Málið á rætur að rekja til umferðarslyss sem hópur ferðamanna á vegum B Ltd. lenti í hér á landi árið 2017. Tveir farþeganna létust af áverkum sem þeir hlutu í slysinu og greiddi B Ltd. foreldrum hinna látnu bætur vegna slyssins á grundvelli dóma sem kveðnir voru upp af dómstóli í Kína árið 2019. Höfðaði B Ltd. í kjölfarið mál á hendur TM hf. og krafðist bóta vegna missis framfæranda og útfararkostnaðar, munatjóns og útlagðs kostnaðar foreldranna umfram útfararkostnað. Byggði B Ltd. á því að félagið væri réttmætur eigandi bótakrafna á hendur TM hf. þar sem það hefði eignast allar þær bótakröfur sem foreldrarnir hefðu átt á hendur TM hf. fyrir lögbundið framsal samkvæmt kínverskum lögum og í samræmi við meginreglur íslensks réttar um kröfuhafaskipti. Í dómi héraðsdóms var TM hf. sýknað af kröfum B Ltd. á grundvelli aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í dómi Landsréttar kom fram að sú meginregla gilti samkvæmt íslenskum rétti að erlendir dómar hefðu ekki réttaráhrif hér á landi nema svo væri mælt fyrir um í lögum, svo sem lögum nr. 7/2011 um Lúganósamninginn um dómsvald og um viðurkenningu og fullnustu dóma í einkamálum, en Kína væri ekki aðili að þeim samningi. Þar sem íslensk lög kvæðu ekki á um að dómar, sem kveðnir væru upp af dómstólum í Kína, skyldu hafa tiltekin réttaráhrif hér á landi væru áhrif þeirra í öllu falli takmörkuð þegar leyst væri úr málum sem rekin væru fyrir íslenskum dómstólum. Auk þess hefði erlendur dómur enn takmarkaðri þýðingu en ella væri ef stefnda hefði ekki gefist kostur á að taka til varna áður en dómurinn yrði kveðinn upp. Þóttu því lög ekki standa til þeirrar niðurstöðu að leggja mætti til grundvallar að fyrir lægi framsal á bótakröfu sem TM hf. yrði bundið af. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu TM hf. af kröfum B Ltd.
A lenti í umferðarslysi 11. maí 2018 þegar hann var farþegi í bifreið sem ekið var aftan á kyrrstæða bifreið. Höfðaði hann mál þetta og krafði T hf. um greiðslu á 1.310.544 krónum með nánar tilgreindum vöxtum, sem var sú fjárhæð sem T hf. hafði dregið frá uppgjöri bóta til A á grundvelli 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og byggði á útreikningum tryggingastærðfræðings. Í málinu var deilt um hvort ákvæði 4. málsliðar 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga um að draga skuli frá skaðabótum vegna líkamstjóns 40% af reiknuðu eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris frá lífeyrissjóði, stæðist ákvæði 72. gr. og 65. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á þann málatilbúnað A að frádráttur frá bótum samkvæmt 4. málslið 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga væri andstæður nefndum ákvæðum stjórnarskrár eða stjórnskipulegri meðalhófsreglu. Þá yrði að virtum útreikningum tryggingastærðfræðings og skýringum talið að T hf. hefði sýnt nægilega fram á réttmæti þeirrar fjárhæðar sem um ræddi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og T hf. sýknað af kröfu A.
Kínversk ferðaskrifstofa krafði íslenskt vátryggingafélag um greiðslu bóta vegna umferðarslyss sem varð hér á landi. Kvaðst stefnandi hafa eignast allar kröfur tiltekinna tjónþola á hendur stefnda vegna slyssins á grundvelli kínverskra laga. Við meðferð málsins tókst stefnanda ekki að sýna fram á að hann hefði eignast kröfurnar og var stefndi því sýknaður vegna aðildarskorts stefnanda.
A höfðaði málið til viðurkenningar á bótaskyldu V hf. og Í á líkamstjóni sem hann varð fyrir er lögreglubifreið sem vátryggð var hjá V hf. var ekið aftan á bifreið sem A ók með þeim afleiðingum að bifreiðin lenti utan vegar og A varð fyrir líkamstjóni. Í dómi Landsréttar er rakið að um hefði verið að ræða árekstur tveggja skráningarskyldra vélknúinna ökutækja í skilningi 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Vátrygging samkvæmt 1. mgr. 91. gr. sömu laga hafi tekið til hvers kyns skaðabótakrafna samkvæmt 89. gr. laganna, enda þótt sök ökumanns, sem var grundvöllur bótaábyrgðar eftir 89. gr., tengdist ekki notkun í skilningi 1. mgr. 88. gr. laganna. Réðst niðurstaða málsins um hvernig skipta bæri tjóninu að tiltölu við sök þeirra sem áttu hlut að máli. A hafði áður verið sakfelldur í sakamáli sem höfðað var gegn honum vegna akstursins, fyrir að hafa raskað umferðaröryggi á alfaraleið og stofnað lífi lögreglumanna í hættu og með því brotið gegn ákvæðum almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með vísan til þeirrar hættu sem almenningi stóð af refsiverðri háttsemi A var talið að ekki hefðu verið tæk viðurhlutaminni úrræði til að stöðva för A en að aka utan í bifreið hans og lögreglumaðurinn sem ók bifreiðinni hefði því ekki farið fram með saknæmum hætti. Því var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A bæri að öllu leyti sjálfur ábyrgð á þeim árekstri sem leiddi til líkamstjóns hans og jafnframt voru talin skilyrði til að fella niður ábyrgð varastefndu S hf. á líkamstjóni A. Var hinn áfrýjaði dómur um sýknu V hf., Í og varastefnda S hf. því staðfestur.
Því var hafnað að 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 stæðist ekki 72. gr. stjórnarskrárinnar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli B Ltd. á hendur T hf. var vísað frá dómi. T hf. krafðist þess að málinu yrði vísað frá dómi þar sem aðild B Ltd. væri óljós, hin umkrafða fjárhæð vanreifuð og þá væri málatilbúnaðurinn allur þversagnakenndur. Í úrskurði Landsréttar kom fram að engin efni væru til að vísa málinu frá á grundvelli aðildarskorts B Ltd., enda leiði varnir sem byggi á aðildarskorti til sýknu, verði á þær fallist, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá kom fram að í málatilbúnaði B Ltd. kæmi nægilega fram á hvaða grundvelli hann reisti kröfur sínar á hendur T hf. Það væri á forræði B Ltd. hvaða gögn hann færði fram til að sanna umfang tjónsins og atvik að öðru leyti. Mat á því hvort B Ltd. hefði fært fram viðhlítandi gögn til sönnunar á kröfu sinni varði efnishlið málsins og geti ekki leitt til frávísunar þess. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Aðalstefndu og varastefndu voru sýknuð af kröfum stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu vegna árekstrar sem varð með þeim hætti að lögreglubifreið var ekið á bifreið stefnanda í því skyni að stöðva för hans. Að virtum öllum atvikum var talið að stefnandi, sem var ölvaður og neitaði að sinna tilmælum lögreglu, bæri að öllu leyti ábyrgð á árekstrinum, sbr. 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Þá var talið var að stefnandi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og að hann ætti ekki rétt til greiðslu bóta úr slysatryggingu ökumanns, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004.
Málið á rót sína að rekja til tjóns sem varð á bifreið í eigu S ehf. þegar bifreið, sem var vátryggð hjá V hf., var ekið á hana. Kostnaður vegna viðgerðar á bifreið S ehf. nam 414.284 krónum að meðtöldum virðisaukaskatti að fjárhæð 80.184 krónur. Sá aðili sem annaðist viðgerðina gaf út reikning fyrir henni sem gefinn var út á S ehf. Það var á hinn bóginn V hf. sem greiddi hann og krafði S ehf. í kjölfarið um fjárhæð sem jafngilti virðisaukaskattinum þar sem S ehf. gæti talið skattinn til innskatts í rekstri sínum. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á þá kröfu auk vaxta. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvörðun bóta til S ehf. úr ábyrgðartryggingu hins vátryggða ökutækis hjá V hf. færi eftir reglum skaðabótaréttar. Skýra yrði meginreglu 1. mgr. 35. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga um fullar bætur svo að gagnálykta ætti frá því á þann veg að vátryggður og þar með tjónþoli í ábyrgðartryggingum ætti ekki að auðgast af því að fá greiddar vátryggingarbætur. Í skaðabótarétti ætti sama regla við. Hefði S ehf. sjálfur greitt fyrir viðgerðina samkvæmt reikningi frá þeim sem annaðist hana stæðu öll rök til þess í ljósi heimilda hans samkvæmt 15. og 16. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, það er að telja virðisaukaskatt af kostnaði við viðgerð á bifreiðinni til innskatts, að líta bæri svo á að fjártjón hans væri að fullu bætt í skilningi meginreglu 1. mgr. 35. gr. laga um vátryggingarsamninga með greiðslu V hf. á kostnaði af viðgerð án tillits til virðisaukaskatts. Talið var að hið sama ætti við þegar staðið væri að uppgjöri bóta með þeim hætti sem hér var gert. Var S ehf. gert að greiða V hf. 80.184 krónur.
A varð fyrir líkamstjóni er bifreið var ekið aftan á götusóp. A krafðist fullra bóta úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar og byggði á því að hann hefði verið farþegi í henni. Yrði talið sannað að A hefði verið ökumaður bifreiðarinnar byggði hann á því að hann ætti rétt til fullra bóta úr slysatryggingu ökumanns. Héraðsdómur taldi sannað að A hefði verið ökumaður bifreiðarinnar umrætt sinn og að hann ætti rétt til bóta úr slysatryggingu ökumanns en lækkaði bætur til hans um tvo þriðju hluta. A undi við hinn áfrýjaða dóm og því var aðeins til úrlausnar fyrir Landsrétti sú niðurstaða héraðsdóms að viðurkenna bótaábyrgð S hf. á einum þriðja þess líkamstjóns sem A hlaut. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði verið óhæfur til að stjórna ökutæki sökum ölvunar og fíkniefnaneyslu og væri ekkert fram komið um að rekja mætti atvikið til neins annars en ölvunar- og vímuástands hans. Með háttsemi sinni hefði A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Var talið að skilyrði 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga væri uppfyllt til að fella niður ábyrgð S hf. á líkamstjóni A. Var S hf. sýknað af kröfu A.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Auðbjörg Lísa Gústafsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Pétri Áskeli Svavarssyni (
Steinn S. Finnbogason lögmaður)
Ákærði dæmdur í þriggja mánaða fangelsi fyrir þjófnaði, umferðar-og fíkniefnalagabrot. Fíkniefni voru gerð upptæk og ákærði sviptur ökurétti ævilangt.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Auðbjörg Lísa Gústafsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Dagný Ósk Arnarsdóttur (
Björgvin Jónsson lögmaður)
Ákærða var dæmd í 10 mánaða fangelsi fyrir fjársvik og umferðarlagabrot. Áréttuð ævilöng svipting ökuréttar.
Fallist var á kröfu stefnanda um að viðurkenndur yrði réttur hans til fullra og óskerta bóta úr slysatryggingu ökumanns vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi. Niðurstaða dómsins er á því reist að stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi í umrætt sinn með því að aka allt of hratt miðað við aðstæður. Á hinn bóginn þótti ekki vera fyrir hendi skilyrði til að skerða bætur hans, svo sem hið stefnda tryggingarfélag byggði sýknukröfu sína á. Var þar litið til ungs aldurs stefnanda, hve mikið líkamstjón hans varð og atvika að öðru leyti, m.a. þess að alvarlegar afleiðingar slyssins mætti rekja til fleiri atriða en aksturslags stefnda.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Auðbjörg Lísa Gústafsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Stefáni Svani Sigurðssyni (
Erlendur Þór Gunnarsson lögmaður)
Sakfellt fyrir umferðarlagabrot, fíkniefnalagabrot og auðgunarbrot.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Auðbjörg Lísa Gústafsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Kaj Anton Arnarssyni Larsen (
Björgvin Jónsson lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir akstur undir áhrifum áfengis, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, akstur sviptur ökurétti og gripdeild. Dæmdur í 6 mánaða fangelsi og ævilöng svipting ökuréttar áréttuð. Hegningarauki að hluta.
Stefnandi olli tjóni á eigum annarra og á sjálfum sér með því að aka bíl á annan bíl undir áhrifum áfengis og fíkniefna. Hann sótti úr hendi stefnda bætur úr lögboðinni slysatryggingu ökumanns bifreiðarinnar sem hann ók. Talið var að lækka mætti bætur hans um tvo þriðju vegna þess að hann hafi valdið tjóninu af stórkostlegu gáleysi.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Auðbjörg Lísa Gústafsdóttir aðstoðarsaksóknari) gegn
Krzysztof Dariusz Krzeminski
Ákærði sakfelldur fyrir ýmis umferðarlagabrot.
Stefndi sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda vegna afleiðinga umferðarslyss þar sem krafa var talin fyrnd
Ó slasaðist er hann ók bifreið í eigu E utan í gangavegg Fáskrúðsfjarðarganga. Í málsatvikakafla stefnu Ó kom fram að ökutækið væri vátryggt lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá V hf. Í kaflanum um málsástæður og lagarök vísaði Ó til 1. mgr. 88. gr., 90. gr., 1. mgr. 92. gr. og 97. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og einnig að bifreiðin hefði verið vátryggð lögboðinni slysatryggingu farþega og ökumanns hjá V hf. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að glögglega yrði ráðið af forsendum héraðsdóms að bótagrundvöllur málsins hefði ekki verið talinn reistur á 1. mgr. 92. gr. umferðarlaga um slysatryggingu ökumanns, heldur lögboðinni ábyrgðartryggingu samkvæmt 88. gr. þeirra laga. Fyrir Hæstarétti kvaðst Ó reisa kröfur sínar á 1. mgr. 92. gr. umferðarlaga og féll frá kröfum á hendur stefnda E. Hæstiréttur taldi að málatilbúnaður Ó hefði verið svo á reiki að ekki yrði komist hjá að vísa málinu sjálfkrafa frá héraðsdómi.
Í málinu kröfðust H ehf. og A endurgreiðslu á fjárhæðum sem þeir höfðu innt af hendi til Í, annars vegar fyrir svonefnda tollkvóta og hins vegar sem greiðslu á magntolli fyrir landbúnaðarafurðir sem þeir hefðu flutt inn á grundvelli heimildar sem þeir hefðu áunnið sér með greiðslu fyrir tollkvóta. Talið var að þótt A hefði samkvæmt gögnum málsins sótt um tollkvóta í eigin nafni og fengið honum úthlutað og innt af hendi þær greiðslur til Í, sem krafist væri endurgreiðslu á, yrði að líta svo á að það hefði verið gert í umboði H ehf. A, sem deild í félaginu, gæti ekki átt sjálfstæð réttindi eða borið slíkar skyldur að deildin fullnægði skilyrðum 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til þess að geta átt aðild að dómsmáli. Fór H ehf. því einn með þá hagsmuni sóknarmegin, sem deilt var um í málinu. Ekki var fallist á með H ehf. að gildandi viðmið við álagningu á magntolli samkvæmt 1. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005 færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að reglur 65. gr., sbr. 65. gr. B, í búvörulögum nr. 99/1993 um að ráðherra hefði frjálst val um það, þegar umsóknir bærust um meiri innflutning vöru en tollkvóta hennar nam hverju sinni, hvort hlutkesti skyldi ráða úthlutun eða hvort leita skyldi tilboða í heimildir til innflutnings samkvæmt tollkvótunum, hefði farið í bága við fyrrgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Í þessari skipan hefði falist að ráðherra gæti einhliða ákveðið hvort greiða skyldi gjald fyrir tollkvóta eða ekki, en slík gjaldtaka væri allsherjarréttarlegs eðlis og teldist skattheimta að því leyti til að lagaheimildir til hennar þyrftu að uppfylla skilyrði þau, sem gerð væru til fullgildrar sköttunarheimildar. Loks var talið að krafa um endurgreiðslu oftekinna skatta, sem með réttu væri reist á lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, væri ekki bundin því skilyrði að sá, sem hana gerði, sannaði að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hinnar ólögmætu skattheimtu, þótt sú regla kynni að hafa gilt fyrir gildistöku laganna. Yrði eðli málsins samkvæmt að miða við að álagning gjaldsins hefði haft áhrif á rekstur H ehf. og að sönnunarbyrði um annað hvíldi á Í. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu H ehf. vegna þeirra fjárhæða sem hann hafði greitt fyrir tollkvóta.
Skaðabótaábyrgð felld niður.
Skaðabótamál. Eigin sök.
Stefndu dæmd til að greiða stefnanda frekari skaðabætur vegna umferðarslyss. Heildarbætur lækkaðar um helming þar sem stefnandi var talin hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi er hann tók sér far með ökumanni bifreiðarinnar sem var undir áhrifum fíkniefna.
ABÍ sf. krafði D um greiðslu bóta vegna tjóns sem hlotist hafði af notkun óvátryggðs ökutækis, þegar árekstur varð milli bifreiðar sem D ók og annarrar bifreiðar. Var krafa ABÍ sf. reist á endurkröfurétti félagsins samkvæmt reglugerð nr. 424/2008 um lögmæltar ökutækjatryggingar og 94. og 94. gr. a. umferðarlaga nr. 50/1987. Talið var sannað að D hefði verið í órétti þegar slysið varð og að hann ætti sök á árekstrinum á grundvelli sakarreglunnar. Þá var ekki talið að 2. mgr. 95. gr. laganna, um endurkröfurétt vátryggingafélags þegar tjóni hefur verið valdið af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi, ætti við, þar sem það ákvæði tæki aðeins til vátryggðra ökutækja og bóta sem vátryggingafélag hefði greitt á grundvelli 91. gr. umferðarlaga. Þá þótti ljóst að reglugerð nr. 424/2008 væri sett með stoð í umferðarlögum og endurkröfuréttur ABÍ sf., sem mælt var fyrir um í reglugerðinni, væri að auki í samræmi við almennar reglur um endurkröfu greiddra bóta, sbr. 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var því talið að ABÍ sf. ætti rétt til endurkröfu á hendur D vegna þess tjóns sem hann olli í árekstrinum. Hins vegar voru bæturnar lækkaðar um helming á grundvelli 24. gr. skaðabótalaga.
Endurkrafa samkvæmt 2. mgr. 95. gr. umferðarlaga.
Endurkrafa vegna muna- og líkamstjóns í kjölfar áreksturs. Stefndu voru dæmd til að greiða stefnanda stefnufjárhæð.
A krafði B, eiganda bifreiðar, og S hf., sem veitt hafði ábyrgðartryggingu vegna ökutækisins, um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann varð fyrir bifreið B á Miklubraut. Óumdeilt var að B bæri skaðabótaábyrgð á líkamstjóni A á grundvelli umferðarlaga og að S hefði veitt ábyrgðartryggingu vegna bifreiðarinnar. S hafði greitt A bætur sem námu þriðjungi tjóns hans, en aðilar deildu um það hvort A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn og hvort hann skyldi af þeim sökum bera óbætt tjón sitt sjálfur í heild eða að hluta. Hæstiréttur vísaði til þess að háttsemi A, sem var verulega ölvaður er slysið átti sér stað, hefði verið meginorsök líkamstjónsins sem hann varð fyrir. Hins vegar yrðu B og S hf. að bera hallann af óvissu um það hvort annmarkar sem voru á bifreið B hefðu verið meðorsök slyssins. Var A því látinn bera ½ tjóns síns sjálfur.
Eigin sök stefnanda talin vegna 2/3 vegna umferðaóhapps sem hann lenti í á Miklubraut í Reykjavík.
A krafðist skaðabóta í héraði úr hendi G og V vegna tjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir í umferðarslysi. Í dómi Hæstaréttar segir að í héraði hefði A höfðað mál þetta á hendur G, eiganda bifreiðarinnar, og V, ábyrgðartryggjanda hennar. G hafi andast áður en málið var höfðað og verði kröfu A á hendur honum því vísað frá héraðsdómi. Þá voru ákvæði umferðarlaga ekki talin standa því í vegi að V væri eitt til varna gegn kröfu A. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að þegar litið sé til þess langa tíma sem leið frá slysinu þar til A bar sannanlega fram kvartanir um meiðsli sín og álits undir- og yfirmatsmanna á sönnun um tengsl milli tjóns hennar og slyssins, yrði ekki talið að A hefði tekist sönnun um orsakatengsl. Var V því sýknað af kröfu A í málinu.
Sandra, Jónsdóttir, Jón Már, Halldórsson og Kristín Jónsdóttir (
Steingrímur Þormóðsson hrl)
gegn
Sjóvá-Almennum, tryggingum hf, Brynjari, Sigurðssyni, Hrefnu, Björk Ólafsdóttur og Tryggingamiðstöðinni hf (
Valgeir Pálsson hrl)
S varð fyrir líkamstjóni 13. febrúar 2004 í umferðarslysi þegar B kom akandi á bifreið í eigu H úr gagnstæðri átt og hafnaði á bifreiðinni, sem S ók. Bifreið H var með ábyrgðartryggingu hjá SA. S fékk þungt höfuðhögg við áreksturinn en afleiðingar þess voru heilaáverki með dreifðum skemmdum. Óumdeilt var að SA, B og H báru fulla fébótaábyrgð á tjóni S. Uppgjör fór fram og tók S við greiðslum með fyrirvara og höfðaði máli til heimtu frekari bóta. Hafnað var aðalkröfu S um ómerkingu héraðsdóms, enda varð ekki litið svo á að slíkur misbrestur hefði orðið á því að taka afstöðu til einstakra af fjölmörgum málsástæðum S að varðað gæti ómerkingu dómsins. Einnig var hafnað kröfu S um frekari bætur fyrir varanlegan miska þar sem fallist hafði verið á boð um hærri miskabætur samkvæmt 3. mgr. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Aftur á móti var tekin til greina krafa um miskabætur samkvæmt 26. gr. sömu laga þar sem B var talinn hafa sýnt af sér stórfellt gáleysi. Þá var talið að útreikningur bóta fyrir varanlega örorku S, sem var 18 ára að aldri á öðru ári í námi við framhaldsskóla þegar hún varð fyrir slysinu, ætti að fara fram miðað við lágmarkstekjur, sbr. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Jafnframt voru ekki tekin til greina andmæli S við því að til frádráttar bótum kæmi eingreiðsluverðmæti greiðslna til hennar úr almannatryggingum. Krafa S um bætur vegna kostnaðar af sjúkraþjálfun, þjónustu á göngudeild sjúkrahúss og lyfjum var studd áliti læknis og í útreikningum í matsgerð, sem S hafði aflað, var tekið tillit til stuðnings af félagslegum toga, sem hún gæti notið í þessum efnum. Matsgerðinni hafði ekki verið hnekkt að þessu leyti og var krafa S því tekin til greina. Hins vegar var hafnað kröfu S um bætur vegna erfiðari heimilisstarfa, frekara náms eða starfsþjálfunar og aukins kostnaðar af framfærslu fatlaðra, þar sem tjón að þessu leyti hefði ekki verið leitt í ljós. Loks var ekki tekin til greina krafa S á hendur T um bætur úr slysatryggingu ökumanns og heldur ekki krafa foreldra S á hendur SA, B og H vegna tekjutaps, sem þau urðu fyrir vegna umönnunar S.
Stefndi var dæmdur til að endurgreiða stefnanda bætur sem félagið hafði greitt á grundvelli lögbundinnar ábyrgðartryggingar vegna tjóns á bifreið sem hlaust af akstri stefnda á bifreiðinni.
Í málinu var krafist skaðabóta vegna umferðarslyss en ágreiningur í málinu snerist um það hvort fullar bætur hefðu verið greiddar samkvæmt lögum. Dómurinn taldi stefnendur ekki eiga rétt á frekari bótum en þegar höfðu verið greiddar og var sýknað af öllum kröfum stefnenda í málinu.
Í málinu deildu aðilar um hvort Á nyti réttar til bóta úr slysatryggingu ökumanns eða hvort hann hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við akstur og ætti því að bera tjón sitt sjálfur, að öllu leyti eða að hluta samkvæmt 5. gr. skilmála vátryggingarinnar og 18. gr. þágildandi laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að R og S bæru sönnunarbyrðina fyrir því að Á hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi 5. gr. skilmálanna. Talið var að sú staðreynd að Á hefði ekið vel yfir leyfðum hámarkshraða gæfi vísbendingu um að hann hefði sýnt af sér slíkt gáleysi við aksturinn. En vegna skorts á nauðsynlegum gögnum sem R og S hefði verið í lófa lagið að leggja fram var talið að þau hefðu ekki uppfyllt nægilega skyldu sína til sönnunar um að Á hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við aksturinn. Var því fallist á kröfur Á um skaðabætur.
Stefndi, sem var valdur að umferðaróhappi, var dæmdur til að endurgreiða tryggingafélagi bætur sem félagið hafði greitt vegna tjóns sem stefndi hafði valdið af stórkostlegu gáleysi.
Stefnandi sem er vátryggingafélag endurkrafði stefndu vegna tjóns sem hún olli er hún ók bifreið sinni undir áhrifum áfengis á aðra bifreið. Stefnda taldi ökumann hinnar bifreiðarinnar, tjónþolann, bera ábyrgð á tjóninu vegna þess að hann hafi brotið umferðarlög. Var stefnda dæmd til að greiða kröfu stefnanda.
Stefnandi slasaðist er bifreið hans hvolfdi og krafðist hann bóta úr slysatryggingu ökumanns. Ekki þótti sannað að orsök slyssins yrði rakin til þess að hann hefði sýnt af sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við aksturinn og voru stefndu dæmd til greiðslu slysabóta.
Stefndu dæmd til greiðslu reikningskröfu vegna viðgerðarkostnaðar á bifreið stefnanda.
Ó slasaðist í umferðarslysi í janúar 2002 með þeim afleiðingum að hún hlaut 20% varanlega örorku. Aðila greindi á um hvort miða skyldi bætur fyrir varanlega örorku við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eða meta árslaun sérstaklega samkvæmt 2. mgr. sömu greinar. Tekið var fram að í nánar tilgreindum dómum Hæstaréttar hefði því verið slegið föstu að þegar tjónþoli er við nám þegar slys ber að höndum, en ekki kominn svo langt á veg að námslok séu fyrirsjáanleg, eigi regla 3. mgr. 7. gr. um lágmarkslaun við. Vísað var til þess að Ó hefði verið 26 ára á slysdegi og lokið 39 einingum af 120 í hjúkrunarfræði eða tæplega þriðjungi námsins. Þótt hún hefði á þessum tíma fengist við störf á þeim vettvangi, sem nám hennar stefndi að, voru aðstæður hennar taldar sambærilegar þeim sem fyrir hendi voru í framangreindum dómsmálum. Með hliðsjón af því var talið að við uppgjör á tjóni Ó skyldi fara eftir 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Þar sem Á og V höfðu þegar greitt Ó bætur samkvæmt því var krafa þeirra um sýknu tekin til greina.
Deilt um sök vegna áreksturs bifreiða.
Deilt var um hvaða tekjuviðmiðun skyldi lögð til grundvallar uppgjöri bóta vegna varanlegrar örorku V, sbr. 7. gr. laga nr. 50/1993. Ekki var talið að lagaskilyrði væru uppfyllt til að meta árslaun V sérstaklega eftir 2. mgr. 7. gr. laganna. Með því að miða uppgjör skaðabóta fyrir varanlega örorku V við lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. laganna var VÍS hf. talið hafa bætt V það tjón hans að fullu. Kröfum V var samkvæmt því hafnað.
S varð fyrir slysi þegar timburborð féllu á hann úr stæðu, sem hafði verið lyft frá jörðu með krana, sem var festur við vörubifreið og knúinn af aflvél hennar. Hæstiréttur taldi að slysið yrði rakið til atvika við fermingu bifreiðarinnar með tæki, sem væri hluti af búnaði hennar. Var eigandi bifreiðarinnar talinn bera skaðabótaskyldu á tjóni S samkvæmt 1. mgr. 88. gr., sbr. 1. mgr. 90. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, ásamt umráðamanni hennar, sem hreyfði ekki sérstökum mótmælum við skaðabótaskyldu sinni á þessum grunni. Voru þeir dæmdir ásamt vátryggingafélagi, sem bifreiðin var ábyrgðartryggð hjá, til greiðslu bóta.
Deilt var um uppgjör bóta vegna líkamstjóns, sem S hlaut í umferðarslysi 15. desember 1997, en hann var þá 73 ára. Í þágildandi ákvæði 1. mgr. 9. gr. skaðabótalaga var mælt fyrir um lækkun á útreiknuðum bótum vegna varanlegrar örorku fyrir hvert ár, sem tjónþoli var eldri en 25 ára. Við 70 ára aldur var frádrátturinn 100%. Í 2. mgr. 9. gr. var undantekningarregla, sem heimilaði að víkja að nokkru eða öllu frá reglu 1. mgr. ef ætla mætti að tjónþoli hefði verið vinnufær og stundað vinnu eftir að hann náði 70 ára aldri. Krafa S miðaði við að heimild 2. mgr. 9. gr. skaðabótalaga yrði nýtt að fullu og hann fengi því óskertar skaðbætur vegna varanlegrar örorku, sem aðilar voru sammála um að væri 100%. Stefndu, H og S hf., reistu málatilbúnað sinn einnig á því að framangreindri heimild 2. mgr. 9. gr. yrði beitt, en einungis þannig að dregið yrði frá skaðabótakröfu áfrýjanda fyrir varanlega örorku 92%. Auk þessa fengi S bætt tímabundið atvinnutjón sem svaraði til tólf mánaða heildartekna, svo og miska. Fengi S þannig full laun til 76 ára aldurs. Héraðsdómur hafði fallist á kröfur H og S hf. Ekki var talið að S hefði sýnt fram á að fjártjón hans af völdum umferðarslyssins væri meira en hann fengi bætt samkvæmt hinum áfrýjaða dómi. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um bótafjárhæð er H og S hf. skyldu greiða S.
Á slasaðist í bifreiðaárekstri. Vátryggingarfélagið V viðurkenndi bótaskyldu sína, en ágreiningur var um hver varanleg örorka Á væri vegna slyssins. Samkvæmt ákvörðun Hæstaréttar var málið sent til læknaráðs til umsagnar. Þótt talið væri að læknaráði hefði verið rétt að leita umsagnar sérfræðinga í ljósi þess hversu umdeilt það var meðal lækna, hvort slysið hefði haft í för með sér framheilaskaða, þótti skortur á því ekki hafa það í för með sér að leggja bæri álit þess til hliðar. Til þess yrði litið eins og annarra gagna málsins. Að virtu áliti læknaráðs og öðrum gögnum málsins var talið að varanleg örorka Á vegna skertrar heilastarfsemi, sem rekja mætti til slyssins, væri hæfilega metin 10% og væri samanlögð örorka hans því 20%. Voru Á dæmdar skaðabætur fyrir varanlega örorku og miska úr hendi V í samræmi við þetta.
H slasaðist í umferðarslysi er S, ökumaður bifreiðar sem hún var farþegi í, missti stjórn á bifreiðinni með þeim afleiðingum að hún rann til og endastakkst eftir veginum. H hafði, ásamt vinkonu sinni, ekið um með S og J, í bifreið J, allt kvöldið og hafði áfengi verið haft um hönd. H krafði ökumann bifreiðarinnar, eiganda hennar og vátryggjanda um bætur fyrir varanlegan miska og varanlega örorku auk þjáningarbóta. Talið var sannað að H hefði vitað að S var ölvaður við aksturinn. Var niðurstaða héraðsdóms um að H hefði firrt sig rétti til bóta staðfest. Með hliðsjón af málsatvikum var ekki talið að efni væru til að beita heimild 2. mgr. 24. gr. skaðabótalaga til að dæma H bætur.