Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

23 dómar fundust

Lykilorð: Milliliðalaus málsmeðferð

Héraðsdómur Reykjaness birt 10. janúar 2024

S-1924/2023

Lögreglustjórinn á Suðurnesjum (Daníel Reynisson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Guðmundur St. Ragnarsson lögmaður) (Ásta Björk Eiríksdóttir réttargæslumaður)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Ákærði sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi og dæmdur í 9 mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu miskabóta. Var háttsemin heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga en ekki talin skilyrði til að sakfella fyrir 2. mgr. sama ákvæðis. Eiginkona ákærða sem var einn brotaþola, neitaði að gefa skýrslu fyrir dómi á grundvelli 117. gr. laga nr. 88/2008. Skýrsla hennar hjá lögreglu sem tekin var upp í hljóði og mynd að gættri 117. gr. laga nr. 88/2008 og studd framburði stjúpdóttur brotaþola í Barnahúsi sem og öðrum gögnum, var lögð til grundvallar sönnun.

Héraðsdómur Reykjaness birt 4. janúar 2024

S-1386/2023

Lögreglustjórinn á Suðurnesjum (Daníel Reynisson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Halldóra Aðalsteinsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Ákærði sýknaður af broti í nánu sambandi. Stjúpsonur ákærða dró skýrslu sína hjá lögreglu til baka daginn eftir og neitaði að tjá sig fyrir dómi á grundvelli 117. gr. laga nr. 88/2008. Sambýliskona ákærða neitaði að gefa skýrslu fyrir dómi á grundvelli 117. gr. laga nr. 88/2008 og dró um leið til baka skýrslu sínar hjá lögreglu. Öðrum sönnunargögnum var ekki til að dreifa og því ekki talið unnt að leggja til grundvallar að um afturhvarf frá fyrri skýrslugjöf væri að ræða.

Landsréttur birt 18. nóvember 2022

633/2021

Ákæruvaldið (Einar Tryggvason saksóknari) gegn Eiríki Sigurbjörnssyni (Almar Þór Möller lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

E var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn lögum nr. 90/2003 um tekjuskatt og lögum nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2012 til og með 2017 og láta undir höfuð leggjast að telja fram á skattframtölum sínum annars vegar persónulegar úttektir út af greiðslukortum sem E hafði afnot af og voru skuldfærð af bankareikningi GC ehf., hins vegar úttektir E samkvæmt viðskiptareikningi hans hjá GM ehf. Var refsing E ákveðin fangelsi í 10 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið um tvö ár. Þá var honum gert að greiða 108,9 milljónir króna í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins en sæta ella fangelsi í 360 daga. Fyrir Landsrétti krafðist E þess aðallega að málinu yrði vísað frá héraðsdómi. Byggði E annars vegar á því að fjallað hefði verið um sakarefni málsins þegar ríkisskattstjóri endurákvarðaði gjöld á hann með úrskurði sínum, hins vegar að við skatteftirlit ríkisskattstjóra hefði verið brotið gegn rétti hans til réttlátrar málsmeðferðar við rekstur sakamáls þar sem honum hefði verið gert að viðlagðri refsiábyrgð að leggja fram gögn hjá ríkisskattstjóra sem síðan hefðu verið notuð við rannsókn málsins. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ríkisskattstjóri hefði ekki lagt álag á vanframtalda tekjuskattstofna E og að við málsmeðferð hjá ríkisskattstjóra hefði ekkert verið fjallað um beitingu álags. Væri því ekki unnt að líta svo á að E hefði sætt tvöfaldri málsmeðferð vegna sömu refsiverðu háttsemi. Þá féllst rétturinn ekki á það með E að brotinn hefði verið á honum réttur til réttlátrar málsmeðferðar við rannsókn málsins. Var frávísunarkröfu E því hafnað. Landsréttur taldi sannað svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa að E hefði nýtt greiðslukort sem skuldfærð voru á bankareikning GC ehf. til eigin nota að því marki sem greint var í ákæru. Þá hefði E sem hluthafi, stjórnarmaður og framkvæmdastjóri í GM ehf. staðfest að félagið hefði lánað honum þá fjármuni sem í ákæru greindi. Samkvæmt því var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu E og refsingu.

Landsréttur birt 25. febrúar 2022

444/2021

Ákæruvaldið gegn X (Björgvin Jónsson lögmaður)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

X var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa veist að eiginkonu sinni, A, ógnað lífi, heilsu og velferð hennar með því að stappa ítrekað á hægri hlið líkama hennar með þeim afleiðingum að A hlaut mörg rifbrot, mar á lifur, áverkaloftbrjóst, áverkahúðbeðsþembu, mar á lunga og áverkafleiðruholsblæðingu. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að hending ein hafi ráðið því að árásin hafi ekki verið lífshættuleg, atlaga X hafi verið ofsafengin og hún hafi falið í sér síendurtekin högg. Af þeim sökum var lagt til grundvallar að X hafi ekki getað dulist að bani gæti hlotist af hinni ofsafengnu atlögu sem hann gerði að A. Var brot hans því talið varða við 211. gr., sbr. 20 gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Á grundvelli verknaðarlýsingar 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga var ákvæðinu beitt samhliða 211. gr., sbr. 20. gr. sömu laga og var X því jafnframt sakfelldur fyrir brot gegn 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b laganna. Með hliðsjón af 1., 2., 3. og 6. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga þótti refsing X hæfilega ákveðin fangelsi í sex ár. Þá var X gert að greiða A 2.500.000 krónur í miskabætur.

Hæstiréttur birt 16. desember 2021

31/2021

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari) gegn X (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson lögmaður) (Arnar Þór Stefánsson réttargæslumaður)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

X var ákærður fyrir nauðgun og brot gegn blygðunarsemi. Háttsemi hans samkvæmt 1. ákærulið var talin varða við 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, í 2. ákærulið var háttsemi talin varða við 1. mgr. 194. gr. sömu laga og í 3. ákærulið við 2. mgr. sömu lagagreinar en áður 209. gr. laganna. Í dómi Hæstaréttar var ekki fallist á með X að rannsókn málsins hefði verið svo ábótavant að vísa bæri því frá dómi af þeirri ástæðu. Þá var talið að talsvert skorti á að 2. liður ákærunnar væri svo greinargóður og skýr að X hefði væri fært að taka afstöðu til sakargiftanna og halda uppi vörnum gegn þeim. Væri því óhjákvæmilegt að vísa þeim ákærulið frá héraðsdómi. Um efnishlið málsins komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að staðfesta bæri niðurstöðu hans um sakfellingu X af 1. lið ákæru. Þá var lagt til grundvallar að sú háttsemi X sem lýst var í 3. ákærulið svo og inngangsorðum ákærunnar teldist sönnuð og var háttsemi hans heimfærð undir 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga en að virtu því refsihámarki sem var í 209. gr. laganna á þeim tíma sem brotin voru framin, sbr. 1. mgr. 2. gr. laganna. Um ákvörðun refsingar kom fram að brot X hefðu verið fjölmörg og staðið yfir í langan tíma. Þau hefðu verið úthugsuð, vandlega skipulögð og framin af skeytingarleysi gagnvart brotaþola. Var refsing hans ákveðin þrjú ár og sex mánuðir. Þá var honum gert að greiða brotaþola 2.000.000 króna í miskabætur.

Landsréttur birt 14. desember 2021

702/2021

LANDSRÉTTUR og Úrskurður þriðjudaginn 14. desember 2021. og Mál nr. 702/2021: og Íslenskir aðalverktakar hf. (Viðar Lúðvíksson lögmaður) og Vátryggingafélag Íslands hf. (Heiðar Örn Stefánsson lögmaður) gegn 105 Miðborg slhf (Bjarki Þór Sveinsson lögmaður, Ásgeir Þór Árnason lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni 105 M slhf. um dómkvaðningu matsmanns til að meta fasteignir að Kirkjusandi í Reykjavík sem ÍA hf. hafði annast framkvæmdir á og séð um hönnun og byggingarstjórn. Áður en matsbeiðnin var lögð fyrir héraðsdóm hafði ÍA hf. höfðað mál á hendur 105 M slhf. og Í hf. til greiðslu skuldar og skaðabóta í tengslum við uppgjör á verksamningi um stýriverktöku við byggingu fyrrnefndra fasteigna við Kirkjusand. Daginn eftir að matsbeiðnin var lögð fram höfðaði 105 M slhf. gagnsakarmál á hendur ÍA hf. Matsbeiðni 105 M slhf. byggði á 1. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en samkvæmt ákvæðinu getur aðili sem hefur lögvarinna hagsmuna að gæta beiðst dómkvaðningar matsmanns þótt hann hafi ekki haft uppi kröfu vegna matsatriðis í dómsmáli ef það er gert til að staðreyna kröfu eða sanna atvik að baki henni. Með öflun matsgerðarinnar hyggst 105 M slhf. renna stoðum undir kröfugerð sína í aðalsök og gagnsök. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt fyrri málslið 1. mgr. 47. gr. laga nr. 91/1991 skuli öflun sönnunargagna í máli að jafnaði fara fram fyrir þeim dómara sem fer með málið. Ákvæðið hafi verið skýrt á þann veg að eftir að mál hafi verið höfðað fari öflun sönnunargagna, þar á meðal öflun matsgerðar, fram fyrir þeim dómara sem kemur til með að leysa úr málinu, þó að því gættu að ekki eigi við sú undantekning sem getur í síðari málslið 1. mgr. sömu lagagreinar. Þá vísaði Landsréttur til þess að sá dómari sem tók afstöðu til matsbeiðninnar muni ekki fara með fyrrnefnt mál sem rekið sé á milli ÍA hf. og 105 M slhf. vegna ágreinings um efndir á verksamningi. Þar með brast lagaskilyrði fyrir því að dómarinn leysti úr því hvort umbeðið mat færi fram. Taldi Landsréttur því að lög stæðu ekki til þess að vikið yrði frá milliliðalausri málsmeðferð með vísan til þess að matsbeiðni hafi borist héraðsdómi áður en gagnstefna var gefin út. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Landsréttur birt 1. október 2021

685/2020

Ákæruvaldið gegn X (Torfi Ragnar Sigurðsson lögmaður)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

X var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps samkvæmt 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa stungið A með hnífi, með 7 cm löngu blaði, vinstra megin í kviðvegg með þeim afleiðingum að hún hlaut 5 cm djúpt stungusár sem hefði getað valdið lífshættu þar sem stungan lá nálægt stórum æðum í nára. Í dómi Landsréttar kom fram að X hafi verið ljóst að með því að veita A stunguáverka í kviðarholi með hnífi hafi honum ekki getað dulist að langlíklegasta afleiðing af háttsemi hans yrði bani A. Við ákvörðun refsingar var litið til 1., 2. og 3. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Var X gert að sæta fangelsi í fimm ár.

Landsréttur birt 18. júní 2021

246/2020

Ákæruvaldið (Marín Ólafsdóttir saksóknari) gegn X (Stefán Karl Kristjánsson lögmaður)
Málaflokkur: Auðgunarbrot

X var sakfelldur fyrir fjölmörg umferðarlagabrot, fíkniefnalagabrot og hegningarlagabrot, þar á meðal líkamsárás, samkvæmt þremur ákærum sem gefnar voru út 13. ágúst 2019, 26. september 2019 og 14. janúar 2020. Með dómi Landsréttar var dæmt um umferðarlagabrot X samkvæmt ákærunni 13. ágúst 2019 eftir nýjum umferðarlögum nr. 77/2019 sem tóku gildi eftir að ákæran var gefin út. Hluti af brotum X voru hegningarauki við annars vegar dóm hans frá 4. febrúar 2019 og hins vegar sátt frá 2. nóvember 2017. Var fyrrnefndur dómur X tekinn upp með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og refsing ákveðin í einu lagi með hliðsjón af 77. og 78. gr. laganna. Við ákvörðun refsingar X var meðal annars litið til þess að grundvallarbreyting hefði orðið á högum hans og til 5., 6. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár og ævilöng svipting ökuréttar hans áréttuð, auk þess sem gerð voru upptæk tilgreind fíkniefni og honum gert að greiða K ehf. tiltekna fjárhæð ásamt vöxtum og dráttarvöxtum.

Hæstiréttur birt 18. mars 2021

34/2020

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari) gegn X (Bjarni Guðmundur Björgvinsson lögmaður)
Málaflokkur: Fíkniefnamál

X var ákærður fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa ásamt Y staðið að innflutningi á fíkniefnum ætluðum til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni. Með héraðsdómi var Y sakfelldur en X sýknaður af ákærunni þar sem sök þótti ekki sönnuð gegn neitun hans. Með dómi Landsréttar var X sakfelldur fyrir brotið og gert að sæta fangelsi í 5 ár. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti skoraðist X undan að gefa skýrslu um sakargiftir. Engin frekar sönnunarfærsla fór fram fyrir réttinum utan þess að spiluð var hljóðupptaka af skýrslu lögreglumanns. Í dómi Hæstaréttar kom fram að sá háttur Landsréttar að endurskoða þrátt fyrir þetta sönnunargildi munnlegra framburða X og Y, hefði verið í bága við regluna um milliliðalausa sönnunarfærslu og því í ósamræmi við áskilnað um réttláta málsmeðferð, sbr. 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Hinn áfrýjaði dómur var því ómerktur og málinu vísað aftur til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný

Hæstiréttur birt 18. febrúar 2021

30/2020

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari) gegn Þórhalli Guðmundssyni (Sigmundur Hannesson lögmaður) (Ingvar Þóroddsson réttargæslumaður)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

Þ var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa fróað A án hans samþykkis með því að beita hann ólögmætri nauðung með tilgreindum hætti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að enda þótt munnleg sönnunarfærsla hefði ekki farið fram fyrir Landsrétti í málinu hefði endurskoðun á sönnunarmati, þar á meðal mati héraðsdóms á sönnunargildi munnlegs framburðar, verið í samræmi við ákvæði laga um meðferð sakamála auk þess sem málsmeðferðin var ekki talin hafa brotið gegn rétti Þ til milliliðalausrar sönnunarfærslu. Þá kom fram í dómi Hæstaréttar að þótt skortur á samþykki hefði ekki verið hluti af verknaðarlýsingu nauðgunarákvæðisins í 194. gr. almenna hegningarlaga á verknaðarstundu væri vafalaust að skortur á samþykki fyrir samræði eða öðrum kynferðismökum hefði verið ein af forsendum þess að háttsemi teldist þá refsinæm samkvæmt ákvæðinu. Þrátt fyrir alvarleika brots Þ þótti ekki næg ástæða til að hagga við refsingu hans með hliðsjón af þeim langa tíma sem hafði liðið frá því að brotið átti sér stað og þar til brotaþoli tilkynnti um það til lögreglu og ákæra var gefin út. Var Þ gert að sæta fangelsi í 18 mánuði. Þá var honum gert að greiða A 1.200.000 krónur í miskabætur.

Landsréttur birt 14. desember 2018

49/2018

Ákæruvaldið gegn Árna Valgarði Stefánssyni (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson lögmaður) (Jónas Þór Jónasson lögmaður brotaþola)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Á var sakfelldur fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa slegið A hnefahögg í andlitið með þeim afleiðingum að nánar tilgreind bein í andliti A brotnuðu. Landsréttur hafnaði þeim málatilbúnaði Á að þar sem upptökur af skýrslum hans og vitna hefðu ekki verið spilaðar fyrir Landsrétti og engar viðbótarskýrslur hefðu verið teknar fyrir réttinum, bæri í ljósi meginreglunnar um milliliðalausa málsmeðferð einungis að byggja á framburði Á við úrlausn málsins. Þá var ekki fallist á þá vörn Á að háttsemi hans hefði helgast af neyðarvörn, sbr. 12. gr. fyrrgreindra laga. Við ákvörðun refsingar var litið til 2. og 3. tl. 1. mgr. 70. gr. og 3. mgr. 218. gr. c sömu laga og refsing Á ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu þeirrar refsingar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var Á gert að greiða A 600.000 krónur í miskabætur.

Landsréttur birt 6. nóvember 2018

774/2018

Kaupþing ehf (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn Samtökum sparifjáreigenda (Hróbjartur Jónatansson lögmaður)

S óskaði í mars 2018 dómsúrskurðar héraðsdóms um skyldu K til afhendingar gagna vegna skaðabótamáls sem hann hyggðist höfða. S höfðaði dómsmálið 5. júní sama ár. Hinn 5. október 2018 kvað héraðsdómur upp úrskurð um skyldu K til afhendingar gagnanna. Í úrskurði Landsréttar kom fram að krafa S væri ekki byggð á XII. kafla laga nr. 91/1991 um öflun sönnunargagna án þess að mál hefði verið höfðað. Þá lægi ekkert fyrir um það hvort sá dómari sem úrskurðaði um kröfuna myndi fara með mál það sem S hefði höfðað í júní 2018. Af þeim sökum hefði brostið lagaskilyrði fyrir því að dómarinn leysti úr beiðninni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 20. júní 2017

254/2017

Ákæruvaldið (Daði Kristjánsson saksóknari) gegn X (Arnar Þór Stefánsson hrl) (Ingvi Snær Einarsson lögmaður, 1. prófmál)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot og stórfelldar ærumeiðingar gegn fyrrum stjúpdóttur sinni A með því að hafa annars vegar í tvö skipti á árunum 2015 og 2016, er hún var 14 ára, stungið einum fingri í leggöng hennar og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknuðunum þar sem hún var sofandi og hins vegar með því að hafa á sama tímabili ítrekað áreitt A með kynferðislegu og ósiðlegu orðbragði. Var háttsemin talin varða við 2. mgr. 194. gr., 1. og 2. mgr. 202. gr. og 233. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar var litið til náinna tengsla X og A og þess að brotin hefðu verið framin á heimili hennar. Að þessu gættu og með hliðsjón af 3. mgr. 70. gr., 77. gr. og a. lið 195. gr. almennra hegningarlaga var refsing X ákveðin fangelsi í þrjú ár. Hvað varðaði einkaréttarkröfu A vísaði Hæstiréttur til þess að lögráðamaður hennar hefði gert bótakröfu fyrir hennar hönd, sbr. 2. mgr. 39. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, þrátt fyrir að hún hefði lýst því yfir við aðalmeðferð málsins í héraði að hún vildi ekki gera slíka kröfu á hendur X. Talið var að þótt A væri ófjárráða fyrir æsku sakir, sbr. 1. mgr. 1. gr. lögræðislaga nr. 71/1997, og hefði því ekki verið fær um að taka sjálf ákvörðun um að hafa uppi slíka kröfu hefði hinum sérstaka lögráðamanni borið að taka tillit til þessarar afstöðu hennar og hafa samráð við hana áður en kröfunni var haldið til streitu, sbr. 1. mgr. 60. gr. lögræðislaga, enda yrði A, sem orðin var 15 ára þegar aðalmeðferðin fór fram, talin bera skynbragð á hvort það væri henni sjálfri til hagsbóta að hafa uppi kröfu sem þessa. Var einkaréttakröfu A því vísað frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 5. febrúar 2015

52/2014

Ákæruvaldið gegn Árna Björgvinssyni (Jóhann H. Hafstein hrl)
Málaflokkur: Fíkniefnamál

Á var sakfelldur fyrir stórfelld fíkniefnabrot með því að hafa haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 169 kannabisplöntur, 1567,1 g af kannabislaufum, 144,7 g af kannabisplöntuhluta og 8149,26 g af maríhúana. Þrátt fyrir játningu Á hjá lögreglu var talið ósannað að hann hafi aflað sér þess 10.000.000 króna ávinnings með sölu fíkniefnanna sem hann var ákærður fyrir en með vísan til framburðar hans fyrir dómi þótti sannað að ávinningurinn hefði verið 1.500.000 krónur. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til umfangs brota Á og þess að hann hafði ekki áður sætt refsingu sem áhrif hefði við ákvörðun refsingar. Var refsing hans ákveðin 18 mánaða fangelsi en að virtum drætti á meðferð málsins var fullnustu 15 mánaða refsingarinnar frestað skilorðsbundið til þriggja ára.

Hæstiréttur birt 14. janúar 2015

821/2014

Kristrún Ólöf Jónsdóttir, Marteinn Þ. Hjaltested, Sigurður Kristján Hjaltested, Vilborg Björk Hjaltested og Þorsteinn Hjaltested (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson hrl) gegn Elísu Finnsdóttur, Finnborgu Bettý Gísladóttur, Gísla Finnssyni, Guðmundi Gíslasyni (Guðjón Ólafur Jónsson hrl), Hansínu Sesselju Gísladóttur (Sigmundur Hannesson hrl) og Margréti Margrétardóttur (Valgeir Kristinsson hrl)

Í apríl 2014 höfðuðu EF o.fl. mál gegn K og ÞH til heimtu fjár handa dánarbúi S vegna eignarnáms lands úr jörðinni V. Í ágúst sama ár lögðu EF o.fl. fram beiðni um dómkvaðningu matsmanns, með vísan til XII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að „meta verðmæti nánar tilgreindra hluta lands jarðarinnar V“. Í þinghaldi í október 2014 bókuðu EF o.fl að beiðnin væri nú byggð á XI. kafla sömu laga þar sem stefna hefði þá verið birt fyrir öllum réttargæslustefndu í málinu. Í hinum kærða úrskurði var fallist á matsbeiðnina. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ljóst væri að um ritvillu væri að ræða í bókun EF o.fl., þar sem vísað væri til XI. kafla laganna, og að þar muni hafa verið átt við IX. kafla þeirra. Samkvæmt 1. mgr. 47. gr. laga nr. 91/1991 skuli öflun sönnunargagna að jafnaði fara fram fyrir þeim dómara sem færi með málið, en að dómari gæti þó orðið við ósk aðila um að gagnaöflun færi fram fyrir öðrum dómi samkvæmt ákvæðum XI. kafla laganna, enda leiddi það ekki til óþarfra tafa á rekstri máls. Taldi Hæstiréttur að sú undantekning frá meginreglunni ætti ekki við í máli þessu. Yrðu ákvæði 1. mgr. 47. gr. laganna skýrð svo, með samanburði við 2. mgr. hennar, að eftir að mál hefði verið höfðað færi öflun sönnunargagna, þar á meðal öflun matsgerðar, fram fyrir þeim dómara sem kæmi til með að leysa úr málinu. Af hinum kærða úrskurði yrði ráðið að ekki lægi ljóst fyrir að sá dómari sem tók afstöðu til matsbeiðninnar myndi fara með mál það sem EF o.fl. hefðu höfðað í apríl 2014. Af þeim sökum hefði brostið lagaskilyrði fyrir því að dómarinn leysti úr hvort umbeðið mat færi fram. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 23. október 2014

388/2014

Ákæruvaldið gegn Robert Tomasz Czarny (Ingi Tryggvason hrl, Pétur Kristinsson hdl)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

R var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn A, sem þá var á aldrinum 8 til 13 ára, og var háttsemin talin varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 2. mgr. sömu greinar og síðastgreint ákvæði, sbr. 20. gr. laganna. R var einnig sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn systur A, B, sem þá var á aldrinum 12 til 14 ára, og var háttsemin talin varða við 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga og 2. mgr. sömu greinar. Um ákvörðun refsingar var skírskotað til þess að R væri sakfelldur fyrir alvarleg margendurtekin kynferðisbrot gegn tveimur börnum sem staðið hefðu yfir í langan tíma er hann dvaldi á heimili þeirra. Var R talinn hafa nýtt sér aðstöðumun sinn og trúnaðartraust brotaþolanna og hann ekki talinn eiga sér málsbætur. Við ákvörðun refsingar var af þeim sökum litið til 1., 4. og 6. tölul. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og refsing hans ákveðin með vísan til 77. gr. sömu laga, svo og að teknu tilliti til þess að brot R voru öll framin eftir gildistöku laga nr. 61/2007, sem breyttu refsimörkum hlutaðeigandi refsiheimilda. Var refsing R ákveðin fangelsi í sex ár og honum gert að greiða skaðabætur að fjárhæð 3.500.000 krónur til hvors brotaþola um sig.

Hæstiréttur birt 20. mars 2014

689/2013

Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir saksóknari) gegn X (Bjarni Hauksson hrl, Agnar Þór Guðmundsson hdl) (Arnbjörg Sigurðardóttir hrl) (Margrét Gunnlaugsdóttir hrl)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

X var annars vegar sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn barni með því að hafa haft samfarir við A sem þá var 13 ára og hins vegar nauðgun og kynferðisbrot gegn barni með því að hafa með ólögmæti nauðung látið B, sem þá var 13 ára, hafa við sig munnmök og við það nýtt sér yfirburðastöðu sína gagnvart henni sökum aldurs- og þroskamunar auk þess sem hann hafði komið henni í aðstæður sem vöktu með henni ótta og bjargarleysi. Af nánar tilgreindum ástæðum var ekki fallist á með X að þar sem héraðsdómari sá sem tók skýrslu af B á rannsóknarstigi hefði ekki átt sæti við meðferð málsins fyrir héraðsdómi bæri að sýkna hann af sakargiftum samkvæmt þeim hluta ákæru. Var háttsemi X talin varða 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing X ákveðin fangelsi í 3 ár auk þess sem honum var gert að greiða A og B miskabætur.

Hæstiréttur birt 17. janúar 2013

334/2012

Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir saksóknari) gegn Garðari Oddi Garðarssyni (Kristján Stefánsson hrl)

G var ákærður fyrir fíkniefnalagabrot og brot gegn valdstjórninni. Við þingfestingu málsins í héraði krafðist verjandi G þess að dómari málsins viki sæti vegna tengsla við tvö vitni í málinu. Áður en dómarinn vék sæti kannaði hann afstöðu G til sakarefna. Eftir að nýr dómari hafði tekið við málinu lagði verjandi G fram yfirlýsingu hans þar sem áréttuð var fyrri afstaða G og því lýst yfir að hann myndi ekkert eftir atvikum er vörðuðu brot hans gegn valdstjórninni. Fyrir Hæstarétti krafðist G aðallega ómerkingar héraðsdóms annars vegar þar sem hann hefði aldrei komið fyrir héraðsdómara þann, er dæmdi málið og hins vegar þar sem nauðsynlegt hefði verið að fjölskipa héraðsdóminn. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að G hefði átt þess allan kost að mæta til þinghalda, m.a. við aðalmeðferð málsins. Þar sem verjandi hans hefði verið við hana staddur og átt þess kost að beina spurningum til vitna hefði réttinda G verið nægilega gætt eins og á stóð. Auk þess hefði sönnunarfærsla um þá ákæruliði þar sem G neitaði sök farið fram fyrir þeim dómara er málið dæmdi. Var því ekki fallist á ómerkingu héraðsdóms af þeim sökum. Þá féllst Hæstiréttur ekki á það með G að tilefni hefði verið til fjölskipunar héraðsdóms. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu G sem og um upptöku á fíkniefnum og tveimur lömpum. Að teknu tilliti til 60. og 77. gr. almennra hegningarlaga þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði.

Hæstiréttur birt 21. júní 2011

668/2010

Ákæruvaldið (Daði Kristjánsson saksóknari) gegn X (Brynjar Níelsson hrl)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

X var ákærður fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið án þess að hafa til þess gild ökuréttindi og ófær um að stjórna henni örugglega vegna áhrifa ávana- og fíkniefna, sbr. 1. mgr. 48. gr. og 45. gr. a. sbr. 1. mgr. 100. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Í héraði var falið með málið sem útivistarmál og ákærða gerð sektarrefsing, auk þess sem hann var sviptur ökurétti. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að hvorki yrði séð að ætluð brot ákærða skyldu einungis varða sektarrefsingu, né hefði ákærði komið fyrir dóm við rannsókn máls og játað skýlaust þá háttsemi sem honum var gefin að sök, sbr. 1. mgr. 161. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Væru því ekki lagaskilyrði til að fallast á kröfu ákæruvaldsins fyrir Hæstarétti um þyngri refsingu ákærða. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar að nýju.

Hæstiréttur birt 24. september 2009

432/2009

Málaflokkur: Erfðaréttur

A og B kærðu úrskurð héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu þeirra um að ógilda erfðaskrá þar sem D arfleiddi C að helstu eigum sínum. Byggðu A og B kröfu sína um ógildingu á því að D hafi skort arfleiðsluhæfi í skilningi 2. mgr. 34. gr. laga nr. 8/1962. Niðurstaða héraðsdóms var staðfest í Hæstarétti.

Hæstiréttur birt 21. febrúar 2008

665/2007

Ákæruvaldið gegn Unnari Sigurði Hansen (Kristján Stefánsson hrl)
Málaflokkur: Auðgunarbrot

U var sakfelldur fyrir tvö þjófnaðarbrot, hilmingu, nytjastuld, þrjú fíkniefnalagabrot og réttindaleysi við akstur í tvö skipti, en sýknaður af ákæru vegna innbrots í félagi við tvo aðra og vegna aksturs sviptur ökurétti og undir áhrifum fíkniefna. Tekið var fram að U væri vanaafbrotamaður og hefði meðal annars margítrekað gerst sekur um auðgunarbrot. Með hliðsjón af 71. gr., 72. gr., 77. gr. og 255. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 10 mánuði. Skaðabótakröfu sem V hafði uppi í málinu vegna annars þeirra ákæruliða sem U var sýknaður af var vísað frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 8. nóvember 2007

206/2007

Ákæruvaldið gegn X (Kristinn Bjarnason hrl)

X var ákærður fyrir húsbrot, brot gegn blygðunarsemi og barnaverndarlagabrot með því að hafa að næturlagi ruðst inn á heimili konu og tveggja stúlkna, káfað á annarri stúlkunni utanklæða og reynt að kyssa hana og sýnt hinni stúlkunni ruddalegt og ósiðlegt athæfi. Aðalmeðferð fór fram í málinu 16. janúar 2006 og gáfu ákærði og vitni þá skýrslur fyrir dómi. Dómur hafði ekki verið kveðinn upp í því þegar héraðsdómaranum var veitt leyfi frá störfum í desember 2006. Í samræmi við ákvörðun dómarans sem tók við málinu fóru skýrslugjöf og málflutningur fram að nýju 30. janúar 2007. X mætti ekki til þinghaldsins og var bókað eftir verjanda hans að honum væri kunnugt um þinghaldið en hann hefði kosið að mæta ekki til þess. Málið var svo dómtekið og X sakfelldur fyrir þau brot sem honum voru gefin að sök. Í dómi Hæstaréttar var talið að þar sem skilyrði 120. gr., sbr. 126. gr. laga nr. 19/1991, hefðu ekki verið fyrir hendi og ákærði hefði aldrei komið fyrir þann dómara sem dæmdi í málinu yrði ekki hjá því komist að ómerkja héraðsdóminn og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.