Dómstólaleit

Í málinu krafðist A viðurkenningar á skaðabótaskyldu V hf. og B ehf. vegna afleiðinga slyss sem hann varð fyrir er hann reyndi að stíga upp í farþegasæti bifreiðar á ferð. Héldu V hf. og B ehf. því fram að slysið hefði ekki hlotist af notkun bifreiðarinnar, sbr. 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, og þá hefði A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn með háttsemi sinni og ætti því að bera tjón sitt sjálfur að hluta eða að öllu leyti, sbr. 2. mgr. 88. gr. sömu laga. Í héraðsdómi kom fram að þegar A hefði freistað þess að stíga upp í bifreiðina hefði aflvél hennar verið í gangi og bifreiðin á ferð, þótt hraðinn hefði verið lítill. Yrði að telja að hreyfing bifreiðarinnar hefði verið orsök slyssins þótt aðrir þættir kynnu einnig að hafa haft áhrif á atburðarrásina umrætt sinn. Þegar af þeirri ástæðu var fallist á að slysið hefði hlotist af notkun ökutækisins í skilningi 1. mgr. 88. gr. laga nr. 50/1987. Þá kom fram að hegðun A umrætt sinn hefði ekki falið í sér frávik frá því sem venjulegt gæti talist þannig að honum yrði gert að bera tjón sitt sjálfur að hluta eða öllu leyti. Var því fallist á dómkröfur A. Fyrir Hæstarétti snerist ágreiningur aðila eingöngu um hvort 2. mgr. 88. gr. laga nr. 50/1987 tæki til slyss A. Að því gættu og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

A höfðaði mál á hendur B og T hf. til heimtu fullra skaðabóta vegna afleiðinga umferðarslyss sem hann lenti í sem farþegi í bifreið árla morguns í apríl 2011. Héldu B og T hf. því fram að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn með því að fallast á að vera farþegi í bifreiðinni vitandi það að ökumaðurinn C, sem lést í slysinu, hefði neytt áfengis og ætti A því að bera hluta tjónsins sjálfur, sbr. 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Í héraðsdómi var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki sýnt af sér gáleysi umrætt sinn og þegar af þeirri ástæðu var fallist á dómkröfur hans. Í dómi Hæstaréttar kom fram að A hefði mátt vera ljóst að C hefði neytt áfengis í nokkrum mæli í síðasta lagi sjö klukkustundum áður en hann tók við akstri bifreiðarinnar af A og hefði A þess utan ekki getað treyst því að ekki hefði komið til frekari áfengisneyslu C um nóttina. Að óreyndu hefði hann mátt ætla að sú áfengisneysla sem hann hefði orðið vitni að kynni að hafa áhrif á aksturshæfni C. Þá var jafnframt litið til þess að C hefði tekið við akstrinum um klukkan 6 að morgni að lokinni næturlangri vöku án þess að A hefði þekkt nokkuð til þess hvort að C hefði hvílst deginum áður. Var A samkvæmt því talinn meðvaldur að tjóni sínu vegna stórkostlegs gáleysis. Að virtum aðstæðum öllum umrætt sinn og aðdraganda þess að C tók við akstrinum þóttu hins vegar ekki efni til að A yrði gert að bera sjálfur hluta af tjóni sínu. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Í málinu kröfðust H ehf. og A endurgreiðslu á fjárhæðum sem þeir höfðu innt af hendi til Í, annars vegar fyrir svonefnda tollkvóta og hins vegar sem greiðslu á magntolli fyrir landbúnaðarafurðir sem þeir hefðu flutt inn á grundvelli heimildar sem þeir hefðu áunnið sér með greiðslu fyrir tollkvóta. Talið var að þótt A hefði samkvæmt gögnum málsins sótt um tollkvóta í eigin nafni og fengið honum úthlutað og innt af hendi þær greiðslur til Í, sem krafist væri endurgreiðslu á, yrði að líta svo á að það hefði verið gert í umboði H ehf. A, sem deild í félaginu, gæti ekki átt sjálfstæð réttindi eða borið slíkar skyldur að deildin fullnægði skilyrðum 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til þess að geta átt aðild að dómsmáli. Fór H ehf. því einn með þá hagsmuni sóknarmegin, sem deilt var um í málinu. Ekki var fallist á með H ehf. að gildandi viðmið við álagningu á magntolli samkvæmt 1. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005 færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að reglur 65. gr., sbr. 65. gr. B, í búvörulögum nr. 99/1993 um að ráðherra hefði frjálst val um það, þegar umsóknir bærust um meiri innflutning vöru en tollkvóta hennar nam hverju sinni, hvort hlutkesti skyldi ráða úthlutun eða hvort leita skyldi tilboða í heimildir til innflutnings samkvæmt tollkvótunum, hefði farið í bága við fyrrgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Í þessari skipan hefði falist að ráðherra gæti einhliða ákveðið hvort greiða skyldi gjald fyrir tollkvóta eða ekki, en slík gjaldtaka væri allsherjarréttarlegs eðlis og teldist skattheimta að því leyti til að lagaheimildir til hennar þyrftu að uppfylla skilyrði þau, sem gerð væru til fullgildrar sköttunarheimildar. Loks var talið að krafa um endurgreiðslu oftekinna skatta, sem með réttu væri reist á lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, væri ekki bundin því skilyrði að sá, sem hana gerði, sannaði að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hinnar ólögmætu skattheimtu, þótt sú regla kynni að hafa gilt fyrir gildistöku laganna. Yrði eðli málsins samkvæmt að miða við að álagning gjaldsins hefði haft áhrif á rekstur H ehf. og að sönnunarbyrði um annað hvíldi á Í. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu H ehf. vegna þeirra fjárhæða sem hann hafði greitt fyrir tollkvóta.

K höfðaði mál gegn S og V hf. og krafðist greiðslu skaðabóta vegna tjóns sem hún varð fyrir sem farþegi bifreiðar í eigu S. Deilt var um hvort K skyldi vegna eigin sakar bera að hluta ábyrgð á tjóninu en K hafði legið, án öryggisbeltis, ofan á þremur farþegum bifreiðarinnar í aftursæti hennar. Var ekki talið að gáleysi K hefði verið svo stórkostlegt að það leiddi til skerðingar á bótarétti hennar samkvæmt 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Var því fallist á kröfur K.

Viðurkennd var óskipt bótaskylda A og V hf. vegna umferðarslyss er leiddi til andláts föður E. Var E látinn bera helming tjóns síns sjálfur þar sem faðir hans hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn, er hann ók bifhjóli sínu á ofsahraða í þéttbýli og var þannig meðvaldur að slysinu.

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi er bifreið ók á hann úti á þjóðvegi þar sem hann hafði stöðvað dráttarvél sína með tengivagni í þeim tilgangi að færa fé af tengivagninum yfir í fjárflutningavagn til að því yrði komið til slátrunar. Krafði hann H ehf. og V hf. um skaðabætur vegna tjónsins en H ehf. var skráður eigandi bifreiðarinnar sem var tryggð ábyrgðartryggingu hjá V hf. Fyrir Hæstarétti deildu aðilar annars vegar um það hvort A ætti sjálfur að bera hluta af tjóni sínu vegna meðábyrgðar á slysinu og hins vegar hvort hann gæti krafist bóta vegna útlagðs kostnaðar við að leigja íbúð meðan gerðar voru breytingar á íbúðarhúsi hans vegna þeirrar fötlunar sem hann varð fyrir. Hæstiréttur taldi A meðábyrgan að slysinu vegna stórkostlegs gáleysis hans en þótti hins vegar ekki efni til að láta A bera sjálfan hluta af tjóni sínu þar sem ökumaður bifreiðarinnar hefði ekið allt of hratt miðað við aðstæður umrætt sinn og ekki í samræmi við reglur umferðarlaga. Þá féllst Hæstiréttur á það með héraðsdómi að A gæti krafist bóta vegna kostnaðar við leigu íbúðar meðan gerðar voru umfangsmildar breytingar á heimili hans.

A krafði B, eiganda bifreiðar, og S hf., sem veitt hafði ábyrgðartryggingu vegna ökutækisins, um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann varð fyrir bifreið B á Miklubraut. Óumdeilt var að B bæri skaðabótaábyrgð á líkamstjóni A á grundvelli umferðarlaga og að S hefði veitt ábyrgðartryggingu vegna bifreiðarinnar. S hafði greitt A bætur sem námu þriðjungi tjóns hans, en aðilar deildu um það hvort A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn og hvort hann skyldi af þeim sökum bera óbætt tjón sitt sjálfur í heild eða að hluta. Hæstiréttur vísaði til þess að háttsemi A, sem var verulega ölvaður er slysið átti sér stað, hefði verið meginorsök líkamstjónsins sem hann varð fyrir. Hins vegar yrðu B og S hf. að bera hallann af óvissu um það hvort annmarkar sem voru á bifreið B hefðu verið meðorsök slyssins. Var A því látinn bera ½ tjóns síns sjálfur.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 25. mars 2011. Hann krefst sýknu af kröfu stefnda og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Stefndi krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti án tillits til gjafsóknar sem honum hefur verið veitt á báðum dómstigum. Í máli þessu krefst stefndi viðurkenningar á rétti til bóta úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Um þá tryggingu fer samkvæmt ákvæðum þeirrar lagagreinar, skilmálum slysatryggingarinnar og ákvæðum laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Áfrýjandi byggir á því að stefndi hafi umrætt sinn sofnað við akstur bifreiðarinnar SG-626 og þar með hafi hann sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og fyrirgert bótarétti að öllu leyti eða að hluta. Vísar áfrýjandi um þetta til 2. mgr. 27. gr. og 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 og 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga. Skaðabótareglur 88. gr. umferðarlaga eiga ekki við um rétt stefnda til bóta, enda getur tjónþoli ekki átt rétt til skaðabóta á hendur sjálfum sér. Með vísan til eðlis þeirrar vátryggingar sem um er fjallað í máli þessu þykir 2. mgr. 27. gr. laga nr. 30/2004 eiga við um hana. Samkvæmt 2. mgr. 27. gr. laga nr. 30/2004 losnar vátryggingafélag úr ábyrgð í heild eða að hluta hafi vátryggður, í öðrum vátryggingum en ábyrgðartryggingum, valdið vátryggingaratburði með háttsemi sem telja verði stórkostlegt gáleysi. Áfrýjandi ber sönnunarbyrði fyrir því að stefndi hafi valdið slysinu 6. júní 2009 með stórkostlegu gáleysi. Var það niðurstaða hins áfrýjaða dóms að áfrýjanda hefði ekki tekist sú sönnun. Áfrýjanda hefði verið í lófa lagið að afla matsgerðar dómkvaddra manna í því skyni að fá hnekkt fyrirliggjandi læknisvottorði um þolmyndun stefnda gagnvart þeim lyfjum sem hann hafði tekið fyrir aksturinn og áfrýjandi byggir á að hafi haft slævandi áhrif á stefnda. Þá eru fyrirliggjandi gögn málsins ekki með þeim hætti að óyggjandi ályktanir verði dregnar af þeim um aðdraganda slyssins. Með þessum athugasemdum, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms verður hann staðfestur. Áfrýjanda verður gert að greiða í ríkissjóð málskostnað fyrir Hæstarétti eins og greinir í dómsorði. Um gjafsóknarkostnað stefnda fyrir Hæstarétti fer svo sem í dómsorði segir.

H slasaðist alvarlega í umferðarslysi er hann, við framúrakstur í íbúðabyggð, missti stjórn á bifreið sem hann ók með þeim afleiðingum að hún endaði á steyptum húsvegg. Krafði hann vátryggjanda bifreiðarinnar, V hf., um bætur úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. V hf. taldi H hafa fyrirgert rétti sínum til bóta, að öllu leyti eða að hluta, þar sem slysið yrði rakið til stórkostlegs gáleysis hans. Það var mat Hæstaréttar að aðstæður á vettvangi hefðu gert framúrakstur varhugaverðan, m.a. vegna þess að vænta mátti umferðar frá gatnamótum sem og gangandi vegfarenda. Þar sem H hefði ekið bifreiðinni langt yfir leyfðum hámarkshraða, á blautri götunni auk þess sem hún hefði verið vanbúin taldi Hæstiréttur að sýnt hefði verið fram á að H hefði valdið slysinu af stórkostlegu gáleysi. Þá var rakið að H hefði haft gild ökuréttindi er slysið varð, hann hefði ekki verið undir áhrifum áfengis eða fíkniefna og að líkamstjón hans yrði einkum rakið til þess að bifreiðin kastaðist til er hjól hennar lenti utan í gangstéttarbrún með þeim afleiðingum að hún kastaðist á húsvegg. Með vísan til þessa og 2. mgr. 27. gr. laga nr. 30/2004, sbr. 9. gr. vátryggingarskilmála V. hf., var talið rétt að H skyldi bera 1/3 hluta tjóns síns sjálfur en viðurkennd var bótaskylda V hf. á 2/3 hlutum tjónsins.

T höfðaði mál gegn V og krafðist þess að viðurkennd yrði greiðsluskylda V úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 vegna líkamstjóns sem T kvaðst hafa orðið fyrir. Talið var að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 væri ekki fullnægt í málinu þar sem óvissa ríkti um hagsmuni T af viðurkenningu þeirri sem hann krafðist. Var málinu vísað frá héraðsdómi af sjálfsdáðum.

J höfðaði mál gegn V hf. og T ehf. og krafðist viðurkenningar á rétti sínum til tryggingarbóta úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Í málinu héldu V hf. og T ehf. því fram að J hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að skipta um akrein án nægilegrar aðgæslu er slysið varð auk þess sem hann hefði ekið of hratt. Vegna þessa ætti J að bera helming tjónsins sjálfur en máli sínu til stuðnings lögðu þau fram skýrslu sérfræðings um rannsókn á ökuhraða bifreiðarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að J hefði mótmælt sönnunargildi skýrslunnar innan tímamarka 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991. Þar sem V hf. og T ehf. höfðu ekki aflað matsgerðar í málinu samkvæmt IX. kafla laga nr. 91/1991 yrði ekki byggt á umræddri sérfræðiskýrslu við úrlausn málsins sem V hf. og T ehf. höfðu aflað einhliða og án þess að J hefði getað átt þess kost að gæta hagsmuna sinna og koma sjónarmiðum sínum á framfæri við gerð hennar. Þar sem V hf. og T ehf. hefði ekki tekist að færa sönnur á staðhæfingar sínar með öðrum sönnunargögnum var viðurkenningarkrafa J tekin til greina.

A lenti í umferðarslysi í mars 1995 og varð fyrir varanlegu líkamstjóni. Óumdeilt var tryggingafélagið S hf. bæri að bæta honum tjónið úr slysatryggingu ökumanns en aðilar höfðu deilt um fjárhæð bótanna. S hf. greiddi inn á kröfuna og gerði síðan upp við A 14. febrúar 2002 samkvæmt yfirmatsgerð sem þá lá fyrir. A höfðaði mál 14. mars 2005 og krafðist hærri bóta. Héraðsdómur féllst á það og dæmdi S hf. til að greiða A eftirstöðvar bótanna með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga frá 24. apríl 1997 til 24. maí 2001 og dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags. S hf. greiddi A fjárhæðina ásamt vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga frá 14. mars 2001 til 14. mars 2005 en áfrýjaði svo málinu. Taldi félagið að vextir fyrir þann tíma væru fyrndir og að miða ætti upphafstíma dráttarvaxta við annað tímamark en samkvæmt héraðsdómi. Talið var að A hefði við uppgjörið 14. febrúar 2002 þurft að gera fyrirvara ef hann vildi viðhalda rétti til að ráðstafa eldri innborgunum inna á elstu áfallna vexti af þeim hluta kröfunnar sem hann þá taldi ógreiddan. Vextir sem fallið höfðu á kröfuna fyrir 14. mars 2001 voru taldir fyrndir samkvæmt 2. tl. 3. gr., sbr. 11. gr. laga nr. 14/1905. Í ljósi þess að meira en þrjú ár liðu frá uppgjörinu 14. febrúar 2002 og þar til málið var höfðað þótti rétt að beita heimild í niðurlagi 9. gr. laga nr. 38/2001 og hafna kröfu A um dráttarvexti fyrir þetta tímabil. Hins vegar var ekki fallist á að tafir á meðferð málsins í héraði vegna álitsumleitunar til læknaráðs ættu að hafa áhrif á upphafstíma dráttarvaxtakröfunnar. Samkvæmt þessu var S hf. var gert að greiða A dráttarvexti af þegar greiddum eftirstöðvum bótanna frá því að málið var höfðað og til greiðsludags.

J var sakfelldur fyrir að hafa aðfararnótt 10. september 2005, sem skipstjóri skemmtibátsins Hörpu á siglingu með fjóra farþega, verið undir áhrifum áfengis við stjórn bátsins og ekki haft gát á siglingaleiðinni er siglt var í næturmyrkri og slæmu skyggni og hafa þannig með stórfelldri vanrækslu í skipstjórastarfi orðið valdur að því að báturinn steytti á Skarfaskeri með þeim afleiðingum að farþeginn X lést og farþeginn Y hlaut verulega áverka. Þá var hann sakfelldur fyrir að hafa ekki gert ráðstafanir til bjargar farþegum eftir að stórlega laskaður báturinn losnaði af skerinu um 20 mínútum eftir ásiglinguna, hvorki leitað aðstoðar björgunarliða né siglt skemmstu leið til lands, heldur tekið stefnu austur Viðeyjarsund þar sem bátnum hvolfdi skömmu síðar með þeim afleiðingum að farþeginn Z drukknaði en Y hlaut ofkælingu. Voru brot ákærða heimfærð undir 215. gr. og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk 2. mgr. 6. gr., 11. gr., 1. mgr. 7. gr., sbr. 239. gr., 1. mgr. og 2. mgr. 238. gr. siglingarlaga nr. 34/1985. Fyrir Hæstarétt var lögð fram matsgerð tveggja lækna sem töldu að J hefði verið ófær um að hugsa rökrétt eða taka fulla ábyrgð á gerðum sínum í kjölfar ásiglingarinnar. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að matsmenn hafi ekki getað stutt niðurstöðu sína við beina skoðun eða rannsóknir á ákærða, enda hafi þeim verið falið að leggja mat á mjög skammvinnt tímabundið andlegt ástand hans eftir slysið, sem varð hálfu öðru ári áður en matið fór fram. Rýri þetta sjálfstætt gildi matsgerðarinnar mjög. Ekki þótti af gögnum málsins unnt að draga þá ályktun að J hefði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum eftir ásiglinguna, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga, eða að hann hefði orðið fyrir slíkri truflun að 16. gr. laganna ætti við. Var niðurstaða héraðsdóms um 3 ára fangelsisrefsingu J staðfest. Þá var J dæmdur til greiðslu miskabóta tilhanda eftirlifandi foreldrum og börnum X og Z.

M hugðist færa bifreið sína stuttan spöl í bifreiðastæði utan við hús þar sem hún var í samkvæmi. Við það missti hún stjórn á bifreiðinni og slasaðist talsvert. M krafði V um greiðslu bóta á grundvelli umferðarlaga nr. 50/1987 vegna tjóns síns. Í 5. gr. skilmála V um slysatryggingu ökumanns og eiganda segir meðal annars að réttur til vátryggingabóta geti fallið niður samkvæmt lögum um vátryggingasamninga ef tjóninu er valdið af stórkostlegu gáleysi eða undir áhrifum áfengis. Fyrir Hæstarétti var lögð fram matsgerð dósents í eiturefnafræðum sem taldi líklegast að styrkur etanóls í blóði M á þeim tíma sem slysið varð, hefði verið á bilinu 1,33-1,52‰. Þó segir í matsgerðinni að ekki sé hægt að fullyrða að styrkurinn hafi verið svo hár. Það eina sem hægt sé að fullyrða er að styrkurinn hafi verið hærri en 1,03‰ á slysstundu. Með hliðsjón af matsgerðinni taldi Hæstiréttur sannað að M hefði verið undir verulegum áfengisáhrifum við aksturinn. Í ljósi atvika málsins taldi Hæstiréttur M sjálfa bera sönnunarbyrði fyrir því að ölvun hennar hefði verið minni en svo að V hefði verið heimilt að fella niður bætur til hennar á grundvelli fyrrgreindrar 5. gr. skilmála V. Var V því sýknaður af kröfu M.

G varð fyrir bifreið er hann gekk yfir Pósthússtræti í Reykjavík og meiddist á hægra hné. Hvorki var ágreiningur um afleiðingar slyssins né að tjón G hafi hlotist af notkun bifreiðarinnar í merkingu 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga. G krafðist þess að fá tjón sitt bætt að fullu en stefndu töldu hann hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og skyldi því bera þriðjung tjónsins sjálfur. Lýsingar G á tildrögum slyssins voru afar óglöggar og alls ekki í innbyrðis samræmi. Ökumaður og farþegi bifreiðarinnar báru að framendi hennar hafi verið kominn framhjá G er hann hafi slagað eða dottið og rekist við það í vinstri hliðarspegil bifreiðarinnar. Var samræmi í meginatriðum í framburði þeirra að þessu leyti, sem samræmdist einnig áverkum G, og var framburður þeirra um þetta atriði lagður til grundvallar. Talið var að G hafi sýnt af sér gáleysi, er hann nýtti sér ekki nærlægar gangbrautir og gekk yfir götuna talandi í farsíma og án þess að huga að aðvífandi umferð. Þessi hegðan hans var þó ekki talin hafa vikið svo frá því sem talist gæti forsvaranlegt eða venjulegt að gáleysi hans teldist stórkostlegt. G hafði neytt áfengis er slysið varð en kvaðst ekki hafa verið mikið ölvaður. Engin vissa var um ölvunarstig G og varð þegar af þeirri ástæðu ekki fullyrt um orsakasamband milli áfengisneyslu hans og þess að hann féll á bifreiðina. Þá voru engin önnur efni til að telja það honum til stórkostlegs gáleysis að falla utan í hlið bifreiðarinnar og átti hann rétt á að fá tjón sitt bætt að fullu.

H slasaðist á ökkla þegar hann varð fyrir fólksbifreið og krafði LS, L hf. og S hf. um bætur af þeim sökum á grundvelli álitsgerðar tveggja lækna um tjón hans. Voru læknarnir ekki á einu máli um varanlegan miska og örorku H og miðaði hann kröfugerð sína við þá niðurstöðu sem honum var hagfelldari. Enn fremur lá fyrir örorkumat örorkunefndar og lagði héraðsdómur það mat til grundvallar niðurstöðu sinni. Við meðferð málsins fyrir Hæstarétti var lagt fram nýtt mat dómkvaddra sérfræðinga á afleiðingum slyssins. Talið var að H hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi þegar slysið varð, en áfengismagn í blóði hans mældist 2,44‰, og að LS hefði ekki getað komið í veg fyrir það. Voru bætur H því lækkaðar, sbr. 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, og hann látinn bera 2/3 hluta tjónsins. Var talið að H hefði fengið þann hluta tjónsins, sem hann gat krafið úr hendi LS og félaganna, að fullu bætt og breytti hið nýja mat engu þar um. LS og félögin voru því sýknuð af kröfu H.

S slasaðist í umferðarslysi 28. desember 1993 þegar bifreið, sem hann sat í, var ekið á steinvegg. Var honum metin 10% varanleg örorka og 15% varanlegur miski vegna slyssins. S smitaðist af lifrarbólgu C við blóðgjöf, sem hann fékk eftir slysið og varð uppvíst um smitið á árinu 2000. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að tímabært hefði verið að meta tjón vegna áverka, sem S varð fyrir í slysinu í síðasta lagi á árinu 1997 og því hafi fjögurra ára fyrningarfrestur samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 verið liðinn þegar málið var höfðað 5. september 2003. Tekið var fram að lifrarbólgusýkingin væri þessu óviðkomandi enda hafi ekki verið krafist bóta í málinu vegna hennar. Matsmenn, sem dómkvaddir voru eftir uppkvaðningu héraðsdóms, komust að þeirri niðurstöðu að tímabært hefði verið að meta varanlegar afleiðingar slyssins í lok árs 1996. Þá komust þeir að þeirri niðurstöðu að ólíklegt væri að lifrarbólgusmitið myndi hafa í för með sér varanlegar heilsufarslegar afleiðingar fyrir S með fyrirvara um endurvakningu þess síðar og um sálrænar afleiðingar. Ekki var fallist á það með S að matsgerðin væri haldin ágöllum sem leiða ættu til þess að framhjá henni yrði litið við úrlausn málsins og var niðurstaða héraðsdóms um að krafa S væri fallin niður fyrir fyrningu því staðfest.

H krafðist bóta vegna slyss sem hún varð fyrir er hún var farþegi í bifreið með ölvuðum ökumanni, en hann andaðist í slysinu. Alkóhólmagn í blóðsýni, sem tekið hafði verið úr líki hans, reyndist vera 2,15‰. Þótt fallast yrði á með héraðsdómi, að slys H yrði rakið til ölvunar ökumannsins og hún hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að taka sér far með honum vitandi um ölvun hans og þrátt fyrir aðvaranir viðstaddra, þóttu ekki næg efni til að verða við kröfu S og V um sýknu. Litið var til þess að H hafði setið í bíl með ökumanninum, sem var unnusti hennar, umrædda nótt um fjallveg frá Reykhólum til Hólmavíkur án þess að nokkuð hafi farið úrskeiðis í akstrinum. Þá hafi H nýlega verið orðin 18 ára þegar atvik málsins gerðust. Voru bætur til H lækkaðar vegna eigin sakar á grundvelli 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga og var H látin bera sjálf ¾ hluta tjóns síns.

R og tveir vinnufélagar hans smíðuðu trépall sem þeir notuðu til leiks á þann hátt að tveir þeirra festu sig niður í sæti á honum, en sá þriðji stýrði bifreið sem dró pallinn eftir malarplani. R slasaðist þegar pallurinn rakst á járngrindur, sem geymdar voru á planinu, og hlaut varanlegan miska og örorku. Gekk R til uppgjörs við vátryggingafélag bifreiðar þeirrar, sem hafði verið notuð til að draga pallinn, um greiðslu bóta fyrir tjón sitt, en miðað var þar við að hann yrði að bera það sjálfur að hálfu. Gerði R fyrirvara um sakarskiptingu. R höfðaði af þessu tilefni mál til heimtu skaðabóta vegna þess helmings tjóns síns, sem stóð óbætt eftir uppgjörið. Í dómi Hæstaréttar segir að þegar slysið bar að höndum hafi R náð nægilegum aldri til að geta gert sér fulla grein fyrir þeirri verulegu hættu, sem hann hafi setti sig í með þátttöku í þessum athöfnum. Var vátryggingafélag bifreiðarinnar því sýknað af kröfu hans.

R krafðist bóta vegna slyss, er hún varð fyrir sem farþegi í bifreið GA, en ökumaður bifreiðarinnar í umrætt sinn, GÞ, var undir áhrifum áfengis. Með hliðsjón af lýsingum lögreglu, niðurstöðum mælinga á áfengismagni í blóði og framburðar GÞ fyrir lögreglu, var talið sannað að R hafi mátt vera ljóst að GÞ var undir áhrifum áfengis. Jafnframt þótti sannað að slysið yrði rakið til ölvunar hans. Í málinu var um það deilt hvort R hefði tekið á sig áhættu sem leiddi til þess að hún hefði fyrirgert rétti sínum til bóta. Við úrlausn málsins var höfð hliðsjón af dómaframkvæmd Hæstaréttar á því sviði sem hér um ræddi, auk þess sem litið var til tilskipana EBE um samræmda löggjöf um ábyrgðartryggingar ökutækja og ráðgefandi álits, sem EFTA-dómstóllinn hafði látið Hæstarétti Noregs í té 17. nóvember 1999 í sambærilegu máli. Ekki var talið að dómstólamynduð regla íslensks skaðabótaréttar þess efnis að áhættutaka farþega sem tekur sér far með ölvuðum ökumanni leiði til niðurfellingar bótaréttar, væri andstæð efni fyrrgreindra tilskipana. Tekið var fram vegna fyrrnefnds álits EFTA-dómstólsins að jafnframt væri hafður í huga sá munur sem er á íslenskum og norskum reglum um bætur vegna umferðarslysa. Talið var að við svo búið væru ekki efni til frekari umfjöllunar um stöðu hinna tilvísuðu tilskipana Evrópubandalagsins gagnvart íslenskum rétti. Tekið var fram að umræddar niðurstöður dómstóla hefðu ekki byggst á lögfestri reglu heldur mótast af almennum viðhorfum og kenningum í skaðabótarétti og leitt til dómvenju sem talin hefði verið bindandi. Í ljósi þróunar skaðabótaréttar hér á landi og annars staðar þóttu ekki efni til þess lengur að halda henni við og var niðurstaða málsins látin ráðast af reglum um eigin sök í 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga. Var R talin hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi er hún fékk manni, sem henni gat ekki dulist að var verulega undir áhrifum áfengis, stjórn bifreiðar, sem hún hafði umráð yfir, og tók sér far með honum. Bætur til R voru því lækkaðar á grundvelli 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga og hún látin bera 2/3 hluta tjóns síns.

H var að smyrja feiti á tannhjólakeðju heyhleðsluvagns, sem tengdur var aftan í dráttarvél. H festi höndina í keðjunni og slasaðist á fingrum. Stefndi H eiganda og vátryggjanda dráttarvélarinnar og krafðist bóta. Talið var að slysið yrði ekki rakið til notkunar dráttarvélarinnar sem öku- og dráttartækis eða við að knýja vinnutæki í venjulegri notkun þess. Bótaábyrgð yrði því ekki reist á hlutlægum ábyrgðarreglum umferðarlaga. Var því sýknað.