Dómstólaleit

A höfðaði mál og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu Háskólans í Reykjavík hjá S hf. vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir þegar hún féll fyrir utan aðalinngang skólans í janúar 2023. A byggði viðurkenningarkröfu sína á sakarreglunni, reglum skaðabótaréttar um vinnuveitandaábyrgð og á nánar tilgreindum skráðum reglum. Byggði hún á því að vátryggingartakinn, Háskólinn í Reykjavík, bæri ábyrgð á líkamstjóni hennar, sem hefði verið afleiðing óforsvaranlegra aðstæðna við fasteign skólans og vanrækslu starfsmanna hans á að bregðast við hættulegri gangbraut við aðalinngang skólans. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, var ekki talið að slysið yrði rakið til saknæmrar háttsemi eða athafnaleysis sem vátryggingartaki bæri skaðabótaábyrgð á heldur að slys A væri fyrst og fremst að rekja til óhappatilviljunar og/eða eigin aðgæsluleysis hennar. Var s hf. því sýknað af kröfum A.

A höfðaði mál á hendur V hf. og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu B ehf. hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A varð fyrir. A var við steypuvinnu þar sem notaður var steypudælukrani. Kraninn var í útréttri stöðu þegar hluti hans féll skyndilega ofan á A. Í dómi Landsréttar var rakið að ekki hefði farið fram fullnægjandi rannsókn á krananum og aðstæðum á slysstað eftir slysið en slík rannsókn hefði getað upplýst um atvik og orsök þess, þar á meðal hvort það væri að rekja til vanbúnaðar kranans. Í ljósi þess að vitneskja hefði legið fyrir um að kraninn hefði gefið sig á sama stað nokkrum árum fyrr yrði að telja að full þörf hefði verið á slíkri rannsókn. Þess í stað hefði kraninn verið fjarlægður af slysstað og seldur úr landi skömmu síðar. A hefði eftir það verið ókleift að sýna fram á hver orsök slyssins hefði verið. Þegar litið væri til þessara atvika og aðstöðumunar aðila yrði að telja að það hefði staðið B ehf. nær að leitast við að upplýsa betur um atvik að slysinu og ástand kranans. Við þessar aðstæður yrði V hf. látinn bera hallann af skorti á sönnun í málinu um þau atriði sem gætu haft áhrif á sakarmat og óljós atriði er varði orsök slyssins. Hefði V hf. ekki tekist að sanna að sanna að orsök slyssins væri ekki að rekja til saknæmrar háttsemi B ehf. eða starfsmanna hans. Samkvæmt því var tekin til greina krafa A um viðurkenningu á bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu B ehf. hjá V hf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í slysinu.

Málið varðaði kröfur A, B og C vegna missis framfæranda, en D, eiginmaður A og faðir B og C, hafði látist vegna hjartastopps þegar hann ók út af og velti bifreið. Sannað þótti að D hefði, í aðdraganda andlátsins, þjáðst af bráðri kransæðastíflu, en ágreiningur málsaðila laut í meginatriðum að því hvort að D hefði fengið hjartastopp áður en hann velti bifreiðinni eða í kjölfar þess, vegna áhrifa bílveltunnar. Landsréttur leit til þess að ekki yrði ályktað með vissu hvenær D fór í hjartastopp. Á hinn bóginn lægi fyrir að D var ökumaður þeirrar bifreiðar sem ók út af Bústaðavegi, valt og lenti á hvolfi, þar sem hann fannst í hjartastoppi. Ótvírætt væri að útafaksturinn og veltan leiddu beint af hættueiginleikum bifreiðarinnar og hjartastoppið til andláts D. Eins og atvikum væri háttað þyrfti V hf. að bera sönnunarbyrði, sem félagið hefði ekki risið undir, um hvenær hjartastoppið varð og að það hefði komið til af orsökum ótengdum notkun bifreiðarinnar. Þótti því nægilega í ljós leitt að tjónið væri að rekja til notkunar ökutækis í skilningi 1. mgr. 4. gr. laga um ökutækjatryggingar, og fallist á kröfur A, B og C.

A höfðaði mál á hendur V hf. og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu R hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A hlaut þegar hann rann í hálku í Árbæjarlaug. Jafnframt krafðist A þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr málskostnaðartryggingu hans hjá V hf. vegna reksturs dómsmálsins. Í dómi Landsréttar kom fram að sannað teldist að hinum ríku skyldum sem kveðið væri á um í reglugerð nr. 814/2010 um hollustuhætti á sund- og baðstöðum hefði ekki verið fullnægt. Þá lægi ekkert fyrir í málinu sem gæti leitt til þess að A yrði gert að bera hluta tjónsins sjálfur. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um viðurkenningu á bótaskyldu V hf. úr ábyrgðartryggingu R. Þá var ekki fallist á að A hefði glatað rétti sínum til bóta úr málskostnaðartryggingunni, enda yrði ekki séð að A hefði áður en mat vegna afleiðinga slyssins lá fyrir, haft upplýsingar sem með réttu hefðu gefið honum tilefni til málshöfðunar. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um rétt A til bóta úr málskostnaðartryggingu vegna reksturs málsins.

R höfðaði mál og krafðist bóta úr hendi S vegna tjóns sem varð á lögreglubifreið er henni var við eftirför ekið á afturhorn bifreiðar, sem tryggð var lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá S, í því skyni að stöðva akstur bifreiðarinnar. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir Landsrétti hefði S meðal annars lagt áherslu á að við sakarmat samkvæmt 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987 bæri að horfa til árekstrarstundar en aðdragandi þess að lögregla ákvað að keyra á skipti ekki máli. Vísaði Landsréttur til þess að atburðarás hafi hafist í Reykjavík við ákvörðun lögreglu um eftirför en henni lokið þegar lögreglubifreiðinni var ekið á vinstra afturhorn bifreiðarinnar með þeim afleiðingum að bifreiðin snerist og fór út af veginum. Með árekstrinum hafi endi verið bundinn á eftirför lögreglu með ökumanni bifreiðarinnar sem hafi gerst sekur um ofsaakstur og skapað stórfellda hættu fyrir almenning. Hafi ákvörðun lögreglu um að stöðva för bifreiðarinnar með því að aka á hana markað lok samfelldrar atburðarásar sem hafi hafist nokkru fyrr. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um rétt R til bóta úr ábyrgðartryggingu S vegna tjóns á lögreglubifreiðinni.

A varð fyrir vinnuslysi í vinnu hjá B. Í málinu var ekki deilt um bótaskyldu eða bótafjárhæð heldur einskorðaðist ágreiningur aðila við það hvort krafa A væri fyrnd. Í fyrsta lagi var deilt um það hvort fyrningarfrestur hefði verið rofinn með orðum eða athöfnum V fyrir höfðun málsins. Í öðru lagi hvort V hefði gefið yfirlýsingu um að bera ekki fyrir sig fyrningu og í þriðja lagi hvort krafa stefndu hefði fyrnst á grundvelli hins sérstaka fyrningarákvæðis 1. mgr. 125. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga en aðilar voru sammála um að það ákvæði gilti um fyrningu kröfunnar. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða hans að fyrningarfrestur kröfu A hefði ekki verið rofinn fyrir höfðun málsins með orðum eða athöfnum V og að V hefði ekki gefið út yfirlýsingu um að bera ekki fyrir sig fyrningu. Varðandi það hvort krafan hefði fyrnst með vísan til fyrrgreinds ákvæðis laga nr. 30/2004 vísaði Landsréttur til þess að með hliðsjón af upplýsingum sem fram kæmu í sjúkraskrá A yrði að líta svo á að A hefði ekki látið hjá líða að leita sér aðstoðar vegna vinnuslyssins og fylgt í öllu meðferð og þeim ráðleggingum sem læknar hefðu lagt fyrir hana. Hún hefði með réttu mátt líta svo á að hún fengi bata af áverkum sínum fyrir tilstilli lækna og mátt ganga út frá að henni yrði vísað til sérfræðinga á því sviði stæðu efni til þess. Með vísan til þessa yrði að líta svo á að A hefði ekki haft nauðsynlegar upplýsingar um kröfu sína fyrr en í fyrsta lagi að lokinni skoðun sérfræðings á fyrri hluta árs 2018 og var krafa hennar því ekki talin fyrnd við höfðun málsins. Hinn áfrýjaði dómur, þar sem V var gert að greiða A nánar tiltekna fjárhæð, var því staðfestur.

A krafðist þess að viðurkennd yrði óskert skaðabótaskylda úr ábyrgðartryggingu B hf. hjá S vegna líkamstjóns sem A varð fyrir við vinnu sína er hún var að þrífa færiband við aðgerðarlínu í frystihúsi B hf. Byggði A meðal annars á því að verklag við þrif á umræddri vél hefði ekki verið í samræmi við þær kröfur sem gerðar væru í 37. og 46. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og reglugerðum settum með stoð í þeim. Þá hefði sú þjálfun og verkstjórn sem A hafi fengið til verksins verið ófullnægjandi og ekki samrýmst kröfum 14. og 21. til 23. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að A hefði ekki haft reynslu af því að þrífa umrætt færiband áður en slysið varð. Þá kom meðal annars fram að þó að fyrir lægi að A hefði verið kynnt áhættugreining frystihúss B hf. væri þess að gæta að ekki hefði sérstaklega verið vikið að þrifum á færiböndum í áhættugreiningunni. Enn fremur lægi ekkert fyrir um að A hefði fengið viðunandi leiðbeiningar fyrir það verk sem hún átti að sinna, en á vinnuveitanda hennar hvíldi skylda til að annast það, sbr. 1. mgr. 14. gr. laga nr. 46/1980. Jafnframt var lagt til grundvallar að slysahætta af umræddri aðgerðarlínu hefði verið umtalsvert meiri við það verklag sem viðhaft var við þrifin og hefðu fyrirsvarsmenn B hf. mátt reikna með því að starfsmönnum gæti verið hætta búin af því að þrífa færibandið á meðan það væri í gangi. Því var fallist á það með A að verklag það sem viðhaft var við þrif á umræddu færibandi hefði haft í för með sér hættu sem unnt hefði verið að afstýra án mikilla vandkvæða og því slegið föstu að hið óforsvaranlega vinnulag hefði verið orsök þess að A slasaðist á fingri. Var krafa A því tekin til greina.

Ágreiningur málsins laut að því hvort V hf. væri skylt á grundvelli húftryggingar sem Y ehf. keypti af honum og var í gildi þegar atvik urðu, að bæta tjón á beltagröfu sem varð þegar grafan fór í sjóinn 16. ágúst 2022. Í dómi Landsréttar kom fram að við það yrði miðað að grjótpúði sem grafan hefði staðið á hefði gefið sig með þeim afleiðingum að hún fór í sjóinn og eyðilagðist. Atburðinn mætti því rekja til slyss sem hefði orðið skyndilega og óvænt vegna utanaðkomandi atvika. Taldi Landsréttur, eins og atvikum háttaði, að það atvik er grafan lenti í sjónum þegar grjótundirstaðan gaf sig og skreið fram, félli undir vátryggingarskilmála V hf. um hrap. Ekki var talið að Y ehf. hefði átt þátt í því að tjónsatburður varð eða að hann hefði vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt lögum nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Var V hf. því gert að greiða Y ehf. umkrafða fjárhæð að frádreginni eigin áhættu hans samkvæmt vátryggingarskírteini.

A höfðaði mál og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu sem B var með hjá S vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann missteig sig við vinnu sína í flokkunarstöð B við það að stíga út úr liðléttingi og ofan á pappa sem undir var rusl. Byggði A einkum á því að aðstæður á vinnustaðnum hefðu verið óásættanlegar og tækjabúnaður ófullnægjandi. Héraðsdómur taldi A ekki hafa sýnt fram á að örsök þess að hann slasaðist við vinnu sína hefði verið annmarkar á aðbúnaði, aðstæðum eða tækjabúnaði vinnustaðarins. S var því sýknað af kröfum A með vísan til þess að slysið yrði rakið til óhappatilviljunar eða aðgæsluleysis A. Landsréttur komst að öndverðri niðurstöðu og lagði til grundvallar að vinnuveitandi A hefði ekki uppfyllt þær ríku kröfur sem gerðar væru til atvinnurekenda samkvæmt lögum nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og reglum settum samkvæmt þeim. Landsréttur vísaði meðal annars til þess að óhjákvæmilegt væri, vegna þeirrar starfsemi sem rekin væri í flokkunarstöð B, að rusl yrði í vegi fyrir starfsmönnum og að B bæri að ganga úr skugga um að verklagi og búnaði væri þannig háttað að dregið yrði úr hættu sem af því skapaðist. Það hefði ekki verið gert, heldur hefði A verið látinn sinna starfi sem tveir starfsmenn hefðu átt að vinna svo að öruggt væri, sem leiddi til þess að við ákveðnar aðstæður varð hann að fara með hraði út úr liðléttingnum á stað þar sem mestar líkur voru á því að aðskotahlutir væru á gólfi. Fólst í þessu saknæmt frávik frá þeirri háttsemi sem gera mætti kröfu um til atvinnurekandans og því ótvírætt að sú saknæma háttsemi hefði að minnsta kosti verið meðorsök slyssins. Var því fallist á viðurkenningarkröfu A í málinu.

Ágreiningur málsins varðaði fjárhæð vátryggingarbóta sem V hf. bæri að greiða P ehf. á grundvelli rekstrarstöðvunartryggingar sem P ehf. tók hjá V hf. Sakarefnið varðaði fyrst og fremst það álitaefni hvort til frádráttar kröfunni skyldi koma launakostnaður sem V hf. byggði á að sparast hefði P ehf. á vátryggingartímabilinu. Í dómi Landsréttar var rakið að horfa bæri til þess hvernig ætla mætti að rekstur P ehf. hefði orðið ef tjónsatburður hefði ekki komið til, þar með talið þess kostnaðar sem fallið hefði til á umræddu tímabili. Ótvírætt væri að ef ekki hefði komið til stöðvunar á rekstri P ehf. hefði hann þurft að standa straum af greiðslu launa og tengdra gjalda vegna þeirra starfsmanna sem þar störfuðu. Var því fallist á það með V hf. að við útreikning raunverulegs tjóns P ehf. væri rétt að draga frá reiknaðri framlegð og tjóni þann launakostnað sem um ræddi. Lagt var til grundvallar að sá kostnaður hefði orðið 52.017.559 krónur, sem var umtalsvert hærri en krafa P ehf. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu V hf. því staðfest.

A höfðaði mál gegn V og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu sveitarfélagsins R hjá V vegna líkamstjóns sem hann hlaut í frítímaslysi í nánar tiltekinni sundlaug. Með hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að meginorsök slyss A mætti rekja til óhappatilviks sem vátryggingartaka og starfsmönnum sundlaugarinnar yrði ekki kennt um. Var V því sýknað af kröfum A. Landsréttur taldi áfrýjanda á hinn bóginn hafa fært fyrir því rök að þeim tröppum sem hann rann í, og umbúnaði þeirra, hefði verið ábótavant án þess að R hefði gert ráðstafanir til að bæta úr þeim vanköntum til að auka öryggi og koma í veg fyrir slys, en á R hvíldu ríkar skyldur í þeim efnum samkvæmt ákvæðum reglugerðar nr. 814/2010 um hollustuhætti á sund- og baðstöðum. Voru umbúnaður trappanna og athafnaleysi R því metin honum til sakar og fallist á kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu úr frjálsri ábyrgðartryggingu sveitarfélagsins R hjá V vegna líkamstjóns A. Ekki voru talin efni til að skerða bótarétt A vegna eigin sakar.

A krafðist viðurkenningar á því að V hf. og R bæru fulla skaðabótaábyrgð vegna afleiðinga líkamstjóns hennar af völdum slyss sem hún varð fyrir á útisvæði S árið 2019 þegar hún rann á stétt við heitan pott. Ágreiningur aðila laut einungis að því hvort A skyldi bera hluta tjóns síns sjálf vegna eigin sakar. Í forsendnum hins áfrýjaða dóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var meðal annars vísað til þess að A hefði verið kunn staðháttum í sundlaugunni og vitað af vandkvæðum við að hálkuverja útisvæði laugarinnar. Þá hefði hún valið að fara óhefðbundna leið upp úr pottinum, í stað þess að ganga upp úr honum um tröppur sem voru með handriði. Var því talið rétt að skerða bótarétt A um þriðjung.

A höfðaði mál og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda S úr frjálsri ábyrgðartryggingu nánar tiltekins félags vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi. Slysið bar að með þeim hætti að hann stóð uppi á stafla af mótaflekum og var að taka á móti einum slíkum, sem hífður hafði verið upp með byggingarkrana og koma átti fyrir ofan á þeim flekum sem þar voru fyrir, er hreyfing kom á flekann með þeim afleiðingum að hann slóst í A sem við það kastaðist út af staflanum og niður á hellulagða akbraut. Í hinum áfrýjaða dómi var lagt til grundvallar að starfsmaður vátryggingartaka hefði ekki sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann ákvað að hífa mótafleka við þær veðuraðstæður sem uppi voru í umrætt sinn. Landsréttur taldi ljóst að slys A hefði komið til vegna vindhviðu, sem varð til þess að mótafleki feyktist til og slóst í A, og að taka þyrfti afstöðu til þess hvort sú vindhviða hefði verið óvænt, líkt og gengið hefði verið út frá í hinum áfrýjaða dómi, eða hvort fyrir hendi hefði verið vanræksla á því að taka nægilegt tillit til veðuraðstæðna, þannig að saknæmt teldist. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að E hefði skynjað að hætta gæti verið á ferðum vegna vindstyrks en að hann hefði engu að síður ákveðið að framkvæma verkið og treysta á að það leiddi ekki til tjóns. Með þessari háttsemi var hann talinn hafa vikið frá þeim ríku skyldum sem á honum hvíldu og var það metið honum til sakar. Var því fallist á kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu en ekki var talið sýnt fram á að bótaréttur A skertist vegna meðábyrgðar.

A höfðaði mál á hendur T hf. til viðurkenningar á bótaskyldu vegna líkamstjóns, sem hún varð fyrir á sundlaugarsvæði, en rekstraraðili sundlaugarinnar var með ábyrgðartryggingu hjá T hf. A taldi að tjón hennar mætti rekja til saknæmrar háttsemi starfsmanna sundlaugarinnar, þar sem þeir hefðu hvorki gert nægar ráðstafanir til að koma í veg fyrir hálku né sett upp varúðarmerkingar sem uppfylltu gildandi reglur. T hf. taldi aftur á móti að starfsmenn sundlaugarinnar hefðu gripið til þeirra aðgerða sem lög gerðu ráð fyrir til að koma í veg fyrir slys í hálku og mætti rekja tjón A til óhappatilviks. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að A hafi, ásamt öðrum fjölskyldumeðlimum, verið á leið úr heitum potti yfir í vaðlaug á sundlaugarsvæðinu þegar hún hafi stigið af gúmmímottu til að geta gengið við hliðina á manninum sínum. Er hún hafi farið af mottunni hafi hún runnið til í hálku sem þar hafði myndast og öklabrotnað illa. Taldi rétturinn að A hafi út frá aðstæðum mátt vera ljóst að ætlast væri til þess að gestir sundlaugarinnar gengju á mottunni á leið sinni milli lauga. Ekki yrði litið svo á að starfsmönnum sundlaugarinnar hafi, miðað við aðstæður, borið að grípa til frekari ráðstafana til að auka öryggi á gönguleiðinni. Slysið yrði rakið til þess að A hafi vikið af þeirri leið, sem mörkuð hafi verið milli lauganna með gúmmímottum, og yrði ábyrgð á því ekki lögð á vátryggingartaka. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu T hf. af öllum kröfum A staðfest.

Árekstur varð með tveimur ökutækjum, bifreið og bifhjóli lögreglu sem var að fylgja sjúkrabifreið í neyðarakstri með sjúkling á sjúkrahús. Bifreiðin var tryggð lögboðnum ábyrgðar- og slysatryggingum hjá S hf. en bifhjólið var tryggt með sömu tryggingum hjá V hf. S hf. greiddi bætur vegna líkamstjóns ökumanna bifreiðarinnar og bifhjólsins og vegna tjóns á bifreiðinni og endurkrafði V hf. um helming þeirra fjárhæða. Byggði S hf. á því að ökumennirnir bæru jafna ábyrgð á árekstrinum og því bæri að skipta tjóninu jafnt með vísan til ákvæðis 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. V hf. hafnaði greiðsluskyldu og taldi að sá lögreglumaður sem ók bifhjólinu umrætt sinn hefði ekki sýnt af sér sök með akstri sínum. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að engin umferð hefði verið á þeirri akrein sem bifhjólið ók eftir og bifreiðar á hinni akreininni hefðu verið kyrrstæðar. Þar sem skilyrði 7. gr. reglna nr. 643/2004 um neyðarakstur hefðu verið uppfyllt og engin umferð á þeirri akrein sem bifhjólið ók á hefði ökumanni þess verið heimilt að víkja frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Ökumaður bifhjólsins hefði ekki mátt gera ráð fyrir því að kyrrstæð ökutæki á hinni akreininni myndu beygja yfir óbrotna línu inn á þá akrein þar sem hann var og í veg fyrir bifhjólið. Var það því ekki metið ökumanni bifhjólsins til sakar að hafa vikið frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Taldist hann af þeirri ástæðu ekki hafa sýnt af sér sök. Voru skilyrði 89. gr. þágildandi umferðarlaga fyrir skiptingu tjóns þar með ekki uppfyllt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V hf. af kröfum S hf.

A höfðaði mál á hendur B og V hf. og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda B og réttur A til greiðslu bóta úr frjálsri ábyrgðartryggingu B hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A hlaut í starfi sínu hjá B er hann féll 1,55 m til jarðar af palli flatvagns. Þegar slysið varð var A að vinna við að hífa steypueiningar á og af pallinum. A byggði meðal annars á því í málinu að verklagi við hífingar hjá B hefði verið ábótavant og að engar vinnureglur hefðu gilt um framkvæmd verksins. Þá hefði verulega skort á að skipulag vinnu hefði verið öruggt og hefði A verið í fallhættu við framkvæmd verksins. Í dómi Landsréttar var því slegið föstu, meðal annars á grundvelli umsagnar Vinnueftirlitsins, að verklag B hefði haft í för með sér hættu, sem hægt hefði verið að afstýra án mikilla vandkvæða, og að vinnulagið hefði verið orsök þess að A féll af pallinum og slasaðist. Skilyrði sakarreglunnar voru því talin vera uppfyllt í málinu. Var fallist á kröfur A um viðurkenningu á skaðabótaskyldu B og rétti A til greiðslu bóta úr frjálsri ábyrgðartryggingu B hjá V hf.

A krafðist bóta úr vátryggingu útgefinni af L vegna líkamstjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir er hann féll úr stiga við vinnu sína. L hafnaði bótaskyldu einkum sökum þess að A hefði vanrækt verulega upplýsingaskyldu samkvæmt 1. mgr. 82. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga með því að upplýsa ekki um atvik sem A vissi, eða hefði mátt vita, að hefðu verulega þýðingu fyrir mat á áhættu. Þá hefði ástæða þess að A féll úr stiga ekki verið vegna utanaðkomandi aðstæðna og því ekki um slys að ræða auk þess sem ósannað væri að A hafi vegna þessa atviks verið ófært með öllu að gegna sínu fyrra starfi. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á að A hefði með sviksamlegum hætti vanrækt upplýsingaskyldu sína en í umsókn um vátrygginguna hefði A upplýst að hann hefði þjáðst af brjósklosi, tognað í baki eða fundið fyrir öðrum vandamálum „tengdum hrygg/mænu“. Þá veitti A umboð til að afla frekari upplýsinga frá læknum og heilsugæslu með sérstakri yfirlýsingu sem var að finna í umsókninni. Hefði L því verið í lófa lagið að kalla eftir frekari upplýsingum um vandamál tengd baki A sem L teldi að gætu haft þýðingu. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var sú niðurstaða staðfest að leggja bæri til grundvallar að A hefði orðið fyrir slysi er hann féll úr stiga við vinnu auk þess sem L var látinn bera hallann af sönnunarskorti um að A væri ekki varanlega óvinnufær til að gegna sínu fyrra starfi vegna slyssins. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

A lenti í umferðarslysi 11. maí 2018 þegar hann var farþegi í bifreið sem ekið var aftan á kyrrstæða bifreið. Höfðaði hann mál þetta og krafði T hf. um greiðslu á 1.310.544 krónum með nánar tilgreindum vöxtum, sem var sú fjárhæð sem T hf. hafði dregið frá uppgjöri bóta til A á grundvelli 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og byggði á útreikningum tryggingastærðfræðings. Í málinu var deilt um hvort ákvæði 4. málsliðar 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga um að draga skuli frá skaðabótum vegna líkamstjóns 40% af reiknuðu eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris frá lífeyrissjóði, stæðist ákvæði 72. gr. og 65. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á þann málatilbúnað A að frádráttur frá bótum samkvæmt 4. málslið 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga væri andstæður nefndum ákvæðum stjórnarskrár eða stjórnskipulegri meðalhófsreglu. Þá yrði að virtum útreikningum tryggingastærðfræðings og skýringum talið að T hf. hefði sýnt nægilega fram á réttmæti þeirrar fjárhæðar sem um ræddi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og T hf. sýknað af kröfu A.

A varð fyrir slysi við vinnu sína þegar hann ók inn um sjálfvirkar dyr sem opnast og lokast eftir hreyfiskynjurum. A ók að hurðinni frá hlið og inn um dyrnar í stað þess að fara yfir skynjara fyrir framan þær. Þegar A ók að hurðinni mun hafa verið kallað á hann, að því er hann taldi, svo hann leit aftur en þegar hann sneri við höfðinu var hurðin byrjuð að lokast og var í augnhæð þegar A rak höfuðið í hana og dróst undir hurðina sem hafði stöðvast þegar hann rakst á hana. A höfðaði mál þetta og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu vinnuveitandans hjá T hf. Í dómi Landsréttar kom fram að atvik að baki slysinu lægju ljós fyrir og gæti vanræksla vátryggingartaka á að beina tilkynningu til Vinnueftirlitsins á réttum tíma ekki haft áhrif við sönnun í málinu. Taldi Landsréttur óhjákvæmilegt að líta svo á að slys A hefði orðið vegna óhappatilviks og eigin aðgæsluleysis hans. Var T hf. því sýknaður af kröfum A.

A krafðist bóta úr vátryggingu útgefinni af L vegna líkamstjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir er hann féll niður úr stiga við vinnu sína. Í málinu reyndi meðal annars á þá málsástæðu L hvort fella bæri ábyrgð þess niður í heild eða að hluta með stoð í 2. mgr. 83. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga vegna vanrækslu A á að upplýsa í umsókn um vátrygginguna um nánar tilgreind atvik sem fram komu í sjúkraskrá hans. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í 3. mgr. 83. gr. laganna segi að við mat á því hvort efni séu til að fella niður ábyrgð vátryggingarfélags í heild eða að hluta með stoð í 2. mgr. sömu lagagreinar skuli litið til þess hvaða þýðingu vanrækt upplýsingaskylda vátryggðs hafi haft fyrir mat félagsins á áhættu, hve sökin er mikil og fleira. Taldi rétturinn að þótt ljóst væri að mat á þessu væri atviksbundið og kallaði ekki undantekningalaust á sérfræðiþekkingu væri byggt á því af hálfu L að læknisfræðilegar upplýsingar úr sjúkraskrá A ættu að hafa þýðingu fyrir matið. Hafi héraðsdómara því eðli máls samkvæmt verið ókleift að fjalla um þá málsástæðu á grundvelli almennrar þekkingar og menntunar eða lagakunnáttu. Hefði því verið þörf á sérkunnáttu og héraðsdómara borið að kveðja til meðdómsmenn samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var héraðsdómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Þá gerði Landsréttur athugasemd við, eins og atvikum máls væri háttað, að í hinum áfrýjaða dómi hefði verið lögð til grundvallar sem fullgild sönnun um afleiðingar ætlaðs slyss A álitsgerð læknis sem ekki hefði verið aflað til samræmis við ákvæði IX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Deilt var um hvort líkamstjón sem A varð fyrir eftir að hann féll af reiðhjóli hafi hlotist af notkun tilgreindrar bifreiðar þannig að bótaskylt væri úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar, sbr. 4. og 8. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar. Í dómi Landsréttar kom fram að ósannað væri að fall A af hjólinu hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar. Þá var heldur ekki talið að líkamstjón það sem A varð fyrir í kjölfar fallsins, þegar hann rann eftir veginum og utan í bifreiðina, teldist hafa hlotist af notkun bifreiðarinnar í skilningi 1. mgr. 4. gr. laganna. Þrátt fyrir að bifreiðin hefði ekki verið kyrrstæð yrði ekki talið að ákoma stefnda á hana hafi hlotist af akstri hennar eða hreyfingu né sérstökum búnaði hennar eða eiginleikum sem ökutækis. Væri til þess að líta að hún var á mjög lítilli ferð og var hvorki ekið á A né varð þess valdandi að hann datt af hjóli sínu, heldur hefði A runnið, af orsökum ótengdum bifreiðinni, eftir veginum og lent á hlið hennar. Yrði eins og atvikum væri háttað að telja þátt bifreiðarinnar áþekkan því þegar hjólað væri á kyrrstæða bifreið. Hefði A ekki sýnt fram á að líkamstjón hans hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar í skilningi ákvæðisins og var S því sýknað af kröfu hans.

A höfðaði mál og krafðist viðurkenningar á bótaskyldu úr húseigendatryggingu B ehf. hjá S hf. vegna líkamstjóns er hann varð fyrir í slysi þegar hann féll í tröppum við húsnæði B ehf. og lenti á gangstétt. Í dómi Landsréttar kom fram að tröppurnar hefðu frá því þær voru byggðar aldrei uppfyllt reglur þar um. Þá hefðu þær heldur ekki uppfyllt almennar faglegar kröfur um byggingu stiga og trappa. Þá skipti máli að í húsi B ehf. var rekinn veitingastaður og vínveitingahús er atvik áttu sér stað. Í dómaframkvæmd hefði ítrekað verið slegið föstu að slíkri starfsemi fylgdu sérstakar skyldur á húseiganda eða rekstraraðila fasteignar til að gæta vel að öllum aðstæðum og öryggi gesta, meðal annars að því er varðar stiga og tröppur. Af þessu leiddi að margvíslegur vanbúnaður hefði verið á umræddum tröppum á slysdegi sem aukið hefði á hættueiginleika þeirra. Var tryggingataki, B ehf., talinn bera ábyrgð á þeim vanbúnaði. Þá var því hafnað að slysið hefði verið óhappatilviljun eða mætti eftir atvikum rekja til aðgæsluleysis A sjálfs. Þótt því yrði ekki slegið föstu hvað nákvæmlega olli því að A hefði fallið var það álit dómsins að langlíklegast væri að slysið yrði rakið til hættueiginleika trappanna í neðra hluta þeirra. Að því gættu mætti slá því föstu að þeir ágallar hefðu verið meginorsök þess að A féll í tröppunum. Krafa A var því tekin til greina.

A höfðaði mál á hendur B og T og krafðist viðurkenningar á óskiptri skaðabótaskyldu B og T vegna líkamstjóns sem hún hafi orðið fyrir við vinnu sína hjá B, er hún rann til í hálku og féll þegar hún var að fara út með rusl af vinnustaðnum. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að A hefði unnið á vinnustaðnum um árabil og þekkti aðstæður, en það hafi verið hluti af starfi hennar að fara með rusl í ruslagám í lok vinnudags. Þá hefði A borið fyrir héraðsdómi um að það hefði oftast komið í hlut hennar og annars starfsmanns að annast hálkuvarnir á hlutaðeigandi svæði. Ekki var talið hafa áhrif á sönnunarfærslu í málinu þótt Vinnueftirlitinu hefði ekki verið tilkynnt um slysið tímanlega, en óumdeilt var að tildrög slyssins væru þau að A rann til í hálku og féll. Að virtum gögnum málsins og framburði A og vitna fyrir dómi þótti A á hinn bóginn ekki hafa tekist að sanna að slysið sem hún varð fyrir yrði rakið til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi fyrirsvarsmanna eða starfsmanna B, heldur var lagt til grundvallar að um óhappatilvik hefði verið að ræða. Hefði hvorki verið sýnt fram á að aðstæður á vinnustaðnum hefðu farið í bága við ákvæði laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, né aðrar reglur sem A byggði á. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu B og T af kröfum A.

A höfðaði mál gegn VÍ hf. og krafðist endurgreiðslu fjárhæða sem VÍ hf. hafði endurkrafið hann um á grundvelli 2. mgr. 19. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar og skilmála sem gilda um kaskótryggingar ökutækja hjá VÍ hf. Óumdeilt var í málinu að A varð valdur að umferðarslysi þegar hann ók aftan á röð bifreiða, en að meðtaldri bifreið A urðu fjórar bifreiðir fyrir skemmdum. Ágreiningur málsaðila laut að því hvort stefndi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi framangreindra ákvæða er hann varð valdur að framangreindu umferðarslysi. Í dómi Landsréttar þótti sannað að A hefði ekið á eða yfir leyfðum hámarkshraða og allt of hratt miðað við aðstæður en á sama tíma beint allri athygli sinni að farsíma sínum. Hefði A þannig ekki gætt að sér og ekki fylgst með umferð framundan. Akstur hans hefði verið háskalegur þar sem fram undan hefðu verið þrenn gatnamót með stuttu millibili og umferð mikil. Hefði hann þannig ekki gætt að varúðarreglum 1. mgr. og c-liðar 2. mgr. 36. gr. umferðarlaga. Þá var hann talinn með notkun á farsíma við akstur brotið gegn 1. mgr. 57. gr. sömu laga. Var þessi háttsemi metin A til stórkostlegs gáleysis og hefði VÍ hf. þar með öðlast endurkröfurétt á hendur A, sbr. 2. mgr. 19. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar. Var VÍ hf. sýknað af kröfum A.

R höfðaði mál og krafðist viðurkenningar á skyldu T hf. til að greiða R bætur úr fasteignatryggingu vegna tjóns sem varð á fasteign hans vegna leka frá gólfhitalögn baðherbergis á efri hæð árið 2008. R tilkynnti T hf. tjón vegna leka haustið 2008 en ekki tókst að staðreyna að tjónið væri vegna leka á lögnunum í húsinu og það því talið vera utan gildissviðs tryggingar sem R hafði keypt hjá T hf. Leki frá gólfhitalögninni á baðherberginu var síðan staðreyndur í apríl 2016 og greiddi T hf. bætur úr fasteignatryggingunni í samræmi við matsgerð sem unnin var vegna tjónsins. R taldi á hinn bóginn að lekinn frá gólfhitalögninni á baðherberginu hefði verið til staðar allt frá árinu 2008 og tjón vegna lekans því annað og meira en uppgjör T hf. miðaði við. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með viðbótarrökstuðningi en að öðru leyti með vísan til forsendna hans, kom fram að samkvæmt almennum reglum bæri R sönnunarbyrði fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni sem félli undir gildissvið vátryggingarsamnings. Viðbótarmatsgerð sem R aflaði sér á árinu 2021 var ekki talin hnekkja niðurstöðu fyrri matsgerða í málinu og önnur gögn þóttu ekki renna stoðum undir þann málatilbúnað R að skemmdir á fasteign hans væri að rekja til leka á gólfhitalögninni sem hefði verið fyrir hendi frá árinu 2008. Var T hf. því sýknað af kröfu R í málinu.