A og B deildu um hvort fallast bæri á kröfu B um leyfi til lögskilnaðar frá A á grundvelli leyfis til skilnaðar að borði og sæng sem gefið var út í desember 2018. Laut ágreiningur málsaðila jafnframt að fjárskiptasamningi sem gerður var við sama tímamark og krafðist B þess að A yrði gert að undirrita skiptayfirlýsingu vegna fasteignar í samræmi við fjárskiptasamning aðila. Byggði A einkum á því að málsaðilar hefðu í raun ekki slitið sambúð í framhaldi af skilnaði að borði og sæng 2018, réttaráhrif skilnaðar að borði og sæng hefðu því fallið niður áður en B óskaði lögskilnaðar 2023 og þar með yrði fjárskiptasamningurinn ekki lagður til grundvallar við fjárslit þeirra á milli. Í dómi Landsréttar kom fram að leysa bæri úr kröfu um lögskilnað eftir hjúskaparlögum eins og þau voru fyrir gildistöku breytingarlaga nr. 71/2022. Kvað Landsréttur sönnunarbyrði þess að skilyrðum 35. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 væri fullnægt hvíla á A en ekki var talið að A hefði fært sönnur á að réttaráhrif skilnaðar að borði og sæng hefðu fallið niður og dregin sú ályktun að sambúð aðila hefði lokið fljótlega í kjölfar þess að þeim var veittur skilnaður að borði og sæng. Þá vísaði Landsréttur meðal annars til þess að A hefði ekki leitað eftir ógildingu fjárskiptasamnings aðila og var samningurinn lagður til grundvallar við mat á því hvort uppfyllt væru lagaskilyrði til þess að veita B lögskilnað frá A. Meðal annars að framangreindu gættu var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að veita B lögskilnað frá A staðfest. Loks taldi Landsréttur kröfu B um skyldu A til undirritunar skipayfirlýsingar svo vanreifaða og óljóst um lögvarða hagsmuni hennar af úrlausn kröfunnar að ekki yrði komist hjá því að vísa henni frá héraðsdómi.
Ágreiningur málsaðila laut að fjárskiptum vegna hjónaskilnaðar, og deildu aðilar einkum um það hvort beita skyldi skáskiptareglu samkvæmt 104. gr. hjúskaparlaga eða meginreglu um helmingaskipti, varðandi þrjár fasteignir. Á meðal þess sem B byggði á var að A hefði fyrir tómlæti glatað heimild til að byggja á skáskiptareglu. Um það atriði leit Landsréttur meðal annars til þess að opinber fjárskipti við slit hjúskapar fælu í sér allsherjaruppgjör á eignum og skuldum hjóna, og að meginreglur kröfuréttar um tómlæti ættu ekki við um efnislegan ágreining sem kæmi upp við slíkt uppgjör. Þá yrði hvorki ráðið af hjúskaparlögum né lögum nr. 20/1991 að útilokunar- regla af þeim toga sem B byggði á leiddi af þeim. Hvað efnislegan ágreining varðaði leit Landsréttur meðal annars til þess að A hefði við stofnun hjúskapar flutt yfir fjórum sinnum meiri verðmæti í bú málsaðila en B. Þá leit hann einnig til þess að málsaðilar hefðu verið á sextugsaldri þegar þau gengu í hjónaband, að aflahæfi A skertist í vinnuslysi 2021, þau áttu ekki barn saman og hófu sambúð á fertugsaldri. Var því talið að uppfyllt væru skilyrði fyrir skáskiptum, og fallist á hluta varakröfu A um að við skiptin kæmu 2/3 hlutar í tveimur fasteignum í hans hlut, en kröfum hans að öðru leyti hafnað.
Staðfest var niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfu sóknaraðila um að málinu yrði vísað frá dómi en fallist á kröfu varnaraðila um opinber skipti til fjárslita skyldu fara fram milli aðila.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til fjárslita við lok hjúskapar þeirra. Kröfugerð A laut að því hvernig skipta ætti eignum þeirra, hvernig ábyrgð á nánar tilteknum skuldum og útgjöldum skyldi vera háttað og viðurkenningu á því að B bæri að endurgreiða honum tiltekinn kostnað. Í Landsrétti var meðal annars rakið að aðilar hefðu verið í hjúskap í rúmlega fimm ár en höfðu áður verið í sambúð. Þau hefðu eignast eitt barn, keypt fasteign saman og talið saman fram til skatts. Af þessu yrði ekki annað ráðið en að með þeim hefði myndast fjárhagsleg samstaða og hjónaband þeirra ekki verið skammvinnt. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða hans um að hafna kröfu A þess efnis að skiptum á grundvelli 104. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 yrði beitt um fjárslit aðila hvað varðar nánar tiltekna fasteign og meginreglu 103. gr. laganna beitt. Þá var fallist á kröfu sóknaraðila þess efnis að A og B bæru jafna ábyrgð á rekstrarútgjöldum fasteignarinnar á nánar tilteknu tímabili en hinn kærði úrskurður var að öðru leyti staðfestur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til fjárslita við lok hjúskapar þeirra. Með hinum kærða úrskurði var kröfu A um að lífeyrisréttindi B kæmu til skipta við fjárslit þeirra hafnað. Lífeyrisréttindi B sem deilt var um skiptust í annars vegar almenn lífeyrisréttindi og hins vegar séreignalífeyrisréttindi. Landsréttur féllst á það með B að almenn lífeyrisréttindi hans féllu utan skipta á grundvelli 2. töluliðar 1. mgr. 102. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Varðandi séreignalífeyrisréttindi B þá komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að hluti þeirra, eða 26.013.057 krónur, hefðu ekki endurkaupsvirði á viðmiðunardegi skipta og féllu því utan þeirra á grundvelli sama ákvæðis. Önnur séreignalífeyrisréttindi B, samtals að fjárhæð 67.471.444 krónur, höfðu hins vegar endurkaupsvirði á viðmiðunardegi skipta og töldust því til hjúskapareignar B. Átti A því tilkall til helmings þeirra réttinda nema annað yrði leitt af ákvæðum laga. Ekki var fallist á með B að bersýnilega ósanngjarnt yrði að beita meginreglunni um helmingaskipti um séreignalífeyrisréttindi B að þessu leyti og komu þau því til skipta við fjárslit A og B að frádregnum skattskuldbindingum á útgreiðsludegi.
A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi milli A og B við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli og krafðist A þess að við skiptin kæmi fasteignin C til jafnra skipta. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að þegar litið væri til fjárhags málsaðila, hins skammvinna hjúskapar og þess að B flutti verulega miklu meira í búið en A við stofnun hjúskapar, yrði að fallast á með B að bersýnilega ósanngjarnt væri í skilningi 1. mgr. 104. gr. hjúskaparlaga ef helmingaskiptareglu 103. gr. laganna yrði beitt við skipti á fasteigninni. Þegar á hinn bóginn væri litið væri til þess að ummönnun barns aðila hvíldi að miklu leyti á A fyrstu æviár þess, tekjur A, þótt lágar væru, virtust hafa verið nýttar að einhverju leyti til framfærslu fjölskyldunnar og að B hefði notið skattalegs hagræðis vegna sam- sköttunar málsaðila, yrði fallist á að nokkur fjárhagsleg samstaða hefði verið með aðilum, sérstaklega eftir að til hjúskaparins var stofnað. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að skipta skyldi fasteigninni þannig að 70% kæmi í hlut B en 30% í hlut A.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi aðila við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli vegna hjónaskilnaðar. Fyrir Landsrétti krafðist A þess að viðurkennt yrði að haldið yrði utan skipta skráðum eignarhluta hennar í fasteign í C en til vara að tekið skyldi tillit til skráðrar skuldar A á fasteigninni. Þá krafðist A þess að tekið skyldi tillit til málskostnaðar A vegna dómsmáls sem B höfðaði á hendur henni fyrir dómstól í D. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar væri staðfest sú niðurstaða að A hefði ekki rennt viðhlítandi stoðum undir það að umræddum eignarhlut skyldi haldið utan skipta á grundvelli 1. mgr. 102. gr. hjúskaparlaga. Þá var fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að hafna framangreindri varakröfu A . Um síðastgreinda kröfu A kom fram að aðilar hefðu gert með sér samkomulag um að A greiddi B umræddan málskostnað og um hefði verið að ræða skuldbindingu af hálfu A sem hún gekkst undir eftir viðmiðunardag skipta. Var kröfunni því hafnað. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.
Stefnda var dæmd til að greiða stefnanda rúmlega átta milljónir krónar, ásamt dráttarvöxtum, á grundvelli sérákvæðis í fjárskiptasamninga er gerður var við skilnað aðila, er kvað á um skiptingu söluandvirðis fasteignar stefndu við nánar tilgreind skilyrði.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi aðila við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli vegna hjónaskilnaðar. Ágreiningur aðila laut að því hvernig fara bæri með fasteign aðila. Í úrskurði Landsréttar sagði meðal annars að skýr og óskilyrt krafa B um útlagningu fasteignarinnar hefði aldrei komið fram. Eins og atvikum væri háttað yrði kröfum A því ekki hafnað af þeirri ástæðu að skiptastjóri hefði ekki tekið afstöðu til krafna B um útlagningu hennar eða lagt mat á hvort skilyrði til útlagningar væru uppfyllt áður en ákvörðun um sölu var tekin. Ekki væru efni til annars en að fallast á kröfu A en af gögnum málsins yrði ekki ráðið að samkomulag aðila lægi fyrir um útlagningu eignarinnar. Í því efni leit Landsréttur til þess að málsaðilar ættu fasteignina í sameiningu og bæru ábyrgð á áhvílandi veðskuldum. Hrein eign þeirra að þessu leyti væri því jöfn og í ljósi mismunandi afstöðu þeirra til sölu fasteignarinnar hefði skiptastjóra verið rétt að ráða málefninu til lykta á þann veg sem hann teldi best eiga við. Var krafa A um sölu fasteignarinnar og skiptingu söluandvirðis hennar því tekin til greina. Kröfu A um að B yrði sviptur vörslum fasteignarinnar var hins vegar hafnað.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að opinber skipti skyldu fara fram til fjárslita milli A og B. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars rakið að dómsmál hefði verið höfðað til skilnaðar að borði og sæng, sem þingfest var á undan þessu máli. Var skilyrðum 2. mgr. 98. gr. laga nr. 20/1991 talið fullnægt.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tilteknum kröfum A við skiptingu fjármuna vegna hjónaskilnaðar milli hans og B var hafnað.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að frumvarp skiptastjóra til úthlutunar vegna fjárslita á milli A og B yrði hafnað og ekki lagt til grundvallar við opinber skipti til fjárslita milli þeirra. Þá var skiptastjóra gert að hlutast til um að láta fara fram verðmat samkvæmt 17. – 23. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sbr. 3. mgr. 105. gr. sömu laga, á fasteign í eigu málsaðila og hlutum þeirra í tveimur einkahlutafélögum. Var kröfu A um að lagt yrði fyrir skiptastjóra að afla mats á verðmæti hljóðfæra í eigu B og eignarhluta hans í hljóðveri vísað frá dómi án kröfu þar sem þær kröfur voru ekki taldar falla undir það ágreiningsefni sem lagt var fyrir dóminn með bréfi skiptastjóra, sbr. 3. tl. 1. mgr. 122. gr. laga nr. 20/1991.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að við opinber skipti til fjárslita milli hennar og A vegna hjónaskilnaðar yrði vikið frá helmingaskiptareglu 103. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 með heimild í 104. gr. sömu laga þannig að fjárskipti þeirra yrðu í samræmi við óstaðfest samkomulag beggja aðila frá 16. september 2019.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að fram færu opinber skipti til fjárslita milli B og A þótt hjúskap þeirra hefði ekki verið slitið á grundvelli 1. töluliðar 1. mgr. 99. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sbr. 1. tölulið 1. mgr. 91. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að við opinber skipti til fjárslita á milli hennar og A vegna hjónaskilnaðar yrði vikið frá helmingaskiptareglu 103. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 með heimild í 104. gr. sömu laga þannig að tvær tilgreindar fasteignir kæmu óskipt í hennar hlut enda yrðu skiptin að öðrum kosti bersýnilega ósanngjörn fyrir B.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að nánar tilgreind skuld teldist sameiginlega skuld A og B við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna hjónaskilnaðar.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningsefnum í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli aðilanna vegna hjónaskilnaðar.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A, sem krafðist skilnaðar að borði og sæng frá B, var vísað frá dómi á þeim grundvelli að hvorki lægi fyrir samkomulag aðila um fjárskipti né væru opinber skipti hafin vegna fjárslita þeirra, sbr. 1. mgr. 44. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Yfirlýsing annars hjóna um eignaleysi var ekki talin nægja til að skilyrði 95. gr. sömu laga teldust uppfyllt.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að kaupmáli hennar og B væri ógildur eða óskuldbindandi og yrði ekki lagður til grundvallar við yfirstandandi fjárskipti A og B. Ekki var fallist á að umræddur kaupmáli væri haldinn form- eða efnisannmörkum sem valdið gætu ógildingu hans. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að við opinber skipti til fjárslita milli A og B yrði vikið frá helmingaskiptareglu 103. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 að því er varðaði fasteign þeirra. Með úrskurðinum var einnig vísað frá dómi kröfu B um að A yrði gert að greiða henni húsaleigu vegna sömu fasteignar. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að veruleg fjárhagsleg samstaða hefði verið með málsaðilum á skammvinnri hjúskapartíð þeirra og nokkurra ára sambúð þar á undan og þegar atvik málsins væru virt í heild þá hefði A ekki sýnt fram á að víkja ætti frá meginreglu hjúskaparlaga um helmingaskipti við fjárskipti hjóna. Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms en taldi hins vegar að framsetning krafna B fyrir héraðsdómi hefði ekki verið andstæð d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála auk þess sem rétturinn taldi málatilbúnað hennar uppfylla áskilnað e- og f-liðar 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Var ákvæði hins kærða úrskurðar um frávísun krafna B því fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka þær kröfur til efnismeðferðar.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli A og B vegna hjónaskilnaðar.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu A um opinber skipti til fjárslita milli hans og B var hafnað. Vísað var til þess að síðasta sameiginlega lögheimili A og B hefði verið í Bandaríkjunum og ekki lægi fyrir að fjárslitum yrði ekki komið við þar.
Tómas Ísleifsson (Sjálfur ólöglærður) gegn
Sigrúnu Ragnheiði Ragnarsdóttur (
Birgir Már Björnsson lögmaður)
Fallist að hluta á kröfu stefnanda um skyldu stefndu til greiðslu skuldar vegna peningaláns, útlagðs kostnaðar út af endurbótum á fasteign o.fl., auk dráttarvaxta. Málskostnaður felldur niður.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna hjónaskilnaðar. Landsréttur hafnaði kröfu A um að séreignarsparnaður B skyldi koma til skipta, með skírskotun til þess að slík réttindi yrðu, að virtum ákvæðum laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða, eftir 1. janúar 2015 ekki talin lífeyrisréttindi sem hefðu endurkaupsvirði í skilningi 2. tölul. 1. mgr. 102. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Rétturinn féllst á hinn bóginn á kröfur A er lutu að því að tilteknar skuldir hennar skyldu falla undir skiptin, að undanskilinni kröfu er laut að greiðslukortaskuld þar sem hún þótti ekki studd viðhlítandi gögnum.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli M, sem krafðist skilnaðar frá K að borði og sæng, var vísað frá dómi á þeim grundvelli að hvorki lægi fyrir samkomulag aðila um fjárskipti né opinber skipti hafin vegna fjárslita þeirra, sbr. 1. mgr. 44. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993.
Málsaðilar deildu um uppgjör skulda. Var m.a. um það deilt hvort andvirði eigna með hliðsjón af skuldum samkvæmt samningi um fjárskipti hefði verið rétt reiknað út í samningnum. Ekki var talið að sýnt hefði verið fram á að skilyrði 36. gr. laga nr. 7/1936 eða aðrar reglur um fjármunaréttarsamninga hafi verið til staðar er málsaðilar gerðu samning um skilnaðarkjör.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli K og M vegna hjónaskilnaðar. Lagt var til grundvallar að nánar tilgreind hross og stóðhestur að hálfu skyldu koma til skipta samkvæmt 104. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Að auki skyldu folatollar vegna stóðhestsins koma til skipta að hálfu.
Ágreiningur um fjárslit milli hjóna
M var dæmdur til að gefa út afsal fyrir eignarhlutdeild í fasteign á grundvelli skilnaðarsamnings
Í málinu krafðist K þess að samningur hennar við M um skilnaðarkjör yrði felldur úr gildi. Í héraðsdómi, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, var talið að K hefði hvorki tekist að sýna fram á að aðstöðumunur hefði verið með aðilum við skiptin né að hún hefði verið beitt þrýstingi eða hótunum af M eða börnum þeirra. Í þessu ljósi og að teknu tilliti til efnis samningsins að öðru leyti um ráðstöfun eigna og skulda var ekki fallist á að samningurinn hefði verið bersýnilega ósanngjarn á þeim tíma sem hann var gerður, sbr. 2. mgr. 95. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Þá var ekki fallist á að víkja bæri samningnum til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Var M sýknaður af kröfu K.
Málið laut að ágreiningi aðila sem reis í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna skilnaðar. Ekki var fallist á kröfu varnaraðila um að kaupmáli, þar sem mælt var fyrir um að tiltekin eign yrði séreign hennar, yrði lagður til grundvallar við fjárskiptin. Var kaupmálinn ekki talinn uppfylla skilyrði laga og gat því ekki orðið grundvöllur ráðstöfunar eignarinnar. Var þá einnig litið til aðdraganda að skráningu hans hjá sýslumanni. Á hinn bóginn var talið að þegar litið væri heildstætt á atvik málsins bæri við skiptin að víkja frá helmingaskiptareglu hjúskaparlaga. Kom 80% eignarhlutur í fasteigninni því í hlut varnaraðila og 20% í hlut sóknaraðila. Þá var hafnað kröfu varnaraðila um að fyrirframgreiddur arfur og slysabætur yrði haldið sérgreindum utan skipta. Þá var vísað frá dómi þeim þætti kröfugerðar sóknaraðila sem laut að því að um aðrar eignir skyldi fara samkvæmt helmingaskiptareglu hjúskaparlega þar sem slíkum ágreiningi hafði ekki verið vísað til dómsins til úrlausnar og engra gagna naut við í málinu varðandi þær eignir.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi M og K í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna hjónaskilnaðar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fasteign aðila hefði ekki verið metin í samræmi við þær reglur sem gildi við opinber skipti til fjárslita hjóna en K hefði engan reka gert að því að slíkt mat færi fram. Af þeim sökum var miðað við verðmat sem skiptastjóri aflaði en ekki matsgerð sem miðaði við verðlag tæpum tveimur árum síðar. Þá taldi Hæstiréttur að þegar þess væri gætt að M hefði borið allan kostnað af fasteigninni sem honum hefði enn ekki verið útlögð þótt skilyrði stæðu til þess eftir 110. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. væri sú fjárhæð sem leigan væri miðuð við í hinum kærða úrskurði hæfileg, 100.000 krónur á mánuði. Þó var talið rétt að upphaf tímabilsins miðaði við næstu mánaðarmót eftir að aðilar slitu samvistum. Þá var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að bersýnilega væri ósanngjarnt að beita helmingaskiptareglu að því er varðaði séreignarlífeyrissparnað M og kæmu þau verðmæti því ekki til skipta. Að lokum vísaði Hæstiréttur til þess að hross í eigu M hefðu ekki verið skráð og metin í samræmi við 3. mgr. 105 gr. laga nr. 20/1991 eftir reglum 17. til 23. gr. þeirra. Var því talið þótt M hefði ekki fært haldbær rök fyrir því að hrossum í hans eigu yrði haldið utan skipta, að ekki lægju fyrir í málinu víðhlítandi gögn um þá eign svo dómur yrði lagður á það. Var því þeirri kröfu K vísað frá héraðsdómi.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli M og K vegna hjónaskilnaðar þeirra. Annars vegar var hafnað kröfu M um að lán K við Lánasjóð íslenskra námsmanna kæmi ekki til frádráttar hjúskapareignum hennar og hins vegar kröfu K um að skuld M vegna bílasamnings kæmi ekki til frádráttar hjúskapareignum hans.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli K og M vegna hjónaskilnaðar þeirra. Krafðist K þess aðallega að helmingshlutur hennar í tiltekinni fasteign yrði talinn séreign hennar en til vara að vikið yrði frá helmingaskiptareglu 103. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 um eignarhlutinn og henni heimilað að taka hann að óskiptu við fjárslitin.Var talið unnt að slá því föstu að upphaflegar séreignir K hefðu blandast svo við hjúskapareignir aðila að ekki væri unnt að sérgreina þann hluta eigna þeirra sem talist gæti séreign. Auk þess yrði að líta til þess að ekki lægi annað fyrir en að þau lán sem tekin hefðu verið til kaupa á fasteignum K og M hefðu verið greidd með eignum beggja og þau því staðið sameiginlega að verðmætasköpun eigna þess. Var aðalkröfu K því hafnað og eignarhluturinn talinn hjúskapareign hennar. Þá var ekki fallist á með K að skiptin yrðu bersýnilega ósanngjörn fyrir hana ef ekki yrði vikið frá helmingaskiptareglunni að því varðaði umrædda fasteign. Var varakröfu K því hafnað.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem deilt var um að hvaða leyti nánar tilgreindar fasteignir ættu að koma til skipta milli M og K við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna hjónaskilnaðar. Í kaupmála M og K var m.a. mælt fyrir um að íbúð E væri séreign M. Það sama ætti að gilda um arð af séreign og einnig það sem kæmi í stað séreignar. Í hinum kærða úrskurði, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að fasteignin A hefði komið í stað íbúðarinnar að E og ætti hún því að falla utan skipta. Við kaup fasteignar B hefði lántaka aðila hins vegar aukist mikið og var svo áfram hvað varðaði aðrar fasteignir sem keyptar hefðu verið á árunum 2007-2011, þ.e. fasteignirnar C og D og sumarbústaðinn Þ. Taldi dómurinn að við kaup fasteignarinnar að B hefði orðið slík samblöndun séreignar og hjúskapareignar að ekki væri unnt að sérgreina þann hluta eigna sem talist gæti séreign M og að séreignafyrirkomulagi eigna hefði því lokið á þeim tíma þannig að réttur M til séreignar hefði fallið niður. Var talið að þau lán sem tekin höfðu verið til kaupa á áðurnefndum fasteignum hefðu verið greidd með eignum búsins og hefði þá verið svo komið að aðilar hefðu staðið sameiginlega að verðmætasköpun eigna þess. Var það því niðurstaða dómsins að fasteignirnar B, C og D og sumarbústaðurinn Þ væru hjúskapareignir og kæmu til skipta í samræmi við helmingaskiptareglu hjúskaparlaga nr. 31/1993.
Í hinum kærða úrskurði héraðsdóms var mál vegna opinberra skipta til fjárslita vegna skilnaðar M og K fellt niður að kröfu K. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í málinu hefði M uppi sjálfstæðar kröfur af sinni hendi og skyldi fara með þær sem gagnkröfur, sbr. 4. mgr. 130. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Af þeim sökum hafði brostið heimild til þess að lögum að fella málið niður í heild sinni, heldur bar einvörðungu að fella niður að ósk K þær kröfur sem hún hafði sjálf gert í málinu. Var því lagt fyrir héraðsdóm að leysa efnislega úr kröfum M á hendur K.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi í tengslum við opinber skipti til fjárslita milli aðila vegna hjónaskilnaðar, en lagt var til grundvallar að við fjárslit milli M og K skyldi beita helmingaskiptareglu 103. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993, að nánar tiltekið málverk og krítarteikning skyldu teljast hjúskapareign K og að áunnin lífeyrisréttindi M skyldu ekki koma undir skiptin.
Deilt um verðmæti stofnfjárbréfa við opinber skipti til fjárslita milli hjóna.
Fjárslit milli hjóna.
Aðilar deildu um túlkun ákvæðis í fjárskiptasamningi sem gerður var í aðdraganda skilnaðar þeirra. Fallist var á kröfur stefnanda að stærstum hluta.
Kærumál. Hjón. Fjárslit milli hjóna. Frávísunarúrskurður felldur úr gildi. Kærður var frávísunarúrskurður héraðsdóms í máli þar sem K krafðist skilnaðar að borði og sæng frá M. Fyrir Hæstarétti var upplýst að daginn fyrir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar var kveðinn upp úrskurður um opinber skipti til fjárslita milli málsaðila. Af forsendum hins kærða úrskurðar var ljóst að upplýsingar um þetta hafi ekki legið fyrir þegar hinn kærði úrskurður var kveðinn upp. Af þessum ástæðum og með vísan til 1. mgr. 44. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 var talið óhjákvæmilegt að fella hinn kærða úrskurð úr gildi og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Fyrrverandi tengdadóttir sýknuð af kröfu fyrrum tengdaföður síns þar sem sýnt þótti að hann hefði lánað syni sínum, en ekki stefndu, þá peninga sem hann krafði hana um.
M og K fengu leyfi til skilnaðar að borði og sæng árið 2003 og gerðu af því tilefni með sér fjárskiptasamning. Talið var að réttaráhrif þess skilnaðar hefðu fallið niður þar sem þau hefðu tekið upp sambúð að nýju. M og K fengu aftur skilnað að borði og sæng árið 2006. Var talið að við fjárslit vegna síðari skilnaðarins skyldi á grundvelli 111. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 vikið frá helmingaskiptareglu 103. gr. laganna sbr. 1. mgr. 104. gr. sömu laga, að því er varðaði lán sem K hafði tekið í tengslum við hinn fyrri fjárskiptasamning og upplýst var að hún hefði greitt til M. Á þessum grundvelli var talið að K gæti fengið fasteign búsins og bifreið sér útlagða gegn nánar tiltekinni greiðslu.
Fallist var á að heimilt væri að víkja frá helmingaskiptareglu hjúskaparlaga við opinber skipti til fjárslita á milli aðila.
M gegn
K Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur
Talið var að uppfyllt væru skilyrði 104. gr. hjúskaparlaga til að víkja frá helmingaskiptareglu 103. gr. sömu laga við opinber skipti til fjárslita á milli M og K. Kröfu M um húsaleigu var vísað frá dómi.
Í máli vegna ágreinings við opinber skipti til fjárslita milli M og K krafðist M þess að nánar tilgreindar aflaheimildir yrðu taldar einkaeign hans og persónubundin réttindi. Þá krafðist hann þess að fyrirliggjandi mat á verðmæti A ehf. yrði ekki talið bindandi við skiptin og einnig að K yrði svipt umráðum nánar tilgreindra fjármuna. Með vísan til laga nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða var tekið fram að aflaheimildum væri úthlutað til skipa, en umræddar heimildir tilheyrðu skipi í eigu A ehf. og væri verðmæti þeirra innifalið í verði félagsins og var kröfu hans hafnað. K hafði ekki farið fram á yfirmat og ekki krafist ógildingar hinnar umdeildu matsgerðar. Þá taldist hann ekki hafa rökstutt með fullnægjandi hætti hvaða áhrif hann teldi að ætlaðir ágallar á framkvæmd matsins kynnu að hafa á niðurstöðu þess og var kröfu hans er laut að gildi matsins því einnig hafnað. Þá var ekki fallist á að K yrði svipt umráðum þeirra fjármuna sem um ræddi.
Máli vísað frá dómi vegna óskýrleika í kröfugerð sóknaraðila.
Kærumál. Fjárslit milli hjóna. Kaupmáli. Séreign. Lagaskil. Vanreifun. Frávísun máls að hluta frá héraðsdómi. Deilt var um að hvaða leyti fasteignin A í Hveragerði ætti að koma til skipta milli K og M við opinber skipti til fjárslita vegna hjónaskilnaðar þeirra. Í kaupmála aðila var mælt fyrir um að íbúð að B yrði séreign M. Það sama átti að gilda um fasteign eða aðra eign sem kæmi í stað þessarar íbúðar, eða andvirði hennar ef hún yrði seld, sbr. 75. gr. hjúskaparlaga. Hin umdeilda fasteign var talin hafa komið í stað íbúðarinnar að B og var hluti fasteignarinnar A því talinn séreign M og féll utan skipta. K krafðist þess að 40,48% af fasteigninni að A yrði talin séreign hennar og því haldið utan skipta. Þetta hlutfall svaraði til þess hluta kaupverðs fasteignarinnar sem K kvaðst hafa lagt af mörkum með peningum, sem komu úr séreign hennar samkvæmt hjúskaparsamningi aðila sem gerður var í Þýskalandi. Ekki þótti liggja fyrir í málinu viðhlítandi gögn um hvaðan umrætt fé kom. Þá var sá annmarki á málatilbúnaði aðilanna að hvorki var gerð grein fyrir fjármunum þeirra erlendis né réttarreglum í Þýskalandi, sem ráðið gætu hvort litið yrði á þá sem séreign annars hjóna hér á landi eða hjúskapareign. Var því óhjákvæmilegt að vísa málinu af sjálfsdáðum frá héraðsdómi að þessu leyti.
Deilt var um hvort lífeyrisréttindum M skyldi haldið utan skipta við opinber skipti til fjárslita vegna hjónaskilnaðar M og K. K krafðist þess að viðurkennd yrði krafa hennar um helmingshlut á tilteknum lífeyrisréttindum M fyrir það tímabil sem hjúskapur þeirra stóð. M krafðist þess á grundvelli 102. gr. hjúskaparlaga að lífeyrisréttindum hans yrði haldið utan skipta. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, segir að ekki verði framhjá því litið að sérstakar aðstæður verði að vera fyrir hendi eigi lífeyrisréttindi M að koma undir skiptin, sbr. 102. gr. hjúskaparlaga. Við mat á þessu sé rétt að horfa heildstætt á allar aðstæður beggja. Ekki var talið að sýnt hefði verið fram á að ósanngjarnt væri gagnvart K að halda lífeyrisréttindum M utan skipta. Var því ekki fallist á kröfu K.
K og M, sem höfðu verið í hjúskap, deildu um hvort fasteignirnar FJ og ME og hjólhýsið A ættu að koma til skipta og í hvers hlut eignirnar ættu að falla. Talið var að fasteignin FJ ætti að koma til skipta, enda hefði hún verið í eigu M á þeim degi sem úrlausn um eignir og skuldir við skipti á búi þeirra var miðuð við. Fasteignin var talin hjúskapareign M og féll í hans hlut við skiptin. Fallist var á að fasteignin ME væri séreign K og kæmi því ekki til skipta, en hjólhýsið kom ekki til skipta þar sem það hafði verið selt fyrir þann dag sem skiptin voru miðuð við.