Dómstólaleit

E voru gefin að sök meiri háttar brot gegn skattalögum sem daglegur stjórnandi B ehf. Með hinum áfrýjaða dómi var E sakfelldur samkvæmt ákæru og gert að sæta fangelsi í 10 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Ásamt því var hann dæmdur til greiðslu sektar. Byggði E varnir sínar á því að hann hefði ekki borið ábyrgð á skilum félagsins á innheimtum virðisaukaskatti, afdreginni staðgreiðslu eða skilagreinum til skattyfirvalda. Hefði hann enga fjármálastjórn haft með höndum og hvorki fært né haldið utan um bókhald félagsins. Í dómi Landsréttar var rakið að E hefði ítrekað komið fram fyrir hönd félagsins í samskiptum við viðskiptamenn og þá bæru ýmis tölvupóstsamskipti með sér að E hefði haft með fjárhagsleg málefni félagsins að gera. Til viðbótar hefði E verið í samskiptum við skattyfirvöld ásamt því að semja um og viðurkenna skattskuld félagsins gagnvart þeim. Var ekki talið samkvæmt gögnum málsins og framburði meðákærða í héraði eða annarra vitna að E hefði einungis sinnt verkstjórn og skipulagi þjónustu hjá félaginu. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sakfellingu E og heimfærslu brota til refsiákvæða. Þá var ákvörðun héraðsdóms um fangelsisrefsingu E staðfest og hann dæmdur til greiðslu sektar.

Ó var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum fyrir að hafa sem stjórnarmaður og daglegur stjórnandi nánar tiltekins einkahlutafélags skilað efnislega rangri virðisaukaskattsskýrslu, ekki skilað slíkum skýrslum og ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Þótti refsing Ó hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var Ó gert að greiða sekt að fjárhæð 76.000.000 krónur í ríkissjóð en ella sæta fangelsi í 360 daga.

D voru gefin að sök meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldslögum sem framkvæmdastjóra, stjórnarmanni og prókúruhafa samlagsfélagsins G og í sjálfstæðri starfsemi. Í héraðsdómi var D sakfelldur samkvæmt ákæru og honum gert að sæta fangelsi í sex mánuði skilorðsbundið í tvö ár. Þá var D jafnframt gert að greiða sekt að fjárhæð 21.200.000 krónur í ríkissjóð en sæta ella fangelsi í 300 daga. Með vísan til forsendna héraðsdóms hafnaði Landsréttur þeirri málsvörn D að ábyrgð á bókhaldi, gerð og skil skattframtala og uppgjör virðisaukaskatts hefði hvílt á öðrum en honum sjálfum fyrir hans hönd og G. Þá féllst Landsréttur ekki á með D að ákæra málsins væri óskýr heldur væru sakargiftir í ákæru í heild sinni nægilega skýrar þannig að honum hefði ekki verið torvelt að taka afstöðu til þeirra og halda uppi vörnum. Landsréttur taldi þó að D hefði komið sér hjá greiðslu skatta sem næmi 18.000 króna lægri fjárhæð en samkvæmt héraðsdómi. Að því virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða um sakfellingu D fyrir þá háttsemi sem í ákæru greindi. Þá var ákvörðun héraðsdóms um refsingu D staðfest.

SÓ og SV voru sakfelld í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki sem annars vegar framkvæmdastjóri einkahlutafélagsins A og hins vegar stjórnarmaður og prókúruhafi og síðar daglegur stjórnandi félagsins staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum þess, virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri félagsins, staðgreiðsluskilagrein sem og staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna. Í héraði var hvoru þeirra um sig gert að sæta fangelsi í tíu mánuði, skilorðsbundið í tvö ár, og greiða 53.000.000 króna í fésekt. Landsréttur taldi sannað að hlutverk og staða ákærðu innan félagsins hefði verið með þeim hætti sem lýst væri í ákæru og að þau hefðu haft jafna aðkomu að ákvarðanatöku um hvaða skuldir félagsins yrðu greiddar umfram aðrar. Þau hefðu því sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningar- laga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

S og P voru ákærðir fyrir meiriháttar skattalagabrot, S sem daglegur stjórnandi og varamaður í stjórn og P sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður, með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum nánar tiltekins einkahlutafélags og ekki staðið ríkissjóði skil á innheimtum virðisaukaskatti, sem og fyrir að hafa ekki staðið skil á staðgreiðsluskilagrein einkahlutafélagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda og ekki staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að daglegur rekstur félagsins hefði verið í höndum S, þar með talin skil á skilagreinum til skattyfirvalda og skattskil félagsins. P hefði verið skráður stjórnarformaður og framkvæmdastjóri félagsins. Hefðu þeir báðir borið ábyrgð á stjórn félagsins og fjármálum. Var því slegið föstu að S hefði af ásetningi gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök en P hefði sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi við stjórn félagsins og með því einnig gerst sekur um þá háttsemi sem hann var sakaður um. Var refsing S ákveðin fangelsi í 16 mánuði og honum gert að greiða sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í 240 daga. P var gert að sæta fangelsi í níu mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár og honum gert að greiða sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í 240 daga.

G var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki, sem daglegur stjórnandi einkahlutafélagsins A og síðar skráður framkvæmda- stjóri þess, staðið skil á virðisaukaskattskýrslu félagsins, virðisaukaskatti sem innheimtur var, eða innheimta bar, í rekstri félagsins sem og staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna. Í héraði var G gert að sæta fangelsi í sex mánuði skilorðsbundið og greiða fésekt að fjárhæð 31.100.000 krónur. Fyrir Landsrétti var deilt um hvort G gæti talist hafa verið einn af daglegum stjórnendum félagsins það tímabil sem ákæra tæki til. Landsréttur taldi það sannað og að hann hefði sem slíkur borið ábyrgð á skattskilum félagsins. Í þeim efnum leit Landsréttur meðal annars til þess að hann hefði komið að samningsgerð vegna verka fyrir hönd félagsins, undirritað greiðsluáætlanir vegna skattskulda þess, haft umboð fyrir bankareikninga félagsins og prókúru. Þá væri óumdeilt að G hefði tekið við sem framkvæmdastjóri félagsins á tilteknu tímabili. G hefði því átt aðkomu að ákvörðunartöku um hvaða skuldir félagsins væru greiddar umfram aðrar á því tímabili sem ákæran næði til og sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur að öðru leyti en því að G var gert að greiða 34.956.828 krónur í sekt til ríkissjóðs.

G var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum sem daglegum stjórnanda einkahlutafélagsins S. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ekki væru efni til að vísa málinu frá dómi, en kröfu þar um byggði G annars vegar á því að saksókn í málinu bryti í bága við 1. mgr. 4. gr. 7 samningsviðauka við Mannréttindasáttmála Evrópu og hins vegar að málið hefði ekki verið nægilega rannsakað áður en ákæra í því var gefin út. Þá var það niðurstaða Landsréttar að greiðslum á sköttum og gjöldum sem inntar höfðu verið af hendi til innheimtumanns ríkissjóðs af hálfu S ehf. hefði ekki verið ráðstafað í andstöðu við vilja ákærða eða opinber fyrirmæli eða dómaframkvæmd. Samkvæmt þessu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um sakfellingu G, refsingu hans og sakarkostnað.

X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, með því að hafa í starfi sínu á tilgreindum tímabilum annars vegar sem stjórnarformaður og hins vegar sem stjórnarmaður, framkvæmdarstjóri og handhafi prókúru hjá félaginu B ehf. látið hjá líða að standa skil á greiðslu virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda á tilteknum tímabilum. Landsréttur taldi að X gæti ekki borið refsiábyrgð á því að vanhöld hefðu orðið á greiðslum þeirra gjalda samkvæmt skýrslum sem skilað var fyrir þau tímabil sem í ákæru greinir, að virtu því sem upplýst var í málinu að A hefði stýrt fjármálum B ehf. en X stjórnað starfsmönnum á byggingarstað og ekki hefði orðið breyting á verkaskiptingu á milli X og A, þó að X hefði verið skráður framkvæmdarstjóri B ehf. frá 21. júní 2019, sbr. einkum dóma Hæstaréttar 31. maí 2007 í máli nr. 392/2006 og 23. janúar 2014 í máli nr. 388/2013. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

X var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum fyrir að hafa ekki sem meðstjórnandi og framkvæmdastjóri nánar tiltekins einkahlutafélags staðið skil á innheimtum virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Landsréttur vísaði til þess að X ætti sér ekki málsbætur. Með hliðsjón af því þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X gert að greiða sekt í ríkissjóð að viðlagðri 12 mánaða vararefsingu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A ehf. gegn Í var vísað frá dómi. Fyrir héraðsdómi gerði A ehf. þá kröfu að úrskurður ríkisskattstjóra frá 3. maí 2022 um að hafna beiðni hans 22. júní 2021 um skráningu á virðisaukaskattskrá og launagreiðendaskrá yrði ógiltur. Þá krafðist A ehf. þess að úrskurður yfirskattanefndar 22. mars 2023 í máli nr. 39/2023, þar sem staðfest var niðurstaða ríkisskattstjóra um höfnun á skráningu sóknaraðila á virðisaukaskattskrá, yrði ógiltur með dómi. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá dómi án kröfu á grundvelli þess að A ehf. skorti lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um kröfur sínar. Vísaði héraðsdómur til þess að A ehf. hefði áður en málið var höfðað öðlast rétt til skráningar og verið skráður bæði á skrá um virðisaukaskattskylda aðila og á launagreiðendaskrá frá og með 1. apríl 2022. Þá hefði A ehf. jafnframt fengið leiðréttingu virðisaukaskatts fyrir það tímabil sem málið snerist um. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að A ehf. kynni að öðlast rétt til frekari greiðslna í formi innskatts ef úrskurður yfirskattanefndar yrði felldur úr gildi. Í ljósi þess yrði að telja að A ehf. hefði lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um þá kröfu sína að úrskurður yfirskattanefndar í máli hans 22. mars 2023 yrði ógiltur. Þá yrði að telja að A ehf. hefði jafnframt sjálfstæða og lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um þá kröfu sína að úrskurður ríkisskattstjóra 3. maí 2022 yrði ógiltur með dómi að því leyti sem úrskurðurinn laut að synjun á beiðni A ehf. 22. júní 2021 um skráningu á launagreiðendaskrá. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

H var gefið að sök meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki, sem daglegur stjórnandi og skráður stjórnarmaður í rekstri A ehf., staðið skil á virðisaukaskattsskýrslu félagsins á lögmæltum tíma vegna nánar tilgreinds uppgjörstímabils árið 2016 auk þess að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti vegna tilgreindra tímabila sama ár, samtals að fjárhæð 16.544.148 krónur. Þá var honum gefið að sök að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins nánar tilgreind greiðslutímabil, samtals að fjárhæð 3.850.533 krónur vegna X, meðákærða í héraði, og 4.006.293 krónur vegna H. H var sakfelldur í héraði og gert að sæta fangelsi í sjö mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið. Jafnframt var H dæmdur til greiðslu fésektar að fjárhæð 26.165.165 krónur. Í dómi Landsréttar kom fram að ágreiningslaust væri að X hefði annast fjármál félagsins allt þar til hann hætti störfum 21. janúar 2017. Hann hefði gengið frá samkomulagi um greiðsluáætlun vangreiddra opinberra gjalda á þeim tíma sem hann starfaði sem framkvæmdastjóri. Greiðsluáætlunin hefði gert ráð fyrir áframhaldandi greiðslum eftir 21. janúar 2017, sem fyrir lá að hefðu ekki verið inntar af hendi á eindaga. Í niðurstöðu Landsréttar var vísað til þess að af framburði B sem tók við sem framkvæmdastjóri af X yrði ekki annað ráðið en að H hefði tekið þátt í að ákveða hverjar af skuldum félagsins sem féllu í eindaga eftir að X hætti yrðu greiddar umfram aðrar. Þá lá fyrir að H var sem stjórnarmanni kunnugt um að gert hefði verið samkomulag við tollstjóra um áætlun greiðslu opinberra gjalda í desember 2015 og að árangurslaust fjárnám hefði farið fram hjá félaginu fyrr á sama ári vegna vangreiðslu slíkra gjalda. Af stjórnarfundargerðum sem fyrir lágu frá árinu 2016 mætti ráða að þessi málefni hefðu verið áfram til umræðu á stjórnarfundum félagsins það ár. Sama mætti ráða af vitnaskýrslu fyrrum stjórnarmanns fyrir Landsrétti sem sagði sig úr stjórninni vegna vanskila opinberra gjalda. Fram hafi komið í framburði hans að hann hefði örugglega gert H grein fyrir því af hverju hann hætti í stjórninni. Að teknu tilliti til þessara atvika málsins vísaði Landsréttur til þess að leggja yrði til grundvallar að H hefði látið sér í léttu rúmi liggja hvort hin opinberu gjöld yrðu eftir 21. janúar 2017 greidd á eindaga í samræmi við fyrirliggjandi greiðsluáætlun eða að H hefði að minnsta kosti sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi með því að grípa ekki til ráðstafana til að standa skil á greiðslu þeirra. Með því hefði H vanrækt þær skyldur sem hvíldu á honum samkvæmt 1. og 3. mgr. 44. gr laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, sbr. og 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

S var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sem framin voru í rekstri A ehf., en S var skráður stjórnarformaður og síðar framkvæmdastjóri og eini stjórnarmaður félagsins. S var gert að sæta fangelsi í níu mánuði, en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Honum var einnig gert að greiða 71.348.199 krónur í sekt, en sæta ella fangelsi í 360 daga.

I var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var I dæmdur til að sæta fangelsi í 12 mánuði en refsingin var skilorðsbundin í tvö ár. Þá var I gert að greiða 157.400.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins að telja að viðlagðri 360 daga vararefsingu. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki væri ágreiningur um þann tölulega grundvöll og útreikninga sem ákæra málsins væri reist á. Óumdeilt væri og ljóst af gögnum málsins að ekki hefðu verið staðin skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda í rekstri A ehf. og B ehf. Fram kom að samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 skyldi fésektarrefsing vera allt að tífaldri þeirri fjárhæð sem undan var dregin og aldrei lægri en tvöföld sú fjárhæð sem ekki var skilað eða greidd samkvæmt skilagrein. Í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms væri gerð grein fyrir því að við ákvörðun sektarrefsingar í málinu hafi verið tekið tillit til greiðslna A ehf. vegna vanskila á greiðslu virðisaukaskatts fyrir tilgreint tímabil og jafngramt greiðslna vegna B ehf. vegna vanskila á staðgreiðslu opinberra gjalda vegna tilgreinds mánaðar. Fjárhæðirnar fengju stoð í gögnum málsins og væru af hálfu I ekki gerðar athugasemdir við tölulegan útreikning sem þar væri að finna. Fallist yrði á með héraðsdómi að brot I, sem voru fullframin á eindaga skilaskyldu, hafi verið rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru og teljist meiri háttar í skilningi 1. mgr. 262. gr. laga nr. 19/1940 þegar litið væri til þeirrar fjárhæðar sem um ræddi. Ekki var fallist á þá málsvörn I að tafir á úrlausn málsins fyrir dómstólum og niðurfelling ákæruliðar um peningaþvætti ættu að leiða til refsimildunar. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um fangelsis- og fésektarrefsingu ákærða, vararefsingu og sakarkostnað. Loks var I gert að greiða allan áfrýjunarkostnað málsins.

Þ var ákærður fyrir að meiri háttar skattalagbrot, framin í rekstri tilgreinds einkahlutafélags. Með hinum áfrýjaða dómi var Þ sakfelldur fyrir hvort tveggja. Í dómi Landsréttar er rakið að að virtum gögnum málsins hafi ekki verið efni til að fallast á það með Þ að annmarkar hafi verið á ákæru eða málsmeðferð sem gætu valdið því að málinu yrði vísað frá héraðsdómi. Var ekki á það fallist að lög nr. 29/2021 um rannsókn og saksókn skattalagabrota og fyrirmæli ríkissaksóknara um meðferð skattamála nr. 6/2021 leiddu til sýknu Þ. Var vísað til þess í dómi Landsréttar að framangreind lög breyttu engu um refsinæmi þessara brota og lögbundin viðurlög við þeim og breyttu fyrirmæli ríkissaksóknara um meðferð skattamála engu í því efni. Þ byggði sýknukröfu sína fyrir Landsrétti á því að fyrir hönd umrædds einkahlutafélags hafi verið gert samkomulag þann 28. nóvember 2017 við innheimtumann ríkissjóðs um greiðsluáætlun vegna vangoldinna gjalda á því ári. Þ hafi hætt störfum hjá félaginu um það leyti og bar hann fyrir sig að hann hefði mátt vera í góðri trú um að staðið yrði við framangreint samkomulag. Í dómi Landsréttar var, að virtum gögnum og framburði meðákærða og vitnis sem rakið var í héraðsdómi, ályktað að ráðstöfun greiðslna sem bárust frá félaginu hafi verið í fullu samræmi við framangreint samkomulag og reglur nr. 797/2016. Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Þ var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og peningaþvætti, framin í rekstri tilgreinds einkahlutafélags, en ákærði var í senn framkvæmdastjóri og stjórnarmaður félagsins. Við meðferð málsins í héraði féll ákæruvaldið frá þeim ákærulið sem sneri að ætluðu peningaþvætti ákærða, sem játaði sök samkvæmt þeim ákæruliðum sem eftir stóðu. Samkvæmt hinum áfrýjaða dómi var refsing ákærða ákveðin 12 mánaða skilorðsbundið fangelsi. Þá var honum gert að greiða sekt að fjárhæð 125.000.000 krónur í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins en sæta ella fangelsi í 360 daga. Í dómi Landsréttar var rakið að ekki væri fullnægt skilyrðum 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda og 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt til að fara niður fyrir fésektarlágmark ákvæðanna. Var ákvæði héraðsdóms um sektarrefsingu ákærða og vararefsingu því staðfest sem og ákvæði dómsins um fangelsisrefsingu og skilorðsbindingu hennar.

H var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga um virðisaukaskatt, og gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 3. mgr. 30. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda. Í dómi Landsréttar var rakin niðurstaða Hæstaréttar í máli nr. 35/2021, sem tekið var mið af við úrlausn málsins. Þriðja lið ákærunnar um peningaþvætti var vísað frá dómi. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að ákærði átti sér miklar málsbætur og var því fésektarlágmark umræddrar greinar ekki talið eiga við. Var refsing H ákveðin fangelsi í fjóra mánuði og þá var honum gert að greiða 25.000.000 króna í sekt og skyldi hann greiða sektina innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins en sæta ella fangelsi í 330 daga. Ákærði hafði ekki áður verið gerð refsing og var því ákveðið að fresta fullnustu refsingar ákærða, bæði refsivist og fésekt.

S var ákærður fyrir meiri háttar skattalagabrot og peningaþvætti, framin í rekstri tilgreinds einkahlutafélags, en ákærði var í senn stjórnarformaður og framkvæmdastjóri félagsins. Þá var S ákærður fyrir fjárdráttarbrot og peningaþvætti. Með hinum áfrýjaða dómi var S sakfelldur samkvæmt báðum ákærum en fyrir Landsrétti féll ákæruvaldið frá þeim ákæruliðum sem lutu að peningaþvætti. S játaði þá háttsemi sem honum var gefin að sök og talin var varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en neitaði sök gagnvart ákæru um fjárdrátt. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að breytt tilhögun á refsimeðferð skattalagabrota samkvæmt lögum nr. 29/2021 hefði ekki þýðingu við mat á refsinæmi þeirra brota sem ákært var fyrir í málinu. Að því gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu S fyrir meiri háttar skattalagabrot og fjárdrátt og heimfærslu þeirra brota til refsiákvæða staðfest. Þá var ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu S staðfest, þótt ákæruvaldið hefði fallið frá ákæruliðum sem lutu að peningaþvætti. Fangelsisrefsing vegna brota hans þótti hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

A var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Annars vegar með því að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti á lögmæltum tíma sem innheimta bar í rekstri einkahlutafélagsins A vegna nánar tilgreindra tímabila og hins vegar með því að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðsluskilagrein A ehf. vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma fyrir nánar tilgreint greiðslutímabil og að hafa eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma, sem haldið var eftir af launum starfsmanna A ehf. á nánar tilgreindum greiðslutímabilum. A játaði sök fyrir héraðsdómi og var farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með héraðsdómi var refsing ákærða ákveðin fimm mánaða fangelsi og 12.365.563 króna sekt. Var fullnustu fangelsisrefsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. A áfrýjaði málinu til refsimildunar og byggði einkum á því að ákvarða mætti refsingu vegna skila á staðgreiðslu opinberra gjalda vegna tilgreinds greiðslutímabils með sama hætti og fyrir önnur tímabil ákæru þannig að sektarrefsing yrði ákveðin einn tíundi hluti fjárhæðar tímabilsins, þar sem einungis hefði dregist í einn dag að standa skil á skilagrein staðgreiðslu vegna tímabilsins. Í dómi Landsréttar kom fram að skilagrein staðgreiðslu vegna umrædds greiðslutímabils hefði ekki verið skilað á lögmæltum tíma. Vegna þessa hefði A í héraðsdómi verið gerð tvöföld sektarrefsing vegna tímabilsins í samræmi við dómaframkvæmd Hæstaréttar. Þá yrði að telja að fyrir lægi afdráttarlaus afstaða Hæstaréttar, sbr. dóm í máli nr. 35/2021, um að þrátt fyrir gildistöku laga nr. 29/2021 kæmi ekki til álita við þær aðstæður sem hér væru uppi að ákvarða refsingu vegna umrædds tímabils samkvæmt 2. málslið 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda þar sem sú lagasetning hefði engu breytt um refsinæmi slíkra brota sem um ræddi eða lögbundin viðurlög við þeim. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um fésekt A og vararefsingu. Fangelsisrefsing vegna brota hans þótti hæfilega ákveðin fangelsi í þrjá mánuði. Fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

G var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og peningaþvætti í rekstri A ehf. á nánar tilgreindu tímabili en félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í mars 2018. Samkvæmt ákæru var vísað til þess að G hafi verið daglegur stjórnandi A ehf. með prókúru á þeim tíma sem ákæran tók til. Í dómi Landsréttar var með vísan til röksemda í hinum áfrýjaða dómi staðfest sú niðurstaða hans að engir þeir annmarkar væru á rannsókn málsins sem vörðuðu frávísun þess frá dómi. Í samræmi við dóm Hæstaréttar nr. 2/2022 sem féll 19. október 2022 var þriðja ákærulið málsins vísað frá héraðsdómi á þeim grundvelli að ákæra fullnægði að þessu leyti ekki skilyrði c- liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að ekki yrði séð að ráðstöfun greiðslna inn á skattaskuldir A ehf. hefði þýðingu fyrir sakarefni málsins. Var að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsenda hins áfrýjaða dóms staðfest niðurstaða hans um að ákærði hafi, sem daglegur stjórnandi A ehf. á þeim tíma sem ákæran tekur til, gerst sekur um þá háttsemi sem lýst var í fyrsta og öðrum ákærulið. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að háttsemi G samkvæmt fyrsta ákærulið varði við 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 og að háttsemi hans samkvæmt öðrum ákærulið varði við 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987. G var einnig gefið að sök að hafa með háttsemi sinni brotið gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Var breytt tilhögun á refsimeðferð skattalagabrota samkvæmt lögum nr. 29/2021 ekki talin hafa þýðingu við mat á refsinæmi þeirrar háttsemi sem ákært var fyrir í máli þessu og um það vísað til dóms Hæstaréttar í máli nr. 35/2021. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms að G hafi með háttsemi sinni brotið gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga. Refsing G var ákvörðuð fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár haldi G almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

G var ákærð fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og fyrir peningaþvætti í rekstri einkahlutafélagsins H á nánar tilgreindu tímabili. Í dómi Landsréttar kom fram að G hefði á tímabilinu fram til 12. október 2017, er hún tók sæti í stjórn H ehf., sinnt skattskilum félagsins sem almennur starfsmaður undir stjórn og á ábyrgð framkvæmdastjóra félagsins. Yrði hún af þeim sökum ekki gerð ábyrg fyrir skattskilum H ehf. fyrir þann tíma er hún tók við stjórnarsetu. Var hún því sýknuð af sök samkvæmt 1. ákærulið, fyrir brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, af því að hafa eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum og innheimtum virðisaukaskatti á árinu 2016. Þá var G jafnframt sýknuð af sök samkvæmt 2. ákærulið, fyrir brot gegn 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, af því að hafa eigi staðið skil á staðgreiðsluskilagreinum og staðgreiðslu opinberra gjalda allt árið 2016 og árið 2017, fyrir utan þá mánuði á árinu 2017 er hún játaði að hafa borið ábyrgð á skattskilum félagsins eftir að hún gekk í stjórn þess, sem hún var þá sakfelld fyrir. Loks þóttu á 3. ákærulið, þar sem G var gefið að sök peningaþvætti samkvæmt 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, svo verulegir ágallar að óhjákvæmilegt væri að vísa honum frá héraðsdómi, sbr. c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Refsing G var ákvörðuð með hliðsjón af 78. gr. almennra hegningarlaga fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var G gert að greiða 36.178.426 krónur í sekt til ríkissjóð og skyldi eins árs fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd.

G var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa eigi staðið skil á skilagreinum F slf. vegna staðgreiðslu opinberra gjalda og eigi staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda, samtals að fjárhæð 31.008.683 krónur, sem og eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum félagsins á lögmæltum tíma og eigi staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti, samtals að fjárhæð 22.928.548 krónur. Í ákæru var G einnig gefið að sök peningaþvætti samkvæmt 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga en í hinum áfrýjaða dómi var talið að 1. mgr. 262. gr. tæmdi sök gagnvart þeim ákvæðum. Fyrir Landsrétti leitaðist Á eftir endurskoðun á þeirri niðurstöðu héraðsdóms. Í dómi Landsréttar var tekið fram að þegar brot gagnvart 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga félli saman við frumbrot og ekkert lægi fyrir um viðbótarathafnir af hálfu ákærða yrði að telja að frumbrotið tæmdi sök gagnvart broti gegn 264. gr. Þar sem svo væri raunin í þessu máli yrði að telja að 1. mgr. 262. gr. laganna tæmdi sök gagnvart 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. Var refsing G ákveðin fangelsi í eitt ár en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í þrjú ár. G var jafnframt gert að greiða sekt í ríkissjóð að fjárhæð 84.797.000 krónur og skyldi eins árs fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna.

U var sakfelld í héraði fyrir brot gegn skattalögum, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda. Sakfellingin var reist á því að U hefði verið stjórnarmaður og daglegur stjórnandi V ehf. sem hefði ekki staðið skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda svo og skýrslum um þau gjöld til yfirvalda. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu U en taldi ekki sannað að hún hefði staðið að röngum og villandi tilkynningum til hlutafélagaskrár sbr. 1. tölulið 127. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að henni hafði ekki áður verið gerð refsing. Var refsing U ákveðin fangelsi í 12 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var henni gert að greiða 106.500.000 krónur í sekt til ríkissjóðs og skyldi 12 mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna.

Á og X voru sakfelldir í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í störfum sínum sem framkvæmdastjórar H ehf. látið hjá líða að standa ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda. Á var einnig sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. 40 gr. laga nr. 50/1988 með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í starfi sínu sem framkvæmdastjóri A látið hjá líða að standa ríkissjóði skil á virðisaukaskatti og virðisaukaskattsskýrslum. Þá var Á sakfelldur fyrir skilasvik, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa sem framkvæmdastjóri A gefið tilmæli um greiðslu á andvirði tveggja lokauppgjöra vegna verksamninga, samtals að fjárhæð 50.105.000 krónur, inn á bankareikning A þrátt fyrir að hafa verið kunnugt um að greiðslurnar hefðu verið veðsettar M hf. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu Á en sýknaði X af kröfum ákæruvaldsins þar sem ekki var talið að hann hefði borið slíka ábyrgð á skattskilum H ehf. á því tímabili sem lýst var í ákæru. Við ákvörðun refsingar Á var litið til þess að honum hafði ekki áður verið gerð refsing auk þess sem litið var til þess að óútskýrður dráttur hefði orðið á meðferð málsins. Var refsing Á ákveðin fangelsi í tvö ár en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að greiða 237.623.978 króna sekt í ríkissjóð og skyldi 360 daga fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd innan fjögurra vikna.

E höfðaði mál á hendur Í og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður yfirskattanefndar þar sem honum var gert að greiða sekt á grundvelli þess að hann hefði af stórkostlegu gáleysi vanrækt eftirlitsskyldu sína sem prókúruhafi, framkvæmdastjóri og stjórnarmaður I ehf. þegar skuld myndaðist við ríkissjóð vegna vangoldinnar staðgreiðslu og vörsluskatta. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt gögnum málsins hefði stjórnarformaður félagsins séð einn um fjármál þess, þar á meðal skil á skýrslum til yfirvalda og greiðslur vegna félagsins frá árinu 2013. Jafnframt lægi ekkert fyrir um að E hefði tekið þátt í ákvörðunum um hverjar af skuldum félagsins yrðu greiddar eða tekið ákvarðanir um skattskil þess. Þá hafi E ekki haft neina vitneskju um vanskil félagins á opinberum gjöldum og virðisaukaskatti á þeim tíma sem hann var skráður framkvæmdastjóri og stjórnarmaður með prókúru. Var því fallist á kröfu E um ógildingu úrskurðarins og endurgreiðslu sektarinnar.

V var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum sem meðstjórnandi og prókúruhafi A ehf. eigi staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum félagsins, virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri þess, skilagreinum félagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda og staðgreiðslu sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins. Hann var hins vegar sýknaður af sams konar ákæruefnum í rekstri X ehf. Refsing V var ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár í ljósi mikils dráttar á meðferð málsins og þess að V hefur ekki áður sætt refsingu. Loks var honum gert að greiða 7.700.000 króna sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins en sæta ella fangelsi í fjóra mánuði.

G var sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda með því að hafa á nánar tilgreindum tímabilum í starfi sínu sem framkvæmdastjóri, stjórnarmaður og prókúruhafi A ehf. látið hjá líða að standa ríkissjóði skil á virðisaukaskattsskýrslum og virðisaukaskatti sem innheimtur var í rekstri A ehf. og skilagreinum vegna staðgreiðslu opinberra gjalda á lögmæltum tíma ásamt opinberum gjöldum sem haldið var eftir af launum starfsmanna félagsins. Í héraði var G sakfelld ásamt Y, fyrrum sambýlismanni hennar, en málinu var í kjölfarið eingöngu áfrýjað til Landsréttar að því er G varðaði í samræmi við yfirlýsingu hennar um áfrýjun. Varnir G byggðust einkum á því að hún hefði engin afskipti haft af rekstri A ehf. heldur hefði skráning hennar hjá félaginu verið að beiðni Y. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að fyrir lægi að G hefði gegnt launuðu skrifstofustarfi hjá A ehf. Verkefni hennar hefðu meðal annars lotið að fjármálum félagsins og skattskilum þess. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var G talin bera refsiábyrgð á að látið hefði verið hjá líða að skila skýrslum vegna virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda á þeim tímabilum sem ákæra tæki til og standa skil á slíkum gjöldum. Refsing hennar þótti hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var G dæmd til að greiða 28.500.000 krónur í sekt til ríkissjóðs að viðlagðri níu mánaða vararefsingu.