Dómstólaleit

R krafðist þess að ómerkt yrðu nánar tilgreind ummæli sem birtust í DV í júlí 2007. Voru ummælin í grein um sakamál, þar sem R var gefið að sök innflutningur á kókaíni ætluðu til söludreifingar. Var E nafngreind sem höfundur greinarinnar, en S var á þeim tíma ritstjóri blaðsins. R var sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins með héraðsdómi, sem gekk réttri viku eftir birtingu ummælanna í DV, og var sú niðurstaða staðfest í Hæstarétti 29. maí 2008. Með þeim málalokum var því þannig hafnað að R og meðákærði hefðu í þessu tilviki orðið sannir að sök um að vera „kókaínsmyglarar“ og jafnframt að R hefði í febrúar 2007 tekið bifreið í sínar vörslur „í þeirri trú að kókaínið væri á sínum stað“, en þetta tvennt var fullyrt í þeim ummælum sem R leitaði ómerkingar á, án nokkurs efnislegs fyrirvara um að þær staðhæfingar væru reistar á ákæru, sem varist væri fyrir dómi. Að virtum málalokum um þá ákæru var talið að þessi ummæli hefðu falið í sér aðdróttun í garð R og voru ekki efni til annars en að verða við kröfu hans um ómerkingu þeirra. Ekki þóttu skilyrði til að ómerkja önnur ummæli, þar sem þau hefðu aðeins falið í sér lýsingu á staðreyndum, sem lágu fyrir í sakamálinu. Voru E og S dæmd í sameiningu til að greiða R 100.000 krónur í miskabætur vegna ummælanna og 50.000 krónur til að standa straum af kostnaði af opinberri birtingu niðurstöðu málsins.

H var ákærður fyrir sérlega hættulega líkamsárás með því að hafa slegið A í andlitið með krepptum hnefa og síðan slegið hann tvisvar sinnum í höfuðið með glerflösku. Í dómi Hæstaréttar kom fram að framburður A þess efnis að H hefði slegið sig tvisvar í höfuðið með flöskunni ætti sér nokkra stoð í framburði læknisins Þ. Hins vegar yrði ekki litið fram hjá því að A væri einn um þann framburð fyrir dómi sem vitni á vettvangi. Neitun H á þessum sakargiftum átti sér hins vegar stoð í framburði vitnisins C. Sökum þessa var ekki hægt að telja sönnun fram komna fyrir því að H hefði slegið A í höfuðið með flöskunni og var hann því sýknaður af broti gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Þar sem H hafði viðurkennt að hafa slegið A hnefahögg í höfuðið var H sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Var H dæmdur í 45 daga skilorðsbundið fangelsi auk þess sem honum var gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 250.000 krónur.

R var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa þröngvað A til samræðis og annarra kynferðismaka á salerni hótelsins S. Í málinu lá fyrir að R og A þekktust ekki og höfðu aldrei hist áður fyrr en A spurði R og félaga hans skömmu fyrir atburðinn hvar salerni væri að finna á hótelinu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af ljósmyndum sem teknar voru úr eftirlitsmyndavélum á hótelinu mætti ráða að ekki hefði getað liðið nema innan við ein mínúta frá því að R og A fóru af 1. hæð hótelsins og þar til A var komin ein inn á salernið í kjallaranum. Yrði því að telja með ólíkindum að á þessum örsakamma tíma hefðu þau samskipti farið fram milli þeirra, sem ákærði hélt fram. Var hafnað staðhæfingu hans um að tengsl hafi myndast þeirra á milli á þessari stuttu stund, sem leitt hafi til þess að A hafi samþykkt að R kæmi með henni inn á kvennasalernið og að í viðmóti hennar hefði falist samþykki við því að eiga við hann kynferðismök. Þá var talið að R hefði verið það fulljóst að A var drukkin og að hann hefði ekki haft réttmæta ástæðu til að ætla að A hefði verið samþykk kynmökum við hann af þeim sökum einum að hún hefði ekki veitt honum líkamlega mótspyrnu á salerninu eða hrópað á hjálp meðan á kynmökunum stóð, en A lýsti því að það hefði stafað af því að hún hefði orðið fyrir miklu áfalli, þegar R ýtti henni inn í salernisklefann, að hún hefði ekki getað brugðist við. Að þessu virtu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýja dóms, var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu R staðfest og hann dæmdur í þriggja ára fangelsi.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa reynt að hafa samræði við Y og sett fingur inn í kynfæri hennar, og við það notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar og svefndrunga, sbr. 2. mgr., sbr. 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í meirihluta héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna, var talið að af framburði vitna, niðurstöðu alkóhólrannsóknar í málinu, svo og framburð Y sjálfrar, yrði að telja að ölvunarástand Y og svefndrungi gæti ekki skýrt það hvers vegna hún spornaði ekki við athöfnum X og kallaði á hjálp. Þá var ekki talið að svefndrungi og ölvun hefðu orðið til þess að Y skildi ekki þýðingu athafna ákærða. Hefði X því mátt ætla að Y hefði verið meðvituð um atlot hans og ekki verið þeim mótfallin. Með vísan til 45. gr. laga nr. 19/1991 þótti ákæruvaldið ekki hafa fært fullnægjandi sönnur fyrir því að X hefði af ásetningi framið þau brot sem honum var gefið að sök. Var X því sýknaður.

A var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa á víðavangi með ofbeldi haft samræði og endaþarmsmök við X og sumpart notfært sér að hún gat ekki spornað við háttseminni sökum ölvunar, sbr. 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. A neitaði sök og kvaðst hafa haft samræði við X með fullum vilja hennar. Talið var sannað að A hafði samræði við X en frásögn hans um að hún hafi viljað þýðast hann við aðstæður í málinu án nokkurs aðdraganda eða orðaskipta þótti ótrúverðug. Með hliðsjón af trúverðugri frásögn vitna um lýsingu kæranda á atburðunum og læknisfræðilegum gögnum þótti ekki varhugavert að telja sannað að A hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að um hrottafengna árás á kynfrelsi X var að ræða með mjög alvarlegum afleiðingum. Þótti refsing A hæfilega ákveðin fangelsi í fjögur ár. Þá var ákærði dæmdur til að greiða X miskabætur að fjárhæð 1.500.000 krónur.

P var sakfelldur fyrir skjalafals og skjalabrot með því að hafa framvísað pólsku vegabréfi á nafni H í blekkingarskyni og fengið þannig afhent dvalarleyfi frá útlendingastofnun á nafni H, sem P hafði áður sótt um og fyrir að hafa í sama skipti falsað undirskrift G á móttökukvittun til lögreglu. Var háttsemi hans heimfærð til 1. mgr. 155. gr. og 1. mgr. 157. gr. almennra hegningarlaga. Þá var P einnig ákærður fyrir að hafa falsað nafn H undir umsókn um dvalarleyfi til útlendingastofnunar, undir umsókn um ökuskírteini, undir ráðningarsamning og undir vottorð um verklegt próf á vinnuvél frá vinnueftirlitinu. Héraðsdómur sýknaði P af tveimur síðastnefndum liðum. Fyrir Hæstarétti krafðist ákæruvaldið staðfestingar á sakfellingu samkvæmt I. ákærulið en frávísunar á öðrum liðum ákærunnar. P krafðist einnig frávísunar á ákæruliðum II og IV. Í dómi Hæstaréttar sagði að ekki yrði talið að ákæruvaldið gæti nú, eftir að P hefði verið sýknaður í héraði, krafist þess að ákæruliðum III og V yrði vísað frá héraðsdómi, sbr. að sínu leyti 2. mgr. 118. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Yrði litið svo á að ákæruvaldið sætti sig við niðurstöðu héraðsdóms um þessa liði og kæmi héraðsdómur því ekki til endurskoðunar að því þá varðar. Af þessum ástæðum væri fallist á kröfu P um að ákæruliðum II og IV yrði vísað frá héraðsdómi og staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um ákæruliði III og V. Refsing P fyrir skjalafalsið og skjalabrotið samkvæmt ákærulið I, þótti hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði.

X var gefið að sök að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis á bifreiðarstæði við Frakkastíg í Reykjavík. Hann neitaði að hafa ekið bifreiðinni og kvaðst aðeins hafa ætlað að sofa þar og spara sér hótelkostnað. Vitni báru að þau hefðu séð bifreiðina hreyfast úr stað þar sem henni var lagt í bifreiðastæði. Þegar lögreglan kom að var hún ekki í gangi en kveikt á útvarpi og vél og púströr var heitt. Þá báru lögreglumennirnir að X hefði verið sofandi þegar þá bar að garði. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þrátt fyrir neitun X hefði ekki verið rannsakað hvort mögulegt hefði verið að bifreiðin hefði hreyfst án þess að henni hefði verið ekið. Hefði X ekki verið við akstur þegar lögreglumennirnir komu að og hefðu vitni ekki getað borið um af hvaða orsökum bifreiðin hreyfðist. Þótti því ósannað að bifreiðin hefði verið í gangi þegar hún færðist úr stað og því ekki komin fram nægileg sönnun fyrir því að K hefði gerst sekur um þá háttsemi sem greindi í ákæru. Hann var því sýknaður.

X og Y voru ákærðir fyrir að hafa veist að A og rifið allhrottalega í kynfæri hans. Framburður C var ekki samhljóða um það hvar eða hvernig atlagan hefði farið fram né hvor þeirra X eða Y hefði veitt honum þá ákverka sem í ákæru greinir. X og Y neituðu báðir sök en báru báðir við að hafa munað lítið eftir atburðinum sökum ölvunar. Annar vitnisburður en frá A lá ekki fyrir í málinu. Að öllu virtu og með vísan til 45. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála þótti ósannað gegn neitun X og Y að þeir hefðu gerst sekir um verknaðinn. X og Y voru því sýknaðir af kröfum ákæruvaldsins og með vísan til 3. mgr. 172. gr. laga nr. 19/1991 var bótakröfu vísað frá héraðsdómi. Í niðurstöðu sinni fann Hæstiréttur að þeim drætti sem orðið hafði á málinu í héraði, en frá því málið var þingfest liðu 14 mánuðir þar til aðalmeðferð þess fór fram. Þessi dráttur þótti ekki verða réttlættur og var talinn brjóta í bága við 1. mgr. 133. gr. laga nr. 19/1999 og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Einnig þótti aðfinnsluvert að látið var við það sitja að taka skýrslu af A í gegnum síma, þrátt fyrir að hann væri eina vitnið í málinu og ljóst að mikilvægt væri vegna sönnunargildis framburðar hans að hann kæmi fyrir dóminn í ljósi meginreglu 1. mgr. 48. gr. laga nr. 19/1991.

H og Ó voru ákærðir fyrir brot gegn lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988, um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987 og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa sem stjórnarmenn í einkahlutafélaginu A látið undir höfuð leggjast að standa tollstjóra skil á innheimtum virðisaukaskatti og staðgreiðslu sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins. Ekki var fallist á að ákæra væri óskýr, málatilbúnaður vanreifaður eða brotið gegn reglum um réttláta málsmeðferð og var frávísunarkröfu H og Ó því hafnað. Í dómi Hæstaréttar kom fram að H og Ó hefðu samkvæmt stöðu sinni sem stjórnarmenn í félaginu A borið að afla sér vitneskju um og fylgjast með að rekstur félagsins væri í góðu horfi, sbr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, þar á meðal að félagið stæði í skilum með greiðslu virðisaukaskatts og staðgreiðslu til ríkissjóðs. Brugðust þeir þeim skyldum sínum og voru sakfelldir. Þótti refsing hvors þeirra um sig hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði skilorðsbundið. Þá var hvorum um sig gert að greiða 3.800.000 króna í sekt, enda var ekki talið að fullnægt væri skilyrðum 1. og 3. gr. laga nr. 134/2005 til að lækka sektarrefsingu úr fésektarlágmarki laga um virðisaukaskatt og staðgreiðslu opinberra gjalda.

G og X voru ákærðar fyrir skjalafals með því að hafa framvísað hvor sínu skuldabréfinu með falsaðri undirskrift Y sem sjálfskuldarábyrgðarmanns. X játaði að hafa ritað nafn Y á skuldabréfið sem hún var ákærð fyrir að framvísa en kvaðst hafa haft heimild Y til þess. Fyrir dómi skoraðist Y undan vitnaskyldu með vísan til 50. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála vegna skyldleika við báðar ákærðu. Í dómi Hæstaréttar var ekki talið hægt að útiloka að X hefði haft heimild Y til ritunar nafns hennar á skuldabréfið og var hún því sýknuð af þeirri háttsemi sem henni var gefin að sök. G bar á hinn bóginn fyrir dómi að Y hefði sjálf ritað nafn sitt á það skuldabréf sem hún var ákærð fyrir að framvísa. Þótti nægilega sannað með rithandarrannsókn að sú fullyrðing var röng. Talið var að G hefði sem útgefandi bréfsins og móttakandi lánsins hlotið að vera kunnugt um fölsunina. Var hún sakfelld fyrir skjalafals og refsing hennar ákveðin 30 daga skilorðsbundið fangelsi.