Dómstólaleit

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 23. janúar 2009. Hann krefst þess að viðurkennt verði með dómi að S sé faðir hans. Þá krefst hann málskostnaðar fyrir Hæstarétti. Stefndi hefur ekki sótt þing fyrir Hæstarétti. Hefur honum með vísan til 13. gr. barnalaga nr. 76/2003 verið skipaður málsvari fyrir réttinum, Jónas Þór Guðmundsson hæstaréttarlögmaður. Hann krefst aðallega frávísunar málsins frá Hæstarétti en til vara að hinn áfrýjaði dómur verði staðfestur. Þá krefst hann þóknunar úr ríkissjóði. Með vísan til 2. mgr. 161. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var málsaðilum gefinn kostur á að tjá sig munnlega fyrir Hæstarétti um birtingu áfrýjunarstefnu fyrir stefnda og atriði sem varðar rekstur málsins í héraði. Svo sem fram kemur í héraðsdómi er stefndi talinn eiga tiltekið heimilisfang í Englandi. Var stefna til héraðsdóms birt þar og lagðar fram í málinu fullnægjandi upplýsingar um að við birtinguna hefði verið farið eftir breskum lögum, sbr. 90. gr. laga nr. 91/1991. Fyrir Hæstarétt hafa verið lögð gögn um að reynt hafi verið að birta áfrýjunarstefnu fyrir stefnda á sama stað en birting ekki tekist. Var þá gripið til þess ráðs að birta stefnuna í Lögbirtingablaði og birtist hún þar 6. mars 2009. Telur áfrýjandi að þessi birting sé fullnægjandi, þar sem ekki hafi tekist að birta stefnuna þar sem stefndi hafi verið talinn eiga heima. Í áfrýjunarstefnunni er fyrrgreint heimilisfang stefnda tilgreint. Ekki er í þar tekið fram af hverri ástæðu birt sé í Lögbirtingablaði svo sem áskilið er í 2. mgr. 89. gr. laga nr. 91/1991. Samkvæmt 1. mgr. 89. gr. laga nr. 91/1991 eru þau skilyrði meðal annars sett fyrir að birta megi stefnu í Lögbirtingablaði, að upplýsinga verði ekki aflað um hvar birta megi stefnu eftir almennum reglum eða erlend yfirvöld neiti eða láti hjá líða að verða við ósk um birtingu samkvæmt 90. gr. laganna. Hvorugu þessara skilyrða er fullnægt í þessu máli. Verður málinu því vísað frá Hæstarétti. Með vísan til 11. gr. barnalaga greiðist málskostnaður áfrýjanda úr ríkissjóði, þar með talin þóknun lögmanns hans sem ákveðst eins og í dómsorði greinir. Þóknun skipaðs málsvara stefnda greiðist samkvæmt 13. gr. barnalaga úr ríkissjóði og verður ákveðin eins og í dómsorði greinir.

Hjón. Varnarþing. Áfrýjunarfrestur. Málsástæður. Hæfi dómara. Málsvari. Frávísun frá Hæstarétti að hluta. Gjafsókn. Með héraðsdómi var K veittur lögskilnaður við M auk þess sem henni var dæmd forsjá barna þeirra. Í dómi Hæstaréttar var kröfu M um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi sökum þess að málið hefði ekki verið höfðað á heimilsvarnarþingi hans hafnað þar sem talið var að M hefði samþykkt að málið skyldi rekið fyrir héraðsdómi Austurlands. Þá var kröfum M er lutu að forsjá K, umgengnisréttar hans og skyldu um greiðslu meðlags vísað frá Hæstarétti þar sem áfrýjunarfrestur var liðinn er áfrýjunarstefna var gefin út í málinu, sbr. 1. mgr. 44. gr. barnalaga. Hvað varðaði lögskilnaðarkröfu K var ekki fallist á það með M að vísa bæri málinu frá héraðsdómi á þeim forsendum að skilnaðarmál aðila væri til meðferðar í heimalandi þeirra, sbr. 4. mgr. 94. gr. laga nr. 91/1991, þar sem gögn sem aðilar höfðu lagt fram þessu til stuðnings væru óskýr og misvísandi. Þá var kröfu M um frávísun sökum þess að eigi hefði verið leitað sátta með aðilum hafnað þar sem talið var að M hefði fallið frá þessari málsástæðu fyrir héraðsdómi og yrði hún því ekki tekin upp á ný við rekstur málsins fyrir Hæstarétti. Hvað laut að varakröfu M var ekki talið að héraðsdómari í málinu hefði verið vanhæfur til að fara með mál aðila þrátt fyrir að hann hefði áður leyst úr kröfu um nálgunarbann M gagnvart K auk þess sem sami dómari hefði dæmt M til refsingar í opinberu máli. Þá var að endingu talið að héraðsdómara hefði verið rétt að skipa M málsvara við meðferð málsins fyrir héraðsdómi og kröfu M um ómerkingu af þeim sökum því hafnað. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.