Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

46 dómar fundust

Lykilorð: Áminning

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. maí 2026 kl. 16:03

E-5534/2025

A (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður) gegn B (Ólafur Lúther Einarsson lögmaður)

Ágreiningur þessa máls laut að því hvort stefnandi hefði brotið svo alvarlega gegn reglum um trúnaðarskyldur að það réttlæti fyrirvaralausa uppsögn með þeim afleiðingum að hann ætti ekki rétt á launum í uppsagnarfresti, auk þess sem áunnið orlof og áunnar bónusgreiðslu ættu að falla niður. Í málinu var ekki fallist á að lög nr. 131/2020 fælu í sér breytingu á þeirri dómaframkvæmd að ekki þyrfti lengur að meta í hverju tilviki hversu alvarlegt trúnaðarbrotið væri til að það gæti réttlætt fyrirvaralausa uppsögn. Háttsemi stefnanda sem fól í sér trúnaðarbrot var ekki það vítaverð að hún gæti réttlætt fyrirvaralausa uppsögn, auk þess sem stefnandi átti rétt á óskertum launum til þess tíma þegar riftun var lýst yfir. Kröfu stefnanda um miskabætur var hins vegar hafnað.

Landsréttur birt 2. október 2025

530/2024

A (Óskar Sigurðsson lögmaður) gegn B (Halldór Kr. Þorsteinsson lögmaður)

B höfðaði mál gegn A og krafðist skaðabóta vegna ólögmætrar uppsagnar úr starfi hjá A í kjölfar áminningar, auk endurgreiðslu afdreginna launa. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvörðun um áminningu og síðar uppsögn starfsmanns væru matskenndar stjórnvaldsákvarðanir og yrði að játa þeim sem þær tækju nokkurt svigrúm við matið og sættu slíkar ákvarðanir ekki öðrum takmörkunum en leiddi af lögum og grunnreglum stjórnsýsluréttar. Taldi Landsréttur að skilyrði fyrir veitingu áminningar hefðu verið uppfyllt. Þá lægi fyrir að B hefði, eftir að hafa verið veitt áminning vegna ólögmætra forfalla, verið fjarverandi í að minnsta kosti tólf skipti á tilgreindu tímabili án lögmætrar ástæðu að mati A. Landsréttur taldi ekki að A hefði brotið gegn rannsóknarskyldu sinni eða andmælarétti B. Sýnt hefði verið fram á það með fullnægjandi hætti að málefnalegar ástæður hefðu legið að baki uppsögn B og að skilyrði fyrir uppsögn hans hafi verið uppfyllt. Af gögnum málsins yrði jafnframt ráðið að grundvöllur áminningar og síðar uppsagnar hafi verið almennur vandi en ekki einstök tilvik. Þá var ekki fallist á að A hefði brotið gegn ákvæðum reglugerðar nr. 1009/2015 í tengslum við uppsögn B eða meðferð máls hans að öðru leyti né heldur að þýðingu hefði að A hafi ekki sérstaklega borið niðurstöðu innviðaráðuneytis undir dóm. Var A sýknað af kröfum B.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. júní 2025

E-6101/2024

Ómar R. Valdimarsson (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar lögmanna.

Landsréttur birt 5. júní 2025

231/2024

A (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður, Elimar Hauksson lögmaður, 3. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

A höfðaði mál á hendur Í og krafðist skaðabóta vegna ólögmætrar uppsagnar úr starfi hjá B í kjölfar áminningar. Landsréttur lagði til grundvallar að það væri matskennd ákvörðun að veita starfsmanni áminningu. Óumdeilt væri að frammistaða A í því verkefni sem hefði verið tilefni áminningarinnar hefði verið ófullnægjandi, líkt og hann hefði viðurkennt í andmælabréfi sínu. Fullyrðingar um ófullnægjandi frammistöðu í því verkefni sem vísað hefði verið til í aðdraganda uppsagnarinnar hefðu jafnframt verið studdar gögnum. Taldi Landsréttur því ekki efni til að telja ákvarðanir forstjóra B ólögmætar eða að þær hefðu byggst á ómálefnalegum sjónarmiðum. Þá taldi Landsréttur ekki brotið gegn andmælarétti A. Í þeim efnum var meðal annars vísað til þess að ekkert lægi fyrir um það að A hefði þarfnast frekari gagna til að gæta andmælaréttar síns en auk þess yrði ekki annað ráðið af andmælabréfum A en að honum hefði verið fullkunnugt um atvik og tilefni hinna fyrirhuguðu ákvarðana. Loks taldi Landsréttur annað það sem A hefði fært fram í málinu ekki geta orðið til þess að kröfur hans yrðu teknar til greina. Hinn áfrýjaði dómur um sýknu Í af kröfum A var því staðfestur.

Landsréttur birt 3. apríl 2025

239/2024

A (Einar Gautur Steingrímsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)

A höfðaði mál gegn Í og krafðist ógildingar á áminningu sem skólastjóri framhaldsskólans B veitti honum í kjölfar fundar þar sem komið hafði til harðra orðaskipta á milli A og stjórnenda skólans. Áminningin var veitt A vegna ósæmilegrar framkomu hans í garð samstarfsfólks á fundinum sem ekki þótti samrýmast starfi hans sem kennari við skólann. Í hinum áfrýjaða dómi var tekið fram að A hefði ekki verið áminntur fyrir að gagnrýna skólastjórnendur heldur fyrir það hvernig hann kom gagnrýni sinni á framfæri á fundinum. Því hefði ekki verið brotið gegn tjáningarfrelsi A. Þá var ekki talið að málsmeðferð við veitingu áminningarinnar hefði verið ábótavant. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á að framkoma A á fundinum hefði verið með þeim hætti sem lýst væri í 14. og 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins þannig að réttlætt hefði áminningu hans. Var Í sýknað af kröfum A. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt framganga skólastjórnenda á fundinum kynni að hafa verið hvöss og þeir svarað gagnrýni A á ákveðinn og beinskeyttan hátt breytti það ekki því að framkoma A hefði verið ósæmileg í garð samstarfsfólks og ósamrýmanleg starfi hans sem kennara við skólann. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um sýknu Í af ógildingar- og miskabótakröfu A staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. nóvember 2024

E-2493/2023

A (Elías Karl Guðmundsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

Stefnandi starfaði hjá einni af stofnunum ríkisins en var sagt upp störfum, án undangenginnar áminningar, þar sem stjórnendur stofnunarinnar töldu hann hafa misfarið með upplýsingar sem háðar voru trúnaði. Í kjölfarið fór fram lögreglurannsókn vegna umræddrar háttsemi stefnanda, þar sem m.a. var lagt hald á tölvu sem hann hafði notað vegna starfa sinna. Mál hans var síðar fellt niður án þess að gefin væri út ákæra. Í málinu var deilt um rétt stefnanda til miskabóta vegna uppsagnarinnar og aðgerða lögregla í tengslum við rannsóknina. Fallist var á að veita hefði átt stefnanda áminningu og gefa honum færi á að bæta ráð sitt í stað þess að segja honum fyrirvaralaust upp störfum. Honum voru dæmdar miskabætur af því tilefni. Aftur á móti var ekki fallist á rétt hans til miskabóta vegna aðgerða lögreglu, þar sem hann var sjálfur talinn hafa stuðlað að þeim með háttsemi sinni.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. febrúar 2024

E-2497/2023

A (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Ekki var talið sýnt fram á að forstöðumaður ríkisstofnunar hefði farið út fyrir heimildir sínar þegar hann áminnti og sagði síðan stefnanda upp störfum. Var stefndi því sýknaður af bótakröfum stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. desember 2023

E-5894/2022

A (Sjálfur) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)

Íslenska ríkið sýknað af kröfum ríkisstarfsmanns um ógildingu áminningar, eyðingu gagna og miskabætur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. júní 2023

E-2378/2022

A (Kristján B. Thorlacius lögmaður) gegn íslenska ríkinu og lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)
Lykilorð: Áminning. Tjáningarfrelsi.

Stefndu voru sýknaðir af kröfu varðstjóra í lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu um að áminning sem henni var veitt vegna ummæla sem hún viðhafði á Facebook yrði ógilt. Þá var talið að lögreglustjóra hefði verið heimilt að breyta störfum hennar..

Landsréttur birt 17. mars 2023

601/2021

A (Einar Gautur Steingrímsson lögmaður) gegn B (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn sveitarfélaginu B og krafðist ógildingar á áminningu sem skólastjóri grunnskóla í sveitarfélaginu veitti henni í aðdraganda uppsagnar hennar úr starfi. Þá krafðist A einnig skaða- og miskabóta vegna ætlaðs tjóns sem hún varð fyrir vegna áminningarinnar og uppsagnarinnar sem síðar kom til. Í dómi Landsréttar var rakið að bótakröfur áfrýjanda hvíldu meðal annars á þeirri grunnröksemd að áminningin hafi verið ólögmæt. Úr þeim yrði ekki leyst án þess að tekin yrði afstaða til þeirrar röksemdar. Áfrýjandi hafi á hinn bóginn ekki sýnt fram á að hún hefði af því hagsmuni að lögum að jafnframt þessu yrði áminningin ógilt með dómi. Var kröfu hennar þar um því vísað frá dómi án kröfu. Þá var rakið að áfrýjandi hefði verið áminnt fyrir ámælisverða háttsemi á kennarafundi. Henni hafi síðan verið sagt upp störfum í kjölfar þess að eftir hana birtist í tímariti grein sem skólastjóri taldi fela í sér grófar ásakanir á hendur samstarfsmönnum hennar. Að því er varðaði háttsemi áfrýjanda á kennarafundinum, þá hafi verið um lokaðan fund starfsmanna að ræða. Slíkir fundir væru mikilvægur vettvangur til umræðu um starfsemi skólans og óhjákvæmilegt væri að játa þátttakendum á þeim mjög rúmt frelsi til tjáningar sem ekki yrðu gerðar sömu kröfur til og tjáningar á opinberum vettvangi. Þau ummæli sem áfrýjandi hefði haft uppi á fundinum hefðu yfirbragð gildisdóma og með hliðsjón af 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar og samsvarandi ákvæðis mannréttindasáttmála Evrópu hafi tjáningin ekki verið slík að nauðsynlegt hafi verið að áminna áfrýjanda vegna ummæla sinna og það á grundvelli almennra ákvæða í kjarasamningi. Þá var talið að ákvörðun um áminninguna hafi farið í bága við 12. gr. stjórnsýslulaga um meðalhóf. Hið sama var talið gilda um uppsögn áfrýjanda vegna greinarskrifa hennar. Enn fremur hefði skólastjóri grunnskólans verið vanhæf í skilningi 6. töluliðar 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga til töku ákvörðunar um uppsögn áfrýjanda. Ákvarðanir um áminningu og uppsögn hafi því verið ólögmætar. Fallist var á kröfu áfrýjanda um greiðslu miskabóta sem ákveðnar voru 1.000.000 króna. Skaðabótakröfu áfrýjanda var á hinn bóginn vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. febrúar 2023

E-388/2022

A (Stefán Örn Stefánsson lögmaður) gegn Snarfara, félagi sportbátaeigenda (Hlynur Jónsson lögmaður)

Stefndi, sportbátafélag, var sýknaður af dómkröfu stefnanda um það að ákvörðun stjórnar stefnda um að áminna stefnanda og banna honum notkun tækja stefnda yrði felld úr gildi. Hins vegar var ákvörðun stjórnar stefnda um að vísa stefnanda úr félaginu felld úr gildi, auk þess sem að viðurkennd var bótaskylda stefnda gagnvart stefnanda vegna þess umframkostnaðar stefnanda sem stafað hefði af greiðslu hans á utanfélagsgjöldum til stefnda í stað félagsgjalda, en að öðru leyti var stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu, auk þess sem að stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um miskabætur.

Landsréttur birt 9. desember 2022

555/2021

A (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður) gegn Akureyrarbæ (Berglind Svavarsdóttir lögmaður)

A höfðaði mál gegn Akureyrarbæ og krafðist þess að áminning sem henni hafði verið veitt í starfi yrði felld úr gildi. Byggði A á því að skilyrði hefði skort til að veita henni áminningu samkvæmt tilgreindu ákvæði í kjarasamningi. Samkvæmt ákvæðinu skal vinnuveitandi veita starfsmanni skriflega áminningu ef hann sýnir í starfi sínu óstundvísi eða aðra vanrækslu, óhlýðni við löglegt boð eða bann yfirmanns síns, vankunnáttu eða óvandvirkni í starfi, hefur ekki náð fullnægjandi árangri í starfi, hefur verið ölvaður við störf eða framkoma hans eða athafnir í starfinu þykja að öðru leyti ósæmilegar, óhæfilegar eða ósamrýmanlegar starfinu. Var Akureyrarbær sýknaður af kröfum A í héraði. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvörðun um áminningu sé matskennd stjórnvaldsákvörðun og að játa yrði þeim sem hana tekur nokkurt svigrúm við matið. Slíkar ákvarðanir sættu ekki öðrum takmörkunum en leiði af lögum og grunnreglum stjórnsýsluréttar, þar með talið réttmætisreglunni, en samkvæmt henni verði stjórnvöld ávallt að byggja matskenndar ákvarðanir á málefnalegum sjónarmiðum. Einnig þurfi að gæta meðalhófsreglu. Þá var rakið að í aðdraganda hinnar umþrættu áminningar hefði A fengið þrjú fylgiskjöl en í þeim voru tilgreind tilvik sem voru tilefni áminningarinnar. Þótti því hafa verið sýnt fram á að nægar upplýsingar hefðu legið fyrir svo unnt væri að leggja mat á hvort skilyrði hefðu verið uppfyllt til að veita A áminningu. Af gögnum málsins mætti ráða að grundvöllur áminningarinnar hefði verið almennur vandi en ekki einstakt afmarkað tilvik. Þótti nægjanlega í ljós leitt að fullnægt hefði verið skilyrðum greinds kjarasamningsákvæðis til að veita áminningu. Þá var talið að ákvörðunin hefði verið byggð á málefnalegum sjónarmiðum, meðalhófs hefði verið gætt og öðrum reglum stjórnsýsluréttarins fylgt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 21. desember 2021

E-1530/2021

A (Lára Valgerður Júlíusdóttir lögmaður) gegn B hf (Heimir Örn Herbertsson lögmaður)

Stefnandi höfðaði mál á hendur fyrrverandi vinnuveitanda sínum og krafðist greiðslu launa í uppsagnarfresti sem og miskabóta vegna fyrirvaralausrar uppsagnar. Stefnandi var talinn hafa vanrækt svo skyldur sínar við stefnda og trúnað að forsendur fyrir ráðningarsambandi stefnanda við stefnda hafi brostið. Stefnda hafi því verið heimilt að segja stefnanda upp störfum fyrirvaralaust og án áminningar. Stefnandi ætti því ekki rétt á launum á uppsagnarfresti. Það var jafnframt niðurstaða dómsins að uppsögn stefnanda hefði ekki borið að á þann hátt að það hefði valdið stefnanda miska sem stefndi bæri ábyrgð á. Stefndi var því sýkn af kröfu stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2021

E-7231/2020

A (Sigrún Ísleifsdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson lögmaður)

Ágreiningur var um hvort stefnandi hefði sýnt af sér ósæmilega hegðun sem hafi verið ósamrýmanleg starfi hans hjá L og tilefni áminningar og síðan uppsagnar í starfi. Þá var deilt um hvort gætt hefði verið ákvæða stjórnsýslaga varðandi andmælarétt, meðalhóf, málshraða, jafnræði og rannsóknarskyldu við uppsögnina. Fallist var á að tilefni hefðu verið til áminningar og síðar uppsagnar starfsmannsins. Þá var talið að þau atvik sem urðu tilefni áminningar og síðar uppsagnar hefðu eins og hér stóð á, verið nægjanlega sambærileg til að geta verið grundvöllur uppsagnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. nóvember 2020

E-4241/2019

A (Sara Pálsdóttir lögmaður) gegn Landspítala – háskólasjúkrahúsi (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)

Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um að áminning sem hún hafði hlotið í starfi yrði afturkölluð og henni dæmdar miskabætur. Deilt var um það hvort að tiltekin forsenda áminngar væri röng og háttsemi stefnandi hafi í raun verið öðru vísi en stefndi gekk út frá. Var því hafnað í dóminum. Var niðurstaðan byggð á því að til grundvallar áminningunni, að því er umdeilda forsendu varðandi, hafi verið byggt á lýsingu stefnanda sjálfrar. Hvorki sú lýsing né önnur gögn frá stefnanda vörpuðu ljósi á það að atvik hafi verið með öðrum hætti en stefndi byggði á. Þá var því jafnframt hafnað að málsmeðferðarreglur stjórnsýsluréttar og stjórnsýslulaga hefðu verið brotnar og sömuleiðis hafnað sjónarmiðum stefnanda um að reglum um jafnræði og meðalhóf hafi ekki verið gætt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. júní 2018

E-3132/2017

Sigurður Páll Óskarsson (Jón Sigurðsson lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Anton Björn Markússon lögmaður)

Stefnandi krafðist þess að ógilt yrði áminning sem honum var veitt í starfi sínu hjá sveitarfélagi. Dómurinn taldi að gætt hefði verið helstu reglna stjórnsýsluréttar við undirbúning áminningarinnar. Dómurinn taldi hins vegar að sveitarfélagið hefði ekki sýnt fram á að ein fyrirmæli yfirmanns stefnanda hafi verið lögleg. Jafnframt taldi dómurinn stefnanda hafa veitt yfirmanni sínum nægjanlega ráðgjöf og stuðnings vegna tiltekins verkefnis. Að lokum taldi dómurinn ósannað að stefnandi hefði verið óvandvirkur í starfi, ekki náð fullnægjandi árangri, sýnt framkomu sem samræmdist ekki starfi hans eða óhlýðnast löglegu boði yfirmanns. Áminningin var því felld úr gildi og stefnanda dæmdar miskabætur.

Hæstiréttur birt 26. janúar 2017

278/2016

Íslenska ríkið (Guðrún Sesselja Arnardóttir hrl) gegn Guðrúnu Sigurðardóttur (Jón Sigurðsson hrl)

G hóf störf hjá embætti umboðsmanns skuldara haustið 2010 og starfaði hún þar fram í maí 2015 þegar ráðningarsamningi hennar var rift. Tilefni þess voru ávirðingar G sem fólust í því að hún hafði haft afskipti af þremur málum fyrrverandi eiginmanns síns sem höfðu verið til meðferðar hjá embættinu. G höfðaði mál gegn Í og krafðist bóta vegna uppsagnarinnar. Var tekið fram að þótt afskipti G af fyrrnefndum málum hefðu verið brot gegn ríkum trúnaðarskyldum hefði G í starfi sínu ekki tekið ákvarðanir í málunum og ekki lægi fyrir að hún hefði notfært sér upplýsingarnar í eigin þágu eða hefði miðlað þeim til annarra. Var því talið að ávirðingar sem G höfðu verið gefnar að sök hefðu ekki getað haft í för með sér fyrirvaralausan brottrekstur. Af þeim sökum hefði riftun ráðningarsamningsins verið ólögmæt. Var Í gert að greiða G bætur vegna fjártjóns og miska.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2016

E-2815/2015

Sigurður Guðnason (Ásgeir Þór Árnason hrl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

Stefnandi, fyrrverandi lögreglumaður, krafðist skaða- og miskabóta vegna ólögmætrar handtöku og húsleitar. Jafnframt krafðist hann þess að áminning sem sýslumaður veitti honum yrði dæmd ógild. Var íslenska ríkið sýknað af öllum kröfum stefnanda.

Hæstiréttur birt 1. október 2015

846/2014

Hallgrímur Ólafsson (Ástráður Haraldsson hrl) gegn Seðlabanka Íslands (Arnar Þór Stefánsson hrl)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu L um að A yrði gert skylt að veita allar upplýsingar um tiltekinn vefhlekk, notanda hans og fleira, var hafnað. Var vísað til þess að krafa L hefði hvorki beinst að tilteknum mun né skjali né heldur upplýsingum sem tiltekinn munur eða skjal hefði að geyma. Krafan ætti því ekki lagastoð í ákvæðum 68. og 69. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 10. apríl 2015

E-181/2014

Akureyrarkaupstaður (Inga Þöll Þórgnýsdóttir hdl) gegn Snorra Óskarssyni (Einar Gautur Steingrímsson hrl) og innanríkisráðuneytinu til og réttargæzlu (Árni Pálsson hrl)

S var sýknaður af kröfu A um ógildingu úrskurðar I um að ákvörðun A um uppsögn hans úr starfi væri ólögmæt.

Hæstiréttur birt 8. mars 2012

505/2011

B (Lára Valgerður Júlíusdóttir hrl) gegn Heilbrigðisstofnuninni C (Soffía Jónsdóttir hrl)

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 2. september 2011. Hann krefst þess að áminning sem forstjóri stefnda, Heilbrigðisstofnunarinnar C, veitti honum 18. október 2010 verði ógilt. Einnig krefst hann þess að stefndi greiði sér 1.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 29. október 2010 til greiðsludags. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Stefndi krefst staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Við meðferð málsins í héraði var gætt ákvæðis 1. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Með vísan til forsendna héraðsdóms verður hann staðfestur. Áfrýjandi verður dæmdur til að greiða stefnda málskostnað fyrir Hæstarétti eins og í dómsorði greinir.

Héraðsdómur Vestfjarða birt 19. maí 2010

E-118/2009

Una Þóra Magnúsdóttir (Björn Jóhannesson hrl) gegn sýslumanninum á Ísafirði (Sigurður Gísli Gíslason hrl)

Áminning sem stefnanda var veitt á grundvelli 21. gr. laga nr. 70/1996 felld úr gildi þar sem talið var að ekki hefði verið gætt að meðalhófsreglu stjórnsýslulaga áður en áminningin var veitt.

Hæstiréttur birt 20. nóvember 2008

151/2008

Kauphöll Íslands hf (Gunnar Jónsson hrl) gegn Atorku Group hf (Kristín Edwald hrl)

A krafðist þess að ógilt yrði með dómi ákvörðun K um að áminna félagið opinberlega og beita það févíti, og að K yrði gert að birta dóm þess efnis á fréttavef sínum að viðlögðum dagsektum. Hafði K áminnt félagið fyrir brot á reglum K um birtingu á 6 mánaða uppgjöri félagsins sem K taldi ekki taka nægjanlega mið af samstæðuuppgjöri A heldur fyrst og fremst uppgjöri móðurfélagsins. Í málinu byggði A meðal annars á því að félagið hefði farið að öllum tilmælum K um úrbætur á tilkynningunni sem að endingu hefði uppfyllt reglur K. Talið var að þrátt fyrir að fyrirsögn tilkynningar A hefði eingöngu snúið að afkomu móðurfélagsins hefði afkoma samstæðunnar mátt vera ljós af lestri tilkynningarinnar. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms, þar sem meðal annars kom fram að óskýrleika orðalags reglna K yrði að túlka A í hag, var fallist á kröfu félagsins um ógildingu ákvörðunar K og K gert að birta dóminn á fréttavef sínum að viðlögðum dagsektum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. október 2006

E-7054/2005

Finnbjörn R Finnbjörnsson (Hörður Felix Harðarson hrl) gegn Lögreglustjóranum í Reykjavík og íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)

Talið var að lögreglumaðurinn F hefði sýnt óhlýðni við löglegt boð yfirmanns síns og hefði þar af leiðandi verið heimilt að áminna hann í starfi. Hins vegar var talið ósannað að F bæri ábyrgð á símtali og smáskeytasendingum til nafngreinds manns sem vísað hafði verið til í áminningarbréfi. Sýknað var af kröfu F um að áminningin yrði felld úr gildi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2006

E-7184/2005

Stefán Matthíasson (Ragnar Halldór Hall hrl) gegn Landspítala-háskólasjúkrahúsi (Anton Björn Markússon hrl)

Stefnandi krafðist þess að áminning, sem stefndi veitti honum 31. október 2005, yrði dæmd ólögmæt. Stefndi hafði ekki sýnt fram á að hann hefði haft lögmæta ástæðu samkvæmt 21. gr. laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins til að veita stefnanda áminningu. Áminningin var því talin ólögmæt og krafa stefnanda þess efnis tekin til greina.

Hæstiréttur birt 9. mars 2006

441/2005

Árni Jónsson (Björgvin Þorsteinsson hrl) gegn Heilbrigðisstofnun Suðurlands (Guðjón Ólafur Jónsson hrl)

Á var ráðinn til starfa sem heilsugæslulæknir hjá H árið 2001. Var ráðningin ótímabundin en uppsagnarfrestur þrír mánuðir. Var honum sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara miðað við 1. apríl 2003 í kjölfar áminningar samkvæmt 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. H óskaði ekki eftir vinnuframlagi Á frá því honum var kynnt fyrirhuguð uppsögn til loka uppsagnarfrests. Á höfðaði mál á hendur H til heimtu skaðabóta vegna ólögmætrar uppsagnar og miskabóta vegna ófjárhagslegs tjóns. Jafnframt krafðist hann greiðslu fyrir svonefndar gæsluvaktir vegna þess tíma sem H óskaði ekki eftir vinnuframlagi hans og meðan á uppsagnarfresti stóð, en H greiddi Á föst mánaðarlaun á þessu tímabili. Talið var að stjórn H hafi verið rétt, með vísan til 44. gr. laga nr. 70/1996, að segja Á upp störfum vegna óheimilla fjarvista og óstundvísi eftir að hafa áður veitt honum áminningu fyrir sams konar hegðun, og að löglega hafi verið staðið að töku þessara ákvarðana. Þá var Á ekki talinn hafa sýnt fram á að hann ætti fram til loka uppsagnarfrests rétt til frekari greiðslna úr hendi H en hann hafði þegar fengið. Var H því sýknað af kröfum Á.

Hæstiréttur birt 9. mars 2006

384/2005

Raimund Bernhard Brockmeyer Urbschat (Jóhannes Albert Sævarsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl)

R starfaði á sambýli fatlaðra á Blönduósi þegar honum var sagt upp starfinu 1998. Var ástæða uppsagnarinnar ágreiningur, sem reis vegna afskipta hans af umsókn manns um starf á sambýlinu, en R var talinn hafa gerst brotlegur í starfi með framgöngu sinni. Þá var þar enn fremur vísað til tveggja áminninga, sem hann hafði fengið árið 1997, vegna atvika er vörðuðu útreikning launa. Talið var að á það hefði skort að fyrirmælum 44. gr. laga nr. 70/1996, sbr. 21. gr. sömu laga, hefði verið fylgt áður en R var sagt upp þar sem áminningarnar frá 1997 voru veittar af tilefni, sem var óskylt þeim ástæðum, sem uppsögnin studdist við. Þá var meðferð málsins talin stangast á við andmælareglu 13. gr. laga nr. 37/1993. Áminningarnar voru enn fremur felldar úr gildi þar sem R hafði ekki verið veitt færi á að tala máli sínu áður en þær voru veittar. Þar sem ákvörðun um uppsögn var ekki tekin með lögmætum hætti átti R rétt á skaðabótum. Við ákvörðun bóta var meðal annars tekið tillit til þess að hann varð offari í framgöngu sinni, þegar hann leitaðist við að hindra ráðningu mannsins, sem leiddi til samskiptavanda á vinnustaðnum.

Hæstiréttur birt 18. mars 2004

371/2003

Íslenska ríkið (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl) gegn Birni Ó. Helgasyni (Gylfi Thorlacius hrl)

Lögreglumanninum B var veitt áminning þar sem yfirmenn hans töldu að hann hefði mætt ölvaður til vinnu og freistaði hann þess að fá áminninguna fellda úr gildi og krafðist miskabóta. Talið var að þar sem yfirmenn B hefðu ekki aflað sér fullnægjandi sönnunar um ölvunarástand hans í umrætt sinn hefði áminningin verið óréttmæt og var hún því felld úr gildi. Taldist áminningin hafa verið til þess fallin að skaða æru B, sem starfað hafði sem lögreglumaður um áratuga skeið og var fallist á að hann ætti rétt til miskabóta.

Hæstiréttur birt 18. desember 2003

247/2003

Guðmundur Ragnar Ingvason (Jón Steinar Gunnlaugsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)
Lykilorð: Ríkisstarfsmenn. Áminning.

Í málinu krafðist G ógildingar á áminningu sem S skipulagsstjóri veitti honum 1. júní 2002. Var þar vísað til ítrekaðra synjana G á að hlýða löglegum fyrirskipunum yfirmanns, en G gegndi þá stöðu sviðsstjóra rekstrarsviðs Skipulagsstofnunar. Átti ágreiningur G og S rætur að rekja til samnings S við A um vinnuframlag A í þágu stofnunarinnar samhliða doktorsnámi í Svíþjóð. Í febrúar 2002 gaf S fyrirmæli um greiðslu yfirvinnu til A vegna desembermánaðar 2001. G neitaði þar sem umræddur starfsmaður hefði ekki skilað fullri dagvinnu fyrir mánuðinn í samræmi við fyrrnefndan samning. Ítrekaði S fyrirmæli sín með þeirri skýringu að yfirvinnan væri til komin vegna ákveðins verkefnis utan samningsins sem A hefði tekið að sér að beiðni S. G neitaði enn og var í kjölfarið veitt hin umdeilda áminning. Byggði G á því í málinu að fyrrnefndur samningur hafi verið ólögmætur og áminning til hans óréttmæt. Í dómi Hæstaréttar var talið að samningur S við A hafi verið óvenjulegur að efni og verulega til hagsbóta fyrir A, en þrátt fyrir það væri ekki fram komið að S hefði farið út fyrir valdheimildir sínar við gerð hans. G hafi ekki verið rétt að fenginni fyrrnefndri skýringu að bera brigður á heimildir yfirmanns síns til að ákveða A yfirvinnugreiðslur og þegar hann hafi neitað ítrekað að hlýða fyrirmælum um nefndar greiðslur hafi hann brotið gegn starfsskyldum sínum og áminningin því verið réttmæt.

Hæstiréttur birt 4. desember 2003

145/2003

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen hrl) gegn Halldóru Guðmundsdóttur (Hörður Felix Harðarson hrl)

H starfaði sem sjúkaraliði á A, sem var hluti af Sjúkrahúsi Reykjavíkur og rekið af Reykjavíkurborg. Á árinu 2000 var Sjúkrahús Reykjavíkur sameinað ríkisspítölum og eftir það rekið af Í undir nafninu Landspítali háskólasjúkrahús. H var boðuð á fund með yfirmönnum sínum 31. maí 1997 sem hún mætti ekki á. Taldi H fundarefnið þess eðlis að ástæða væri fyrir hana að hafa fulltrúa stéttarfélags með sér á fundinn. Þar sem henni tókst ekki að ná sambandi við viðkomandi fulltrúa mætti hún ekki til fundarins en yfirmenn hennar samþykktu ekki að fresta honum. Í kjölfarið var henni veitt skrifleg áminning. Félagsmálaráðuneytið felldi áminninguna úr gildi með úrskurði 3. mars 2000 þar sem ekki hefði verið gætt meginreglna um málsmeðferð í stjórnsýslunni þegar hún var veitt. H höfðaði mál þetta til heimtu miska- og skaðabóta vegna ólögmætrar áminningar og vegna þess að henni hefði í kjölfarið verið mismunað við úthlutun aukavakta á vinnustað sínum. Þá krafðist hún greiðslu lögmannskostnaðar sem hún hefði orðið fyrir við málarekstur fyrir stjórnvöldum er hún freistaði þess að fá áminninguna fellda úr gildi. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að umrædd áminning hefði verið ólögmæt bæði að formi og efni. Einnig var það staðfest að H hefði fært fram fullnægjandi sönnur fyrir því að henni hafi í kjölfar áminningarinnar verið mismunað varðandi úthlutun aukavakta og að framkoma yfirmanna H gagnvart henni hafi falið í sér brot gegn persónu hennar. H þótti á hinn bóginn ekki hafa sýnt fram á fjártjón sitt vegna fyrrnefndrar mismununar og var Í því sýknað af kröfu hennar um skaðabætur vegna missis atvinnutekna. Í dómi Hæstaréttar voru H dæmdar 300.000 krónur í miskabætur en kröfu hennar um bætur vegna lögmannskostnaðar við málarekstur fyrir stjórnvöldum var hafnað.

Hæstiréttur birt 19. október 2000

157/2000

Sigurður Gizurarson (sjálfur) gegn íslenska ríkinu (Jón G. Tómasson hrl)

Dómsmálaráðherra veitti sýslumanninum S skriflega áminningu vegna embættisfærslu hans við innheimtu 50.000.000 króna sektar sem Hæstaréttur hafði dæmt Þ til að greiða. Laut áminningin að því að S hefði með gerð samkomulags við Þ um greiðslu sektarinnar brotið gegn 2. mgr. 52. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. lög nr. 57/1997, sem mælir fyrir um, að ekki megi veita lengri greiðslufrest en eitt ár frá því að sekt kemur til innheimtu. S hafði fengið sektina til innheimtu eftir gildistöku laga nr. 57/1997 og bar honum sem sýslumanni að kynna sér sérstaklega nýja lagasetningu sem varðaði störf hans og fara eftir henni. Samkvæmt lagaákvæðinu mátti hann ekki semja um innheimtu sektarinnar með þeim hætti sem hann gerði. Ekki var talið unnt að líta fram hjá því að með gerð samkomulagsins hefði S sýnt af sér athæfi í starfi sem heyrði undir 21. gr. laga nr. 70/1996. Ekki væri annað fram komið en að ráðherra hefði staðið réttilega að áminningunni. Miskabótakrafa S var leidd af kröfu hans um ógildingu áminningarinnar og kom sú krafa því ekki frekar til álita. Var íslenska ríkið sýknað af kröfum S.

Hæstiréttur birt 28. september 2000

72/2000

Menntaskólinn í Kópavogi (Einar Karl Hallvarðsson hrl) gegn Allan Rettedal (Ragnar Halldór Hall hrl)

Framhaldsskólakennaranum A var veitt skrifleg áminning í framhaldi af fundi hjá skólameistara. Að mati Hæstaréttar var meðferð skólameistara á málinu haldin verulegum annmörkum, þar sem A hafði verið boðaður til fundar um málið án hæfilegs fyrirvara og án þess að honum hefði verið tilkynnt um efni fundarins. Þá hafði A ekki verið gefinn kostur á afriti af kvörtunarbréfi frá nemendum, sem var orsök að boðun fundarins, og honum ekki kynnt gögn um fyrri atvik, sem skólameistari skírskotaði til. Ennfremur varð ekki séð, að A hefði verið tjáð með óyggjandi hætti, að áminning í skilningi 21. gr. laga nr. 70/1996 gæti fylgt í kjölfar fundarins. Að auki var efni áminningarinnar talið ófullkomið í ýmsu tilliti. Af atvikum mátti ráða, að skólameistari hafi talið sér fært að fara með málið sem framhald fyrri kvartana og umræðna um kennslustörf A, í stað þess að miða andmælarétt hans og aðra stöðu við hinn beina aðdraganda þess. Staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu héraðsdóms, að áminningin til A hefði ekki fullnægt skilyrðum 21. gr. laga nr. 70/1996, meðal annars vegna þess, að á honum hafi verið brotinn lögvarinn andmælaréttur samkvæmt þeim lögum og 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Hæstiréttur birt 28. september 2000

105/2000

Þuríður Gísladóttir (Helgi Birgisson hrl) gegn Fjölbrautarskóla Vesturlands (Skarphéðinn Þórisson hrl)

Þ var ráðin í starf framhaldsskólakennara hjá F með ráðningarsamningi 14. ágúst 1997. Var ráðning hennar bundin við tímabilið 1. ágúst 1997 til 31. júlí 1998. Ágreiningslaust var, að Þ hafi átt rétt á þriggja mánaða uppsagnarfresti. Jafnframt var óumdeilt að um starfs- og ráðningarkjör Þ skyldi fara að lögum nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Með bréfi til Þ 28. nóvember 1997 tilkynnti skólameistari henni að ráðningar­samningnum yrði rift frá og með 1. desember 1997, með starfslokum þegar skólastarfi á haustönn lyki. Ljóst var talið, að ástæður uppsagnarinnar hefðu verið þær, að skólameistari teldi Þ ekki valda starfi sínu. Með því að Hæstiréttur taldi uppsögnina samkvæmt þessu falla undir 21. gr. laga nr. 70/1996, bar áfrýjanda samkvæmt skýru ákvæði 44. gr. sömu laga, að veita Þ skriflega áminningu áður en til uppsagnar kæmi, og gefa henni kost á að bæta ráð sitt. Ekki var á það fallist með F, að 44. gr. laganna ætti ekki við þegar um tímabundna ráðningarsamninga er að ræða. Uppsögnin var því talin ólögmæt og voru Þ dæmdar bætur úr hendi F fyrir fjártjón.

Hæstiréttur birt 17. febrúar 2000

369/1999

Fjölbrautaskólinn í Breiðholti (Einar Karl Hallvarðsson hrl) gegn Ólafi Hauki Johnson (Ragnar Halldór Hall hrl)

Ó starfaði sem kennari við fjölbrautarskólann B. Skólameistari B veitti honum áminningu, þar sem hann hefði tekið eintak af stærðfræðiprófi úr skólanum, sem notað var í þágu sumarskólans S. Ó krafðist þess að áminningin yrði ógilt og byggði kröfu sína annars vegar á því, að málsmeðferðarreglur stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hefðu verið brotnar, en hins vegar hefðu ekki verið fyrir hendi skilyrði til áminningar samkvæmt 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Talið var, að Ó hefði fengið tækifæri til þess að tjá sig um fyrirhugaða áminningu á þremur fundum, sem haldnir voru með honum, áður en honum var afhent skriflegt áminningarbréf. Var fallist á þá niðurstöðu héraðsdómara, að ekki hefði verið brotinn andmælaréttur á Ó. Talið var, að nægilega hefði verið sýnt fram á, að almennar reglur hefðu gilt um meðferð prófgagna í tengslum við próf hjá B þótt ekki yrði fullyrt, að Ó hefði vitað hvaða reglur giltu nákvæmlega um þessi efni hjá stærðfræðideild. Ó hefði fengið prófið hjá annarri deild en þeirri, sem hann starfaði hjá og án þess að leita heimildar hennar. Dreifing hans á prófinu innan S, sem hann ræki sjálfur í samkeppni við B, yrði að telja á hans ábyrgð og væri slík notkun prófsins annars eðlis en hagnýting þess meðal nemenda B. Var heimildarlaus taka og hagnýting prófsins með þessum hætti ekki talin hafa samrýmst ábyrgðar- og trúnaðarskyldum Ó samkvæmt IV. laga nr. 70/1996. Þóttu því ekki efni til að verða við kröfu hans um ógildingu áminningarinnar.

Hæstiréttur birt 25. febrúar 1999

247/1998

Svæðisskrifstofa málefna fatlaðra á Suðurlandi (Einar Karl Hallvarðsson hrl) gegn Elsu Jónsdóttur (Gestur Jónsson hrl)

E gegndi starfi forstöðumanns vinnustofu fatlaðra og hafði verið ráðin til starfsins með þriggja mánaða gagnkvæmum uppsagnarfresti. Naut hún réttinda og bar skyldur starfsmanna ríkisins samkvæmt lögum nr. 70/1996. E var áminnt og síðar sagt upp störfum. Verulegur vafi var talinn leika á því, hvort henni hefði verið kynnt, að til stæði að áminna hana og hverjar ástæður gætu legið til áminningar. Þótti andmælaréttar ekki hafa verið réttilega gætt. Þá var ekki fallist á að E hefði í starfi brotið gegn hlýðniskyldu sinni. Uppsögnin var því talin ólögmæt. Var niðurstaða héraðsdóms um skaðabætur staðfest.