Dómstólaleit

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem máli E gegn O og R var vísað frá Landsrétti þar sem málinu hefði ekki verið áfrýjað að nýju innan fjögurra vikna frá frávísunardómi Landsréttar í máli nr. 169/2024, sbr. 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hæstiréttur leit á hinn bóginn til þess að sú frávísun hefði verið kærð til Hæstaréttar og að fjögurra vikna frestur ákvæðisins hefði ekki byrjað líða fyrr en þegar endanleg niðurstaða lá fyrir um frávísun málsins frá Landsrétti með dómi Hæstaréttar. Eins og málið lá fyrir voru samkvæmt þessu ekki efni til að vísa því frá Landsrétti. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir Landsrétt að taka málið til efnislegrar meðferðar.

S ehf. o.fl. kröfðust þess aðallega að viðurkennt yrði að orkunýtingaréttur vatns fyrir landi jarðarinnar Breiðaness í Skeiða- og Gnúpverjahreppi væri í óskiptri sameign þeirra sem eigenda jarðanna Sandlækjarkots II, Gunnbjarnarholts og Kletta og eigenda jarðanna Breiðaness, Sandlækjar I og Sandlækjar II. Allar höfðu jarðirnar tilheyrt svokallaðri Sandlækjartorfu, en á grundvelli samninga um landskipti var jörðin Breiðanes sú eina þeirra sem land átti að Þjórsá. Eigendur jarðarinnar Breiðaness, G og L ehf., byggðu á því að við landskipti sem gerð höfðu verið 20. janúar 1964 hefðu vatnsréttindi í Þjórsá fylgt þeim hluta landsins sem féll síðar undir jörðina Breiðanes, en þau réttindi gætu ekki talist til hlunninda sem vera skyldu í óskiptri sameign jarðanna samkvæmt samningnum svo sem S ehf. o.fl. héldu fram. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að allt frá gildistöku vatnalaga nr. 15/1923 hefði meginreglan verið sú að vatnsréttindi, m.a. réttur til að vinna orku úr fallvatni, fylgdu því landi, sem vatn lægi að eða félli um, nema annað hefði verið ákveðið á lögmætan hátt, þar á meðal með samningi um kaup eða landskipti. Samkvæmt landamerkjabréfi 3. júní 1885 hefðu jarðirnar Sandlækur og Sandlækjarkot átt land í óskiptri sameign að Þjórsá. Hefðu eigendur þessara jarða því haft saman á hendi réttindin, sem af þessi leiddi eftir gildistöku vatnalaga. Á þeim grunni hefði eigendunum verið frjálst að taka ákvörðun um eignarhald að vatnsréttindunum við landskiptin 20. janúar 1964 og eftir atvikum við síðari landskipti. Vísaði Hæstiréttur til þess að vegna framangreindrar meginreglu vatnalaga væri óhjákvæmilegt að líta svo á að hefði ekki annað verið ákveðið með landskiptum hefðu vatnsréttindin eingöngu fylgt eignarrétti að landinu, sem bakki Þjórsár og þar með botn hennar fram í miðjan farveg hefði hverju sinni verið hluti af. Því næst rakti Hæstiréttur að með landskiptunum milli Sandlækjar og Sandlækjarkots 20. janúar 1964 hefðu eigendur jarðanna neytt heimildar 1. mgr. 16. gr. landskiptalaga nr. 46/1941 til að skipta landi með samningi, en eftir 2. mgr. sömu lagagreinar hefði þeim borið að skrá um skiptin greinilega skiptagerð, þar á meðal um þau réttindi sem landinu átti að fylgja. Yrði inntak samningsins að ráðast af hlutlægri skýringu texta hans, en jafnframt yrði að gæta að því að tilgangur landskipta eftir ákvæðum landskiptalaga væri að ljúka óskiptri sameign að landi og gæðum jarða. Yrði því að leggja til grundvallar að mæla þyrfti í samningi ótvírætt fyrir um að slík sameign skyldi haldast um tiltekin réttindi ef svo hefði verið samið. Í samningnum frá 20. janúar 1964 hefði verið mælt fyrir um að Neseyja í Stóru-Laxá skyldi áfram vera í óskipti sameign sem og „hlunnindi öll sem eru á jörðunum og þau sem kunna að finnast“. Taldi Hæstiréttur að líkur stæðu gegn því í ljósi 3. gr. landskiptalaga að hugtakið hlunnindi gæti í samningi um landskipti tekið til vatnsréttinda og yrði slík merking þess ekki ótvírætt leidd af almennri málvenju. Yrðu S ehf. o.fl. auk E o.fl., eigenda annarra jarða í fyrrum Sandlækjartorfu, að bera af því halla að ekki hefði verið kveðið sérstaklega á um þetta í samningnum frá 20. janúar 1964. Lagði Hæstiréttur því til grundvallar að eftir landskiptin 20. janúar 1964 hefðu vatnsréttindin komið í hlut eiganda Sandlækjar, en við landskipti á þeirri jörð 24. janúar 1964 hefðu þau réttindi gengið áfram til eiganda jarðarinnar Breiðaness. Voru G og L ehf. því sýknuð af kröfum S ehf. o.fl.

Þrotabú B hf. höfðaði mál á hendur sex aðilum, þar á meðal B og BH til riftunar á gjafagerningum sem falist hefðu í nánar tilgreindum greiðslum og krafðist endurgreiðslu. Lýsti þrotabúið ráðstöfunum þessum meðal annars þannig að B hf. hefði keypt eigin hluti frá B og greitt fyrir það með millifærslu til K hf., sem síðan hefði ráðstafað greiðslunni til KL, forvera BH, og inn á skuld B. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfur þrotabúsins á hendur öðrum en BH, sem var sýknaður og var dóminum áfrýjað er þann þátt málsins varðaði. Að kröfu þrotabús B hf. var málið hins vegar fellt niður eftir þingfestingu málsins í Hæstarétti. Þrotabúið skaut málinu öðru sinni til réttarins og gerði þá kröfu um að rift yrði þeirri greiðslu sem rann til K, forvera stefnda, og endurgreiðslu sömu fjárhæðar. BH krafðist frávísunar málsins frá Hæstarétti og reisti þá kröfu sína meðal annars á því að þrotabú B hf. hefði fellt niður málið fyrir Hæstarétti. Því væri óheimilt að áfrýja málinu að nýju á grundvelli 4. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991. Byggði BH á því að aðeins væri heimilt að skjóta máli að nýju til réttarins ef mál félli þar niður eða væri vísað frá dómi, en ekki ef áfrýjandi kysi sjálfur að fella það niður. Á þetta féllst Hæstiréttur ekki. Þá var ekki fallist á það með BH að réttur til að áfrýja öðru sinni væri háður því að áfrýjandi gerði fyrirvara um þann rétt sinn eða gæfi skýringu á ósk um að mál samkvæmt fyrri áfrýjun yrði fellt niður. BH byggði frávísunarkröfu sína jafnframt á því að þrotabú B hf. hefði með síðari áfrýjun sinni aukið við kröfugerð sína á hendur BH. Hæstiréttur taldi áfrýjanda ekki bundinn af kröfugerð við fyrri áfrýjun eða upphaflegum áfrýjunarfresti þegar hann áfrýjaði öðru sinni. BH byggði kröfu sína um frávísun málsins ennfremur á því að aðild B að málinu fyrir Hæstarétti væri nauðsynleg þar sem riftunin hefði þau áhrif að krafa BH á hendur B raknaði við. Á þetta féllst Hæstiréttur ekki. Jafnframt taldi rétturinn að málið yrði dæmt eftir íslenskum lögum. Hvað riftunarkröfu þrotabús B hf. varðaði og kröfu um endurgreiðslu úr hendi BH tók Hæstiréttur fram að fyrir lægi að fjárhagur B hf. hefði verið afar bágborinn þegar félagið greiddi fyrir eigin hluti með áðurgreindum greiðslum. BH hefði ekki leitt í ljós að félagið hefði á þeim tíma verið gjaldfært og það þrátt fyrir greiðslurnar. Var því fallist á þá niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að ráðstöfunin hefði verið riftanleg samkvæmt 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991. Kom og fram að B hf. hefði greitt kaupverðið fyrir eigin hluti með millifærslu til K hf., en þaðan hefði greiðslunni verið ráðstafað beint til KL, forvera BH. Væri kröfunni þannig réttilega beint að BH. Ennfremur yrði að líta svo á að KL hefði verið grandsamur um þær aðstæður sem riftunarkrafan byggðist á. Væri því fullnægt skilyrðum 1. mgr. 146. gr. laga nr. 21/1991 um riftun og HB gert að endurgreiða þá fjárhæð sem runnið hafði til KL.

X kom á skrifstofu ríkissaksóknara 24. júní 2011 og vildi áfrýja héraðsdómi sem honum hafði verið birtur 27. maí 2011. Hann kom ekki bréflegri tilkynningu um áfrýjun til ríkissaksóknara fyrr en 27. júní 2011 en þá var liðinn sá fjögurra vikna frestur til áfrýjunar héraðsdóms frá birtingu hans sem mælt er fyrir um í 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Af þeim sökum var ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti. Fékk ekki haggað þeirri niðurstöðu þótt skort hafi á leiðbeiningar af hálfu ríkissaksóknara þegar ákærði kom á skrifstofu hans innan hins lögmælta áfrýjunarfrests.

Bréf X þar sem hann lýsti þeirri ákvörðun sinni að áfrýja dómi á hendur sér til Hæstaréttar barst ríkissaksóknara að liðnum fjögurra vikna fresti til áfrýjunar frá birtingu dómsins, sbr. 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Skaðabætur. Börn. Fasteign. Frávísun máls að hluta frá Hæstarétti. Áfrýjunarfrestur. Málsástæður. A hlaut varanlegt líkamstjón í starfi sínu sem kennari er nemandi hennar, B, sem haldin var Asperger-heilkenni, skellti aftur rennihurð þannig að hún lenti á höfði A. A krafðist bóta óskipt úr hendi B og sveitarfélagsins D, sem hafði með höndum rekstur skólans. Í héraði var ekki talið sýnt fram á að rennihurðin hafi verið haldin vanköntum eða ekki verið í samræmi við gildandi reglur um byggingu og aðbúnað í skólahúsnæði. Var því talið að slysið yrði ekki rakið til hættueiginleika hurðarinnar sem slíkrar og D sýknað af kröfum A. Hins vegar var talið að B hafi mátt vera ljóst að sú háttsemi hennar að loka hurðinni með afli hafi verið hættuleg og hafi hún hlotið að gera sér grein fyrir því hversu alvarlegar afleiðingar sú háttsemi gat haft í för með sér. Var hún því dæmd til greiðslu skaðabóta. B áfrýjaði dóminum til Hæstaréttar. A gagnáfrýjaði fyrir sitt leyti gagnvart B og D með heimild í 3. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991 innan frests sem þar er kveðið á um. Sá frestur gilti þó ekki gagnvart D, enda varðaði málskot B það ekki. Hefði A því borið að áfrýja gagnvart D innan fresta 1. og 2. mgr. 153. gr. laga nr. 91/1991. Var málinu því vísað frá Hæstarétti að því er varðaði D. Fyrir Hæstarétti krafðist B aðallega ómerkingar hins áfrýjaða dóms þar sem héraðsdómara hefði borið að kalla til sérfróðan meðdómsmann með þekkingu á heilsufarslegum vandamálum hennar vegna Asperger-heilkennisins. Til vara krafðist hún sýknu þar sem sýnt væri fram á með nýjum gögnum um heilsufar hennar að ekki væru skilyrði til að fella á hana skaðabótaábyrgð. Talið var að staðið hafi verið þannig að málsvörn B í héraði að ekki hafi verið tilefni til að kveðja þar til setu í dómi sérfróðan mann um sjúkdóm hennar. Var því hafnað kröfu hennar um ómerkingu hins áfrýjaða dóms. Þá var talið að henni hafi verið í lófa lagið að styðja þar kröfu sína um sýknu við þá málsástæðu sem hún haldi fram fyrir Hæstarétti og afla því til stuðnings matsgerðar og annarra sérfræðilegra gagna. Hafi þetta ekki verið gert. Ekki séu skilyrði til þess að þessi nýja málsástæða komist að fyrir Hæstarétti, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að B skyldi greiða A skaðabætur.

M krafðist þess að sér yrði gert að greiða einfalt meðlag með barni sínu og K frá 12. febrúar 2007 til 18 ára aldurs barnsins en til vara þrefalt meðlag með barninu á sama tímabili. K krafðist þess aðallega að málinu yrði vísað frá Hæstarétti. Samkvæmt 1. mgr. 44. gr. barnalaga nr. 76/2003 er áfrýjunarfrestur í málum vegna ágreinings um forsjá einn mánuður. Sömu reglu lúta þeir þættir forsjármáls sem varða greiðslu meðlags, sbr. 5. mgr. 34. gr. barnalaga og dóm Hæstaréttar 8. maí 2008 í máli nr. 445/2007. Áfrýjunarstefna í málinu var gefin út að liðnum einum mánuði frá uppkvaðningu héraðsdóms. Var málinu samkvæmt því vísað frá Hæstarétti.

Opinbert mál var höfðað á hendur JÁ, T og JG með ákæru í 19 liðum. Á fyrri stigum hafði einum lið ákærunnar verið vísað frá héraðsdómi, svo og hluta eins annars. Í 9 af þeim liðum, sem eftir stóðu, var JÁ einn borinn sökum um að hafa brotið gegn 1. og 2. mgr. 104. gr., sbr. 153. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög með því að hafa látið almenningshlutafélagið B, sem hann var forstjóri fyrir, ýmist veita hluthöfum í félaginu lán eða veita lán til kaupa á hlutum í félaginu. Í 7 liðum voru JÁ og T sakaðir um stórfelld bókhaldsbrot samkvæmt 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 fyrir að hafa látið rangfæra bókhald B, en í einum af þeim liðum var JG borinn sökum með þeim. Að auki var JÁ sakaður í 6 liðanna um að hafa brotið gegn 1., sbr. 3. mgr. 158. gr. almennra hegningarlaga og 153. gr. og 1. mgr. 154. gr. laga nr. 2/1995 með því að hafa í blekkingarskyni látið senda frá B til Verðbréfaþings Íslands rangar opinberar tilkynningar um hag félagsins, þar sem gætt hafi áhrifa af ætluðum rangfærslum bókhalds þess. Loks voru JÁ og T báðir í einum lið ákærunnar og T einn í öðrum lið bornir sökum um að hafa dregið fé af B. Í héraði var JÁ sýknaður af sakargiftum í fyrstnefndu 9 liðum ákærunnar. Einnig voru JÁ og T sýknaðir af sökum í 3 liðum hennar, sem vörðuðu ætluð bókhaldsbrot, en þeir báðir ásamt JG sakfelldir samkvæmt einum lið og JÁ að auki í því tilviki fyrir að hafa látið senda ranga opinbera tilkynningu um hag B. Þá var T einn sakfelldur fyrir bókhaldsbrot samkvæmt 3 ákæruliðum. JÁ og T voru sýknaðir af sökum um fjárdrátt samkvæmt þeim lið í ákærunni, sem beindist að þeim saman, en T var sakfelldur að hluta fyrir slíkt brot samkvæmt þeim lið, sem sneri að honum einum. Ákærðu lýstu allir yfir áfrýjun varðandi þá liði ákærunnar, sem þeir voru sakfelldir fyrir, en af hálfu ákæruvaldsins var áfrýjað til sakfellingar ákærðu samkvæmt öllum liðum hennar, þó ekki T í því tilviki, þar sem hann hafði verið sakaður ásamt JÁ um fjárdrátt. Fyrir Hæstarétti var ekki tekin til greina krafa JÁ og T um að málinu yrði vísað frá réttinum varðandi nokkra af þeim ákæruliðum, sem þeir höfðu verið sýknaðir af í héraði, enda var ekki fallist á með þeim að ríkissaksóknara hefði borið að tryggja sönnur fyrir því að áfrýjunarstefna hafi í raun verið gefin út á þeim degi, sem hún bar með sér og var lokadagur áfrýjunarfrests gagnvart ákæruvaldinu. Ekki var heldur tekin til greina krafa JÁ og T um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi, en hana höfðu þeir einkum reist á því að ríkissaksóknara hafi verið óheimilt að höfða þetta mál sökum þess að fyrra máli á hendur þeim um samsvarandi sakarefni hafði verið vísað frá dómi, svo og að miklar tafir hafi orðið á málinu og rannsókn þess hjá lögreglu hafi í tilteknum atriðum verið áfátt. Varðandi þá 9 liði ákæru, sem beindust að JÁ vegna ætlaðra brota gegn 104., sbr. 153. gr. laga nr. 2/1995, var ekki fallist á þá málsvörn hans að í ákvæðum þessum væri ekki að finna nægilega skýra refsiheimild. Í 6 af þeim tilvikum var talið að B hefði ekki veitt lán í skilningi 104. gr. og var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu JÁ að því leyti. Í 3 tilvikum var á hinn bóginn litið svo á að félagið hefði veitt lán í skilningi ákvæðisins. Í héraðsdómi hafði JÁ verið sýknaður af sökum samkvæmt þeim liðum ákærunnar án þess að afstaða væri tekin til þess hvort sannað væri að hann hafi af ásetningi látið B veita þessi lán, en lánin voru veitt á árunum 1999 og 2001. Með því að litið var svo á að brot þessi, ef sönnuð yrðu, myndu ekki varða þyngri refsingu en sektum þótti sýnt að hugsanleg sök hafi hér verið fyrnd, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga. Yrði andstætt rétti JÁ samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar til réttlátrar meðferðar máls innan hæfilegs tíma að ómerkja héraðsdóm til þess eins að láta meta hvort sök hans væri sönnuð samkvæmt þessum ákæruliðum en sýkna hann að því búnu vegna fyrningar. Niðurstaða héraðsdóms um sýknu JÁ var því einnig staðfest um þessa ákæruliði. Varðandi önnur brot, sem ákærðu voru gefin að sök og þeir höfðu verið sýknaðir af í héraði, var ekki fallist á með ákæruvaldinu að fært væri samkvæmt 4. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála að endurskoða sönnunarmat héraðsdóms á grundvelli skjallegra gagna einna og án tillits til munnlegra skýrslna fyrir héraðsdómi. Í þeim tilvikum þóttu ekki efni til að ómerkja héraðsdóm á grundvelli 5. mgr. sömu lagagreinar, en niðurstöður hans um sakfellingar JÁ, T og JG voru staðfestar, að frátalinni sakfellingu þess fyrstnefnda fyrir að hafa látið senda ranga opinbera tilkynningu um hag B, enda lá slík tilkynning ekki fyrir í málinu. JÁ og JG voru dæmdir til að sæta fangelsi í 3 mánuði og T í 12 mánuði, en refsing þeirra allra var bundin skilorði.

Bréf X þar sem hún lýsti þeirri ákvörðun sinni að áfrýja dómi á hendur sér til Hæstaréttar barst ríkissaksóknara 30. mars 2007. Þann 11. apríl 2007 var dómurinn birtur fyrir X og var þar skráð að hún tæki áfrýjunarfrest. Þann 30. apríl 2007 sendi ríkissaksóknari X og verjanda hennar bréf þar sem óskað var eftir frekari útlistun á því að hvaða ákæruliðum krafa X um sýknu laut. Tilkynning lögmanns X um áfrýjun dómsins barst ríkissaksóknara ekki fyrr en 28. ágúst 2007 og var þá áfrýjunarfrestur löngu liðinn, sbr. 2. mgr. 151. gr. laga nr. 19/1991, auk þess sem sú tilkynning uppfyllti ekki skilyrði ákvæðisins um efni slíkrar yfirlýsingar. Var því talið að annmarkar á tilkynningu X um áfrýjun hafi leitt til þess að áfrýjunarstefna hafi verið gefin út eftir að liðnar voru átta vikur frá uppkvaðningu héraðsdóms og var áfrýjun af hálfu ákæruvaldsins því ekki studd við 152. gr. laga nr. 19/1991. Var málinu því sjálfkrafa vísað frá Hæstarétti.

Hjón. Varnarþing. Áfrýjunarfrestur. Málsástæður. Hæfi dómara. Málsvari. Frávísun frá Hæstarétti að hluta. Gjafsókn. Með héraðsdómi var K veittur lögskilnaður við M auk þess sem henni var dæmd forsjá barna þeirra. Í dómi Hæstaréttar var kröfu M um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi sökum þess að málið hefði ekki verið höfðað á heimilsvarnarþingi hans hafnað þar sem talið var að M hefði samþykkt að málið skyldi rekið fyrir héraðsdómi Austurlands. Þá var kröfum M er lutu að forsjá K, umgengnisréttar hans og skyldu um greiðslu meðlags vísað frá Hæstarétti þar sem áfrýjunarfrestur var liðinn er áfrýjunarstefna var gefin út í málinu, sbr. 1. mgr. 44. gr. barnalaga. Hvað varðaði lögskilnaðarkröfu K var ekki fallist á það með M að vísa bæri málinu frá héraðsdómi á þeim forsendum að skilnaðarmál aðila væri til meðferðar í heimalandi þeirra, sbr. 4. mgr. 94. gr. laga nr. 91/1991, þar sem gögn sem aðilar höfðu lagt fram þessu til stuðnings væru óskýr og misvísandi. Þá var kröfu M um frávísun sökum þess að eigi hefði verið leitað sátta með aðilum hafnað þar sem talið var að M hefði fallið frá þessari málsástæðu fyrir héraðsdómi og yrði hún því ekki tekin upp á ný við rekstur málsins fyrir Hæstarétti. Hvað laut að varakröfu M var ekki talið að héraðsdómari í málinu hefði verið vanhæfur til að fara með mál aðila þrátt fyrir að hann hefði áður leyst úr kröfu um nálgunarbann M gagnvart K auk þess sem sami dómari hefði dæmt M til refsingar í opinberu máli. Þá var að endingu talið að héraðsdómara hefði verið rétt að skipa M málsvara við meðferð málsins fyrir héraðsdómi og kröfu M um ómerkingu af þeim sökum því hafnað. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

X var ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa með ofbeldi þröngvað Y til samræðis og var brotið talið varða við 194. gr. almennra hegningarlaga. Héraðsdómur taldi að ekki yrði litið fram hjá því að framburður stúlkunnar um að mökin hefðu verið gegn hennar vilja hefði verið afar óljós og benti ekki skýrlega til þess að X hefði beitt hana ofbeldi eða hótað henni ofbeldi eða að hann hafi mátt skynja af hegðun hennar að mökin væru gegn hennar vilja. Í dómi Hæstaréttar var með vísan til tilvitnana í skýrslur Y fyrir dómi ekki talið rétt það sem fram kom í forsendum héraðsdóms um óskýrleika framburðar hennar um hvort mökin hefðu verið gegn hennar vilja og að hann benti ekki skýrlega til að X hafi mátt skynja af hegðun hennar að svo væri, enda kæmi skýrt fram í tilvitnuðum svörum Y að mökin hefðu verið gegn hennar vilja og að hún segðist hafa gefið X það til kynna með ótvíræðum hætti. Þá var tekið fram að hafi héraðsdómur talið vafa leika á hvort beitt hafi verið ofbeldi eða hótun um það í umrætt sinn hafi borið að veita sakflytjendum kost á að reifa málið út frá því hvort heimfæra ætti brot X undir þágildandi ákvæði 195. gr. almennra hegningarlaga. Af framangreindum ástæðum var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Bréf X þar sem hann lýsti þeirri ákvörðun sinni að áfrýja dómi á hendur sér til Hæstaréttar barst ríkissaksóknara að liðnum fjögurra vikna fresti til áfrýjunar frá birtingu dóms, sbr. 2. mgr. 151. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Tekið var fram að upplýsingar í bréfi sýslumanns til ríkissaksóknara um að X vildi áfrýja dóminum væru ekki taldar geta svarað til tilkynningar um áfrýjun í skilningi ákvæðisins. Engu var talið breyta þótt X kynni að hafa fengið rangar leiðbeiningar um lok áfrýjunarfrests þegar héraðsdómur var birtur honum. Með því að X hafði ekki aflað leyfis til áfrýjunar héraðsdóms varð ekki hjá því komist að vísa málinu frá Hæstarétti.

Þ starfaði hjá Garðyrkjuskóla ríkisins að rannsóknarverkefni, sem hún hugðist fá viðurkennt til doktorsprófs við landbúnaðarháskóla í Svíþjóð. Var um að ræða hálft starf með tímabundnum samningum. Endir var bundinn á ráðningu Þ með vísan til þess að ekki hefðu fengist styrkir til verkefnisins. Á sama tíma sótti Þ um starf hjá garðyrkjuskólanum ásamt karlmanni sem fékk starfið. Hélt hún því fram að garðyrkjuskólinn hefði vanefnt samning hennar um doktorsverkefnið auk þess sem henni hefði verið mismunað eftir kynferði við stöðuveitinguna og krafðist skaðabóta af því tilefni. Í Hæstarétti var tekið fram Þ hefði aldrei fengið bindandi fyrirheit frá sænska skólanum um að verða tekin í doktorsnámið auk þess sem hún hefði aldrei verið formlega skráð til þess. Gæti íslenska ríkið ekki borið ábyrgð gagnvart Þ á því að hún varð ekki innrituð í doktorsnám. Þá var fallist á með héraðsdómi að Þ hefði ekki leitt líkur að því að henni hefði verið mismunað eftir kynferði við umrædda stöðuveitingu. Var ríkið sýknað af kröfum Þ.

Talið var að ekki stæðu rök til annars en að skýra 2. mgr. 151. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, sbr. 11. gr. laga nr. 37/1994, á þá leið að fjögurra vikna frestur dómfellds manns í opinberu máli til að lýsa yfir áfrýjun miðaðist við lok sama vikudags og hann hófst. Var því ekki fallist á kröfu ákæruvaldsins um frávísun málsins frá Hæstarétti af þeim sökum að tilkynning um áfrýjun hefði borist ríkissaksóknara of seint. Var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu H fyrir þjófnað, nytjastuld og akstur sviptur ökurétti og var niðurstaða dómsins einnig staðfest að því er varðaði refsingu H með vísan til 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991. Undir meðferð málsins hafði vátryggingafélagið S gert skaðabótakröfu vegna tjóns, sem O hafði orðið fyrir vegna háttsemi H og annarra ákærðu í héraði. Þar sem tjónsuppgjör hafði ekki farið fram og engin gögn lágu fyrir í málinu um hvernig S hefði eignast kröfuna þótti hún svo vanreifuð að vísa yrði henni sjálfkrafa frá héraðsdómi að því er H varðaði.