Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

47 dómar fundust

Lagagrein: 10. gr. laga nr. 8/1993 — Samkeppnislög

Landsréttur birt 26. mars 2021

709/2020

EC-Clear ehf (sjálfur ólöglærður) gegn Arion banka hf. (Dóra Sif Tynes lögmaður), Borgun hf. (Stefán A. Svensson lögmaður), Íslandsbanka hf. (Hörður Felix Harðarson lögmaður), Landsbankanum hf. (Víðir Smári Petersen lögmaður) og Valitor hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E ehf. gegn A hf., B hf., Í hf., L hf. og V hf. var vísað frá dómi. E ehf. byggði á því að hann ætti skaðabótakröfu á hendur varnaraðilum vegna samkeppnislagabrota sem fólust í óbeinni samvinnu um ákvörðun milligjalda milli útgefenda á debetkortum. Landsréttur féllst á það með héraðsdómi að verulega skorti á að E ehf. hefði gert grein fyrir sameiginlegri aðild varnaraðila samkvæmt 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá hefði E ehf. ekki útskýrt hvernig kröfugerð hans í þriðju og fjórðu varakröfu samræmdist málatilbúnaði hans um að hann hefði fengið öll réttindi tengd sakarefninu framseld frá K hf. Loks væru allir meginágallar sem voru á málatilbúnaði E ehf. og áður K hf., og sem leiddu til frávísunar á fyrri málum þeirra, enn til staðar. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 7. janúar 2021

42/2019

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Byko ehf og Norvik hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður, Ragnar Tómas Árnason lögmaður, Ingibjörg Ólöf Vilhjálmsdóttir)

Með ákvörðun nr. 11/2015 komst S að þeirri niðurstöðu að B ehf. hefði á nánar tilgreindu tímabili brotið gegn 10. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og 53. gr. EES-samningsins með samfelldu samráði við H ehf. sem hefði meðal annars falist í reglubundnum, yfirleitt vikulegum, símtölum við keppinautinn þar sem skipst hefði verið á upplýsingum sem lágu til grundvallar verðákvörðunum þeirra. Þá var lýst fleiri brotatilvikum sem voru talin hluti af hinu samfellda samráði. Var N hf., móðurfélagi B ehf., gert að greiða 650.000.000 króna í stjórnvaldssekt. Með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli nr. 6/2015 var ákvörðun S staðfest að hluta og sektin lækkuð í 65.000.000 króna. Í kjölfarið höfðaði S mál gegn B ehf. og N hf., þar sem þess var krafist að N hf. yrði gert að greiða 650.000.000 krónur í stjórnvaldssekt vegna brotanna. B ehf. og N hf. höfðuðu mál á hendur S og Í og kröfðust ógildingar úrskurðar áfrýjunarnefndarinnar að því leyti sem brot B ehf. voru staðfest og um greiðslu stjórnvaldssektar en ella að sektin yrði lækkuð og voru málin tvö sameinuð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samskipti B ehf. og H ehf. hafi gert þeim kleift að fá mikið magn upplýsinga um verð, tilboðsverð og birgðastöðu á flóknum markaði grófvöru með reglubundnari, einfaldari og skjótvirkari hætti en öðrum á markaði og viðskiptavinum hafi staðið til boða og dregið úr óvissu á milli fyrirtækjanna um framtíðarhegðun keppinautarins. Háttsemi fyrirtækjanna hafi haft það að markmiði að raska samkeppni í andstöðu við 10. gr. samkeppnislaga. Með hliðsjón af því að fyrirtækin voru í yfirburðastöðu á skilgreindum mörkuðum málsins og aðgerðir þeirra beindust að vörum sem voru að stórum hluta fluttar inn frá öðrum EES-ríkjum og endurseldar á Íslandi, auk þess sem þau gátu torveldað að mögulegir keppinautar frá öðrum EES-ríkjum næðu fótfestu á mörkuðum málsins, var talið að hin ólögmætu samskipti hefðu verið til þess fallin að hafa áhrif á mynstur viðskipta milli EES-ríkjanna í skilningi 53. gr. EES-samningsins. B ehf. var því jafnframt talið hafa gerst brotlegt gegn því ákvæði. Um ákvörðun sektarfjárhæðar vísaði Hæstiréttur til þess að brot B ehf. hefðu verið alvarleg og falið í sér skipulagt og kerfisbundið samráð milli fyrirtækja sem voru nánast einráð á markaði sem væri mikilvægur almenningi. Þegar litið var til þessa, lengdar brotatímabilsins og því að sektum vegna brota gegn samkeppnislögum væri ætlað að tryggja almenn og sérstök varnaðaráhrif var N hf. gert að greiða stjórnvaldssekt að fjárhæð 400.000.000 króna.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. nóvember 2020

E-2567/2020

EC-Clear ehf (Jóhannes Ingi Kolbeinson ólöglærður) gegn Arion banka hf. (Dóra Sif Tynes lögmaður), Borgun hf., Íslandsbanka hf. (Hörður Felix Harðarson lögmaður), Landsbankanum hf. (Gunnar Viðar lögmaður) og Valitor hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Talið var að afmörkun bótagrundvallar krafna málsins væri óljós og á köflum erfitt að henda reiður á því í hverju ætluð bótaskyld háttsemi fælist. Þá var hluti kröfugerðar stefnanda óskýr. Voru því enn taldir það verulegir annmarkar á málatilbúnaði stefnanda að vísa bæri málinu frá dómi í heild, líkt og fyrri mál stefnanda á hendur stefndu vegna sama sakarefnis.

Landsréttur birt 14. júní 2019

490/2018

Byko ehf og Norvik hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður) og Samkeppniseftirlitið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Byko ehf. og Norvik hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Í árslok 2010 barst S ábending um möguleg brot B ehf. og H ehf. á ákvæðum samkeppnislaga nr. 44/2005. Hóf S í kjölfarið rannsókn á því hvort fyrirtækin hefðu brotið ákvæði þeirra laga og samsvarandi ákvæði EES-samningsins, sbr. lög nr. 2/1993. S beindi jafnframt kæru til ríkislögreglustjóra og hóf lögregla rannsókn á því hvort starfsmenn B ehf. og H ehf. hefðu brotið gegn ákvæðum samkeppnislaga. Að lokinni frumathugun stjórnsýslurannsóknarinnar gaf S út andmælaskjal í maí 2014 og gekkst rekstrarfélag H ehf. í kjölfarið undir 325.000.000 króna sátt vegna brota H ehf. gegn 10. gr. samkeppnislaga og 53. gr. EES-samningsins. Lauk þar með þætti H ehf. í stjórnsýslumálinu. Sakamál hafði þá verið höfðað gegn starfsmönnum fyrirtækjanna og gekk héraðsdómur í því máli í apríl 2015 en S tók hina umþrættu ákvörðun sem mál þetta er sprottið af í maí 2015. Með ákvörðuninni lagði S 650.000.000 króna stjórnvaldssekt á N hf., móðurfélag B ehf., vegna brota þess síðarnefnda á 10. gr. samkeppnislaga og 53. gr. EES-samningsins. Ákvörðuninni var skotið til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem úrskurðaði í lok september 2015 um að brotið hefði verið gegn 10. gr. samkeppnislaga. Nefndin taldi á hinn bóginn að ekki skyldi beita 53. gr. EES-samningsins samhliða í málinu og að S hefði dregið of víðtækar ályktanir miðað við gögn málsins og ákvarðaði N hf. 65.000.000 króna í sekt. Með dómi Hæstaréttar 1. desember 2016 í málinu nr. 360/2015 voru svo átta starfsmanna B ehf. og H ehf. sakfelldir fyrir brot á 10. gr. samkeppnislaga. Stjórnsýslumálið tók í megindráttum til sömu háttsemi og starfsmenn B ehf. voru sakfelldir fyrir í dómnum en tók að auki til lengra tímabils. Áður en dómur í sakamálinu gekk í Hæstarétti höfðaði S þetta mál, í febrúar 2016, til ógildingar á framangreindum úrskurði áfrýjunarnefndarinnar og til að N hf. yrði gert að greiða þá fjárhæð í ríkissjóð sem ákvörðun S kvað á um. Héraðsdómur féllst á niðurstöðu áfrýjunarnefndarinnar um brot B ehf. gegn 10. gr. samkeppnislaga, en taldi brot B ehf. taka til fleiri tilvika en áfrýjunarnefndin gerði. Þá taldi dómurinn að einnig skyldi beita 53. gr. EES-samningsins og gerði N hf. að greiða 400.000.000 króna sekt. Landsréttur sýknaði S af þeirri kröfu B ehf. og N hf. að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrði felldur úr gildi. Í dómi réttarins var meðal annars vísað til þess að ekki væri deilt um að samskipti starfsmanna B ehf. og H ehf. hefðu átt sér stað þótt deilt væri um hvernig þau samskipti bæri að meta með tilliti til ákvæða 10. gr. samkeppnislaga. Gögn málsins og framburðir starfsmanna B ehf. sem fyrir lægju í málinu staðfestu í megindráttum þau atvik sem fyrrgreindur dómur Hæstaréttar byggðist á og hefði B ehf. við meðferð málsins ekki hnekkt sönnunarmati Hæstaréttar á atvikum í sakamálinu. Þá hefði heldur ekki verið hnekkt hinu lögfræðilega mati Hæstaréttar að í verðkönnunarsamskiptunum hafi falist samstilltar aðgerðir sem verið hafi til þess fallnar að raska samkeppni. Við mat á því hvort beita bæri 53. gr. EES-samningsins samhliða 10. gr. samkeppnislaga lagði Landsréttur á hinn bóginn til grundvallar að þegar litið væri meðal annars til eðlis brotanna og markaðarins sem þau beindust að hefði S ekki sýnt fram á með nægjanlegum líkum að brotin gætu hafa haft áhrif á Evrópska efnahagssvæðinu. Landsréttur staðfesti það ákvæði héraðsdóms að B ehf. og N hf. væru fjárhagsleg eining þannig að heimilt væri að leggja sekt á N hf. Við ákvörðun þeirrar sektar var litið til fjárhagslegs styrkleika B ehf. og N hf., eðlis brota B ehf. og umfangs þeirra, þar á meðal þess tíma sem þau stóðu yfir. Á þeim grunni þótti sekt N hf. hæfilega ákveðin 325.000.000 króna.

Landsréttur birt 15. apríl 2019

167/2019

EC Clear ehf (Tómas Jónsson lögmaður) gegn Arion banka hf. (Kristinn Hallgrímsson lögmaður), Borgun hf. (Stefán A. Svensson lögmaður), Íslandsbanka hf. (Hörður Felix Harðarson lögmaður), Landsbankanum hf. (Víðir Smári Petersen lögmaður) og Valitor hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E ehf. gegn A hf., B hf., Í hf., L hf. og V hf. var vísað frá dómi. Með kröfum sínum krafðist E ehf. viðurkenningar á bótaskyldu vegna samkeppnislagabrota sem fólust í óbeinni samvinnu um ákvörðun milligjalda milli útgefenda á greiðslukortum. Landsréttur féllst á það með héraðsdómi að verulega skorti á að E ehf. hefði gert grein fyrir sameiginlegri aðild varnaraðila samkvæmt 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og sameiginlegri ábyrgð allra varnaraðila á tjóni sem hlaust annars vegar af ólögmætu samráði á vettvangi V hf. og hins vegar á vettvangi B hf. Þá hefði E ehf. hvorki leitt nægilegar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni né gert viðhlítandi grein fyrir tengslum ætlaðs tjóns síns við þau samkeppnisbrot varnaraðila sem hann vísaði til. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 13. júní 2018

15/2018

Kortaþjónustan hf (Tómas Jónsson lögmaður) gegn Arion banka hf (Kristinn Hallgrímsson lögmaður), Borgun hf (Stefán A. Svensson lögmaður), Íslandsbanka hf (Hörður Felix Harðarson lögmaður), Landsbankanum hf (Víðir Smári Petersen lögmaður) og Valitor hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Kærður var úrskurður Landsréttar sem staðfesti dóm héraðsdóms þar sem máli K hf. gegn A hf., B hf., Í hf., L hf. og V hf. var vísað frá dómi. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að skýra yrði kæruheimild í a. lið 1. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála á þann hátt að úrskurður Landsréttar gæti sætt kæru til Hæstaréttar ef þar hefði verið tekin ákvörðun um að vísa máli frá héraðsdómi, sem ekki hefði fyrr verið gert, en ekki ef þar hefði verið staðfestur úrskurður héraðsdóms um frávísun. Brast því heimild til að kæra úrskurð Landsréttar í málinu og var því vísað frá Hæstarétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. maí 2018

E-550/2016

Samkeppniseftirlitið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Byko ehf. og Norvik hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) og Byko ehf. og Norvik ehf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

Staðfest var niðurstaða áfrýjunarnefndar samkeppnismála um brot félagsins Byko ehf. á 10. gr. samkeppnislaga en sektarfjárhæð gagnvart móðurfélagi þess Norvik hf. hækkuð.

Landsréttur birt 9. maí 2018

289/2018

Kortaþjónustan hf (Tómas Jónsson lögmaður) gegn Arion banka hf. (Kristinn Hallgrímsson lögmaður), Borgun hf. (Stefán A. Svensson lögmaður), Íslandsbanka hf. (Hörður Felix Harðarson lögmaður), Landsbankanum hf. (Víðir Smári Petersen lögmaður) og Valitor hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli K hf. gegn A hf., B hf., Í hf., L hf. og V hf. var vísað frá dómi. Kröfugerð K hf. var sett fram í aðalkröfu og tveimur varakröfum til heimtu skaðabóta vegna samkeppnislagabrota með óbeinni samvinnu um ákvörðun milligjalda milli útgefenda á greiðslukortum, en að þeim kröfum frágengnum með þrískiptri kröfu um viðurkenningu á bótaskyldu vegna þeirrar háttsemi. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að samkvæmt d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála bæri að greina í stefnu svo glöggt sem verða mætti dómkröfur og málsástæður sem málsókn byggðist á, svo og önnur atvik sem þyrfti að geta til þess að samhengi málsástæðna yrði ljóst. Í þessum áskilnaði hefði verið talið felast að ljóst yrði að vera hvaða samhengi væri milli kröfugerðar, lýsingar á málsástæðum og málatilbúnaðar að öðru leyti. Málatilbúnaður K hf. í aðalkröfu var ekki talinn uppfylla þessar kröfur og taldir voru svo verulegir annmarkar á honum að ekki yrði hjá því komist að vísa þeirri kröfu frá héraðsdómi. Þá þótti K hf. heldur ekki hafa lagt slíkan grundvöll að varakröfum sínum um greiðslu bóta að unnt væri að ákvarða fjárhæð þeirra að mati dómsins og var þeim kröfum því einnig vísað frá héraðsdómi. Loks var K hf. ekki talin hafa sýnt fram á lögvarða hagsmuni af dómi fyrir kröfu um viðurkenningu á bótaskyldu og var þeirri kröfu því einnig vísað frá héraðsdómi. Niðurstaða hins kærða úrskurður var því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 1. janúar 2018

E-3906/2018

Talið var að málatilbúnaður E væri á reiki um til hvaða orsaka hann ræki tjón sitt vegna samkeppnisbrota A, B, Í, L og V auk þess sem reifun E á samaðild stefndu væri ófullnægjandi. Þá var talið að brýnt hefði verið fyrir E að afla sér viðhlítandi sönnunar fyrir tjóni vegna brota A, B, Í, L og V. Voru annmarkar á málatilbúnaði E taldir svo verulegir að vísa bæri málinu sjálfkrafa frá dómi.

Hæstiréttur birt 4. febrúar 2016

278/2015

Ker hf (Anton Björn Markússon hrl, Guðmundur Siemsen hdl, 1. prófmál) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Samkeppnisstofnun hóf í desember 2001 rannsókn á ætluðu ólögmætu samráði þriggja olíufélaga sem hefði brotið í bága við 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Á grundvelli rannsóknarinnar tók samkeppnisráð ákvörðun í október 2004, þar sem komist var að niðurstöðu um að félögin hefðu brotið gegn fyrrgreindu ákvæði með yfirgripsmiklu og óslitnu samráði með olíuvörur hér á landi á tímabilinu 1993 til 2001 og voru félögunum gerðar sektir. Félögin skutu ákvörðuninni til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem kvað upp úrskurð í málinu í janúar 2005 þar sem staðfestar voru allar helstu niðurstöður í ákvörðun samkeppnisráðs, en félögunum voru þó gerðar lægri sektir. K ehf. höfðaði mál þetta til ógildingar á framangreindum úrskurði, en til vara niðurfellingar og til þrautavara lækkunar sektar, sem þar var ákveðin, svo og til endurgreiðslu fjárhæðar hennar. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans í Hæstarétti, var öllum málsástæðum K ehf. til stuðnings framangreindum kröfum hafnað. Ekki var fallist á að 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, um bann við endurtekinni málsmeðferð til úrlausnar um refsiverða háttsemi, hafi staðið því í vegi að samkeppnisyfirvöld héldu áfram rannsókn sinni á samstarfi olíufélaganna eftir að rannsókn ríkislögreglustjóra á hinu ólögmæta samráði hófst. Var sérstaklega vísað til þess að K ehf. hefði hvorki verið ákært né sakfellt fyrir brot á 10. gr. samkeppnislaga þegar samkeppnisyfirvöld tóku ákvörðun í málinu. Þá var ekki fallist á að málsmeðferð samkeppnisyfirvalda hafi brotið gegn andmælarétti K ehf. samkvæmt 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Taldi dómurinn að Samkeppnisstofnun og samkeppnisráð hefðu gert það sem í þeirra valdi stóð til þess að gefa K ehf. færi á því að tjá sig um efni málsins áður en ákvörðun í því var tekin. Þá hefði K ehf. ekki útskýrt hvernig upplýsingar, sem starfsmenn þess bjuggu yfir og gátu varpað sök á þá eða félagið við samhliða lögreglurannsókn, hefðu verið K ehf. nauðsynlegar til þess að andmæla málavöxtum eins og Samkeppnisstofnun lýsti þeim. Dómurinn hafnaði einnig þeirri málsástæðu K ehf. að brot félagsins væru fyrnd. Taldi dómurinn að samráð olíufélaganna hefði falið í sér samfellda brotastarfsemi sem hafi ekki lokið fyrr en í desember 2001. Á því tímamarki hafi fyrning á broti K ehf. hafist og hefði fimm ára fyrningarfrestur 5. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 því ekki verið liðinn þegar samkeppnisráð tók ákvörðun sína í október 2004. Þá taldi dómurinn að samkeppnisyfirvöld hefðu sýnt fram á með viðhlítandi hætti að olíufélögin hefðu haft sannanlegan ábata af hinu ólögmæta samráði þannig að fullnægt hafi verið skilyrði 2. mgr. 52. gr. þágildandi samkeppnislaga til þess að ákvarða sektir allt að 10% af veltu K ehf. vegna síðastliðins almanaksárs af hlutaðeigandi starfsemi. Loks var málsástæðum K ehf. um brot á jafnræðis- og meðalhófsreglum hafnað. Í ljósi framangreinds voru SE og Í sýknuð af kröfum K ehf.

Hæstiréttur birt 4. febrúar 2016

277/2015

Olíuverslun Íslands hf (Eyvindur Sólnes hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Samkeppnisstofnun hóf í desember 2001 rannsókn á ætluðu ólögmætu samráði þriggja olíufélaga sem hefði brotið í bága við 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Á grundvelli rannsóknarinnar tók samkeppnisráð ákvörðun í október 2004, þar sem komist var að niðurstöðu um að félögin hefðu brotið gegn fyrrgreindu ákvæði með yfirgripsmiklu og óslitnu samráði með olíuvörur hér á landi á tímabilinu 1993 til 2001 og voru félögunum gerðar sektir. Félögin skutu ákvörðuninni til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem kvað upp úrskurð í málinu í janúar 2005 þar sem staðfestar voru allar helstu niðurstöður í ákvörðun samkeppnisráðs, en félögunum voru þó gerðar lægri sektir. O hf. höfðaði mál þetta til ógildingar á framangreindum úrskurði, en til vara niðurfellingar og til þrautavara lækkunar sektar, sem þar var ákveðin, svo og til endurgreiðslu fjárhæðar hennar. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans í Hæstarétti, var öllum málsástæðum O hf. til stuðnings framangreindum kröfum hafnað. Ekki var fallist á að 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, um bann við endurtekinni málsmeðferð til úrlausnar um refsiverða háttsemi, hafi staðið því í vegi að samkeppnisyfirvöld héldu áfram rannsókn sinni á samstarfi olíufélaganna eftir að rannsókn ríkislögreglustjóra á hinu ólögmæta samráði hófst. Var sérstaklega vísað til þess að O hf. hefði hvorki verið ákærð né sakfelld fyrir brot á 10. gr. samkeppnislaga þegar samkeppnisyfirvöld tóku ákvörðun í málinu. Þá var ekki fallist á að málsmeðferð samkeppnisyfirvalda hafi brotið gegn andmælarétti O hf. samkvæmt 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Taldi dómurinn að Samkeppnisstofnun og samkeppnisráð hefðu gert það sem í þeirra valdi stóð til þess að gefa O hf. færi á því að tjá sig um efni málsins áður en ákvörðun í því var tekin. Þá hefði O hf. ekki útskýrt hvernig upplýsingar, sem starfsmenn hennar bjuggu yfir og gátu varpað sök á þá eða félagið við samhliða lögreglurannsókn, hefðu verið O hf. nauðsynlegar til þess að andmæla málavöxtum eins og Samkeppnisstofnun lýsti þeim. Dómurinn hafnaði einnig þeirri málsástæðu O hf. að brot félagsins væru fyrnd. Taldi dómurinn að samráð olíufélaganna hefði falið í sér samfellda brotastarfsemi sem hafi ekki lokið fyrr en í desember 2001. Á því tímamarki hafi fyrning á broti O hf. hafist og hefði fimm ára fyrningarfrestur 5. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 því ekki verið liðinn þegar samkeppnisráð tók ákvörðun sína í október 2004. Þá taldi dómurinn að samkeppnisyfirvöld hefðu sýnt fram á með viðhlítandi hætti að olíufélögin hefðu haft sannanlegan ábata af hinu ólögmæta samráði þannig að fullnægt hafi verið skilyrði 2. mgr. 52. gr. þágildandi samkeppnislaga til þess að ákvarða sektir allt að 10% af veltu O hf. vegna síðastliðins almanaksárs af hlutaðeigandi starfsemi. Loks var málsástæðum O hf. um brot á jafnræðis- og meðalhófsreglum hafnað. Í ljósi framangreinds voru SE og Í sýknuð af kröfum O hf.

Hæstiréttur birt 4. febrúar 2016

272/2015

Skeljungur hf (Hörður Felix Harðarson hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Samkeppnisstofnun hóf í desember 2001 rannsókn á ætluðu ólögmætu samráði þriggja olíufélaga sem hefði brotið í bága við 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Á grundvelli rannsóknarinnar tók samkeppnisráð ákvörðun í október 2004, þar sem komist var að niðurstöðu um að félögin hefðu brotið gegn fyrrgreindu ákvæði með yfirgripsmiklu og óslitnu samráði með olíuvörur hér á landi á tímabilinu 1993 til 2001 og voru félögunum gerðar sektir. Félögin skutu ákvörðuninni til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem kvað upp úrskurð í málinu í janúar 2005 þar sem staðfestar voru allar helstu niðurstöður í ákvörðun samkeppnisráðs, en félögunum voru þó gerðar lægri sektir. S hf. höfðaði mál þetta til ógildingar á framangreindum úrskurði, en til vara niðurfellingar og til þrautavara lækkunar sektar, sem þar var ákveðin, svo og til endurgreiðslu fjárhæðar hennar. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans í Hæstarétti, var öllum málsástæðum S hf. til stuðnings framangreindum kröfum hafnað. Ekki var fallist á að 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, um bann við endurtekinni málsmeðferð til úrlausnar um refsiverða háttsemi, hafi staðið því í vegi að samkeppnisyfirvöld héldu áfram rannsókn sinni á samstarfi olíufélaganna eftir að rannsókn ríkislögreglustjóra á hinu ólögmæta samráði hófst. Var sérstaklega vísað til þess að S hf. hefði hvorki verið ákærður né sakfelldur fyrir brot á 10. gr. samkeppnislaga þegar samkeppnisyfirvöld tóku ákvörðun í málinu. Þá var ekki fallist á að málsmeðferð samkeppnisyfirvalda hafi brotið gegn andmælarétti S hf. samkvæmt 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Taldi dómurinn að Samkeppnisstofnun og samkeppnisráð hefðu gert það sem í þeirra valdi stóð til þess að gefa S hf. færi á því að tjá sig um efni málsins áður en ákvörðun í því var tekin. Þá hefði S hf. ekki útskýrt hvernig upplýsingar, sem starfsmenn hans bjuggu yfir og gátu varpað sök á þá eða félagið við samhliða lögreglurannsókn, hefðu verið S hf. nauðsynlegar til þess að andmæla málavöxtum eins og Samkeppnisstofnun lýsti þeim. Dómurinn hafnaði einnig þeirri málsástæðu S hf. að brot félagsins væru fyrnd. Taldi dómurinn að samráð olíufélaganna hefði falið í sér samfellda brotastarfsemi sem hafi ekki lokið fyrr en í desember 2001. Á því tímamarki hafi fyrning á broti S hf. hafist og hefði fimm ára fyrningarfrestur 5. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 því ekki verið liðinn þegar samkeppnisráð tók ákvörðun sína í október 2004. Þá taldi dómurinn að samkeppnisyfirvöld hefðu sýnt fram á með viðhlítandi hætti að olíufélögin hefðu haft sannanlegan ábata af hinu ólögmæta samráði þannig að fullnægt hafi verið skilyrði 2. mgr. 52. gr. þágildandi samkeppnislaga til þess að ákvarða sektir allt að 10% af veltu S hf. vegna síðastliðins almanaksárs af hlutaðeigandi starfsemi. Loks var málsástæðum S hf. um brot á jafnræðis- og meðalhófsreglum hafnað. Í ljósi framangreinds voru SE og Í sýknuð af kröfum S hf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. janúar 2015

E-3292/2013

Skeljungur hf (Hörður Felix Harðarson hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið voru sýknuð af kröfum stefnanda um að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrði felldur úr gildi og að stefnandi fengi sekt, sem hann hafði innt af hendi, endurgreidda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. janúar 2015

E-3291/2013

Olíuverzlun Íslands hf (Eyvindur Sveinn Sólnes hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið voru sýknuð af kröfum stefnanda um að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrði felldur úr gildi og að stefnandi fengi sekt, sem hann hafði innt af hendi, endurgreidda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. janúar 2015

E-3002/2013

Ker ehf (Anton Björn Markússon hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið voru sýknuð af kröfum stefnanda um að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrði felldur úr gildi og að stefnandi fengi sekt, sem hann hafði innt af hendi, endurgreidda.

Hæstiréttur birt 27. nóvember 2014

112/2014

Samkeppniseftirlitið (Jóna Björk Helgadóttir hdl) gegn Langasjó, ehf, Síld, fiski ehf og Matfugli ehf (Stefán Geir Þórisson hrl)

Með ákvörðun S árið 2011 voru S ehf. og M ehf. talin hafa á árunum 2006 til 2008 brotið gegn 10. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 með ólögmætu samráði um smásöluverð á kjötvörum sem seldar voru í verslunum B. Í ákvörðuninni var móðurfélagi S ehf. og M ehf., L ehf., gerð stjórnvaldssekt vegna brotanna að fjárhæð 80.000.000 krónur, sbr. 37. gr. samkeppnislaga, auk þess sem S ehf. og M ehf. var á grundvelli 16. gr. sömu laga gert að hlíta tilgreindum skilyrðum til að stuðla að virkri samkeppni á þeim mörkuðum sem félögin störfuðu á. Áfrýjunarnefnd samkeppnismála staðfesti ákvörðunina með úrskurði sínum 2012. L ehf., S ehf. og M ehf. höfðuðu í kjölfarið mál á hendur S og kröfðust þess aðallega að felld yrðu úr gildi ákvörðun S og úrskurður áfrýjunarnefndarinnar, en til vara að felld yrðu úr gildi ákvæði úrlausnanna um sekt L ehf. og þau skilyrði sem S ehf. og M ehf. hafði verið gert að hlíta, ellegar að sektarfjárhæð yrði lækkuð. Með héraðsdómi var vísað frá dómi kröfum um ógildingu ákvörðunar S. Þá felldi héraðsdómur úr gildi úrskurð áfrýjunarnefndar samkeppnismála með skírskotun til þess að málsmeðferð gagnvart móðurfélaginu L ehf. hefði verið ábótavant og að S hefði verið óheimilt að leggja stjórnvaldssekt á L ehf. vegna brota dótturfélaganna S ehf. og M ehf. Fyrir Hæstarétti hafði S uppi kröfur aðallega um ómerkingu hins áfrýjaða dóms en til vara um sýknu af kröfum L ehf., S ehf. og M ehf. Hæstiréttur hafnaði ómerkingarkröfu S. Þá taldi rétturinn að ekki hefði verið brotið gegn málsmeðferðarreglum stjórnsýsluréttar við meðferð málsins hjá samkeppnisyfirvöldum með ætluðum drætti málsins, skorti á rannsókn þess og vegna ætlaðs brots á andmælarétti L ehf. Þá var í dómi Hæstaréttar fallist á niðurstöðu S sem staðfest var af áfrýjunarnefnd samkeppnismála, um ólögmætt lóðrétt samráð af hálfu S ehf. og M ehf. sem brotið hefði gegn 10. gr. samkeppnislaga. Hvorki var talið að skilyrði þau, sem S ehf. og M ehf. var þar gert að hlíta, hefðu gengið lengra en nauðsyn bar, né heldur að óheimilt hefði verið að leggja stjórnvaldssekt vegna brota félaganna á móðurfélag þeirra L ehf. þar sem félögin hefðu myndað efnahagslega einingu í merkingu samkeppnislaga. Var S því sýknað af kröfum L ehf., S ehf. og M ehf.

Hæstiréttur birt 24. október 2013

227/2013

Íslenska ríkið (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn Olíuverzlun Íslands hf (Eyvindur Sólnes hrl) og Skeljungi hf (Hörður F. Harðarson hrl)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur. Fyrning.

Í krafðist skaðabóta vegna tjóns sem það taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs O hf. og S hf. um verð sem félögin buðu í útboðum á árunum 1994 til 2001. Taldi Í að samráðið hefði komið í veg fyrir fjárhagslegt hagræði af samkeppnisútboðunum, en búast hefði mátt við að þau leiddu til lægra verðs en Í hefði áður greitt. O hf. og S hf. töldu kröfu Í vegna viðskiptanna vera fyrnda, en töldu allt að einu að Í hefði ekki sýnt fram á tjón sitt. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti með vísan til forsendna, kom m.a. fram að fyrningu kröfunnar hefði verið slitið við málshöfðun 29. desember 2011. Líta yrði svo á að skaðabótakrafan hefði orðið gjaldkræf samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda þegar einstök viðskipti hefðu átt sér stað, en ekki þegar Í fékk upplýsingar um hið ólögmæta samráð. Yrði því að líta svo á að allar kröfur Í, sem ættu rætur að rekja til viðskipta sem áttu sér stað fyrir 29. desember 2001, eða tíu árum fyrir höfðun málsins, væru fyrndar. Þá þótti ósannað að tvær færslur úr bókhaldi S hf. um viðskipti eftir framangreint tímamark væru til marks um að V hefði átt viðskipti við S hf. eftir þann tíma þannig að Í gæti krafist skaðabóta á grundvelli þeirra viðskipta. Voru O hf. og S hf. því sýknuð af kröfu Í.

Hæstiréttur birt 24. október 2013

226/2013

Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur. Fyrning.

Í krafðist skaðabóta vegna tjóns sem það taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs K hf., O hf. og S hf. um verð sem félögin buðu í útboðum í maí og október 1996. Öllum tilboðum var hafnað, en Í taldi að samráðið hefði leitt til þess að ekki varð sú lækkun á innkaupsverði á olíuvörum sem að hefði verið stefnt með útboðunum. K hf., O hf. og S hf. töldu kröfu Í vegna tiltekinna viðskipta vera fyrnda og að ekki hefði verið sýnt fram á að samráð hefði átt sér stað vegna þess tíma sem fyrningin tæki ekki til. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti með vísan til forsendna, kom m.a. fram að fyrningu kröfunnar hefði verið slitið við málshöfðun 29. desember 2011. Líta yrði svo á að skaðabótakrafan hefði orðið gjaldkræf samkvæmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda þegar einstök viðskipti hefðu átt sér stað, en ekki þegar Í fékk upplýsingar um hið ólögmæta samráð. Yrði því að líta svo á að allar kröfur Í, sem ættu rætur að rekja til viðskipta sem áttu sér stað fyrir 29. desember 2001, eða tíu árum fyrir höfðun málsins, væru fyrndar. Því næst var vísað til þess að í útboðum Í hefði verið miðað við það að gerður yrði samningur til tveggja ára við það félag sem ætti hagstæðasta tilboðið, með möguleika á framlengingu til tveggja ára. Ef samningar hefðu komist á í kjölfar útboðanna hefðu þeir lengst getað gilt í viðskiptum aðila til ársins 2001, en um miðjan desember það ár hefði rannsókn Samkeppnisstofnunar hafist. Var ekki talið sannað að samráð olíufélaganna í útboðunum 1996 hefði leitt til tjóns í viðskiptum stofnana Í við þau á árunum 2002 og 2003. Voru K hf., O hf. og S hf. því sýknuð af kröfu Í.

Hæstiréttur birt 31. janúar 2013

437/2012

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið (Heimir Örn Herbertsson hrl) gegn Keri hf (Anton Björn Markússon hrl), Olíuverslun Íslands hf (Eyvindur Sólnes hrl) og Skeljungi hf (Hörður F. Harðarson hrl)

Samkeppnisstofnun hóf í desember 2001 rannsókn á ætluðu ólögmætu samráði þriggja olíufélaga sem hefði brotið í bága við 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Á grundvelli rannsóknarinnar tók samkeppnisráð ákvörðun í október 2004, þar sem komist var að niðurstöðu um að félögin hefðu brotið gegn fyrrgreindu ákvæði með yfirgripsmiklu og óslitnu samráði á heildarmarkaði fyrir sölu á olíuvörum hér á landi á tímabilinu 1993 til 2001 og voru félögunum gerðar sektir. Félögin skutu ákvörðuninni til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem kvað upp úrskurð í málinu í janúar 2005 þar sem staðfestar voru allar helstu niðurstöður í ákvörðun samkeppnisráðs, en félögunum voru þó gerðar nokkuð lægri sektir. Félögin greiddu sektirnar með fyrirvara um endurheimtu fjárins að gengnu dómsmáli sem hnekkti úrskurðinum. Félögin þrjú, K hf., O hf. og S hf., höfðuðu í kjölfarið í júní 2005 og júlí sama ár hvert sitt málið á hendur íslenska ríkinu til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála, en til vara niðurfellingar eða lækkunar sektar, sem þar var ákveðin, svo og til endurheimtu hennar. Málin voru í febrúar 2006 sameinuð í eitt, að framkomnum greinargerðum um varnir félaganna þriggja. Í dómi Hæstaréttar voru raktir margvíslegar annmarkar annars vegar á málatilbúnaði félaganna þriggja og hins vegar á meðferð málsins í héraði og hinum áfrýjaða dómi. Í fyrsta lagi var talið að mjög skorti á að í héraðsstefnum væri lýst þeim atvikum sem þyrfti að greina til að samhengi málsástæðna félaganna þriggja yrði ljóst, sbr. e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en í stefnunum hafði lýsing málsatvika einskorðast við gang rannsóknar stjórnvalda og málsmeðferðar fyrir þeim og lítið sem ekkert verið vikið að efni úrlausna þeirra. Í öðru lagi var talið að málatilbúnaður félaganna hefði brotið í bága við fyrrgreint ákvæði laga nr. 91/1991 því málsástæðum var ekki réttilega lýst í stefnum félaganna og víða vísað til málsástæðna, sem hafðar voru uppi af þeirra hálfu á stjórnsýslustigi, án frekari skýringa. Var málatilbúnaður í slíkum búningi að dómstólum var fyrirmunað að henda reiður á hvaða málsástæðum félögin þrjú reistu málsókn sína á. Í þriðja lagi var vísað til bókunar félaganna þriggja undir meðferð málsins í héraði, sem fyrir Hæstarétti var skýrð á þann veg að með henni hefðu félögin fallið frá málsástæðu um að lýsing atvika í úrlausnum samkeppnisyfirvalda væri röng að því er varðaði dómkröfur félaganna um niðurfellingu eða lækkun stjórnvaldssekta á hendur þeim. Talið var að án sönnunarfærslu af hendi félaganna um þessi atriði yrði málatilbúnaður þeirra til stuðnings ógildingar úrlausna stjórnvalda, er laut að því að ekki hefði verið gætt andmælaréttar gagnvart félögunum vegna atvika málsins eða að rannsókn samkeppnisyfirvalda hafi verið áfátt, svo vanreifaður að ekki væri fært að fella efnisdóm á slíkar málsástæður. Í fjórða lagi varð ekki annað ráðið af lýsingu málsástæðna félaganna í hinum áfrýjaða dómi að þau hefðu í flestum atriðum borið sömu atriði fyrir sig til stuðnings dómkröfum sínum, en sú var ekki raunin eftir héraðsdómsstefnum hvers félags. Eftir sameiningu mála félaganna í eitt áttu þau samlagsaðild að því og hafði hvert félag forræði á málsástæðum sínum án tillits til þess sem aðrir samlagsaðilar héldu fram. Að öllu þessu virtu varðaði málið sjálfkrafa frávísun frá héraðsdómi. Verulegar tafir urðu á meðferð málsins í héraði, einkum vegna óútskýrðs dráttar á vinnslu endurtekinna matsgerða sem aðilum varð þó einkum um kennt. Auk þess skorti verulega á að farið hefði verið að 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 við samningu hins áfrýjaða dóms enda var í engu gerð grein fyrir efnisatriðum í úrlausnum stjórnvalda né efni þeirra matsgerða sem aflað var undir meðferð málsins í héraði, en hvoru tveggja hafði eftir atvikum meðal annars þýðingu við ákvörðun viðurlaga. Þá varð ekki af héraðsdóminum ráðið annað en að málsástæða, sem aðeins var svo hald væri í haldið fram af hálfu eins félags, hefði ráðið niðurstöðu málsins fyrir öll þrjú félögin um ógildingu úrskurðar áfrýjunarnefndar samkeppnismála.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. janúar 2013

E-327/2012

Íslenska ríkið (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn Keri og hf. (Telma Halldórsdóttir hdl), Olíuverslun og Íslands hf. (Gísli Baldur Garðarsson hrl) og Skeljungi hf. (Hörður Felix Harðarson hrl)

Stefndu voru sýknaðir af skaðabótakröfu stefnanda á grundvelli fyrningar að hluta en að öðru leyti með vísan til þess að ekki hefði verið sýnt fram á orsakatengsl milli hinnar saknæmu háttsemi stefndu og þess tjóns sem stefnandi taldi hafa leitt af henni.

Hæstiréttur birt 25. október 2012

151/2012

Dögun ehf (Helga Melkorka Óttarsdóttir hrl) gegn Olíuverslun Íslands hf (Eyvindur Sólnes hrl)

O hf. krafði D ehf. um greiðslu skuldar vegna úttekta D ehf. hjá O hf. á tilteknu tímabili. D ehf. taldi sig hins vegar eiga skaðabótakröfu á hendur O hf. sem kæmi til skuldajafnaðar við kröfuna. Var krafa D ehf. á því reist að hann hefði beðið tjón í viðskiptum sínum við O hf. þar sem hann hefði þurft að greiða hærra verð en ella fyrir gasolíu og skipagasolíu frá árinu 1994 til 2001 vegna ólögmæts samráðs O hf. og annarra olíufélaga um verðlagningu á olíuvörum. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði meðal annars að D ehf. hefði engin gögn lagt fram í málinu sem sýndu að O hf. hefði haft samráð við önnur olíufélög um verðlagningu í viðskiptum sem gagngert vörðuðu D ehf. Hann hefði ekki heldur vísað til gagna sem sýndu með viðhlítandi hætti að O hf. hefði haft samráð um verðlagningu gasolíu og skipagasolíu til útgerðarmanna. Var ekki talið að D ehf. hefði fært fyrir því fullnægjandi rök að verðsamráð O hf. og annarra olíufélaga hefði náð til skipagasolíu og gasolíu og honum því ekki tekist að leiða að því sönnur að O hf. hefði með saknæmri og ólögmætri háttsemi bakað sér bótaskyldu gagnvart D ehf. Var skuldajafnaðarkröfu D ehf. því hafnað og félaginu gert að greiða O hf. viðskiptaskuld sína.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. mars 2012

E-4965/2005

D Ó M U R og Héraðsdóms Reykjavíkur 22. mars 2012 í máli og nr. E-4965/2005: og Ker hf. (Telma Halldórsdóttir hdl), Olíuverslun Íslands hf. (Eyvindur Sólnes hrl) og Skeljungur hf og . (Hörður Felix Harðarson hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu Íslenska ríkinu (Heimir Örn Herbertsson hrl)

Úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála nr. 3/2004 var felldur úr gildi. Málið var á sama tíma rannsakað bæði hjá samkeppnisyfirvöldum og lögreglunni og nutu stefnendur ekki lögbundins andmælaréttar síns.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. desember 2011

E-2396/2005

Olíuverslun Íslands hf (Eyvindur Sveinn Sólnes hrl) gegn Dögun ehf (Helga Melkorka Óttarsdóttir hdl)

D var dæmt til að greiða O rekningsskuld með vöxtum. Í málinu hafði D uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar byggða á því að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna þess að O hefði viðhaft ólögmætt samráð um verðlagningu á gasolíu og skipagasolíu við tvö önnur olíufélög og hafi D af þeim sökum þurft að greiða of hátt verð fyrir þær olíuvörur á tilteknu árabili. D var ekki talið hafa sannað að félagið hefði orðið fyrir tjóni og var gagnkröfunni hafnað.

Hæstiréttur birt 6. maí 2010

245/2009

Skeljungur hf (Hörður F. Harðarson hrl), Ker hf (Jón Ögmundsson hrl) og Olíuverzlun Íslands hf (Eyvindur Sólnes hrl) gegn Dala-Rafni ehf (Jóhannes Bjarni Björnsson hrl, Magnús Pálmi Skúlason hdl)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur.

D krafði olíufélögin S, K og O skaðabóta vegna tjóns, sem hann taldi sig hafa orðið fyrir við kaup á eldsneyti á árunum 1996 til 2001 vegna ólögmæts samráðs þeirra, en þau hefðu samkvæmt ákvörðun samkeppnisráðs 28. október 2004 og úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála 29. janúar 2005 brotið gegn 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993 með víðtæku samráði sínu um verðlagningu á olíuvörum og skiptingu markaðar á árunum, sem krafa D laut að. D hefði þurft að taka á sig hærra eldsneytisverð, sem stafað hefði af hinu ólögmæta samráði og leitt til aukins rekstrarkostnaðar hans á þessu tímabili, en krafa hans væri um bætur sem því nam. Talið var að þrátt fyrir umfangsmikla öflun gagna við málsmeðferð stjórnvalda á sviði samkeppnismála, sem D hefði að nokkru fengið aðgang að, hefði hann ekkert lagt fram, sem sýndi að S, K og O hefðu sérstaklega haft samráð um viðskipti við hann. Hann hefði heldur ekki vísað til gagna eða rökstutt á annan hátt svo að viðhlítandi væri að S, K og O hefðu gagngert haft samráð um verðlagningu gasolíu til útgerðarmanna, en hefði þess í stað að mestu látið við það sitja að draga almennar ályktanir af ákvörðun samkeppnisráðs. Til þess að S, K og O gætu borið skaðabótaskyldu gagnvart D yrði hann að leiða í ljós að félögin hefðu haft samráð annaðhvort beinlínis um viðskipti við hann eða almennt um verðlagningu á þeim vörum, sem hann keypti af einhverju þeirra á umræddu tímabili. Að því er varðaði skipagasolíu hefði D hvorugt tekist og voru því ekki efni til að fallast á aðalkröfu D eða þann þátt í varakröfu, sem laut að kaupum á gasolíu fyrir skip. Varakrafa D, að því leyti sem hún laut að verðlagningu á bensíni sem samráð S, K og O hafði tekið til, þótti haldin slíkum annmörkum að ófært var að taka hana til greina. Voru S, K og O því sýknuð af kröfum D.

Hæstiréttur birt 6. maí 2010

244/2009

Ker hf, Olíuverzlun Íslands hf og Skeljungur hf (Anton Björn Markússon hrl, Jón Ögmundsson hdl, Gísli Baldur Garðarsson hrl, Eyvindur Sólnes hdl, Hörður F. Harðarson hrl, Heiðar Ásberg Atlason hdl) gegn Vestmannaeyjabæ (Steinar Þór Guðgeirsson hrl, Ástríður Gísladóttir hdl)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur. Fyrning.

V krafðist skaðabóta vegna tjóns, sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs K, O og S um verð, sem félögin buðu fyrir eldsneyti í útboði hans á árinu 1997. Bar hann því við að markmið þeirra hefði verið að halda viðskiptum við V um eldsneytiskaup óbreyttum með því að gera samkomulag um að bjóða honum einungis verð samkvæmt verðlista. Smávægilegt frávik í tilboði S hefði engu skipt. K, O og S mótmæltu því að skilyrði fyrir skaðabótaskyldu væru fyrir hendi. Talið var að bréf framkvæmdastjóra markaðssviðs stórviðskipta hjá S 10. mars 1998 til K og O veitti eindregna vísbendingu um að félögin þrjú hefðu haft með sér samráð við gerð tilboða til V við útboð hans og samið um skiptingu framlegðar. Þá styddi minnisblað framkvæmdastjóra markaðssviðs stórnotenda hjá O ennfremur sömu niðurstöðu. Tilgreind gögn, sem fram komu við rannsókn samkeppnisstofnunar, á ætluðum brotum olíufélaganna á þágildandi samkeppnislögum, renndu einnig stoðum undir þá niðurstöðu. Ekkert þótti fram komið af hálfu K, O og S sem mælti gegn því að tilgangur alls þessa hefði verið að halda viðskiptum hvers þeirra við V óbreyttum gegn verði, sem ekki hefði staðist ef reglur samkeppnislaga hefðu verið virtar. Á móti skyldu S og O greiða hinum tveimur hluta af þeim ágóða, sem vænst var að þessi háttsemi leiddi af sér á kostnað V. Nægar líkur hefðu þannig verið leiddar að því að K, O og S hefðu valdið V tjóni svo að skaðabótaskyldu þeirra varðaði. Skipti þá ekki máli hvort samningur þeirra um skiptingu fyrrnefnds ágóða hefði verið efndur. Var fallist á aðalkröfu V, en þar sem hluti kröfunnar var talinn fyrndur var hún lækkuð sem því nam.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. apríl 2009

E-2121/2007

Dala-Rafn ehf (Hlynur Halldórsson hdl) gegn Skeljungi hf. (Hörður Felix Harðarson hrl), Olíuverzlun Íslands hf. (Eyvindur Sveinn Sólnes hdl) og Keri hf. (Telma Halldórsdóttir hdl)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabótamál.

Stefnandi krafði stefndu um skaðabætur vegna tjóns hans af ólögmætu samráði stefndu við sölu á eldsneyti. Bætur voru dæmdar að álitum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 3. apríl 2009

E-1141/2008

Vestmannaeyjabær (Steinar Þór Guðgeirsson hrl) gegn Keri ehf (Telma Halldórsdóttir hdl), Skeljungi hf (Hörður Felix Harðarson hdl) og Olíuverslun Íslands hf (Eyvindur Sveinn Sólnes hdl)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabótamál.

Talið var sannað að olíufélögin hefðu haft með sér samráð um tilboð í útboði Vestmannaeyjabæjar á árinu 1997. Voru þau dæmd til að greiða bæjarsjóði skaðabætur, er dómurinn ákvað að álitum.

Hæstiréttur birt 27. mars 2009

138/2009

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið (Heimir Örn Herbertsson hrl) gegn Keri hf (Kristinn Hallgrímsson hrl), Olíuverslun Íslands hf (Gísli Baldur Garðarsson hrl) og Skeljungi hf (Hörður F. Harðarson hrl)

A og X voru ákærðir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa staðið saman, ásamt tveimur öðrum, að innflutningi á samtals 4.639,50 g af amfetamíni og 594,70 g af kókaíni frá Þýskalandi til Íslands, ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni, en fíkniefnin, sem voru flutt til landsins með hraðsendingarfyrirtæki, fundust við leit tollgæslu og lögreglu. Var A gefið að sök að hafa lagt á ráðin um innflutninginn, látið senda fíkniefnin frá Þýskalandi til Íslands og hafa ætlað að móttaka eða láta móttaka þau. X var gefið að sök að hafa lagt á ráðin um innflutninginn og notað sér aðstöðu sína sem starfsmaður hraðsendingarfyrirtækisins á Keflavíkurflugvelli til að miðla upplýsingum um hvernig haga skyldi sendingu og móttöku fíkniefnanna þannig að þau kæmust til móttakanda efnanna hér á landi án afskipta yfirvalda. Ákærðu neituðu báðir sök. Framburðir A og X þóttu ekki verða lagðir til grundvallar niðurstöðunni, enda ekkert í málinu sem studdi þá. Talið var sannað með framburðum tveggja meðákærðu, sem voru efnislega á sama veg um flesta þætti málsins og nutu stuðnings af gögnum málsins, að A og X hefðu gerst sekir um þá háttsemi sem þeir voru ákærðir fyrir. Við ákvörðun refsingar var m.a. litið til þess að brotið var framið í samvinnu, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, efnismagns, efnistegundar og styrks fíkniefnanna. Þá var litið til þess að A hafði áður gerst sekur um fíkniefnabrot og var refsing hans ákveðin 4 ára fangelsi en X 2½ árs fangelsi.

Hæstiréttur birt 30. apríl 2008

309/2007

S krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir við kaup sín á bensíni hjá K á tímabilinu frá 10. ágúst 1995 til 18. desember 2001 vegna ólögmæts verðsamráðs K og tveggja annarra olíufélaga. Við meðferð málsins fyrir Hæstarétti var einungis tekist á um kröfu S um að skaðabætur yrðu ákveðnar að álitum. Í dómi Hæstaréttar sagði að ágreiningslaust væri að með samráðinu hefði K brotið gegn 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Af gögnum málsins væri ljóst að samráðið hefði meðal annars tekið til verðlagningar á bensíni. K hefði ekkert fært fram í málinu sem staðið gæti í vegi þeirri ályktun að tilgangur samráðsins hefði verið að hækka tekjur hans með því að selja bensín á hærra verði en annars hefði verið. Þá hafi honum ekki tekist að sýna fram á að slíkur ágóði hefði ekki í reynd hlotist af samráðinu. Var niðurstaða héraðsdóms um fjárhæð skaðabótanna staðfest.

Hæstiréttur birt 7. febrúar 2008

143/2007

Skeljungur hf (Hörður F. Harðarson hrl), Olíuverzlun Íslands hf (Gísli Baldur Garðarsson hrl) og Ker hf (Kristinn Hallgrímsson hrl) gegn Strætó bs (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur. Fyrning.

Á árunum 1993, 1996 og 2001 leitaði R tilboða vegna kaupa á olíuvörum fyrir fyrirtæki sín Strætisvagna Reykjavíkur og Vélamiðstöð Reykjavíkurborgar. Var tilboði S tekið í útboðum 1993 og 1996 en tilboði O í útboði 2001. Samkeppnisstofnun hóf í desember 2001 rannsókn á því hvort S, K og O hefðu haft ólögmætt samráð í viðskiptum og brotið með því gegn ákvæðum 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Til rannsóknar voru meðal annars atriði varðandi tilboðsgerð S, K og O við fyrrnefnd útboð R. Niðurstaða áfrýjunarnefndar samkeppnismála var sú að S, K og O hefðu með aðgerðum sínum haft samráð meðal annars um útboðsverð til R. Þau hefðu auk þess stýrt sameiginlega viðskiptunum til S og síðan skipt á milli sín framlegð af þeim. Hafi þessi hegðun þeirra falið í sér ólögmætt samráð og brotið gegn 10. gr. samkeppnislaga. ST sem var byggðasamlag í eigu Reykjavíkurborgar og sex annarra sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu var stofnað árið 2001 og tók þá við starfsemi sem áður var á hendi Strætisvagna Reykjavíkur. Í málinu leitaði ST skaðabóta vegna tjóns, sem það taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs S, K og O um verð, sem þeir buðu fyrir eldsneyti í útboði R á árinu 1996. S, K og O viðurkenndu í málatilbúnaði sínum að þeir hefðu með samráði við þetta útboð brotið gegn 10. gr. þágildandi samkeppnislaga. Þeir báru á hinn bóginn fyrir sig að ósannað væri að ST hefði orðið fyrir tjóni vegna þessa, en að því frágengnu hafi því hvað sem öðru líður ekki tekist að sanna tjón sitt. Í niðurstöðu Hæstaréttar var talið sýnt að S, K og O hafi samið af nákvæmni um hvað R yrði boðið af hendi hvers þeirra og að sá, sem lægst bauð myndi greiða hinum tiltekna fjárhæð fyrir hvern lítra af eldsneyti, sem hún keypti. S, K og O hefðu ekkert fært fram í málinu, sem staðið gæti í vegi þeirri ályktun að tilgangur þessa alls hafi verið að halda viðskiptum R hjá S gegn verði sem ekki hefði staðist boð K og O ef reglur samkeppnislaga hefðu verið virtar í skiptum þeirra. S, K og O hefðu heldur ekkert fært fram til stuðnings því að slíkur ágóði hefði ekki hlotist af þessu í reynd. Jafnframt yrði ekki annað ráðið en að S og ST hefðu gengið út frá því að samningur S við R frá 1996 um eldsneytiskaup fyrir Strætisvagna Reykjavíkur myndi gilda fyrir ST eftir að það hóf starfsemi sína. Var því ekki fallist á þau rök S, K og O að ST hefði borið að efna til útboðs vegna eldsneytiskaupa sinna þegar R hætti rekstri Strætisvagna Reykjavíkur. Máttu S, K og O sjá fyrir að það tjón, sem þeir kynnu að baka öðrum með ólögmætu samráði, yrði ekki óhjákvæmilega bundið við þriggja ára tímabil. Að þessu virtu bæru S, K og O skaðabótaábyrgð á tjóni ST. Aðalkrafa ST var reist á því að við útboðið 2001 hafi ekki tekist samráð milli S, K og O og hafi hagstæðasta boðið, sem þá kom fram, verið lægra en nam því, sem R greiddi fyrir eldsneyti frá S samkvæmt útboðinu 1996. Taldi ST að R myndi hafa fengið tilboð 1996 með sama afslætti og hún fékk með útboðinu 2001 og krafðist ST því að sér yrði bætt tjón sem reiknað var eftir ákveðnum forsendum. Um aðalkröfu ST sagði Hæstiréttur að forsendur fyrir útreikningi hennar væru rangar og að sú skekkja hefði áhrif á fjárhæð hennar. Væri því ekki fært að taka til greina aðalkröfu ST. Til vara krafðist ST að S, K og O bæri að greiða sér þrefaldar þær fjárhæðir sem S hefði skuldbundið sig til að greiða K og O á því tímabili sem ST keypti eldsneyti af S á árinu 2001. Um varakröfu ST sagði að líta yrði svo á að þær fjárhæðir sem S skuldbatt sig til að greiða K og O vegna eldsneytiskaupa R sýndu að lágmarki hvaða hag þeir hafi talið af því að hafa samráð um viðskipti hennar í stað þess að keppa um þau. Væri því ekki ástæða til annars en að ætla að tilboð, sem gefið hefði verið án slíks samráðs, hefði orðið lægra en hagstæðasta boðið um að minnsta kosti þrefalda fjárhæðina sem S tók að sér að greiða hvorum hinna. Ekki væri ágreiningur um útreikning fjárhæðar varakröfu ST og ekki var fallist á að vanrækt hefði verið að takmarka tjón ST. Var því fallist á varakröfu ST og S, K og O gert að greiða því skaðabætur óskipt enda hefðu þeir bakað ST tjón með sameiginlegri háttsemi sinni.

Hæstiréttur birt 7. febrúar 2008

142/2007

Olíuverzlun Íslands hf og Ker hf (Hörður F. Harðarson hrl, Gísli Baldur Garðarsson hrl, Kristinn Hallgrímsson hrl) gegn Reykjavíkurborg (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur. Fyrning.

Á árunum 1993, 1996 og 2001 leitaði R tilboða vegna kaupa á olíuvörum fyrir fyrirtæki sín Strætisvagna Reykjavíkur og Vélamiðstöð Reykjavíkurborgar. Var tilboði S tekið í útboðum 1993 og 1996 en tilboði O í útboði 2001. Samkeppnisstofnun hóf í desember 2001 rannsókn á því hvort S, K og O hefðu haft ólögmætt samráð í viðskiptum og brotið með því gegn ákvæðum 10. gr. þágildandi samkeppnislaga nr. 8/1993. Til rannsóknar voru meðal annars atriði varðandi tilboðsgerð S, K og O við fyrrnefnd útboð R. Niðurstaða áfrýjunarnefndar samkeppnismála var sú að S, K og O hefðu með aðgerðum sínum haft samráð meðal annars um útboðsverð til R. Þau hefðu auk þess stýrt sameiginlega viðskiptunum til S og síðan skipt á milli sín framlegð af þeim. Hafi þessi hegðun þeirra falið í sér ólögmætt samráð og brotið gegn 10. gr. samkeppnislaga. Í málinu leitaði R skaðabóta vegna tjóns, sem hún taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs S, K og O um verð, sem þeir buðu fyrir eldsneyti í útboði hennar á árinu 1996. S, K og O viðurkenndu í málatilbúnaði sínum að þeir hefðu með samráði við þetta útboð brotið gegn 10. gr. þágildandi samkeppnislaga. Þeir báru á hinn bóginn fyrir sig að ósannað væri að R hefði orðið fyrir tjóni vegna þessa, en að því frágengnu hafi henni hvað sem öðru líður ekki tekist að sanna tjón sitt. Í niðurstöðu Hæstaréttar var talið sýnt að S, K og O hafi samið af nákvæmni um hvað R yrði boðið af hendi hvers þeirra og að sá, sem lægst bauð myndi greiða hinum tiltekna fjárhæð fyrir hvern lítra af eldsneyti, sem R keypti. S, K og O hefðu ekkert fært fram í málinu, sem staðið gæti í vegi þeirri ályktun að tilgangur þessa alls hafi verið að halda viðskiptum R hjá S gegn verði sem ekki hefði staðist boð K og O ef reglur samkeppnislaga hefðu verið virta í skiptum þeirra. S, K og O hefðu heldur ekkert fært fram til stuðnings því að slíkur ágóði hefði ekki hlotist af þessu í reynd. Sá ágóði varð ekki sóttur úr hendi annarra en R. Yrði því að leggja til grundvallar að með þessu hafi verið leiddar nægar líkur að því að R hafi orðið fyrir tjóni, sem S, K og O hafi bakað henni svo að skaðabótaskyldu þeirra varði. Aðalkrafa R var reist á því að við útboðið 2001 hafi ekki tekist samráð milli S, K og O og hafi hagstæðasta boðið, sem þá kom fram, verið lægra en nam því, sem hún greiddi fyrir eldsneyti frá S samkvæmt útboðinu 1996. Taldi R að hún myndi hafa fengið tilboðið 1996 með sama afslætti og hún fékk með útboðinu 2001 og krafðist því að sér yrði bætt tjón sem reiknað var eftir ákveðnum forsendum. Um aðalkröfu R sagði Hæstiréttur að forsendur R fyrir útreikningi hennar væru rangar og að sú skekkja sem væri í reikningunum hefði teljandi áhrif á fjárhæð hennar. Væri því ekki fært að taka til greina aðalkröfu R. Til vara krafðist R að S, K og O bæri að greiða sér þrefaldar þær fjárhæðir sem S hefði skuldbundið sig til að greiða K og O á gildistíma samningsins frá 1996 til 2001. Um varakröfu R sagði að líta yrði svo á að þær fjárhæðir sem S skuldbatt sig til að greiða K og O vegna eldsneytiskaupa R sýndu að lágmarki hvaða hag þeir hafi talið af því að hafa samráð um viðskipti hennar í stað þess að keppa um þau. Væri því ekki ástæða til annars en að ætla að tilboð, sem gefið hefði verið án slíks samráðs, hefði orðið lægra en hagstæðasta boðið um að minnsta kosti þrefalda fjárhæðina sem S tók að sér að greiða hvorum hinna. Ekki væri ágreiningur um útreikning fjárhæðar varakröfu R og ekki var fallist á að R hefði vanrækt að takmarka tjón sitt með því að láta hjá líða að segja samningnum upp við S þegar henni var það fyrst kleift. Var því fallist á varakröfu R og S, K og O gert að greiða henni skaðabætur óskipt enda hefðu þeir bakað R tjón með sameiginlegri háttsemi sinni.

Hæstiréttur birt 18. október 2007

520/2007

Dala-Rafn ehf (Jóhannes Bjarni Björnsson hrl) gegn Skeljungi hf, Olíuverslun Íslands hf (Gísli Baldur Garðarsson hrl) og Keri ehf (Anton Björn Markússon hrl)

D kærði úrskurð héraðsdóms þar sem kröfum hans um skaðabætur, vegna ólögmæts samráðs olíufélaganna, á hendur O og K var vísað frá dómi vegna vanreifunar, sbr. e-liður 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í dómi Hæstaréttar sagði að grundvöllur málatilbúnaðar D væri nægilega skýr um það hverja hann krefði um skaðabætur og af hvaða sökum. Mótmæli O og K við gildi þeirra gagna, sem D styddi útreikninga sína um tjónið við, og aðrar fullyrðingar þeirra um að sóknaraðili hefði ekki sýnt fram á tjón sitt með viðhlítandi gögnum, varðaði efnishlið málsins, en gæti ekki leitt til frávísunar þess. Var því ekki fallist á að krafa D væri óljós eða reifun hennar í stefnu slíkum annmörkum háð að varðaði frávísun. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 17. september 2007

E-2121/2007

Dala-Rafn ehf (Hlynur Halldórsson hdl) gegn Skeljungi hf. (Hörður Felix Harðarson hrl), Olíuverslun Íslands hf. (Eyvindur Sveinn Sólnes hdl) og Keri hf. (Kristinn Hallgrímsson hrl)

Stefnandi höfðaði mál gegn Skeljungi hf., Keri hf. og Olíuverslun Íslands hf. vegna óskiptrar ábyrgðar þeirra á tjóni sem hann hafi orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs þeirra. Kröfum á hendur Keri hf. og Olíuverslun Íslands hf. var vísað frá dómi vegna vanreifunar þar sem óljóst þótti hvort skilyrði sameiginlegrar ábyrgðar allra stefndu væri fyrir hendi.

Hæstiréttur birt 30. maí 2007

275/2007

Ker hf (Kristinn Hallgrímsson hrl), Olíuverslun Íslands hf (Gísli Baldur Garðarsson hrl) og Skeljungur hf (Hörður Felix Harðarson hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Heimir Örn Herbertsson hrl)
Lykilorð: Kærumál. Hæfi dómara.

Héraðsdómari í máli, sem K hf., O hf. og S hf. höfðuðu gegn S og Í var ekki talinn vanhæfur til að fara með málið á grundvelli g. liðar 5. gr. laga nr. 91/1991. Var kröfu félaganna um að dómarinn viki sæti því hafnað.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. apríl 2007

E-4965/2005

Ú R S K U R Ð U R og Héraðsdóms Reykjavíkur 30. apríl 2007 í máli nr. E-4965/2005: og Ker hf. (Kristinn Hallgrímsson hrl), Olíuverslun Íslands hf. (Gísli Baldur Garðarsson hrl) og Skeljungur hf. (Gestur Jónsson hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og Íslenska ríkinu (Heimir Örn Herbertsson hdl)
Lykilorð: Hæfi dómara.

Dómari hafnaði kröfu stefnanda um að hún viki sæti í málinu.

Hæstiréttur birt 16. mars 2007

92/2007

Ákæruvaldið (Helgi Magnús Gunnarsson saksóknari) gegn Einari Benediktssyni (Gísli Baldur Garðarsson hrl), Geir Magnússyni (Ragnar Tómas Árnason hdl) og Kristni Björnssyni (Ragnar Halldór Hall hrl)

Á kærði úrskurð héraðsdóms, þar sem ákæru á hendur E, G og K var vísað frá dómi. Talið var að fyrirkomulag samkeppnislaga hefði ekki verið nógu skýrt um meðferð máls ef grunur vaknaði um að brotið hefði verið gegn lögunum, og þar af leiðandi óskýrt hvernig með skyldi fara ef tilefni þætti til opinberrar rannsóknar jafnhliða meðferð samkeppnisyfirvalda og hvenær beita ætti refsiviðurlögum. Átti það meðal annars við þá stöðu E, G og K að taka þátt í viðræðum og samningum við Samkeppnisstofnun og veita henni upplýsingar, en fella á sama tíma á sig sök með því að málið var síðar tekið til refsimeðferðar. Var því ekki talið nægjanlega fram komið að í lögreglurannsókninni, sem fór fram í kjölfar meðferðar samkeppnisyfirvalda, hefðu þeir, eins og þeirri rannsókn var hagað, fengið notið þeirra réttinda sakborninga, sem mælt er fyrir um í 70. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og meginreglum laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Yrði því ákæra ekki reist á þeirri lögreglurannsókn og var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. febrúar 2007

E-4914/2005

Sigurður Hreinsson (Steinar Þór Guðgeirsson hrl) gegn Keri hf (Oddgeir Einarsson hdl)

Olíufélagið K var dæmt til að greiða S bætur að álitum vegna tjóns, sem S hafði orðið fyrir vegna ólögmæts samráðs K við önnur olíufélög um verð á bensíni.

Hæstiréttur birt 18. janúar 2007

654/2006

Sigurður Hreinsson (Steinar Þór Guðgeirsson hrl) gegn Keri hf (Kristinn Hallgrímsson hrl)

S stefndi K hf. til greiðslu skaðabóta vegna tjóns, sem hann taldi sig hafa orðið fyrir, vegna ólögmæts samráðs K hf. við önnur olíufélög hér á landi. Héraðsdómur sýknaði K hf. af aðal- og varakröfu S en vísaði þrautavara- og þrautaþrautavarakröfu hans frá dómi. S kærði ákvæði héraðsdóms um að vísa umræddum kröfum frá dómi. Þrautavarakrafa S var reist á samanburði einingaframlegðar af sölu hvers bensínlítra milli tveggja tímabila. Var fallist á með héraðsdómi að verulega skorti á að hald gæti talist í tilraun S til að sýna fram á tjón sitt vegna samráðsins á þessum grundvelli. Þrautaþrautavarakrafan var um skaðabætur að álitum. Ekki var fallist á með héraðsdómi að með matsgerð væri unnt væri að koma málinu í þann búning að komast mætti hjá að dæma kröfuna að álitum. Ætti S rétt á að felldur yrði efnisdómur á þessa kröfu. Var því ákvæði héraðsdóms um þessa kröfu því fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka hana til efnismeðferðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 13. desember 2006

E-2007/2006

Reykjavíkurborg (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn Keri hf. (Oddgeir Einarsson hdl), Olíuverslun Íslands hf. (Erlendur Þór Gunnarsson hdl) og Skeljungi hf. (Hörður Felix Harðarson hrl)

Stefndu dæmdir til að greiða stefnanda bætur vegna tjóns er hann varð fyrir vegna ólögmæts verðsamráðs stefndu í útboði árið 1996.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 6. desember 2006

E-4914/2005

Sigurður Hreinsson (Steinar Þór Guðgeirsson hrl) gegn Keri hf (Oddgeir Einarsson hdl)

Stefnandi gerði kröfu á hendur stefnda um að hann greiddi sér bætur fyrir það að hann hefði greitt of hátt verð fyrir bensín sem hann keypti af stefnda á árunum 1995 til 2001. Það hefði hann annars ekki gert, hefðu olíufélögin ekki haft ólögmætt samráð um verðlagningu olíuvara. Stefndi gerði kröfur um mismunandi háar bætur eftir því hvernig hann rökstuddi fjárhæð tjónsins. Stefndi var sýknaður af tveimur fyrstu kröfunum, en hinum tveimur síðari var vísað frá dómi á þeim forsendum að stefndi hefði ekki í málatilbúnaði sínum stutt kröfur sínar nægilega haldbærum gögnum sem hann hefði þó átt að geta aflað.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. maí 2006

E-6187/2005

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Þórunn Guðmundsdóttir hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hdl)

Stefndu voru sýkn af kröfu um ógildingu úrskurðar áfrýjunarnefndar samkeppnismála þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að stefnandi hefði tekið þátt í ólögmætu samráði við innleiðingu tjónamatskerfis.

Hæstiréttur birt 30. október 2003

37/2003

Sölufélag garðyrkjumanna svf (Hörður F. Harðarson hrl), Bananar ehf (Ragnar Halldór Hall hrl) og Eignarhaldsfélagið Mata ehf (Þórunn Guðmundsdóttir hrl) gegn samkeppnisráði (Karl Axelsson hrl, Reimar Snæfells Pétursson hdl)

Í kjölfar rannsóknar samkeppnisyfirvalda á meintu broti aðaláfrýjenda á samkeppnislögum komst S að þeirri niðurstöðu að fyrirtækin þrjú hefðu brotið gegn samkeppnislögum með ólögmætu samráði um verð og skiptingu markaða varðandi tilteknar vörutegundir. Lagði S stjórnvaldsektir á fyrirtækin með ákvörðun 30. mars 2001. Skutu aðaláfrýjendur þeirri ákvörðun til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem staðfesti í meginatriðum niðurstöðu S en lækkaði sektirnar nokkuð. Fyrir dómi kröfðust aðaláfrýjendur ógildingar úrskurðar áfrýjunarnefndarinnar vegna þess að S hefði brotið tilgreindar málsmeðferðarreglur stjórnsýslulaga við meðferð málsins. Til vara kröfðust þeir þess að hnekkt yrði niðurstöðu áfrýjunarnefndarinnar um að þau hefðu brotið gegn samkeppnislögum og til þrautavara að sektir á hendur þeim yrðu felldar niður eða lækkaðar. Ekki var fallist á að málsmeðferðarreglur stjórnsýslulaga hefðu verið brotnar við meðferð málsins fyrir samkeppnisyfirvöldum þannig að ógildi varðaði. Talið var að við meðferð málsins fyrir S hafi verið brotið gegn andmælarétti SG svf. og Á ehf. en úr því hafi verið bætt við málsmeðferð fyrir áfrýjunarnefndinni. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að aðaláfrýjendur hefðu gerst brotlegir við samkeppnislög með ólögmætu samráði en ekki var fallist á rök héraðsdóms fyrir lækkun sekta og voru þær því ákvarðaðar í samræmi við niðurstöðu áfrýjunarnefndarinnar.

Hæstiréttur birt 3. maí 2002

178/2002

Samkeppnisstofnun (Karl Axelsson hrl) gegn Skeljungi hf (Gestur Jónsson hrl)

S krafðist þess fyrir dómi að Samkeppnisstofnun yrði gert að eyða afritum af öllum skjölum í rafrænu formi en til vara af öllum tölvupósti, sem stofnunin hafði afritað við húsleit hjá S vegna gruns um brot S á samkeppnislögum með samráði við tvö önnur olíufélög. S var talið rétt að eiga aðild að slíku máli fyrir dómstólum, þótt kröfur fyrirtækisins vörðuðu að nokkru leyti lögmæti þess að við húsleitina hafi verið lagt hald á tölvutæk gögn sem S kvað vera í eigu starfsmanna sinna. S var ekki talið heimilt að bera lögmæti heimildar til húsleitar undir dómstóla, né atriði er vörðuðu framkvæmd hennar, þar sem húsleitinni hafi þá verið lokið. Á hinn bóginn var tekið fram að heimilt væri að leita úrlausnar dómstóla um hvort leggja hafi mátt hald á einstök gögn án þess að áður hafi verið lagt mat á sönnunargildi þeirra, svo og hvort farið hafi verið fram úr hófi við haldlagningu gagna, enda hafi þolandi slíkrar aðgerðar ekki fengið gögnin í hendur. Ljóst þótti að Samkeppnisstofnun hafi við framkvæmd umræddrar rannsóknar afritað m.a. verulegan fjölda tölvutækra gagna án þess að athuga nánar efni þeirra þá þegar. Þótt ætla yrði að stofnunin hafi með þessu tekið í vörslur sínar mikið af gögnum sem ekki gátu varðað rannsókn hennar, varð ekki horft fram hjá því að athugun allra tölvutækra gagna á vettvangi hefði bersýnilega tekið langan tíma og truflað mjög starfsemi S. Að þessu gættu var ekki unnt að líta svo á að aðgerðir Samkeppnisstofnunar hafi farið úr hófi. Þá var talið að þótt starfsmenn S kynnu, svo sem S hélt fram, að hafa varðveitt á vinnustað sínum tölvutæk gögn, sem tilheyrðu þeim persónulega, gæti það engu breytt um að Samkeppnisstofnun hafi verið rétt vegna rannsóknar sinnar og í skjóli húsleitarheimildar að taka afrit af öllum gögnum í tölvubúnaði S. Var þá horft til þess að hafi starfsmenn S varðveitt persónuleg gögn sín í tækjabúnaði S bæru þeir áhættu af því að þau kæmust í hendur annarra vegna lögmætra aðgerða handhafa opinbers valds í garð S. Var kröfum S hafnað.

Hæstiréttur birt 3. maí 2002

177/2002

Samkeppnisstofnun (Karl Axelsson hrl) gegn Olíuverzlun Íslands hf (Gísli Baldur Garðarsson hrl)

O krafðist þess fyrir dómi að Samkeppnisstofnun yrði gert að eyða afritum af öllum skjölum í rafrænu formi en til vara af öllum tölvupósti, sem stofnunin hafði afritað við húsleit hjá O vegna gruns um brot O á samkeppnislögum með samráði við tvö önnur olíufélög. O var talið rétt að eiga aðild að slíku máli fyrir dómstólum, þótt kröfur fyrirtækisins vörðuðu að nokkru leyti lögmæti þess að við húsleitina hafi verið lagt hald á tölvutæk gögn sem O kvað vera í eigu starfsmanna sinna. O var ekki talið heimilt að bera lögmæti heimildar til húsleitar undir dómstóla, né atriði er vörðuðu framkvæmd hennar, þar sem húsleitinni hafi þá verið lokið. Á hinn bóginn var tekið fram að heimilt væri að leita úrlausnar dómstóla um hvort leggja hafi mátt hald á einstök gögn án þess að áður hafi verið lagt mat á sönnunargildi þeirra, svo og hvort farið hafi verið fram úr hófi við haldlagningu gagna, enda hafi þolandi slíkrar aðgerðar ekki fengið gögnin í hendur. Ljóst þótti að Samkeppnisstofnun hafi við framkvæmd umræddrar rannsóknar afritað m.a. verulegan fjölda tölvutækra gagna án þess að athuga nánar efni þeirra þá þegar. Þótt ætla yrði að stofnunin hafi með þessu tekið í vörslur sínar mikið af gögnum sem ekki gátu varðað rannsókn hennar, varð ekki horft fram hjá því að athugun allra tölvutækra gagna á vettvangi hefði bersýnilega tekið langan tíma og truflað mjög starfsemi O. Að þessu gættu var ekki unnt að líta svo á að aðgerðir Samkeppnisstofnunar hafi farið úr hófi. Þá var talið að þótt starfsmenn O kynnu, svo sem O hélt fram, að hafa varðveitt á vinnustað sínum tölvutæk gögn, sem tilheyrðu þeim persónulega, gæti það engu breytt um að Samkeppnisstofnun hafi verið rétt vegna rannsóknar sinnar og í skjóli húsleitarheimildar að taka afrit af öllum gögnum í tölvubúnaði O. Var þá horft til þess að hafi starfsmenn O varðveitt persónuleg gögn sín í tækjabúnaði O bæru þeir áhættu af því að þau kæmust í hendur annarra vegna lögmætra aðgerða handhafa opinbers valds í garð O. Var kröfum O hafnað.