Dómstólaleit

A höfðaði mál á hendur V og B og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu B hjá V vegna líkamstjóns sem hún hlaut í starfi sínu sem grunnskólakennari hjá grunnskólanum C árið 2017. A varð fyrir árás af hálfu nemanda í matsal grunnskólans. Aðdragandi árásarinnar var sá að nemandinn var að elta yngri nemanda í matsalnum og rétti A út höndina til að fá nemandann til að hætta hlaupunum. Viðbrögð nemandans voru að kýla A með krepptum hnefa í vinstri kjálka. A greip þá um miðbúk nemandans aftan frá, hélt honum með bak hans í bringu hennar og kom nemandanum út úr matsalnum. Féll A eftir átök við nemandann og lenti á tröppum. Mun nemandinn þá hafa náð að skalla A í andlitið þannig hún vankaðist. Samkvæmt örorkumati var örorka A metin 10%. A byggði á því að vanræksla stjórnenda grunnskólans og gáleysi starfsmanna hefði leitt til þess að umræddur nemandi hefði verið hömlulaus og ráðist á hana umrætt skipti. Með dómi héraðsdóms voru V og B sýknuð af kröfum A. Kom fram að nemandinn hefði átt það til að vera óútreiknanlegur í hegðun, missa stjórn á sér og jafnvel beita ofbeldi og hefði A verið það kunnugt. Var talið að inngrip A umrætt sinn hefði verið á skjön við 1. mgr. 13. gr. reglugerðar nr. 1040/2011 um ábyrgð og skyldur aðila skólasamfélagsins í grunnskólum, sem bannar líkamlegt inngrip í mál nemenda í refsingarskyni. Féllst héraðsdómur á með V og B að frumorsök atviksins og tjóns A hefði verið röng viðbrögð A sjálfrar og það líkamlega inngrip sem hún ákvað að beita. Landsréttur taldi á hinn bóginn að þess yrði ekki fundið stoð að A hefði brotið gegn ákvæðum reglugerðar nr. 1040/2011 og að ekki hefði verið um að ræða líkamlegt inngrip í refsingarskyni heldur hafi ætlunin verið að grípa inn í óásættanlega og mögulega skaðlega hegðun nemandans. Þá var litið til þess að áður en atvikið átti sér stað hefði kennari, sem sérstaklega var ráðinn til að sinna nemandanum, tekið við umsjónarkennslu í bekk nemandans, og yrði ekki séð að annar starfsmaður hefði tekið við sambærilegri umsjón með nemandanum. Auk þess hefði hvorki atvikið sem leiddi til tjóns A né eldri atvik sem vörðuðu nemandann, og kölluðu á líkamlegt inngrip, verið skráð í samræmi við skyldu samkvæmt 2. mgr. 13. gr. reglugerðar nr. 1040/2011. Að mati Landsréttar virtist sú vanræksla hafa leitt til þess að skólastjórnendur höfðu ekki rétta mynd af stöðu nemandans og þörf á ráðstöfunum til að gæta að öryggi nemenda og kennara innan skólans. Í ljósi þess var talið að saknæm vanræksla skólastjórnenda hefði átt þátt í því að A varð fyrir varanlegu líkamstjóni af völdum nemandans. Var því viðurkennd skaðabótaskylda B og réttur A til greiðslu bóta úr ábyrgðartryggingu B hjá V.

D höfðaði mál á hendur Á og krafðist ógildingar á tveimur ákvörðunum Á um að fella tvær bjórtegundir úr vöruúrvali Á og hætta innkaupum þeirra þar sem þær hefðu ekki náð ákveðnu viðmiði um framlegð. Byggði D á því að Á hefði verið óheimilt að byggja ákvörðunartöku sína á framlegð þar sem það viðmið ætti ekki stoð í lögum nr. 86/2011 um verslun með áfengi og tóbak, heldur bæri við ákvarðanir þar um að miða við eftirspurn kaupenda, sem vísað væri til í 5. mgr. 11. gr. laga nr. 86/2011, sem réðist af sölumagni hlutaðeigandi vöru. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að samkvæmt fyrrnefndu ákvæði skyldi ráðherra setja nánari reglur um vöruval, innkaup og dreifingu Á á áfengi, sem skyldu miða að því að tryggja vöruúrval m.a. með hliðsjón af eftirspurn kaupenda, jafnframt því að tryggja framleiðendum og birgjum áfengis möguleika á að koma vörum í sölu í áfengisverslunum. Að virtri breytingarsögu ákvæðisins varð ekki ráðið að ætlun löggjafans hefði verið að hrófla við þeirri áralöngu tilhögun að miða árangursviðmið um vöruval við framlegð. Þá var fallist á með Á að viðmið um framlegð endurspeglaði eftirspurn og væri betur til þess fallið að tryggja vöruúrval í verslunum Á og sölumöguleika birgja. Var einsýnt að mati réttarins að þau sjónarmið sem lágu til grundvallar framlegðarviðmiði teldust málefnaleg og í samræmi við markmið áfengislaga um að Á skyldi starfa með samfélagslega ábyrgð og lýðheilsu að leiðarljósi. Var því niðurstaða Landsréttar að framlegðarviðmiðið ætti sér fullnægjandi lagastoð. Þá var ekki fallist á með D að Á hefði brotið gegn andmælareglu stjórnsýsluréttar, en ljóst þótti að D var kunnugt um þau viðmið sem réðu vöruvali Á og að afstaða hans til þeirra lá fyrir. Var því óþarft að gefa honum kost á að tjá sig um efni málsins. Loks var hafnað málsástæðum D um valdþurrð þess starfsmanns Á sem tók hinar umþrættu ákvarðanir og um brot á öðrum meginreglum stjórnsýslulaga. Var Á því sýknað af kröfum D.

Ágreiningur aðila laut að því hvort M ætti rétt til miskabóta úr hendi Í vegna synjunar S, sem staðfest var af innanríkisráðuneytinu, á umsókn M um útgáfu leyfis til leiðsögu- og yfirborðsköfunar fyrir ferðamenn. Var synjun S reist á því að M hefði ekki uppfyllt skilyrði tilgreinds reglugerðarákvæðis sem óumdeilt var í málinu að hefði skort lagastoð. M byggði á því að með því að leggja til grundvallar að reglugerðin hefði fullnægjandi lagastoð hefði starfsfólk S valdið honum miska með ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru eða persónu hans í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti kom fram að þau mistök sem starfsfólk S og innanríkisráðuneytisins gerðu þegar þau lögðu til grundvallar að ákvæði reglugerðarinnar hefði fullnægjandi lagastoð uppfylltu ekki þá auknu saknæmiskröfu sem gerður væri áskilnaður um samkvæmt ákvæðinu. Þá var ekki talið unnt að byggja á málsástæðum sem M hafði fyrst uppi fyrir Landsrétti við úrlausn málsins. Var Í því sýknað af kröfu M.

S og V gerðu samning árið 2012 sem fól meðal annars í sér einkaleyfi S til reglubundinna fólksflutninga milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Einkaleyfið var reist á 7. gr. laga nr. 73/2001 um fólksflutninga og farmflutninga, sbr. 3. gr. laga nr. 162/2011. V afturkallaði leyfi til aksturs á umræddri leið árið 2013 eftir að S hafði boðið hann út og gengið til samninga við félag sem átti hagstæðasta tilboðið. S höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningu á bótaskyldu Í, annars vegar vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði V ekki afturkallað einkaleyfið og hins vegar vegna kostnaðar S af útboðs- og samningsgerð. Síðargreindu kröfunni var vísað frá héraðsdómi en var ekki kærð til Landsréttar og var af þeim sökum vísað frá Landsrétti. Í dómi Landsréttar kom fram að við framkvæmd og beitingu þeirra heimilda sem kveðið var á um í lögum nr. 73/2001 hefði V borið að fylgja reglugerð EB nr. 1370/2007 er tók gildi með reglugerð innanríkisráðherra nr. 128/2011. Reglugerð EB hefði gert aðildarríkjum kleift að úthluta einkaleyfum og styrkjum í því skyni að tryggja almannaþjónustu á sviði fólksflutninga sem ekki yrði veitt án slíkra ráðstafana. Væri til staðar samkeppnisrekstur sem tryggði neytendum viðhlítandi þjónustu væri ekki heimilt að beita ráðstöfunum samkvæmt reglugerðinni. Á grundvelli almennra reglna stjórnsýsluréttar var talið að afturköllun V á einkaleyfinu gæti komið til álita ef í ljós kæmi að leyfið rúmaðist ekki innan þeirra heimilda sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Í áliti Samkeppniseftirlitsins, sem V lagði til grundvallar við afturköllun leyfisins, hefðu komið fram upplýsingar sem gefið hafi V fullt tilefni til að álykta að gengið hefði verið lengra en nauðsyn krafði með því að veita S leyfið og að með því hefði verið farið út fyrir heimild sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Hefði S kosið að ganga til samninga í skjóli einkaleyfisins, þvert á ráðleggingar, sem hindraði samkeppni og tryggði honum hagnað umfram það sem heimilt var samkvæmt fyrrgreindri reglugerð EB. Meðal annars í þessu ljósi var afturköllun einkaleyfisins á umræddri akstursleið talin lögmæt og leiddi þar af leiðandi ekki til bótaábyrgðar Í.

A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun S um að A skyldi sæta sóttkví frá komu sinni til landsins og þar til niðurstaða úr seinni PCR-sýnatöku lægi fyrir sem honum væri skylt að undirgangast. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki væru efni til að líta svo á að ákvæði reglugerðar nr. 1100/2021 um sóttkví og einangrun og sóttvarnaráðstafanir á landamærum Íslands vegna COVID-19 og ákvarðanir um aðgerðir á landamærum, sem miðuðu að því að draga úr hættu á því að farsóttir bærust til landsins og eðli máls samkvæmt beindust að þeim sem kæmu til landsins frá útlöndum, féllu utan þess svigrúms sem stjórnvöldum væri játað við mat á nauðsyn aðgerða hverju sinni. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

G höfðaði mál og gerði fjárkröfu á hendur Í sem nam uppsöfnuðu tapi af rekstri hjúkrunarheimilisins Ísafoldar á árunum 2013 til 2015 þar sem daggjöld frá Í dugðu ekki fyrir rekstrarkostnaði. Málsaðilar höfðu gert með sér samning 14. maí 2010 um byggingu og þátttöku í leigu hjúkrunarheimilis fyrir aldraða í Garðabæ. Í samningnum kom fram að málsaðilar skyldu gera samning um rekstur hjúkrunarheimilisins. Ekki kom til þess að slíkur samningur væri gerður en þrátt fyrir það tók G að sér fyrrgreindan rekstur. Landsréttur taldi að samningurinn frá 14. maí 2010 yrði ekki túlkaður með þeim hætti að Í hefði með honum skuldbundið sig til að greiða rekstrarkostnað hjúkrunarheimilisins. Jafnframt taldi Landsréttur að þótt hjúkrunarheimilum hafi verið markaðar fjárveitingar í fjárlögum og fjáraukalögum og Tryggingastofnun ríkisins og síðar Sjúkratryggingum Íslands hafi verið falið það hlutverk að tryggja hjúkrunarheimilum rekstrarfé í formi daggjalda á grundvelli laga nr. 100/2007 og 112/2008, svo og reglugerða á grundvelli þeirra og gjaldskrár Sjúkratrygginga Íslands, yrði ekki ráðið af framangreindum réttarheimildum að í þeim fælist skuldbinding Í til þess að tryggja rekstraraðilum hjúkrunarheimila algert skaðleysi af rekstrinum. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að Í hefði axlað skyldur sínar lögum samkvæmt gagnvart hjúkrunarheimilinu Ísafold með því að tryggja hjúkrunarheimilum fjárveitingar á fjárlögum fyrir árin 2013 til 2015 og leggja hjúkrunarheimilinu til daggjöld samkvæmt reiknilíkani um skiptingu fjárveitinga frá Alþingi til hjúkrunarheimila, í samræmi við reglugerðir og gjaldskrá Sjúkratrygginga Íslands. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Með ákvörðun Fiskistofu 6. september 2016, sem staðfest var með úrskurði Fiskistofu 5. október sama ár og með úrskurði nefndar samkvæmt 6. gr. laga nr. 37/1992 um sérstakt gjald vegna ólögmæts sjávarafla 6. janúar 2017, var S ehf. gert að greiða sérstakt gjald samkvæmt 2. mgr., sbr. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 37/1992, vegna ólögmæts rækjuafla af Eldeyjarsvæðinu, sem landað var úr þremur veiðiferðum í september 2015. Landsréttur taldi að álagning gjaldsins fæli í sér íþyngjandi ákvörðun stjórnvalds sem byggja yrði á skýrum lagafyrirmælum. Forsenda fyrir álagningu gjaldsins væri sú að um ólögmætan sjávarafla væri að ræða, í þessu tilviki að hann væri fenginn án þess að sérstakt veiðileyfi samkvæmt 2. mgr. 7. gr. laga nr. 79/1979 um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands væri fyrir hendi. Því bæri að skýra bráðabirgðaákvæði II í reglugerð nr. 503/2015, um breytingu á stofnreglugerð nr. 258/2012 um rækjuveiðar innfjarða, þröngri skýringu en þar var kveðið á um að rækjuveiðar á Eldeyjarsvæðinu væru heimilar frá gildistöku reglugerðarinnar 5. júní 2015 til 31. desember sama ár. Yrði ekki önnur merking lögð í ákvæðið en ráða hefði mátt af orðalagi þess, þ.e. að ekki hefði þurft sérstakt leyfi Fiskistofu til veiðanna á umræddu tímabili. Fyrir lægi að skip S ehf. hefði verið með skráð aflamark í Eldeyjarrækju og að afli þess í veiðiferðunum þremur í september 2015 hefði verið innan aflamarksins. Þá lægi fyrir að skipið hefði verið við veiðar innan leyfðs veiðitímabils. Var því talið að lagaskilyrði hefðu ekki staðið til álagningar gjaldsins í umrætt sinn og var fyrrnefndur úrskurður nefndar samkvæmt 6. gr. laga nr. 37/1992 því felldur úr gildi.

Með lögum nr. 139/2012 urðu breytingar á lögum nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Inn í lögin kom nýtt ákvæði, 3. málsliður 18. gr., þar sem segir að í reglugerð sé heimilt að kveða á um að þau sveitarfélög sem hafa heildarskatttekjur af útsvari og fasteignaskatti „sem teljast verulega umfram landsmeðaltal“ skuli ekki njóta tiltekinna framlaga úr Jöfnunarsjóði. Í kjölfarið var reglugerð um Jöfnunarsjóð sveitarfélaga breytt þannig að kveðið var á um að við útreikning jöfnunarframlaga skuli framlög til þeirra sveitarfélaga þar sem heildarskatttekjur eru „a.m.k. 50% umfram landsmeðaltal“, það er útsvar og fasteignaskattur á hvern íbúa miðað við fullnýtingu þeirra tekjustofna, falla niður. G var eitt fjögurra sveitarfélaga sem áttu það sammerkt að hafa heildarskatttekjur yfir framangreindu viðmiði. Þau höfðuðu mál á hendur Í í kjölfar þess að framlög þeirra úr Jöfnunarsjóði voru skert. Í málinu var á því byggt af hálfu G að í framangreindum reglum fælist of víðtækt framsal lagasetningarvalds til ráðherra, svo að samrýmdist ekki ákvæði 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að breytingarnar hafi miðað að því að úthlutun framlaga úr Jöfnunarsjóði yrði hagað í samræmi við lögbundið hlutverk sjóðsins. Tekjuviðmið samkvæmt reglugerðarákvæðinu ætti sér stoð í lögskýringargögnum og ekki léki vafi á því að það teldist verulega umfram landsmeðaltal, eins og lagagreinin áskildi. Með hliðsjón af hlutverki Jöfnunarsjóðs var ekki heldur fallist á að reglurnar færu í bága við jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar eða þau réttindi sem njóta verndar samkvæmt 76. gr. stjórnarskrárinnar. Loks benti Landsréttur á að þær aðgerðir sem samkomulag ríkis og sveitarfélaga frá 1996 hafi kveðið á um hefðu þegar komið til framkvæmda. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum G því staðfest.

Með lögum nr. 139/2012 urðu breytingar á lögum nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Inn í lögin kom nýtt ákvæði, 3. málsliður 18. gr., þar sem segir að í reglugerð sé heimilt að kveða á um að þau sveitarfélög sem hafa heildarskatttekjur af útsvari og fasteignaskatti „sem teljast verulega umfram landsmeðaltal“ skuli ekki njóta tiltekinna framlaga úr Jöfnunarsjóði. Í kjölfarið var reglugerð um Jöfnunarsjóð sveitarfélaga breytt þannig að kveðið var á um að við útreikning jöfnunarframlaga skuli framlög til þeirra sveitarfélaga þar sem heildarskatttekjur eru „a.m.k. 50% umfram landsmeðaltal“, það er útsvar og fasteignaskattur á hvern íbúa miðað við fullnýtingu þeirra tekjustofna, falla niður. H var eitt fjögurra sveitarfélaga sem áttu það sammerkt að hafa heildarskatttekjur yfir framangreindu viðmiði. Þau höfðuðu mál á hendur Í í kjölfar þess að framlög þeirra úr Jöfnunarsjóði voru skert. Í málinu var á því byggt af hálfu H að í framangreindum reglum fælist of víðtækt framsal lagasetningarvalds til ráðherra, svo að samrýmdist ekki ákvæði 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að breytingarnar hafi miðað að því að úthlutun framlaga úr Jöfnunarsjóði yrði hagað í samræmi við lögbundið hlutverk sjóðsins. Tekjuviðmið samkvæmt reglugerðarákvæðinu ætti sér stoð í lögskýringargögnum og ekki léki vafi á því að það teldist verulega umfram landsmeðaltal, eins og lagagreinin áskildi. Með hliðsjón af hlutverki Jöfnunarsjóðs var ekki heldur fallist á að reglurnar færu í bága við jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar eða þau réttindi sem njóta verndar samkvæmt 76. gr. stjórnarskrárinnar. Loks benti Landsréttur á að þær aðgerðir sem samkomulag ríkis og sveitarfélaga frá 1996 hafi kveðið á um hefðu þegar komið til framkvæmda. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum H því staðfest.

Með lögum nr. 139/2012 urðu breytingar á lögum nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Inn í lögin kom nýtt ákvæði, 3. málsliður 18. gr., þar sem segir að í reglugerð sé heimilt að kveða á um að þau sveitarfélög sem hafa heildarskatttekjur af útsvari og fasteignaskatti „sem teljast verulega umfram landsmeðaltal“ skuli ekki njóta tiltekinna framlaga úr Jöfnunarsjóði. Í kjölfarið var reglugerð um Jöfnunarsjóð sveitarfélaga breytt þannig að kveðið var á um að við útreikning jöfnunarframlaga skuli framlög til þeirra sveitarfélaga þar sem heildarskatttekjur eru „a.m.k. 50% umfram landsmeðaltal“, það er útsvar og fasteignaskattur á hvern íbúa miðað við fullnýtingu þeirra tekjustofna, falla niður. F var eitt fjögurra sveitarfélaga sem áttu það sammerkt að hafa heildarskatttekjur yfir framangreindu viðmiði. Þau höfðuðu mál á hendur Í í kjölfar þess að framlög þeirra úr Jöfnunarsjóði voru skert. Í málinu var á því byggt af hálfu F að í framangreindum reglum fælist of víðtækt framsal lagasetningarvalds til ráðherra, svo að samrýmdist ekki ákvæði 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að breytingarnar hafi miðað að því að úthlutun framlaga úr Jöfnunarsjóði yrði hagað í samræmi við lögbundið hlutverk sjóðsins. Tekjuviðmið samkvæmt reglugerðarákvæðinu ætti sér stoð í lögskýringargögnum og ekki léki vafi á því að það teldist verulega umfram landsmeðaltal, eins og lagagreinin áskildi. Með hliðsjón af hlutverki Jöfnunarsjóðs var ekki heldur fallist á að reglurnar færu í bága við jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar eða þau réttindi sem njóta verndar samkvæmt 76. gr. stjórnarskrárinnar. Loks benti Landsréttur á að þær aðgerðir sem samkomulag ríkis og sveitarfélaga frá 1996 hafi kveðið á um hefðu þegar komið til framkvæmda. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum F því staðfest.

Með lögum nr. 139/2012 urðu breytingar á lögum nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Inn í lögin kom nýtt ákvæði, 3. málsliður 18. gr., þar sem segir að í reglugerð sé heimilt að kveða á um að þau sveitarfélög sem hafa heildarskatttekjur af útsvari og fasteignaskatti „sem teljast verulega umfram landsmeðaltal“ skuli ekki njóta tiltekinna framlaga úr Jöfnunarsjóði. Í kjölfarið var reglugerð um Jöfnunarsjóð sveitarfélaga breytt þannig að kveðið var á um að við útreikning jöfnunarframlaga skuli framlög til þeirra sveitarfélaga þar sem heildarskatttekjur eru „a.m.k. 50% umfram landsmeðaltal“, það er útsvar og fasteignaskattur á hvern íbúa miðað við fullnýtingu þeirra tekjustofna, falla niður. Á var eitt fjögurra sveitarfélaga sem áttu það sammerkt að hafa heildarskatttekjur yfir framangreindu viðmiði. Þau höfðuðu mál á hendur Í í kjölfar þess að framlög þeirra úr Jöfnunarsjóði voru skert. Í málinu var á því byggt af hálfu Á að í framangreindum reglum fælist of víðtækt framsal lagasetningarvalds til ráðherra, svo að samrýmdist ekki ákvæði 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að breytingarnar hafi miðað að því að úthlutun framlaga úr Jöfnunarsjóði yrði hagað í samræmi við lögbundið hlutverk sjóðsins. Tekjuviðmið samkvæmt reglugerðarákvæðinu ætti sér stoð í lögskýringargögnum og ekki léki vafi á því að það teldist verulega umfram landsmeðaltal, eins og lagagreinin áskildi. Með hliðsjón af hlutverki Jöfnunarsjóðs var ekki heldur fallist á að reglurnar færu í bága við jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar eða þau réttindi sem njóta verndar samkvæmt 76. gr. stjórnarskrárinnar. Loks benti Landsréttur á að þær aðgerðir sem samkomulag ríkis og sveitarfélaga frá 1996 hafi kveðið á um hefðu þegar komið til framkvæmda. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum Á því staðfest.

Með lögum nr. 139/2012 urðu breytingar á lögum nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Inn í lögin kom nýtt ákvæði, 3. málsliður 18. gr., þar sem segir að í reglugerð sé heimilt að kveða á um að þau sveitarfélög sem hafa heildarskatttekjur af útsvari og fasteignaskatti „sem teljast verulega umfram landsmeðaltal“ skuli ekki njóta tiltekinna framlaga úr Jöfnunarsjóði. Í kjölfarið var reglugerð um Jöfnunarsjóð sveitarfélaga breytt þannig að kveðið var á um að við útreikning jöfnunarframlaga skuli framlög til þeirra sveitarfélaga þar sem heildarskatttekjur eru „a.m.k. 50% umfram landsmeðaltal“, það er útsvar og fasteignaskattur á hvern íbúa miðað við fullnýtingu þeirra tekjustofna, falla niður. S var eitt fjögurra sveitarfélaga sem áttu það sammerkt að hafa heildarskatttekjur yfir framangreindu viðmiði. Þau höfðuðu mál á hendur Í í kjölfar þess að framlög þeirra úr Jöfnunarsjóði voru skert. Í málinu var á því byggt af hálfu S að í framangreindum reglum fælist of víðtækt framsal lagasetningarvalds til ráðherra, svo að samrýmdist ekki ákvæði 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að breytingarnar hafi miðað að því að úthlutun framlaga úr Jöfnunarsjóði yrði hagað í samræmi við lögbundið hlutverk sjóðsins. Tekjuviðmið samkvæmt reglugerðarákvæðinu ætti sér stoð í lögskýringargögnum og ekki léki vafi á því að það teldist verulega umfram landsmeðaltal, eins og lagagreinin áskildi. Með hliðsjón af hlutverki Jöfnunarsjóðs var ekki heldur fallist á að reglurnar færu í bága við jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar eða þau réttindi sem njóta verndar samkvæmt 76. gr. stjórnarskrárinnar. Loks benti Landsréttur á að þær aðgerðir sem samkomulag ríkis og sveitarfélaga frá 1996 hafi kveðið á um hefðu þegar komið til framkvæmda. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum S því staðfest.

E var skipuð lögreglufulltrúi við embætti Lögregluskóla ríkisins árið 2014 og gegndi þeirri stöðu þar til embætti hennar var lagt niður 1. ágúst 2015. Í bréfi skólastjóra Lögregluskólans, þar sem ákvörðunin var tilkynnt, var ástæða niðurlagningarinnar sögð vera rekstrarleg og hagræðing í starfsemi skólans. E höfðaði mál gegn Í og krafðist bóta vegna niðurlagningar stöðunnar. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ekki hefði verið sérstakt ákvæði um það í lögreglulögum nr. 90/1996 hver færi með vald til að skipa lögreglufulltrúa við Lögregluskólann á þeim tíma þegar embætti E var lagt niður. Hins vegar voru fyrirmæli um það í reglugerð að slíkt vald væri í höndum skólastjóra og var talið að reglugerðin hefði haft næga stoð í 39. gr. lögreglulaga. Samkvæmt þessu og þar sem ekki naut við sérstakra lagafyrirmæla um annað var talið að ráðherra hefði verið heimilt að kveða á um það í reglugerð að skólastjóri skipaði í embætti lögreglumanna við skólann. Af því og 31. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þótti jafnframt leiða að frá og með gildistöku reglugerðar nr. 445/2015 hinn 11. maí 2015 hafi ákvörðun um að veita lögreglumanni við skólann lausn frá störfum verið í höndum skólastjóra. Ekki var fallist á það með E að brotið hefði verið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga, að brotið hafi verið gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga, að borið hefði að leita sérstaklega eftir afstöðu E til uppsagnarinnar áður en hún tók gildi eða að starf E hefði ekki verið lagt niður. Þá var fallist á með héraðsdómi að hafna öðrum málsástæðum E. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í.

Þ var skipaður lögreglufulltrúi við embætti Lögregluskóla ríkisins 2002 og gegndi þeirri stöðu þar til embætti hans var lagt niður frá 1. ágúst 2015 að telja. Í bréfi skólastjóra Lögregluskóla ríkisins, þar sem ákvörðunin var tilkynnt, var ástæða niðurlagningarinnar sögð vera rekstrarleg og hagræðing í starfsemi skólans. Þ höfðaði mál gegn Í og krafðist bóta vegna niðurlagningar stöðunnar og eftir andlát hans tók eiginkona hans við rekstri málsins. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ekki hefði verið sérstakt ákvæði um það í lögreglulögum nr. 90/1996 hver færi með vald til að skipa lögreglufulltrúa við Lögregluskólann á þeim tíma þegar embætti Þ var lagt niður. Hins vegar voru fyrirmæli um það í reglugerð að slíkt vald væri í höndum skólastjóra og var talið að reglugerðin hefði haft næga stoð í 39. gr. lögreglulaga. Samkvæmt þessu og þar sem ekki naut við sérstakra lagafyrirmæla um annað var talið að ráðherra hefði verið heimilt að kveða á um það í reglugerð að skólastjóri skipaði í embætti lögreglumanna við skólann. Af því og 31. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þótti jafnframt leiða að frá og með gildistöku reglugerðar nr. 445/2015 hinn 11. maí 2015 hafi ákvörðun um að veita lögreglumanni við skólann lausn frá störfum verið í höndum skólastjóra. Ekki var fallist á það með Þ að brotið hefði verið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga, að brotið hafi verið gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga, að borið hefði að leita sérstaklega eftir afstöðu Þ til uppsagnarinnar áður en hún tók gildi eða að starf Þ hefði ekki verið lagt niður. Þá var fallist á með héraðsdómi að hafna öðrum málsástæðum Þ. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í.

S, A, I og K voru gefin að sök brot gegn lögum um eftirlit með skipum, reglugerð um leyfi til farþegaflutninga með skipum, siglingalögum, lögum um lögskráningu sjómanna, reglugerð um lögskráningu sjómanna og lögum um áhafnir íslenskra farþegaskipa og flutningaskipa, sem skipstjórar á hvalaskoðunarbátum G ehf. Með dómi Landsréttar voru þeir allir sakfelldir fyrir að hafa siglt með of marga farþega, en S jafnframt sakfelldur fyrir að bera ábyrgð á því sem fyrirsvarsmaður G. Á hinn bóginn voru S og K sýknaðir af þeim sakargiftum að hafa siglt án þess að lögskrá áhöfn áður en farið var á sjó. Auk þess var A sakfelldur fyrir að hafa siglt án skipskjala, en sýknaður af því að hafa ekki verið með vélavörð um borð. Þeim var öllum gerð sektarrefsing fyrir þá háttsemi sem þeir voru sakfelldir fyrir.