Dómstólaleit

J var sakfelldur fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa farið heimildarlaust inn um glugga á sumarhúsi og þar inni kveikt eld með þeim afleiðingum að sumarhúsið brann til grunna. Varðandi þá háttsemi J að brjóta útiljós við annað sumarhús í nágrenni við hitt taldist brotið fyrnt, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. og 5. mgr. 82. gr. almennra hegningarlaga og var hann því sýknaður af þeim sakargiftum. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til þess að um var að ræða hegningarauka, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing J ákveðin fangelsi í sex mánuði. Þá var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um bótaábyrgð J gagnvart einkaréttarkröfuhafa staðfest og honum gert að greiða TM tryggingum hf. 14.298.040 krónur.

M var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr., sbr. 2. mgr. 164. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa borið eldhvetjandi efni á tvö aðskild svæði á nánar tilgreindum veitingastað og lagt eld að þannig að eldur breiddist út. Með athæfi sínu olli M eldsvoða sem hafði í för með sér almannahættu og yfirgripsmikið eignatjón á húsnæði veitingastaðarins. Þá var M sakfelldur fyrir tilraun til fjársvika með því að hafa krafið vátryggingarfélag um greiðslu bóta vegna þess tjóns sem varð vegna eldsvoðans og bóta vegna rekstrarstöðvunar, en félagið hafnaði greiðslu bóta með vísan til þess að um íkveikju hefði verið að ræða. Var M gert að sæta fangelsi í tvö ár og þrjá mánuði.

K var sakfelldur fyrir brot gegn 1., sbr. 2. mgr. 164. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa á jarðhæð íbúðarhúss þar sem hann bjó kveikt á brauðrist sem staðsett var frammi á gangi við eldhúsið og lagt viskastykki yfir hana áður en hann gekk út úr húsnæðinu, en með athæfi sínu olli K eldsvoða sem hafði í för með sér að íbúar á efri hæð húsnæðisins voru í bersýnilegum lífsháska, auk þess sem augljós hætta var á yfirgripsmiklu eignatjóni annarra. Fyrir Landsrétti var fallist á beiðni um dómkvaðningu tveggja yfirmatsmanna. Var niðurstaða þeirra sú að K hefði verið sakhæfur í skilningi 15. gr. almennra hegningarlaga á verknaðarstundu og að refsing gæti borið árangur í skilningi 16. gr. sömu laga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að K hefði 23. október 2019 verið dæmdur til að sæta fangelsi í þrjá mánuði, þar af 30 daga skilorðsbundið í tvö ár. Tekinn var upp skilorðshluti þess dóms og refsing ákveðin í einu lagi með vísan til 60., sbr. 77. gr. almennra hegningarlaga. Var K gert að sæta fangelsi í tvö ár og þrjá mánuði.

X var ákærður fyrir brennu, manndráp og tilraun til manndráps með því að hafa kveikt eld á gólfi í herbergi sínu á annarri hæð að Bræðraborgarstíg 1 og á tveimur stöðum á gólfi í sameiginlegu rými á sömu hæð og valdið þannig eldsvoða sem hafði í för með sér almannahættu en 13 manns voru í húsinu þegar X kveikti eldinn. X var jafnframt ákærður fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa skömmu eftir framangreint atvik, utandyra við rússneska sendiráðið slegið tvo lögreglumenn sem þar voru við skyldustörf með gúmmímottu með þeim afleiðingum að annar hlaut roða og mar á hægri framhandlegg en hinn fékk roða á vinstra kinnbein. Með dómi héraðsdóms var talið sannað að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Var X sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins þar sem dómurinn taldi engum vafa undirorpið að ástand hans hefði á þeim tíma sem um ræddi verið þannig að hann hefði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Taldi héraðsdómur að nauðsynlegt væri vegna réttaröryggis að X sætti öryggisgæslu á viðeigandi stofnun og gengist á þeim tíma undir viðeigandi meðferð vegna veikinda sinna. Þá var X dæmdur til greiðslu skaða- og miskabóta. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að sannað væri að X hefði framið þau brot sem ákært var fyrir. Ákæruvaldið undi niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að ekki skyldi refsa X. Í dómi Landsréttar kom fram að vegna geðræns ástands síns hefði ákærði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum 25. júní 2020 þegar hann framdi umrædd brot. Með vísan til niðurstöðu þriggja matsgerða í málinu, skýrslu matsmanna fyrir dómi og framburðar geðlæknis fyrir Landsrétti yrði að leggja til grundvallar að X væri með geðhvörf og gæti enn valdið sér og öðrum hættu væri hann í örlyndisástandi. Þá virtist hann ekki vera til viðræðu um nauðsynlega læknismeðferð. Í þessu ljósi og með hliðsjón af alvarleika þeirrar háttsemi sem X gerðist sekur um voru ekki efni til þess að sú öryggisgæsla sem honum hafði verið ákveðin í hinum áfrýjaða dómi yrði að svo komnu máli felld niður. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að X skyldi sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun á grundvelli heimildar í 62. gr. almennra hegningarlaga. Þá voru brotaþolum og einkaréttarkröfuhöfum dæmdar miskabætur.

V var ákærður fyrir brennu og manndráp samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. 164. gr. og 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara brennu og manndráp af gáleysi samkvæmt 215. gr. sömu laga. Tóku sakargiftir til þess að hann hefði valdið eldsvoða í íbúðarhúsnæði með nánar tilgreindum hætti með þeim afleiðingum að tvær manneskjur létust. Með dómi héraðsdóms var hann sakfelldur fyrir brennu og manndráp af gáleysi. Í dómi Landsréttar kom fram að V hefði valdið eldsvoða sem hefði haft í för með sér almannahættu. Honum hefði ekki getað dulist að með því að kveikja eld við þessar aðstæður væri mönnum búinn bersýnilegur lífsháski auk þess sem augljós hætta hefði verið á yfirgripsmikilli eyðingu eigna annarra manna. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu fyrir brennu. Í dómi Landsréttar var jafnframt vísað til þess að V hefði kveikt eldinn vitandi að á efri hæð hússins væru þau tvö sem létust í eldsvoðanum. Þá hefði hann vitað að mikill eldsmatur væri í húsinu og ekki getað dulist að svo gæti farið að þau, sem uppi voru, kæmust ekki undan ef kviknaði í húsinu og líklegt væri að þau gætu beðið bana, eins og reyndin hefði orðið. Þrátt fyrir þessa vitneskju hefði hann kveikt eld sem hefði leitt til þess að tvær manneskjur létust. Var V því einnig sakfelldur fyrir manndráp samkvæmt 211. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að ásetningur hans hefði ekki verið mjög einbeittur. Hins vegar hefði hann enga tilraun gert til að vara við þau sem voru á efri hæð hússins og létust í eldsvoðanum eða koma þeim til bjargar. Var V gert að sæta fangelsi í 14 ár. Þá var honum gert að greiða börnum og foreldrum hinna látnu bætur.