Með dómi Landsréttar 15. júní 2018 var X sakfelldur fyrir stórfelld skattalaga- og bókhaldsbrot ásamt peningaþvætti. Ákæru á hendur X fyrir að skila efnislega röngum skattframtölum og láta undir höfuð leggjast að skila tekjuskatti og útsvari var hins vegar vísað frá héraðsdómi þar sem skattyfirvöld höfðu áður gert honum að greiða álag á vantalinn skattstofn vegna sömu brota en hin tvíþætta málsmeðferð var talin fara í bága við 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu. Með úrskurði endurupptökudóms 23. janúar 2023 var fallist á beiðni X um endurupptöku málsins fyrir Landsrétti. Við hina endurteknu málsmeðferð komst Landsréttur að sömu niðurstöðu og í hinum upphaflega dómi um að sakfella bæri X fyrir að hafa skilað efnislega röngum virðisaukaskattskýrslum og ekki staðið skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfsemi A ehf. og B ehf. Jafnframt fyrir að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum í starfsemi A ehf. Þá var X sakfelldur fyrir að láta undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald beggja félaga á nánar tilgreindum rekstrartímabilum. Loks var X sakfelldur fyrir peningaþvætti með því leggja fjármuni, sem voru hluti ávinnings af þeim brotum, inn á tilgreinda bankareikninga, geyma þá og ráðstafa þeim svo til persónulega útgjalda og fasteignakaupa. Þá var jafnframt komist að sömu niðurstöðu er varðaði frávísun ákæru að hluta frá héraðsdómi. Var refsing X ákveðin fangelsi í 18 mánuði, en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í 3 ár. Þá var honum gert að greiða 258.000.000 króna í sekt.
X, Y og Z voru, ásamt tilgreindum félögum þeim tengdum, meðal annars ákærðir fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og peningaþvætti með því að hafa ýmist staðið skil á efnislega röngum skattframtölum, eigi staðið skil á skattframtölum eða þvættað ólögmætan ávinning af skattalagabrotunum. Með dómi héraðsdóms voru ákærðu, X og Z, sakfelldir samkvæmt ákæru en Y var sýknaður að hluta. Fyrir Landsrétti kröfðust X, Y og Z þess að tilgreindum ákæruliðum á hendur þeim yrði vísað frá héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar 2. desember 2022 var fallist á kröfur ákærðu að hluta en þar með var öllum sakargiftum á hendur Z vísað frá héraðsdómi. Kom því eingöngu til skoðunar niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærðu X og Y samkvæmt þeim ákæruliðum sem eftir stóðu sem og úrlausn héraðsdóms um upptöku fjármuna á reikningum tilgreindra einkahlutafélaga. Með dómi Landsréttar var niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest að því er varðaði sakfellingu ákærðu fyrir skattalaga- og bókhaldsbrot í sjálfstæðum atvinnurekstri ákærða X annars vegar og í rekstri einkahlutafélagsins Æ hins vegar. Þá var þeim ákærulið sem beindist að X og varðaði ætlað peningaþvætti vísað frá héraðsdómi með vísan til c-liðar 1. mgr. 152. gr. og 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008. Að því er varðar kröfur á hendur einkahlutafélögum tengdum ákærðu X og Y, þá var rakið að upptökukröfur ákæruvaldsins væru settar fram með þeim hætti að þær lytu eingöngu að ólögmætum ávinningi ætlaðra brota sem vísað hefði verið frá héraðsdómi. Samkvæmt þessu, og í ljósi þess hvernig ákæruvaldið hefði kosið að afmarka kröfur sínar um upptöku, gætu þeir fjármunir sem krafist var upptöku á ekki talist ólögmætur ávinningur refsiverðrar háttsemi. Var öllum kröfum ákæruvaldsins um upptöku fjármuna því hafnað. Við ákvörðun refsingar var litið til þess langa tíma sem rannsókn og meðferð málsins hafði tekið. Með þeirri athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var refsing ákærðu hvors um sig ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 12 mánuði. Þá var X gert að greiða 52.758.807 krónur í sekt til ríkissjóðs og Y 59.056.545 krónur.
X, Y og Z voru, ásamt tilgreindum félögum þeim tengdum, meðal annars ákærðir fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og peningaþvætti með því að hafa ýmist staðið skil á efnislega röngum skattframtölum, eigi staðið skil á skattframtölum eða þvættað ólögmætan ávinning af skattalagabrotunum. Með dómi héraðsdóms voru ákærðu, X og Z, sakfelldir samkvæmt ákæru en Y var sýknaður að hluta. Fyrir Landsrétti kröfðust X, Y og Z þess að tilgreindum ákæruliðum á hendur þeim yrði vísað frá héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar var rakið að vissir liðir ákæru tækju til sömu annmarka á skattskilum ákærðu og álagsbeiting ríkisskattsstjóra samkvæmt 1. og 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt laut að. Álag ríkisskattsstjóra hefði verið fellt niður með úrskurði yfirskattanefndar en að mati dómsins væri ekki tækur annar skýringarkostur en að leggja til grundvallar að niðurfelling álagsins hafi falið í sér sýknu í skilningi 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Rakin voru þau viðmið um túlkun ákvæðisins sem beitt hefur verið í dómaframkvæmd. Ekki var talið að sýnt hefði verið fram á að viðmið um nægjanlega samþættingu í tíma væru uppfyllt og var þeim ákæruliðum sem fyrrgreint ákvæði tók til því vísað frá héraðsdómi. Þá var tilteknum ákæruliðum, sem sneru að ætluðu peningaþvætti ákærðu, vísað frá héraðsdómi, ýmist vegna þess að ákæruliðirnir uppfylltu ekki kröfur c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008, eða á grundvelli fyrrgreinds ákvæðis mannréttindasáttmálans.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Jóni Ásgeiri Jóhannessyni og Tryggva Jónssyni (
Gestur Jónsson lögmaður)
Með dómi Hæstaréttar 7. febrúar 2013 í máli nr. 74/2012 voru J og T sakfelldir fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, sem þeir frömdu í eigin nafni og sem stjórnendur B hf. Endurupptökudómur féllst á beiðni J og T um endurupptöku málsins. Vísað var til þess að Mannréttindadómstóll Evrópu hefði 18. maí 2017 komist að þeirri niðurstöðu að með framangreindum dómi Hæstaréttar hefði verið brotið gegn rétti J og T samkvæmt 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Ákærðu og ákæruvaldið kröfðust þess að vísað yrði frá dómi sakargiftum samkvæmt I. og II. kafla ákæru, en ágreiningur aðila laut að ákvörðun refsingar vegna 1. og 2. tölul. III. kafla ákæru. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í ljósi málsatvika og með hliðsjón af dómum Hæstaréttar væri málinu vísað frá héraðsdómi er varðaði sakargiftir samkvæmt I. og II. kafla ákæru. Þá kom fram að með hliðsjón af brotum J samkvæmt III. kafla ákæru og að teknu tilliti til dómaframkvæmdar væru brot hans talin meiri háttar og heimfærð til 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987. T var talinn hafa brotið gegn 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987. Að teknu tilliti til þess verulega dráttar sem orðið hafði á rannsókn málsins og meðferð þess fyrir dómi á fyrri stigum og með hliðsjón af þeim sektargreiðslum sem J og T höfðu þegar innt af hendi var þeim ekki gerð sérstök refsing í málinu.
Þrír af ákærðu voru sakfelldir fyrir skattalagabrot og dæmdir í skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu fésektar. Einnig voru haldlagðir fjármunir félaga í eigu ákærðu gerðir upptækir.
P var sakfelldur í héraði fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt og bókhald, sbr. 1. og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum, ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í starfsemi einkahlutafélags hans L ehf. og látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald félagsins. Fyrir Landsrétti krafðist P þess aðallega að málinu yrði vísað frá dómi, til vara að hann yrði sýknaður en til þrautavara vægustu refsingar sem lög leyfa. Landsréttur féllst ekki á þær málsástæður fyrir frávísun málsins að meðferð þess hefði dregist úr hófi í andstöðu við ákvæði stjórnarskrárinnar og mannréttindasáttmála Evrópu, að meðferð málsins fyrir dómstólum bryti bann við endurtekinni málsmeðferð samkvæmt 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, að P hefði ekki notið réttlátrar málsmeðferðar eða að rannsókn málsins væri áfátt. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu P og ákvæði hans um fangelsisrefsingu sem þótti hæfilega ákveðin í sex mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. P var jafnframt gert að greiða sekt í ríkissjóð að fjárhæð 35.400.000 krónur, að teknu tilliti til lögbundins lágmarks og álags sem kærði hafði þegar greitt, og skyldi 360 daga fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna.
Á og X voru sakfelldir í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í störfum sínum sem framkvæmdastjórar H ehf. látið hjá líða að standa ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda. Á var einnig sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. 40 gr. laga nr. 50/1988 með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í starfi sínu sem framkvæmdastjóri A látið hjá líða að standa ríkissjóði skil á virðisaukaskatti og virðisaukaskattsskýrslum. Þá var Á sakfelldur fyrir skilasvik, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa sem framkvæmdastjóri A gefið tilmæli um greiðslu á andvirði tveggja lokauppgjöra vegna verksamninga, samtals að fjárhæð 50.105.000 krónur, inn á bankareikning A þrátt fyrir að hafa verið kunnugt um að greiðslurnar hefðu verið veðsettar M hf. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu Á en sýknaði X af kröfum ákæruvaldsins þar sem ekki var talið að hann hefði borið slíka ábyrgð á skattskilum H ehf. á því tímabili sem lýst var í ákæru. Við ákvörðun refsingar Á var litið til þess að honum hafði ekki áður verið gerð refsing auk þess sem litið var til þess að óútskýrður dráttur hefði orðið á meðferð málsins. Var refsing Á ákveðin fangelsi í tvö ár en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að greiða 237.623.978 króna sekt í ríkissjóð og skyldi 360 daga fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna.
V var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum sem meðstjórnandi og prókúruhafi A ehf. eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum félagsins, virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri þess, skilagreinum félagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda og staðgreiðslu sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins. Hann var hins vegar sýknaður af sams konar ákæruefnum í rekstri X ehf. Refsing V var ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár í ljósi mikils dráttar á meðferð málsins og þess að V hefur ekki áður sætt refsingu. Loks var honum gert að greiða 7.700.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins en sæta ella fangelsi í fjóra mánuði.
Ákæruvaldið (
Jón H. B. Snorrason saksóknari)
gegn
Fríðu Maríönnu Stefánsdóttur (
Sævar Þór Jónsson lögmaður)
F var sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í starfi sínu sem stjórnarmaður og prókúruhafi R ehf. látið hjá líða að standa ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri R ehf., skilagreinum félagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda og staðgreiðslu sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins. Við ákvörðun refsingar var litið til sakaferils F og refsing hennar ákveðin fangelsi í átta mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var henni gert að greiða 50.500.000 króna sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins en sæta ella 12 mánaða fangelsi í stað sektarinnar.
A og G voru sakfelldir fyrir meiri háttar brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með því að hafa í störfum sínum, A sem stjórnarformaður og daglegur stjórnandi S ehf. og G sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður félagsins, á tilteknum tímabilum á árunum 2014 og 2015 látið hjá líða að standa skil á virðisaukaskattskýrslu og skila staðgreiðsluskilagreinum og standa skil á slíkum gjöldum. Var refsing A og G hvors fyrir sig ákveðin fangelsi í fimm mánuði en fullnustu hennar frestað og skyldi hún falla niður að liðnum tveimur árum héldu þeir almennt skilorð. Þá var A dæmdur til að greiða 23.300.000 króna sekt í ríkissjóð og skyldi 300 daga fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd. Loks var G dæmdur til að greiða 22.500.000 króna sekt í ríkissjóð og skyldi 300 daga fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Friðmari Leifs Bogasyni (
Sigmundur Hannesson lögmaður)
F var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldsbrot í rekstri einkahlutafélags á árinu 2015. F játaði skýlaust þá háttsemi sem honum var gefin að sök en taldi brot sín ekki meiri háttar. Landsréttur féllst ekki á þá málsvörn F og taldi að hann hefði framið brot sitt með sérstaklega vítaverðum hætti sem yki á saknæmi þess. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að F hafði ekki áður gerst brotlegur við lög og játaði brot sín hreinskilnislega. Einnig var tekið tillit til 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing F ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu hennar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var F gert að greiða 4.900.000 króna sekt í ríkissjóð og skyldi 90 daga fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Jóni Ásgeiri Jóhannessyni og Tryggva Jónssyni (
Gestur Jónsson lögmaður)
Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 74/2012 voru J og T sakfelldir fyrir nánar tilgreind brot vegna eigin skattskila og vegna skattalagabrota í starfsemi B hf. Með úrskurði endurupptökunefndar í apríl 2018 var fallist á beiðni þeirra um endurupptöku málsins á grundvelli d. liðar 1. mgr. 228. gr., sbr. 1. mgr. 232. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála sem kveður á um heimild dómfellds manns til að leita endurupptöku ef sýnt er fram á að verulegir gallar hafi verið á meðferð máls sem áhrif hafi haft á niðurstöðu þess. Vísaði nefndin til þess að Mannréttindadómstóll Evrópu hefði 18. maí 2017 komist að þeirri niðurstöðu að með framangreindum dómi Hæstaréttar hefði verið brotið gegn rétti J og T samkvæmt 4. gr. 7. samningsviðauka mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, þar sem þeir hafi verið saksóttir og refsað tvívegis vegna sömu eða efnislega sömu háttseminnar í tveimur aðskildum málum sem ekki hafi tengst með fullnægjandi hætti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að eftir meginreglu fyrri málsliðar 60. gr. stjórnarskrárinnar hafi dómstóllinn úrskurðarvald um ákvarðanir endurupptökunefndar og yrði því að taka afstöðu til þess hvort lög hafi með réttu staðið til þeirrar niðurstöðu sem nefndin komst að í úrskurði sínum. Tekið var fram að með aðild að mannréttindasáttmála Evrópu hefðu samningsríkin ekki undirgengist þjóðréttarlega skuldbindingu um að tryggja þeim, sem Mannréttindadómstóll Evrópu telur að brotið hafi verið gegn við meðferð máls fyrir innlendum dómstóli, rétt til að fá málið endurupptekið. Hvorki væri í lögum nr. 88/2008 né öðrum íslenskum lögum mælt berum orðum fyrir um heimild til endurupptöku máls að gengnum dómi mannréttindadómstólsins. Endurupptaka yrði því ekki reist á beinni lagaheimild. Þá var ekki talið að ákvæði d. liðar 1. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 heimilaði endurupptöku málsins. Var meðal annars vísað til þess að ekki yrði séð að tilgangur löggjafans með setningu ákvæðisins hafi verið að veita úrlausnum Mannréttindadómstóls Evrópu meira vægi en þær höfðu áður í kjölfar niðurstöðu þess dómstóls um að brotið hafi verið gegn mannréttindasáttmála Evrópu við meðferð máls fyrir íslenskum dómstólum. Slík grundvallarbreyting á íslenskri löggjöf hefði þurft að koma fram með ótvíræðum hætti við lagasetninguna og yrði ákvæðið hvorki með rýmkandi lögskýringu né lögjöfnun talið veita heimild til endurupptöku máls við fyrrgreindar aðstæður. Þá væri einnig til þess að líta að fyrir lægi að óhlutdrægur og óháður dómstóll hafi komist að niðurstöðu í máli dómfelldu í samræmi við ákvæði 61. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. fyrrnefndan dóm Hæstaréttar í máli nr. 74/2012. Í honum hafi sérstaklega verið fjallað um 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmálans og komist að þeirri niðurstöðu að meðferð málsins væri ekki í andstöðu við ákvæðið þannig að frávísun varðaði. Samkvæmt 2. gr. laga nr. 62/1994 væru úrlausnir mannréttindadómstólsins ekki bindandi að íslenskum landsrétti. Leggja yrði til grundvallar að með þessu hafi löggjafinn áréttað að þrátt fyrir lögfestingu mannréttindasáttmálans væri hér á landi byggt á grunnreglunni um tvíeðli landsréttar og þjóðaréttar. Fælist í niðurstöðu dómstóla að þeir hefðu með lögskýringu í reynd mælt fyrir um lagabreytingar í framagreindum tilgangi færu þeir út fyrir þau mörk sem stjórnlög setja valdheimildum þeirra, sbr. 2. gr. og 1. málslið 61. gr. stjórnarskrárinnar. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.
Ákæruvaldið (
Kristín Ingileifsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Pétri Þór Sigurðssyni og Lögfræðistofunni ehf (
Björgvin Þorsteinsson lögmaður)
Ákærðu sakfelldir fyrir meiri háttar brot gegn bókhaldslögum. Annar ákærðu jafnframt sakfelldur fyrir meiriháttar brot gegn skattalögum.
Ákæruvaldið (
Jón H. B. Snorrason saksóknari)
gegn
Gunnari Rúnari Gunnarssyni (
Kristján Stefánsson lögmaður)
G var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum í rekstri tveggja einkahlutafélaga á nánar tilgreindum tímabilum. Jafnframt var hann sakfelldur fyrir bókhaldsbrot í rekstri annars félagsins. Við ákvörðun refsingar var litið til sakaferils G og tekið tillit til 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk þess sem refsing hans var tiltekin sem hegningarauki. Var refsing G ákveðin fangelsi í sex mánuði og honum gert að greiða 13.600.000 króna sekt í ríkissjóð.
Ákærðu sakfelldir fyrir meiriháttar brot gegn skattalögum og almennum hegningarlögum. Annar ákærða var jafnframt sakfelldur fyrir skilasvik.
Ákæruvaldið (
Einar Tryggvason saksóknari)
gegn
Sigurði V. Ragnarssyni (
Björgvin Jónsson lögmaður)
S var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldsbrot í sjálfstæðri atvinnustarfsemi með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum og virðisaukaskattsskýrslum vegna rekstraráranna 2005 til og með 2009 auk þess að hafa ekki fært bókhald með lögmæltum hætti á sama tímabili. Skattyfirvöld höfðu áður endurákvarðað skatta S vegna framangreindra brota og gert honum að greiða álag á vantalinn skattstofn. Í dómi Landsréttar var talið að hin tvíþætta málsmeðferð sem S sætti færi í bága við 4. gr. 7. gr. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu þar sem hún hefði ekki verið nægilega samþætt í tíma. Var þeim hluta ákæru, sem varðaði brot S gegn lögum um tekjuskatt og lögum um virðisaukaskatt, því vísað frá héraðsdómi. Hins vegar staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að S hefði gerst sekur um bókhaldsbrot. Við ákvörðun refsingar var litið til tafa á meðferð málsins og þess að S hefði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi og var ákvörðun refsingar hans frestað skilorðsbundið í tvö ár.
Ákæruvaldið (
Kristín Ingileifsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Antoni Bjarnasyni (
Magnús Guðlaugsson lögmaður) og
Guðmundi S. Guðmundssyni (
Jón G. Briem lögmaður)
Ákærðu sakfelldir fyrir skattalagabrot.
Ákæruvaldið (Sigríður Árnadóttir aðstoðarsaksóknari) gegn
Auðuni Þór Almarssyni
Ákærði sakfelldur fyrir að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum, skilagreinum, virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Viðari Má Friðfinnssyni, Veitingahúsinu Læk ehf, Eignarhaldsfélaginu Læk ehf og Artist ehf (
Páll Kristjánsson lögmaður)
V var sakfelldur fyrir meiriháttar brot á skattalögum og almennum hegningarlögum. Annars vegar með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í starfi sínu sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður VL ehf. staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum og vantalið virðisaukaskattskylda veltu félagsins og innheimtan virðisaukaskatt sem bar að standa ríkissjóði skil á. Hins vegar með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum staðið skil á efnislega röngum skattframtölum og komist með því móti hjá því að greiða tekjuskatt og útsvar. Refsing V þótti hæfilega ákveðin fangelsi í 18 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Auk þess var honum gert að greiða 242.000.000 króna sekt í ríkissjóð og skyldi 12 mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna. Þá var VL ehf. dæmt til að greiða 158.000.000 króna sekt óskipt með V til ríkissjóðs. Í málinu var gerð krafa um upptöku nánar tilgreindra fjármuna VL ehf., EL ehf. og A ehf. sem svaraði til ávinnings þeirra af hinni refsiverðu háttsemi. Landsréttur féllst ekki á að heimild VII. kafla A almennra hegningarlaga nr. 19/1940 til upptöku takmarkaðist við ágóða sem yrði til vegna innflutnings ávana- og fíkniefna, auðgunarbrota og annarrar skipulagðrar brotastarfsemi. Með hliðsjón af skýrum ákvæðum VII. kafla A laganna væru uppfyllt skilyrði til að taka upptökukröfurnar til greina á grundvelli 69. gr. og 69. gr. d laganna.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
X, Y, Z og Þ (
Björgvin Þorsteinsson lögmaður)
Kært var ákvæði í dómi Landsréttar um að vísa frá héraðsdómi sakargiftum á hendur einkahlutafélögunum X, Y, Z og Þ um brot gegn 8. mgr., sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt á þeim grundvelli að málsmeðferðin sem félögin sættu færi í bága við 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu. Krafðist ákæruvaldið þess að frávísunin yrði felld úr gildi annars vegar á þeim grunni að lögaðilar yrðu ekki felldir undir bann samkvæmt 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu og hins vegar með vísan til þess að álag á grundvelli 27. gr. laga nr. 50/1988 fæli ekki í sér refsingu í skilningi framangreinds ákvæðis samningsviðaukans með sama hætti og þegar gjaldandi sætti álagi á gjaldstofna samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Um fyrrgreinda atriðið vísaði Hæstiréttur til þess að þótt ekki yrði með skýrum hætti ráðið af orðalagi ákvæðisins hvort það tæki einungis til einstaklinga yrði ekki annað séð af dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu en að þar hefði ákvæðinu einnig verið beitt gagnvart lögaðilum. Til þess væri einnig að líta að á grundvelli laga nr. 62/1994 um mannréttindasáttmála Evrópu væri ákvæðið íslensk réttarheimild og sætti sem slíkt skýringu sem hvert annað lagaákvæði fyrir dómstólum. Eðli máls samkvæmt stæðu ekki haldbær efnisrök til að fella lögaðila utan þeirrar verndar, sem ákvæðinu væri ætlað að veita. Að því er varðaði síðargreinda álitaefnið sló Hæstiréttur því föstu að þótt hundraðshluti álags væri ólíkur milli ákvæðanna auk þess munar sem væri á ákvörðun um beitingu þess stæðu ekki efni til þess að gera greinarmun í þessum tveimur tilvikum, enda væri í báðum ákvæðunum um að ræða viðurlög sem taka bæri tillit til við ákvörðun sektar í sakamáli. Að þessu virtu og með vísan til þess að ekki væri ágreiningur um þá niðurstöðu Landsréttar um að rekstur máls gegn félögunum fyrir skattayfirvöldum annars vegar og rannsókn sakamáls á hendur þeim og meðferð þess fyrir dómi hins vegar hafi ekki staðist efnislegan áskilnað 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmála Evrópu var hið kærða ákvæði staðfest.
Ákæruvaldið (Ólafur Hallgrímsson saksóknarfulltrúi) gegn
X og Y (enginn)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar vísað var frá dómi tilteknum hluta ákæru á hendur X og Y er varðaði vanskil Z ehf. á innheimtum virðisaukaskatti á nánar tilgreindum uppgjörstímabilum. Í úrskurði Landsréttar var ekki fallist á að rannsókn málsins hefði verið svo áfátt að það varðaði frávísun málsins frá héraðsdómi, en X og Y hefðu frá upphafi rannsóknar haft alla möguleika á að leggja fram og vísa til gagna um rekstur félagsins. Þá lægi fyrir að hvorki X né Y hefðu haldið því fram að leiðréttingarskýrslur gæfu ekki rétta mynd af rekstri félagsins. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Sigurmundi Gísla Einarssyni og Guðmundu ehf (
Jón Bjarni Kristjánsson lögmaður)
S var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í starfi sínu sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður V ehf. og sem stjórnarmaður og daglegur stjórnandi G ehf. látið hjá líða að standa ríkissjóði skil á virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri V ehf. og opinberum gjöldum sem haldið var eftir af launum starfsmanna beggja félaganna. Upplýst var í málinu að vangoldinn virðisaukaskattur og opinber gjöld vegna tiltekinna tímabila sem ákæra tók til höfðu að verulegu leyti verið greidd eftir eindaga. Var því talið að undanþágur frá lágmarki fésekta samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 ættu við um þær skuldir. Við ákvörðun refsingar S var meðal annars litið til þessa sem og að S hafði ekki áður verið gerð refsing, en á hinn bóginn einnig til þess að brot hans voru framin til hagsbóta fyrir G ehf. Var refsing S ákveðin fangelsi í sex mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að greiða 33.500.000 króna sekt í ríkissjóð og skyldi 12 mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna. Þá var G ehf. dæmt til 10.600.000 króna sektargreiðslu óskipt með S á grundvelli 9. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987.
Í málinu var X sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldsbrot í starfsemi einkahlutafélaganna A og B ásamt peningaþvætti. Ákæru á hendur X fyrir að skila efnislega röngum skattframtölum og láta undir höfuð leggjast að skila tekjuskatti og útsvari var vísað frá héraðsdómi þar sem skattyfirvöld höfðu áður gert honum að greiða álag á vantalinn skattstofn vegna sömu brota en hin tvíþætta málsmeðferð var talin fara í bága við 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu þar sem hún hefði ekki verið nægilega samþætt í tíma. Við ákvörðun refsingar X var litið til þess að hann hefði ekki áður gerst sekur um refsivert brot og tafa á rannsókn málsins. Á hinn bóginn væru brotin stórfelld og bæru vott um einbeittan brotavilja. Var refsing X ákveðin fangelsi í átján mánuði, en fullnustu fimmtán mánaða frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var honum gert að greiða 258.000.000 króna í sekt. Y var sýknuð af refsikröfu fyrir peningaþvætti þar sem brot hennar væru fyrnd.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Bjarka Rafni Jónssyni (
Jón Elvar Guðmundsson lögmaður)
BJ var sakfelldur fyrir bókhaldsbrot með því að hafa látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald fyrir einkahlutafélagið B á rekstrarárinu 2008 og vanrækt að varðveita fylgiskjöl og önnur bókhaldsgögn með fullnægjandi hætti. BJ var einnig gefið að sök meiriháttar skattalagabrot með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum og virðisaukaskatti félagsins fyrir tiltekin tímabil. Landsréttur vísaði til þess að í skýrslu skattrannsóknarstjóra kæmi fram það mat hans að þeir sölureikningar sem ákæra byggi á væru tilhæfulausir og að við lögreglurannsókn málsins hefði ekkert komið fram sem varpaði nýju ljósi á það. Taldi Landsréttur ekki hafið yfir skynsamlegan vafa að BJ hefði gerst sekur um þann undandrátt á skyldu til greiðslu virðisaukaskatts sem hann var ákærður fyrir, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var BJ því sýknaður af þessum lið ákæru. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að óhæfilegur dráttur hefði orðið á meðferð málsins sem ekki hefði verið útskýrður. Var ákvörðun refsingar BJ frestað skilorðsbundið.
Ákæruvaldið (
Ásmunda Björg Baldursdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Sigurði Kristni Erlingssyni (
Lúðvík Bergvinsson lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn skatta- og bókhaldslögum. Var hann dæmdur til að sæta fangelsi í tvö ár og til greiðslu sektar.
Ákæruvaldið (
Kristín Ingileifsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Gunnari Rúnari Gunnarssyni (
Kristján Stefánsson lögmaður)
Ákærði var dæmdur í 6 mánaða fangelsi og til greiðslu 13.600.000 króna sektar fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, en um hegningarauka var að ræða.
Ákæruvaldið (Sigríður Árnadóttir saksóknarfulltrúi) gegn
Kristni Pálssyni
Ákærði var fundinn sekur um meiri háttar brot gegn skattalögum í eigin atvinnurekstri. Skilorð eldri dóms var dæmt upp og ákærða gert að sæta fangelsi í tólf mánuði, sem skilorðbundið var að hluta. Þá var ákærða og gert sekt.
Ákæruvaldið (
Einar Tryggvason saksóknari)
gegn
Rafni Sveinssyni, Atvinnubifreiðum og tækjum ehf, Íslandsleiðum ehf, Húsaborg ehf og Tinnubergi ehf (
Björgvin Þorsteinsson lögmaður)
R var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldsbrot með því að hafa í starfi sínu sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður einkahlutafélaganna A, Í, H og T látið hjá líða að skila virðisaukaskattsskýrslum fyrir öll tímabil ársins 2011 á lögmæltum tíma, standa skil á virðisaukaskatti og færa bókhald félaganna með lögmæltum hætti. A ehf., Í ehf., H ehf. og T ehf. sættu einnig ákæru fyrir brotin en skattyfirvöld höfðu áður endurákvarðað skatta félaganna vegna brota gegn lögum um virðisaukaskatt og gert þeim að greiða álag á vantalinn skattstofn. Í dómi Landsréttar var talið að hin tvíþætta málsmeðferð sem A ehf., Í ehf., H ehf. og T ehf. sættu færi í bága við 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu þar sem hún hefði ekki verið nægilega samþætt í tíma. Var þeim hluta ákæru, sem varðaði brot félaganna gegn lögum um virðisaukaskatt, því vísað frá héraðsdómi. Ekki þóttu efni til að vísa samsvarandi ákæruliðum á hendur R frá héraðsdómi enda hefði málsmeðferð gagnvart honum ekki lokið með ákvörðun skattyfirvalda, en einum ákærulið var þó vísað frá vegna tölulegs misræmis. Að öðru leyti var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu R og félaganna og heimfærslu til refsiákvæða, en ekki var fallist á að sýkna R af ákæruliðum er vörðuðu vanskil á virðisaukaskatti á grundvelli jafnræðisreglu stjórnarskrár.
X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með því að hafa í starfi sínu sem framkvæmdastjóri og stjórnarformaður A ehf. látið hjá líða að skila virðisaukaskattsskýrslum og staðgreiðsluskilagreinum félagsins fyrir tiltekin tímabil á árunum 2013 til 2014 á lögmæltum tíma og standa skil á slíkum gjöldum. Í dómi Landsréttar kom fram að X hefði í reynd ekki komið að rekstri félagsins A ehf. þrátt fyrir skráða stöðu sína heldur hefði annar nafngreindur maður, sem dæmdur hefði verið með hinum áfrýjaða dómi, borið fulla ábyrgð á skattskilum þess og starfsemi að öðru leyti. Með vísan til þessa og dóma Hæstaréttar 27. október 2016 í máli nr. 321/2015 og 16. febrúar 2017 í máli nr. 777/2015 var X sýknaður.
Ákæruvaldið (
Ásmunda Björg Baldursdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Ævari Inga Pálssyni (
Sigurður Sigurjónsson lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir meiriháttar brot gegn skattalögum. Ákærði játaði brot sín greiðlega. Var hann dæmdur í 10 mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu fésektar.
Tveir ákærðu sakfelldir fyrir skattalagabrot
Ákæruvaldið (
Kristín Ingileifsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Finnbirni Finnbjörnssyni (
Jón Bjarni Kristjánsson lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn skatta- og bókhaldslögum.
Ákærðu sakfelldir fyrir stórfelld skattalagabrot. Um hegningarauka var að ræða við annan dóm sama efnis en sá dómur var tekinn upp og dæmd refsing í einu lagi.
Ákærðu sakfelldir fyrir skattalagabrot, tveir fyrir stórfelld brot, í rekstri einkahlutafélags sem þeir veittu forstöðu.
Ákæruvaldið (
Ásmunda Björg Baldursdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Antanas Mazonas (
Ólafur Kristinsson hdl)
Ákærði sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum.
Ákærði og tvö einkahlutafélög sýknuð af kröfum ákæruvalds.
Ákærði sakfelldur á grundvelli játningar sinnar fyrir meiri háttar brot á skattalögum. Brot ákærða voru að stærstum hluta hegningarauki við eldri dóm. Fangelsisrefsing hans var skilorðsbundin að hluta til. Þá var hann dæmdur til greiðslu sektar í ríkissjóð að viðlagðri vararefsingu.
Ákæruvaldið (Sigríður Svava Sigurgeirsdóttir saksóknarfulltrúi) gegn
X
Ákærði var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum sem framkvæmdastjóri einkahlutafélags með því að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskattsskýrslum á lögmæltum tíma vegna tiltekinna uppgjörstímabila og ekki staðið skil á virðisaukaskatti félagsins vegna tiltekinna uppgjörstímabila. Var ákærði dæmdur til að sæta fangelsi í fimm mánuði sem bundið var skilorði til tveggja ára. Þá var ákærða gert að greiða sekt til ríkissjóðs.
Ákæruvaldið (Björn Þorvaldsson saksóknari) gegn
X, Y ehf, Z ehf, Þ ehf, Æ ehf og Ö ehf (enginn)
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum ákærulið í máli ákæruvaldsins gegn varnaraðilum var vísað frá dómi þar sem í engu var vikið að því á hvaða tímabili brotið hefði átt sér stað, sbr. c. lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008.
Sakfellt fyrir skattalagabrot.
Ákæruvaldið (
Kristín Ingileifsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Bjarka Rafni Jónssyni (
Jón Elvar Guðmundsson hdl)
Skattalagabrot.
Ákæruvaldið (
Ásmunda Björg Baldursdóttir saksóknari)
gegn
Snæbirni Steingrímssyni (
Gísli Kr. Björnsson hdl)
Ákærði sakfelldur fyrir fjárdrátt, umboðssvik og brot gegn lögum um bókhald. Einnig fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt. Hann var dæmdur í 16 mánaða fangelsi þar af var fullnustu refsingar 13 mánaða refsingarinnar frestað skilorðsbundið. Ákærði var einnig dæmdur til greiðslu sektar.
Ákærði sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Refsing ákveðin 5 mánaða skilorðsbundið fangelsi og 16.000.000 króna sekt.
Ákæruvaldið (
Ólafur Hallgrímsson saksóknarfulltrúi)
gegn
Hauki Helgasyni (
Ívar Þór Jóhannsson hdl)
Ákærði sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Refsing ákærða ákveðin fangelsi í 15 mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í þrjú ár.
Ákærðu sakfelld fyrir stórfellt brot gegn skattalögum, lögum um bókhald og fyrir peningaþvætti.
Ákæruvaldið (
Sigríður Svava Sigurgeirsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Jóni Val Einarssyni (
Elva Ósk Wiium hdl)
Ákærði dæmdur í 3 mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu sektar fyrir brot gegn skattalögum.
Ákæruvaldið (
Klara Dögg Steingrímsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Vilhjálmi Konráðssyni (
Gísli M. Auðbergsson hrl)
Ákærði, sem var stjórnarmaður og daglegur stjórnandi einkahlutafélags, sakfelldur fyrir meiri háttar skattalagabrot í rekstri félagsins. Refsing ákveðin 4 mánaða skilorðsbundið fangelsi og fjársekt í samræmi við lögbundið lágmark skattalaga.
Ákærðu sakfelldir fyrir meiriháttar brot gegn skattalögum.
Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn skatta- og bókhaldslögum og 1. og mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði játaði brot sín.
Ákæruvaldið (
Einar Tryggvason saksóknari)
gegn
Benedikt Sveinssyni (
Oddgeir Einarsson hrl)
B var sakfelldur fyrir meiriháttar brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því hafa sem eini stjórnarmaður og eigandi B ehf. látið hjá líða að skila virðisaukaskattsskýrslum og standa skil á þeim skatti vegna nánar tilgreindra tímabila. Var refsing B ákveðin fangelsi í eitt ár en fullnustu hennar frestað og skyldi hún falla niður að liðnum þremur árum héldi hann almennt skilorð. Þá var B dæmdur til að greiða 83.000.000 króna sekt í ríkissjóð og skyldi eins árs fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd.