Dómstólaleit

X var ákærður fyrir þjófnað, með því að hafa tekið samtals 4.785.252 krónur í reiðufé úr hraðbönkum með greiðslukorti A, og fyrir fjársvik, með því að hafa svikið út vörur og þjónustu með framvísun á greiðslukorti A, fyrir samtals 1.699.256 krónur. Með dómi héraðsdóms var ákærði sakfelldur fyrir alla þá háttsemi sem hann var ákærður fyrir. Fyrir Landsrétti var ákærði sýknaður að hluta en sakfelldur að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, eða sem nam þjófnaði að fjárhæð 4.515.993 króna og fjársvikum að fjárhæð 1.567.625 króna. Var X dæmdur hegningarauki og gert að sæta fangelsi í sex mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til dráttar á meðferð málsins. Þá var X gert að greiða A samtals 6.083.618 krónur í skaðabætur með vöxtum og dráttarvöxtum.

G var gefið að sök að hafa útbúið og skilað til vátryggingafélags rangri tilkynningu um tjón vegna bifreiðar í hans eigu í því skyni að svíkja út vátryggingabætur. Í dómi Landsréttar var rakið að framburður G væri í heild metinn ótrúverðugur og væri horft til efnis tjóntilkynningar og gagna málsins væri fallist á það með ákæruvaldinu að hafið væri yfir skynsamlegan vafa að G hefði haft ásetning til þess að blekkja vátryggingarfélagið til greiðslu bóta úr vátryggingu bifreiðarinnar. Fyrir lá að engar bætur voru greiddar úr vátryggingunni en því til samræmis var ákærði sakfelldur fyrir tilraun til fjársvika samkvæmt 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 20. gr. sömu laga. Var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um refsingu G, fangelsi í 30 daga en refsingin var bundin skilorði í tvö ár.

Á og E voru ákærðir annars vegar fyrir fjársvik tengd starfsemi trúfélagsins Z, sbr. 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og hins vegar fyrir peningaþvætti þannig að varði við 1. mgr., sbr. 2. mgr., 264. gr. almennra hegningarlaga. Í dómi Landsréttar var talið sannað að ákærðu hefðu á árunum 2017 til 2019 blekkt stjórnvöld að því er varðar starfsemi trúfélagsins. Á og E hefðu haft fulla vitneskju um það að þeir meðlimir sem komu inn í trúfélagið í árslok 2015, það er þegar meðlimir félagsins fóru úr því að vera innan við fimm og upp í tæplega 3000, hefðu komið þangað á öðrum forsendum en lágu til grundvallar skráningu trúfélagsins og því ekki verið unnt að telja þá sem meðlimi í trúfélaginu í skilningi laga nr. 108/1999. Í stað þess að gera sýslumanni og Fjársýslunni grein fyrir stöðunni sem uppi var, í samræmi við þær ríku trúnaðarskyldur sem hvíldu á Á sem forstöðumanni trúfélags, styrktu ákærðu og hagnýttu sér þá röngu hugmynd stjórnvalda að trúfélagið uppfyllti skilyrði skráningar, sem leiddi til þess að félagið fékk greiddar í sóknargjöld 84.727.320 krónur, sem það átti samkvæmt lögum ekki tilkall til. Taldi Landsréttur ljóst að sú ákvörðun Fjársýslunnar að greiða út sóknargjöldin byggðist á þeirri villu stjórnvalda að trúfélagið uppfyllti skilyrði skráningar, sem það gerði í reynd ekki. Þá nýttu Á og E hluta þeirra fjármuna er trúfélagið fékk greidda til eigin nota, en stærstan hluta þeirra færðu þeir af reikningi trúfélagsins inn á reikning T LLC. Með því ollu Á og E íslenska ríkinu fjártjóni án þess að unnt væri að slá umfangi þess föstu í ljósi kyrrsettra fjármuna. Þá var því slegið föstu að ákærðu hefðu staðið saman að þessum brotum. Voru Á og E því sakfelldir fyrir fjársvik. Jafnframt voru Á og E sakfelldir fyrir peningaþvætti með eftirfarandi ráðstöfun hinna ólögmætu fjármuna. Við ákvörðun refsingar Á var litið til þess að Á hafði ekki áður sætt refsingu og þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 2 ár. Við ákvörðun refsingar E var litið til þess að brot hans væru að hluta hegningarauki. Var refsing E hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá var fallist á upptökukröfur á hendur ákærðu, Z, trúfélagi, E ehf. og T LLC.

X var ákærður fyrir fjársvik samkvæmt 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í félagi við Y blekkt starfsmenn Á með því að samþykkja kröfu að tilgreindri fjárhæð á þeim forsendum að um væri að ræða vangoldin laun X og laun hans á uppsagnarfresti á tilgreindu tímabili vegna gjaldþrots K ehf. Í dómi Landsréttar kom fram að V, meðákærði X í héraði, sem hefði verið framkvæmdastjóri F ehf. við gjaldþrot þess, hefði lýst því við skiptastjóra að félagið hefði skuldað sölumönnum laun við gjaldþrotið. X hefði ekki verið í stjórn félagsins og verið 19 ára er hann undirritaði ráðningarsamning við félagið. Þá hefði hann alla tíð staðhæft að hafa unnið fyrir félagið í stuttan tíma og ekki fengið greitt fyrir þá vinnu. Vísaði Landsréttur til þess að ekki fengist séð að X hefði gert reka að því að fá greiddar þær fjárhæðir sem ákæra málsins tæki til. Þvert á móti lægi fyrir að það hefði verið Y, faðir X og meðákærði í héraði, sem hefði framvísað tilskyldum gögnum hjá skiptastjóra í því skyni að launakröfu yrði lýst í þrotabúið fyrir hönd X. Jafnframt hefði hann gert kröfu um að Á myndi greiða þá kröfu. Samkvæmt þessu og gegn staðfastri neitun X og í ljósi fullyrðinga hans um raunverulegt vinnuframlag í þágu F ehf., sem fengi stoð í framburði meðákærða Y, væri uppi slíkur vafi um sekt X að sýkna bæri hann af sakargiftum í málinu.

Með úrskurði endurupptökudóms 10. júní 2022 var fallist á beiðni E um endurupptöku á máli nr. 64/2018 sem dæmt var í Landsrétti 23. nóvember 2018. Með dómi Landsréttar var E sakfelldur fyrir fjársvik samkvæmt 248. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft af brotaþolum samtals að jafnvirði 74.336.000 króna með blekkingum á árunum 2010 til 2012. Þá var hann sakfelldur fyrir brot gegn lögum nr. 87/1992 um gjaldeyrismál með því að hafa í 18 tilvikum á árunum 2011 til 2013 staðið að ólögmætum fjármagnshreyfingum milli landa að jafnvirði samtals 220.004.105 króna. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brotavilji E hefði verið einbeittur, brot hans þaulskipulögð og úthugsuð. Þá hefðu brotin staðið yfir í langan tíma og varðað háar fjárhæðir. Þótti refsing E hæfilega ákveðin fangelsi í þrjú ár auk þess sem honum var gert að greiða brotaþolum skaðabætur.