Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

22 dómar fundust

Lykilorð: Stéttarfélag

Landsréttur birt 29. janúar 2026

923/2024

MATVÍS (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn Teppanyaki Iceland ehf (Styrmir Gunnarsson lögmaður, Gunnar Atli Gunnarsson lögmaður, 4. prófmál)

T ehf. krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu M vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir. Krafa T ehf. fyrir Landsrétti laut í fyrsta lagi að viðurkenningu skaðabótaskyldu vegna tjóns vegna háttsemi starfsmanna M við vettvangsheimsókn á veitingastaðinn F, í öðru lagi vegna útgáfu fréttatilkynningar sem send var fjölmiðlum og í þriðja lagi vegna umfjöllunar starfsmanna M í kjölfar fréttatilkynningarinnar í fjölmiðlum í tengslum við F. Um b- og c-lið kröfugerðar T ehf. tók Landsréttur fram að í dómi héraðsdóms væri enga umfjöllun að finna um hvort T ehf. hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna útgáfu fréttatilkynningarinnar og síðari umfjöllunar starfsmanna á vegum M. Enda þótt unnt væri að skýra málatilbúnað T ehf. á þann veg að sú háttsemi sem félagið taldi leiða til bótaskyldu væri afmörkuð, skorti að mati Landsréttar að gerð væri grein fyrir því í stefnu hvaða tjón T ehf. hefði beðið vegna háttseminnar. Var grundvöllur umræddra liða kröfugerðar T ehf. talinn í slíku ósamræmi við fyrirmæli 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að ekki yrði hjá því komist að vísa þeim sjálfkrafa frá héraðsdómi. Um a-lið kröfugerðar T ehf. taldi Landsréttur að félagið hefði leitt nægar líkur að tjóni sínu vegna vettvangsheimsóknar M. Vísaði Landsréttur þá til þess að fulltrúar M hefðu haft uppi beinlínis rangar fullyrðingar um fjárhagsstöðu T ehf. við starfsfólk hans og lýst þeim skoðunum að starfsfólkið fengi ekki greidd laun næstu mánaðamót. Að mati réttarins var framganga fulltrúa M við eftirlitsheimsóknina hvorki í samræmi við né í málefnalegum tengslum við það hlutverk sem M er ætlað með slíkum heimsóknum samkvæmt ákvæðum laga nr. 42/2010 um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum. Þá var háttsemi þeirra talin stuðla að því að starfsfólk T ehf. hætti tafarlaust störfum á veitingastaðnum. Tók Landsréttur undir forsendur héraðsdóms um að M hafi mátt vera ljóst að framganga fulltrúa hans við heimsóknina gæti valdið tjóni og að skilyrði skaðabótaréttar um sennilega afleiðingu væru því uppfyllt. Var niðurstaða héraðsdóms um viðurkenningu skaðabótaskyldu M vegna tjóns T ehf. vegna háttsemi starfsmanna M við vettvangsheimsóknina því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. október 2024

E-1651/2023

Teppanyaki Iceland ehf. og Borg 16 ehf (Hildur Ýr Viðarsdóttir lögmaður) gegn Matvæla- og veitingafélagi Íslands (Flóki Ásgeirsson lögmaður)

Stefnendur höfðuðu mál gegn stefnda, stéttarfélagi, og kröfðust viðurkenningar á bótaskyldu vegna háttsemi sem tengdist eftirlitsheimsókn stefnda á veitingstað í eigu annars stefnenda. Nánar tiltekið krafðist annar stefnandi viðurkenningar á bótaskyldu vegna háttsemi starfsmanna stefnda við eftirlitsheimsókn á veitingastað í eigu stefnandans. Báðir stefnendur kröfðust viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna fréttatilkynningar stefnda í kjölfar eftirlitsheimsóknarinnar og vegna háttsemi stefndu í eftirfarandi fjölmiðlaumfjöllun. Fallist var á fyrstnefndu viðurkenningarkröfuna þar sem fulltrúar stefnda hefðu ekki fylgt skráðum hátternisreglum við eftirlitsheimsóknina og m.a. haft uppi staðhæfingar um stöðu rekstar veitingastaðarins við starfsmenn hans sem engin stoð var fyrir. Á hinn bóginn var stefndi sýknaður af öðrum kröfum stefnenda, m.a. í ljósi rúms tjáningarfrelsis hans auk þess sem atvik máls voru ekki talin gefa til kynna að stefndi hefði verið í slæmri trú þegar hann viðhafði þau ummæli sem málatilbúnaður stefnenda sneri að.

Landsréttur birt 13. febrúar 2023

95/2023

Efling stéttarfélag (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) gegn ríkissáttasemjara (Edda Björk Andradóttir lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa R um að fá afhenta eða gerða sér aðgengilega úr hendi E með beinni aðfarargerð skrá í vörslum E með kennitölum allra atkvæðisbærra félagsmanna hans sem töldust á kjörskrá á tilgreindum tíma og hefðu atkvæðisrétt í atkvæðagreiðslu um miðlunartillögu R, sem lögð var fram í kjaradeilu E og SA. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þótt ráða mætti af ákvæðum laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur að R væri ótvírætt heimilt að eiga frumkvæði að því að efna til atkvæðagreiðslu um miðlunartillögu og gefa fyrirmæli um framkvæmd hennar, yrði hvergi af þeim ráðið að aðila vinnudeilu væri skylt að afhenda honum kjörskrá sína áður en til slíkrar atkvæðagreiðslu kæmi eða veita honum aðgang að henni. Af lögskýringargögnum yrði skýrlega ráðið að ekki hafi verið samstaða milli aðila vinnumarkaðarins um hvort rétt væri að veita R umráð yfir kjörskrá aðila vinnudeilu í aðdraganda atkvæðagreiðslu um miðlunartillögu. Þá bentu lögskýringargögn jafnframt eindregið til þess að vilji löggjafans hefði ekki staðið til þess að hann fengi slíkan aðgang þar sem tillaga þess efnis hefði verið felld út úr frumvarpi til eldri laga nr. 33/1978 um sáttastörf í vinnudeilum. Hafi breytingartillaga þess efnis samkvæmt lögskýringargögnum miðað að því að „draga úr valdi eða stöðu sáttasemjara“. Þá fæli atkvæðagreiðsla um miðlunartillögu sem lögð hefði verið fram á grundvelli 1. mgr. 27. gr. laga nr. 80/1938 í sér inngrip í samningsrétt stéttarfélaga og atvinnurekenda sem nyti verndar 1. málsliðar 1. mgr. 74. gr., sbr. 2. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944, og 2. mgr. 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Af því leiddi óhjákvæmilega að ákvæðum laga nr. 80/1938 yrði ekki ljáð rýmri merking en fælist í bókstaflegum skilningi þeirra. Samkvæmt því yrði ekki fallist á að fyrir lægi að R ætti lögbundið tilkall til umráða yfir kjörskrá E eða eftir atvikum aðgangs að henni, svo sem áskilið væri svo bein aðfarargerð gæti farið fram á grundvelli 73. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 78. gr. sömu laga. Var kröfu R því hafnað.

Landsréttur birt 23. nóvember 2018

248/2018

Matvæla- (Valborg Þ. Snævarr lögmaður) og veitingafélag Íslands (Katrín Smári Ólafsdóttir lögmaður, 1. prófmál) gegn A (Heiðar Ásberg Atlason lögmaður)
Lykilorð: Stéttarfélag. Sönnun.

A höfðaði mál gegn M og krafðist greiðslu sjúkra- og slysadagpeninga úr sjúkrasjóði M eftir að A kvaðst hafa látið af störfum hjá X ehf. vegna veikinda. Meginágreiningur málsins laut að því hvort A hefði fullnægt skilyrðum tiltekins ákvæðis í reglugerð sjúkrasjóðs M til greiðslna úr sjóðnum. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt ákvæðinu bæri sjóðfélagi sem óskaði eftir greiðslu úr sjóðnum sönnunarbyrði fyrir því að skilyrðum til greiðslna úr sjóðnum væri fullnægt. A hefði ekki fært fram fullnægjandi sönnun fyrir því að félags- og sjúkragjöld hefðu verið dregin af launum hans samkvæmt reglulega útgefnum launaseðlum á tilteknu tímabili eins og mælt var fyrir um í ákvæðinu. Skilyrðum fyrir greiðslum úr sjúkrasjóði M samkvæmt ákvæðinu hefði því ekki verið fullnægt. Var M því sýknað af kröfum A.

Landsréttur birt 12. október 2018

185/2018

Anton Guðmundsson (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) gegn Skaganum hf (Árni Ármann Árnason lögmaður, Ólafur Hvanndal Ólafsson lögmaður, 1. prófmál)

Ágreiningur A og S hf. snérist um það hvort A hefði fengið laun sín greidd að fullu í samræmi við ráðningarsamning þeirra og kjarasamning Samtaka atvinnulífsins og Samiðnar vegna vinnu A hjá S hf. á tilgreindu tímabili. Eftir starfslok A höfðaði hann mál og krafði S hf. um greiðslu vegna kjarasamningsbundins frítökuréttar og réttar til vikulegs frídags. Í dómi Landsréttar kom fram að S hf. hefði borið ábyrgð á því að gætt væri að vikulegum frídegi A og að hann fengi þá lágmarkshvíld sem í kjarasamningi greindi. Gæti S hf. ekki borið fyrir sig ákvæði ráðningarsamnings sem væru í andstöðu við kjarasamning, sbr. 7. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur og 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda. Var S hf. því gert að greiða A umkrafða fjárhæð.

Hæstiréttur birt 24. maí 2018

387/2017

Naust Marine ehf (Hjörleifur Kvaran lögmaður) gegn Gunnari Hrafni Hall (Lára Valgerður Júlíusdóttir lögmaður)

G, sem var verkfræðingur að mennt, starfaði hjá N ehf. frá september 2012 til júlí 2015. Við starfslok kom upp ágreiningur milli aðila um tiltekna þætti í starfskjörum G á ráðningartímanum en aðilar deildu m.a. um hvaða kjarasamningur skyldi gilda um þau. Höfðaði G mál og krafði N ehf. um greiðslu vegna vangoldinnar desember- og orlofsuppbótar, viðbótargreiðslu fyrir svonefndar bakvaktir og greiðslu vegna réttar til vikulegs frídags og kjarasamningsbundins frítökuréttar. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að kjarasamningur Samtaka atvinnulífsins og Stéttarfélags verkfræðinga og fleiri hafi gilt um starfskjör G að því marki sem ekki hefði verið réttilega frá honum vikið í ráðningarsamningi. Þá var jafnframt staðfest niðurstaða héraðsdóms um að G ætti rétt til greiðslu desemberuppbótar vegna ársins 2015 og orlofsuppbótar sem og vegna vangoldinna frídaga og brota gegn frítökurétti. Að því er varðaði svonefndar bakvaktir sem G stóð ásamt fleirum frá síðla árs 2012 til mars 2014 er þær voru aflagðar, sagði Hæstiréttur að G hefði athugasemdalaust tekið við greiðslum fyrir vaktirnar. Lægi ekkert fyrir um að hann hefði síðar á starfstímanum látið að því liggja að hann hygðist hafa uppi viðbótarkröfu vegna þessa. Honum hefði verið kunnugt um að framkvæmdastjóri N ehf. leit ekki svo á að um eiginlegar bakvaktir væri að ræða og að engum starfsmanni hefði verið skylt að sinna þeim. Þá hefði G ekki getið þess á fundi með framkvæmdastjóranum við starfslok að hann teldi sig ekki hafa fengið að fullu greitt fyrir vaktirnar. Hefði G mátt vera það ljóst að miðað við þann kjarasamning sem hann taldi að gilti um starfskjör sín, svo sem staðfest var í Hæstarétti, gæti hann átt kröfu um viðbótargreiðslu, auk þess sem hann hlyti að hafa vitað að N ehf. taldi sig hafa greitt að fullu fyrir þessa vinnu. Var krafa G hvað þetta varðaði því talin niður fallin fyrir tómlætis sakir og N ehf. sýknað af henni.

Hæstiréttur birt 10. nóvember 2016

556/2016

Félag íslenskra flugumferðarstjóra (Ástráður Haraldsson hrl) gegn Samtökum atvinnulífsins og íslenska ríkinu (Hrafnhildur Stefánsdóttir hrl, Ragnar Árnason hdl, Ólafur Helgi Árnason hrl)

Í málinu krafðist F þess að viðurkennt yrði að sér væri heimilt, þrátt fyrir ákvæði laga nr. 45/2016 um kjaramál Félags íslenskra flugumferðarstjóra, að efna til verkfalls í samræmi við ákvæði laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur og að kjör félagsmanna sinna yrðu ekki afráðin með ákvörðun gerðardóms samkvæmt fyrrnefndu lögunum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að sama dag og héraðsdómur var kveðinn upp hefðu deiluaðilar gert með sér sátt til að ljúka gerðarmeðferðinni. Samkvæmt henni hefði verið svo um samið að kjarasamningur þeirra frá í júní 2016, sem áður hafði verið felldur í atkvæðagreiðslu meðal félagsmanna F, skyldi gilda með þeim bókunum og samkomulagi, sem honum hefðu fylgt, og yfirlýsingum sem gefnar hefðu verið í tengslum við samningsgerðina. Í ljósi þess að bundinn hefði verið endi á kjaradeilu F og viðsemjanda hans með gerð kjarasamnings, svo sem heimilað hefði verið með lögum nr. 45/2016, var talið að F hefði ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um dómkröfur sínar. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. júlí 2016

E-1967/2016

Félag íslenskra flugumferðarstjóra (Ástráður Haraldsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason hrl) og Samtökum og atvinnulífsinsins (Hrafnhildur Stefánsdóttir hrl)

Stefndu sýknaðir af kröfu stefnanda um að viðurkennt yrði að honum væri, þrátt fyrir ákvæði 1. gr., 2. gr. og 3. gr. laga nr. 45/2016, heimilt að efna til verkfalls í samræmi við ákvæði lagan nr. 80/1938, um stéttarfélög og vinnudeilur og að kjör félagsmanna stefnanda verði ekki afráðin með ákvörðun gerðardóms samkvæmt lögum nr. 45/2016.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 7. júní 2016

E-1225/2015

Helgi Laxdal Magnússon (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn Félagi vélstjóra og málmtæknimanna og Akki, styrktar- og menningarsjóði (Jónas Haraldsson hdl)

Viðurkennt að kosning um breytingu á samþykktum sjóðs, sem heyrði undir stéttarfélag, hefði ekki farið fram í samræmi við samþykktir sjóðsins og væri því ógild.

Hæstiréttur birt 13. ágúst 2015

467/2015

Bandalag háskólamanna (Ástráður Haraldsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)

B krafðist þess í máli gegn Í að viðurkennt yrði að átján stéttarfélögum innan raða þess væri, þrátt fyrir ákvæði 1., 2. og 3. gr. laga nr. 31/2015 um kjaramál félagsmanna tiltekinna stéttarfélaga innan Bandalags háskólamanna og Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, heimilt að efna til verkfalls og að kjör félagsmanna þessara félaga yrðu ekki afráðin með ákvörðun gerðardóms samkvæmt sömu lögum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að starfsemi, sem haldið hefði verið uppi á heilbrigðisstofnunum í skjóli undanþága frá verkfallsaðgerðum félaganna, hefði ekki nægt til að girða fyrir alvarlega ógn við almannaheill og réttindi alls almennings til að fá aðstoð vegna sjúkleika, sem Í bæri að tryggja samkvæmt 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar. Hefðu því verið uppfyllt þau skilyrði, sem 1. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar fæli í sér, fyrir því að settar yrðu í lögum takmarkanir á verkfallsrétt félagsmanna í aðildarfélögum B. Mætti líta svo á að fullreynt hefði verið að ljúka kjaradeilu aðila með samningum þegar umræddar takmarkanir voru settar. Í hefði því mátt líta svo á að nauðsynlegt væri að grípa til lagasetningar til að ljúka henni enda yrði ekki séð að önnur úrræði hefðu staðið til boða. Um þá stöðu, að lög nr. 31/2015 hafi ekki aðeins tekið til félaga sem stóðu að verkfalli heldur einnig annarra aðildarfélaga B, var vísað til þess að félögin hefðu kosið að neyta réttar samkvæmt lögum nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna til að standa sameiginlega að kröfum gagnvart Í og samningaviðræðum við það auk þess hafa skuldbundið sig innbyrðis til að gera ekki kjarasamning við Í án samráðs við hin. Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar bæri Í að virða sjálfsákvörðunarrétt stéttarfélaga í þeim efnum. Þá var talið ljóst af gögnum málsins að aðildarfélög B hefðu kosið að standa sameiginlega að ýmsum aðgerðum til að knýja á um lausn kjaradeilunnar, meðal annars með samráði um beitingu verkfallsréttar. Hefði löggjöf, sem aðeins hefði náð til félagsmanna í aðildarfélögum B sem áttu í verkfalli við gildistöku hennar, því ekki girt fyrir að önnur félög hefðu þess í stað efnt til sams konar aðgerða í þágu heildarinnar. Yrði einnig að líta til þess að í umræddum lögum hefði ekki eingöngu verið lagt bann við verkföllum félaganna, heldur einnig kveðið á um sérstaka skipan sem kæmi í stað kjarasamnings við þau. Hefði því eitt verið látið ganga yfir félögin öll. Með vísan til þess var ekki talið unnt að líta svo á að gengið hefði verið lengra en réttmætt var við setningu laga nr. 31/2015 og brotið með því gegn grunnreglu íslenskrar stjórnskipunar um meðalhóf. Að þessu virtu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna Í af kröfu B.

Hæstiréttur birt 26. september 2013

240/2013

Brim hf (Reimar Snæfells Pétursson hrl) gegn Sjómannasambandi Íslands, Afli starfsgreinafélagi Austurlands, Alþýðusambandi Vestfjarða, Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands og Félagi vélstjóra- og málmtæknimanna (Björn Lárus Bergsson hrl)

S o.fl. kröfðu B hf. um greiðslu lögbundins gjalds inná svokallaða „greiðslumiðlunarreikninga“, sem B hf. hafði ekki staðið skil á þrátt fyrir skýr ákvæði laga nr. 24/1986 um skiptaverðmæti og greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins. Með dómi héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að S o.fl. ættu lögvarið tilkall til greiðslunnar í þeim hlutföllum sem dómkrafa þeirra byggði á og var kröfu B hf. um sýknu vegna aðildarskorts því hafnað. Þá var talið að greiðsluskylda B hf. samkvæmt lögunum væri afdráttarlaus og óumdeilt að félagið hafði ekki staðið skil á greiðslunum. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um greiðsluskyldu B hf. með vísan til forsendna, þó með þeirri athugasemd að II. kafli laga nr. 24/1986, sem kvað á um greiðslumiðlun innan sjávarútvegsins, hefði ekki falið í sér nýja gjaldtöku heldur einungis breytt þeirri aðferð við gjaldtökuna sem áður hafði tíðkast.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. október 2012

E-4859/2011

Lára Bryndís Björnsdóttir (Ásgerður Ragnarsdóttir hdl) gegn Styrktarsjóði Bandalags háskólamanna (Bergþóra Ingólfsdóttir hrl)

Stefnandi, sem er félagsmaður í Félagi ísl. hjúkrunarfræðinga (Fíh) krafðist viðurkenningar á aðild sinni að stefnda, styrktarsjóði BHM. Með því að Fíh sagði sig úr BHM var kröfu hennar hafnað.

Hæstiréttur birt 31. mars 2011

390/2010

Jóhann Gunnarsson (Elvar Örn Unnsteinsson hrl) og Brim hf (Eiríkur Gunnsteinsson hdl) gegn Félagi skipstjórnarmanna (Jónas Þór Jónasson hrl, Þórhallur H. Þorvaldsson hdl)

F höfðaði mál gegn J og B hf. og krafðist greiðslu vinnuréttindagjalda samkvæmt ákvæðum í kjarasamningum FÍ og LÍÚ vegna starfa J hjá ÚS ehf. og síðar B hf. Hæstiréttur féllst ekki á aðalkröfu J og B hf. um að málinu yrði vísað frá dómi en krafan var studd þeim rökum að efnisdómur hefði verið felldur um kröfuna í dómi Hæstaréttar í máli nr. 231/2008 og að annmarkar hefðu verið á héraðsdómsstefnu. Krafa F varðaði störf J sem skipstjóra hjá ÚS ehf. á tímabilinu frá 20. september 2004 til 8. júní 2006 annars vegar en hins vegar störf hans sem skipstjóri fyrir B hf. á tímabilinu frá 8. júní 2006 til 28. febrúar 2008. ÚS ehf. og B hf. sameinuðust 8. júní 2006. Á hvorugu þessara tímabila var J félagsmaður í F né öðru stéttarfélagi. Á meðan J starfaði fyrir ÚS ehf. stóð félagið utan samtaka vinnuveitenda. Vegna fyrra umræddra tímabila var talið að greiðsluskylda hvíldi hvorki á J né ÚS ehf., enda höfðu hvorugt þeirra verið aðilar að kjarasamningum FÍ og LÍÚ. Ekki var fallist á með F að samkvæmt 2. mgr. 6. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda hvíldi greiðsluskylda á atvinnurekendum sem stæðu utan kjarasamninga til að halda eftir iðgjaldi til stéttarfélags. Hefði ÚS ehf. því ekki verið skylt samkvæmt því lagaákvæði að greiða vinnuréttindagjald til F. Varðandi síðara tímabilið var J með sömu rökum sýknaður af kröfu F. Þar sem B hf. hafði þá verið í LÍÚ var talið að B hf. hefði borið að standa F skil á vinnuréttindagjaldi vegna starfa J samkvæmt kjarasamningi FÍ og LÍÚ og þá án tillits til þess hvort skylda til að greiða gjaldið hvíldi á J sjálfum. Var því fallist á kröfu F vegna greiðslu vinnuréttindagjalda fyrir tímabilið 8. júní 2006 til 28. febrúar 2008.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. október 2009

E-3231/2009

Jens Líndal Bjarnason (Arnar Þór Jónsson hdl) gegn Vörubílstjórafélaginu Þrótti (Jóhannes Ásgeirsson hrl)

Stefnandi krafðist að viðurkennd yrði bótaskylda stefnda vegna tjóns sem stefnandi hefði orðið fyrir vegna ólögmætrar brottvísunar stefnanda úr stefnda. Á kröfuna var ekki fallist þar sem stefnandi hafði ekki sýnt fram á að reglur hefðu verið brotnar þegar tekin var sú ákvörðun af hálfu stefnda að stefnandi nyti ekki lengur réttinda í stefnda og væri ekki lengur félagsmaður þar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. nóvember 2008

E-1357/2008

Félag íslenskra náttúrufræðinga (Ragnar Halldór Hall hrl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

Stefnandi krafðist viðurkenningar á því að félagsmenn, sem starfa á veirudeild Landspítalans og vinni með hreinræktir smitefna eða eiturefni, eigi rétt á eins launaflokks hækkun samkvæmt samkomulagi milli félagsins og Landspítalans. Á það var ekki fallist og var sýknað af kröfunni.

Hæstiréttur birt 21. október 2004

114/2004

Íslensk erfðagreining ehf (Kristján Þorbergsson hrl) gegn Rafiðnaðarsambandi Íslands (Páll Arnór Pálsson hrl)

Í kjarasamningi milli atvinnugreinasamtaka annars vegar og R hins vegar, var kveðið á um eftirmenntunargjald sem vinnuveitendur greiða. Í átti ekki aðild að umræddum atvinnugreinasamtökum og deildu aðilar um skyldu Í til að greiða gjald í sjóðinn vegna rafiðnaðarmanna sem störfuðu hjá fyrirtækinu. Í dómi Hæstaréttar segir, að samkvæmt 1. gr. laga nr. 55/1980 um starfskjör launafólks o.fl. skuli laun og önnur starfskjör, sem aðildarsamtök vinnumarkaðarins semja um, vera lágmarkskjör fyrir alla launamenn í viðkomandi starfsgrein. Ákvæðið veiti launamönnum rétt samkvæmt efni hennar og þá kröfu eigi þeir á vinnuveitanda. Í 1. mgr. 6. gr. laganna sé kveðið á um skyldur allra atvinnurekenda að greiða í sjúkra- og orlofssjóði samkvæmt kjarasamningum. Slíka kröfu eigi stéttarfélögin vegna þessara tvenns konar sjóða og sé það tæmandi talning. Kröfur þeirra vegna annarra sjóða en þar séu tilgreindir verði ekki reistar á þessu lagaákvæði og brysti R heimild til þess að krefja Í um gjöldin. Var Í því sýknaður af kröfu R.

Hæstiréttur birt 9. október 2003

46/2003

Sjómannasamband Íslands (Björn Lárus Bergsson hrl) gegn Landssambandi íslenskra útvegsmanna (Hrafnhildur Stefánsdóttir hrl)

X var sakfelldur fyrir brot á 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brotaþoli var aðeins 16 ára þegar X, sem hún þekkti ekkert, framdi brotið. Brotið var talið gróft og hafði í för með sér talsverða líkamlega áverka. Miðað við eðli og alvarleika brotsins þótti refsing X hæfilega ákveðin 2 ára fangelsi.

Hæstiréttur birt 14. nóvember 2002

167/2002

Alþýðusamband Íslands (Ástráður Haraldsson hrl) gegn íslenska ríkinu, Samtökum atvinnulífsins (Skarphéðinn Þórisson hrl) og Samtök atvinnulífsins (Hrafnhildur Stefánsdóttir hrl)

A krafðist þess að viðurkennt yrði að stéttarfélögum innan raða þess væri, þrátt fyrir ákvæði 1. gr., 2. gr. og 3. gr. laga nr. 34/2001 um kjaramál fiskimanna og fleira, heimilt að efna til verkfalls og að ákvörðun gerðardóms samkvæmt sömu lögum réði ekki kjörum fiskimanna í þessum félögum. Hélt A því fram að með setningu laga nr. 34/2001 hefði verið brotið gegn samningsfrelsi og verkfallsrétti stéttarfélaga sem verndað væri af 74. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Talið var að með hliðsjón af 2. mgr. 11. gr. mannréttindasáttmálans, 2. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar og tilteknum alþjóðasamningum um félagsleg réttindi sem líta mætti til við skýringar á 74. gr. og 75. gr. stjórnarskrárinnar yrði 1. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar ekki talin fela í sér skilyrðislausa vernd verkfallsréttar stéttarfélaga. Hins vegar yrði að líta svo á að samningsfrelsi verkalýðsfélaga og beitingu verkfallsréttar mætti aðeins skerða með lögum og því aðeins að uppfylltum sambærilegum skilyrðum og í fyrrnefndu ákvæði mannréttindasáttmálans. Hvorki varð séð að ákvæði mannréttindasáttmálans eða umræddir alþjóðasamningar útilokuðu að löggjafanum gæti verið rétt að grípa inn í einstaka vinnudeilur með lagasetningu né að löggjafanum væri óheimilt að leggja tímabundið bann við einstaka vinnustöðvunum. Hins vegar yrði að gera strangar kröfur til slíkrar lagasetningar. Talið var að ekki væri hægt að útiloka að efnahagsleg áhrif verkfalla og verkbanna gætu verið svo alvarleg að ríkir almannahagsmunir gætu réttlætt tímabundið bann við þeim. Með vísan til lögskýringargagna með lögum nr. 34/2001 þótti ekki rétt að hnekkja því mati löggjafans að ríkir almannahagsmunir hefðu verið fyrir því að banna tímabundið þau verkföll og verkbönn sem orsökuðu vinnustöðvun á þeim tíma sem lögin tóku gildi. Hins vegar var ekki fallist á að almannaheill hefði krafist þess að lagasetningin tæki til þriggja félaga á svæðum þar sem vinnustöðvun var ekki í gangi. Var því fallist á kröfu A varðandi þau félög en Í og SA að öðru leyti sýknuð af kröfum A.