausnar á hluta hans í jörð. Krafa stefnanda var margþætt og náði bæði til þess sem matsnefnd eignarnámsbóta hafði áður metið og annars sem nefndin hafið ekki úrskurðað um. Kröfum stefnanda nánast öllum hafnað.
G, sem keypt hafði íbúð af R á grundvelli laga nr. 86/1988 um Húsnæðisstofnun ríkisins, voru dæmdar skaðabætur úr hendi R, þar sem sýnt þótti að við ákvörðun söluverðs íbúðarinnar hafi ekki verið farið réttilega að samkvæmt ákvæðum laganna. Við ákvörðun bótafjárhæðar var byggt á ítarlegu yfirmati dómkvaddra manna, enda hafði því ekki verið hnekkt.
K og S hf. gerðu með sér ,,drög að kaupsamningi” um sölu hlutabréfa K í SD hf. með fyrirvara ,,um endanlegt samþykki félagsstjórna viðkomandi” og að aðrir hluthafar í SD hf. ,,afsali sér forkaupsrétti sínum.” Þ, erfingi eins af hluthöfum í SD hf., höfðaði síðar mál gegn S hf. á þeim grundvelli að við söluna hefði verið brotið með ólögmætum hætti gegn forkaupsrétti, sem Þ eða þeir, er hann leiddi rétt sinn frá, hafi átt. Að gefnu tilefni var tekið fram, að samingsaðilar geti ekki gert forkaupsrétt að engu með því að semja sín á milli um að sala viðkomandi eignar sé háð því að forkaupsréttar verði ekki neytt. Af hálfu K var litið svo á að kaupin væru háð samþykki stjórnar SD hf. og þeim skilningi hafði S hf. ekki andmælt. Lýsti K samningsdrögin úr gildi fallin þegar samþykki stjórnar SD hf. fékkst ekki og gat forkaupsréttur annarra hluthafa í SD hf. því ekki orðið virkur á grundvelli þeirra. Nokkru eftir að ofangreind atvik urðu, voru á aðalfundi SD hf. teknar ákvarðanir um breytingar á samþykktum félagsins, sem m.a. lutu að afnámi forkaupsréttar hluthafa við sölu á bréfum í félaginu. Í málinu byggði Þ á því að ákvörðunin væri ógild, þar sem ekki hefði verið boðað til fundarins með lögmætum hætti. Þar sem Þ hafði ekki höfðað mál til ógildingar á ákvörðuninni innan þess frests sem kveðið var á um í 2. mgr. 79. gr. laga nr. 32/1978 og sannanlega haft vitneskju um hluthafafundinn áður en hann var haldinn, var talið ótækt að hann, tæplega 10 árum síðar, gæti byggt rétt á því að ákvörðun fundarins hefði í öndverðu verið ógild. Umræddar breytingar á samþykktum félagsins voru því álitnar gildar gagnvart Þ og var S hf. samkvæmt því sýknað af kröfum sem Þ reisti á þessum grunni. Af hálfu Þ var til ítrustu vara gerð krafa um að S hf. leysti til sín hlutabréf hans í SD hf. Eins og málatilbúnaði Þ var háttað að þessu leyti þótti ekki annað fært en að sýkna S hf. jafnframt af þessari kröfu.
Jökull Sigtryggsson og Valgerður Kristjánsdóttir (
Andri Árnason hrl)
gegn
Héraðsnefnd Austur-Húnvetninga, Félagi eldri borgara í, Austur-Húnavatnssýslu, til réttargæslu, Íbúðalánasjóði, íslenska ríkinu, Kaupleiguíbúð, Kaupskylda. Sveitarstjórn. Innlausnarfrestur. Sératkvæði, Félag eldri borgara í A og héraðsnefnd A lögðu, fram umsókn um lán til Húsnæðisstofnunar ríkisins þegar undirbúningur hófst að, byggingu félagslegra íbúða á Blönduósi á árinu 1989. J og V fengu almenna, kaupleiguíbúð afhenta í janúar 1993. Í júní 1998 óskuðu þau eftir að F leysti, til sín íbúðina. Stjórn F samþykkti að verða við óskum J og V fyrir sitt leyti, en vísaði málinu að öðru leyti til H. Talið var að V og J hefðu beint, innlausnarkröfu sinni réttilega að F og hefði sú innlausnarkrafa bundið, nefndina ef því hefði verið að skipta. Hins vegar hefði krafan komið fram þegar, liðin voru fimm ár og fjórir mánuðir frá því að þau fengu íbúð sína afhenta, samkvæmt ákvæði 83. gr. laga nr. 97/1993, sbr. lög nr. 58/1995 hefði kaupskylda, framkvæmdaraðila á almennum kaupleiguíbúðum þá verið fallin niður, en við, tekinn forkaupsréttur hans, væri íbúðin boðin til sölu. Þar sem H hafði neitað, innlausnarskyldu sinni var hann sýknaður af kröfum V og J. Héraðsdómur hafði, fallist á kröfur J og V á hendur F og var sú niðurstaða staðfest, þar sem F og skilaði ekki greinargerð til Hæstaréttar (
Jón Sveinsson hrl)
Félag eldri borgara í A (F) og héraðsnefnd A (H) lögðu fram umsókn um lán til Húsnæðisstofnunar ríkisins þegar undirbúningur hófst að byggingu félagslegra íbúða á Blönduósi á árinu 1989. J og V fengu almenna kaupleiguíbúð afhenta í janúar 1993. Í júní 1998 óskuðu þau eftir að F leysti til sín íbúðina. Stjórn F samþykkti að verða við óskum J og V fyrir sitt leyti, en vísaði málinu að öðru leyti til H. Talið var að V og J hefðu beint innlausnarkröfu sinni réttilega að F og hefði sú innlausnarkrafa bundið nefndina ef því hefði verið að skipta. Hins vegar hefði krafan komið fram þegar liðin voru fimm ár og fjórir mánuðir frá því að þau fengu íbúð sína afhenta og samkvæmt ákvæði 83. gr. laga nr. 97/1993, sbr. lög nr. 58/1995 hefði kaupskylda framkvæmdaraðila á almennum kaupleiguíbúðum þá verið fallin niður, en við tekinn forkaupsréttur hans, væri íbúðin boðin til sölu. Þar sem H hafði neitað innlausnarskyldu sinni var hann sýknaður af kröfum V og J. Héraðsdómur hafði fallist á kröfur J og V á hendur F og var sú niðurstaða staðfest, þar sem F skilaði ekki greinargerð til Hæstaréttar.
Á árinu 1943 keyptu K og P jörðina S í hreppnum T og átti hvor þeirra helming jarðarinnar. Árið 1947 byggði K nýbýlið G á jörðinni, en búskap á S var hætt um svipað leyti. Árið 1973 keypti E hlut föður síns, K, í túni S og 1978 keypti hann jörðina G og hálfa jörðina S af K. Á árinu 1982 lést P, en hann og eiginkona hans H höfðu ekki stundað búskap á sínum hluta jarðarinnar. Á árinu 1985 óskaði E eftir kaupum á hlut H í S, án þess að gera formlegt tilboð. Sama ár leitaði E eftir meðmælum hreppsnefndar T og jarðanefndar sýslunnar til að fá að leysa til sín eignarhlutann á grundvelli 13. og 14. gr. jarðalaga nr. 65/1976. Hreppsnefndin samþykkti beiðnina, en jarðanefndin hafnaði henni. Í kjölfarið var leitað sátta með aðilunum en engin formleg sáttatillaga lögð fram. Á árinu 1988 beindi E sams konar erindum til hreppsnefndar og jarðanefndar auk kröfu um innlausn til landbúnaðarráðuneytisins (L). Hreppsnefnd samþykkti beiðnina en jarðanefndin hafnaði henni á ný. Eftir ósk L fjallaði jarðanefnd að nýju um innlausnarbeiðni E á árinu 1990 og mælti meirihluti nefndarinnar þá með innlausnarbeiðninni. Í febrúar 1991 heimilaði L E að leysa til sín hlut H í S. Ekki náðist samkomulag um verð jarðarinnar og óskaði E eftir mati á jörðinni við matsnefnd eignarnámsbóta. Var matsbeiðninni vísað frá nefndinni þar sem undirbúningi að ákvörðun um innlausn hefði verið áfátt. Í desember 1994 óskaði E að nýju eftir heimild L til innlausnar á eignarhluta H í S. H mótmælti beiðninni, en hreppsnefnd, jarðanefnd og Bændasamtök Íslands mæltu með innlausninni. Kærði H samþykkt hreppsnefndar til félagsmálaráðuneytis og landbúnaðarráðuneytis, en kærunum var vísað frá. Í kjölfarið reyndi L að ná sáttum með aðilum en án árangurs. Í febrúar 1997 heimilaði L E að leysa til sín eignarhluta H í S. Leitaði E til matsnefndar eignarnámsbóta sem ákvað H bætur fyrir hinn innleysta jarðarhluta. Greiddi E fjárhæðina inn á bankareikning H, sem færði hana á annan reikning sem hún lét í vörslur þriðja aðila og hefur fjárhæðin ekki verið snert síðan. Höfðaði H síðan mál gegn E og L til réttargæslu þar sem aðallega var krafist ógildingar á innlausninni, en til vara hækkunar matsverðs jarðarinnar. Ekki var talið að unnt væri að ógilda stjórnvaldsákvörðun með dómi, nema því stjórnvaldi, sem ákvörðunina tók væri stefnt til varna í málinu. Með hliðsjón af því að E gerði ekki athugasemdir við framsetningu kröfugerðarinnar var talið að H krefðist ógildingar á innlausn E á jarðarhlutanum, sem hann nýtti sér að fenginni heimild L og krafan því talin dómtæk. Talið var að umsagnir hreppsnefndar, jarðanefndar og Bændasamtaka Íslands teldust ekki stjórnvaldsákvarðanir í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga og að þessum aðilum hefði ekki verið skylt að leita eftir sjónarmiðum aðila, áður en umsögn var látin í té, þó að slíkt væru tvímælalaust vandaðri stjórnsýsluhættir. Þá var ekki talið að L hefði brotið gegn andmælareglu 13. gr. stjórnsýslulaga, þar sem ráðuneytinu hafi verið fullkunnugt um sjónarmið H, þegar það heimilaði innlausn. Var því ekki talið að ákvörðun L væri áfátt að lögum. Þá var ekki talið að fram hefðu komið gögn sem hnekktu niðurstöðu matsnefndar eignarnámsbóta um matsverð jarðarinnar. Var E sýknaður af öllum kröfum dánarbús H, sem tók við aðild málsins undir rekstri þess fyrir Hæstarétti.
X var ákærður og dæmdur fyrir misneytingu með því að hafa fengið Á, konu um áttrætt, til að taka mikið fé út af reikningi sínum og ráðstafa til sín, auk þess að fá hana til að ráðstafa veðskuldabréfi í sína þágu og undirrita erfðaskrá þess efnis að skuldir hans við hana skyldu falla niður við andlát hennar. Var X ákveðin fangelsisrefsing. Ekki var fallist á kröfu um ómerkingu héraðsdóms sem reist var á því að héraðsdómur hefði átt að vera fjölskipaður og konan hefði átt að koma fyrir dóminn, en til þess var hún ekki talin fær af heilsufarslegum ástæðum.
Stjórn verkamannabústaða í sveitarfélaginu K úthlutaði íbúð til S árið 1974. Á árinu 1997 reis ágreiningur milli S og húsnæðisnefndar K um innlausnarverð íbúðarinnar. S stefndi K vegna nefndarinnar og krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að söluverð íbúðar hennar skyldi reiknað út samkvæmt reiknireglu 26. gr. l. nr. 30/1970 um Húsnæðismálastofnun ríkisins, en í þinglýstu afsali stjórnar verkamannabústaða til S var kveðið á um að þeirri reglu skyldi beita. K taldi á hinn bóginn óheimilt að beita öðrum verðútreikningi en þeim sem mælt var fyrir um í gildandi lögum. Talið var að kröfugerð S væri hvorki skýr né afmörkuð. Þá væri hún ekki til þess fallin að ráða ágreiningi aðila til lykta og hefði S ekki gert reka að því að fá fram hver endanleg fjárhæð kröfu hennar ætti að vera. Var þetta talið í andstöðu við meginreglu réttarfars um skýran málatilbúnað. Var málinu vísað frá héraðsdómi ex officio.