Ekki var fallist á að stefnandi ætti skaðbótakröfu á hendur stefnda, vátryggingafélagi byggingarstjóra, vegna ágalla á múrverki fasteignar og skorts á lögbundnu eftirliti þar sem krafan væri fyrnd auk þess sem að ekki var talið að byggingarstjóri gæti borið ábyrgð á verkum verktakans eins og atvikum var háttað.
Í byrjun árs 2017 var gefið út byggingarleyfi til handa E, móður fyrirsvarsmanns O ehf., fyrir byggingu sumarhúss á lóð hennar í Kjósarhreppi. Með afsali 29. mars 2019 keypti O ehf. lóðina af E. Í ágúst 2017 hafði fyrirsvarsmaður O ehf. leitað til B um að hann tæki að sér byggingarstjórn vegna fyrirhugaðrar byggingar á lóðinni og sótti B í kjölfarið um lögboðna ábyrgðartryggingu byggingarstjóra hjá S hf. Hafist var handa við að reisa húsið á árinu 2020 en 12. febrúar 2023 varð tjón á húsinu vegna ofsaveðurs. Deildu aðilar um hvort B bæri skaðabótaábyrgð sem byggingarstjóri gagnvart O ehf. á því sem aflaga fór við bygginguna. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði ráðið að B hefði haft frekari aðkomu að byggingu sumarhússins en að sækja um lögboðna ábyrgðartryggingu. Þannig hefði B hvorki undirritað yfirlýsingu um ábyrgð sína, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 13. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki né var gerður skriflegur samningur við hann um byggingarstjórn, sbr. 2. mgr. 27. gr. sömu laga. Þá lá ekkert fyrir um að B hefði verið skráður byggingarstjóri við bygginguna hjá byggingarfulltrúa eða verið í samskiptum við byggingarfulltrúa í kjölfar þess að yfirlýsingu um ábyrgðartryggingu byggingarstjóra var komið á framfæri við byggingarfulltrúa. Janframt kom B ekki á byggingarstað fyrr en hann var kallaður til eftir að sumarhúsið varð fyrir tjóni og var ókunnugt um að O ehf. hefði eignast húsið af fyrri eiganda, E. Þrátt fyrir að B hefði fallist á að taka að sér byggingarstjórn hússins og keypt lögboðna ábyrgðartryggingu í því skyni var talið að þau áform hefðu ekki gengið eftir auk þess sem skilyrðum sem byggingarleyfinu voru sett hefði aldrei verið fullnægt. Var niðurstaða Landsréttar sú að B hefði í raun ekki gegnt starfi byggingarstjóra við byggingu hússins og gæti því ekki borið skaðabótaábyrgð vegna tjóns á byggingunni. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu B og S hf. af kröfum O ehf.
Kaupendur sitt hvorrar íbúðar í í nýbyggðu parhúsi höfðuðu mál á hendur seljanda, sem jafnframt var byggingaraðili hússins, byggingarstjóra, húsasmíðameistara, aðalhönnuði hússins og tryggingarfélagi á grundvelli ábyrgðartryggingar byggingarstjóra og hönnuðar og kröfðust greiðslu skaðabóta in solidum úr hendi stefndu vegna umfangsmikilla galla í báðum eignarhlutum hússins og í sameign. Jafnfamt var krafist að seljanda yrði gert skylt að gefa út afsal fyrir báðum eignarhlutunum á grundvelli skuldajafnaðar á eftirstöðvum kaupverðs. Fallist var á skaðabótakröfu á hendur byggingaraðila og seljanda parhússins að mestu leyti og á hendur aðalhönnuði og tryggingarfélginu vegna galla á þaki hússins. Byggingarstjóri og tryggingarfélagið vegna ábyrgðartryggingar hans og húsasmíðameistari voru sýknaðir af kröfum stefnenda. Þá var seljanda gert skylt að gefa út afsal til stefnenda fyrir báðum eignarhlutunum enda fjártjón stefnenda talsvert hærra en ógreiddar eftirstöðvar kaupverðs.
S slf. eignaðist tilgreinda lóð og hóf byggingu íbúðarhúss og bílskúrs á henni. Þegar framkvæmdir voru komnar nokkuð á veg vaknaði grunur um að jarðvegspúðinn undir byggingunni kynni að vera of hár. Við mælingu byggingarstjóra var það staðreynt, en botnplata bílskúrsins reyndist standa 49 cm hærra en hún átti að gera samkvæmt teikningum, hönnunargögnum og grunnhæðarkóta. S slf. byggði á því að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna þessa sem rekja mætti til sakar byggingarstjóra framkvæmdarinnar. Í hinum áfrýjaða dómi var ekki fallist á að byggingastjórinn hefði gerst sekur um saknæmt gáleysi þegar hann kannaði ekki sérstaklega hvort hæðarkóti, sem spreyjaður var á gangstétt við nálægt hús og notaður var til viðmiðunar við framkvæmdina, væri réttur. Jafnframt var það ekki metið byggingarstjóranum til sakar að fylgjast ekki sérstaklega með því að vinna við gerð og frágang jarðvegspúða og botnplötu bílskúrs væri í samræmi við uppgefinn hæðarkóta. Skylda til greiðslu bóta úr tryggingu byggingastjórans var því ekki talin vera til staðar og var SA hf. því sýknað af kröfum S slf. Að gættum athugasemdum sem Landsréttur gerði við málatilbúnað S slf. varðandi reifun á ætluðu tjóni hans staðfesti rétturinn niðurstöðu hins áfrýjaða dóms með vísan til forsendna.
Miðbraut 28, húsfélag (
Húnbogi J. Andersen lögmaður)
gegn
Byggðarlagi ehf., Arwen Holdings ehf. og Verði tryggingum hf. til réttargæslu
Húsfélagið M krafðist skaðabóta vegna galla á fráveitukerfi fjöleignarhúss úr hendi stefnda B, sem var eigandi fasteignar á byggingarstigi og seljandi íbúða í húsinu, og stefnda A sem var skráður byggingarstjóri eignarinnar. Stefndu báru meðal annars við aðildarskorti, fyrningu, tómlæti, skorti á sönnun sakar og skorti á sönnun tjóns. Fallist var á með stefnanda að stefndu hefðu vanrækt skyldur sínar til að sjá til þess að húsið væri byggt í samræmi við samþykkt hönnunargögn.
H og S höfðuðu mál á hendur HD, Ó, G og V til heimtu skaðabóta vegna galla á fasteign sem þau keyptu af HD sem byggði hana. Ó var byggingarstjóri og G hönnuður en báðir voru þeir með starfsábyrgðartryggingu hjá V. Í héraði var að mestu leyti fallist á kröfur þeirra en G þó sýknaður og V sömuleiðis hvað hann varðaði. Af áfrýjun og gagnáfrýjun málsins leiddi að allar kröfur aðila voru til úrlausnar fyrir Landsrétti. Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að frágangur glugga og rennihurðar, svala, votsvæða í baðaðstöðu og peningaskáps hefði falið í sér galla samkvæmt 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, sem HD bæri ábyrgð á. Ó var einnig talinn bera ábyrgð á frágangi glugga, rennihurðar og svala og G á frágangi svala en ábyrgð þeirra beggja grundvallaðist á þágildandi lögum nr. 73/1997. Ábyrgð HD, Ó og G á fyrrgreindum göllum var óskipt en V gert að greiða nánar tiltekna fjárhæð vegna starfsábyrgðartrygginga Ó og G. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms voru HD, Ó og G hins vegar sýknuð af kröfu er laut að einangrun í útkragaðri plötu.
Stefnandi stefndi byggingastjóra og tryggingafélagi hans á grundvelli sakarábyrgðar vegna foktjóns en sumarhús sem hann hafði í smíðum fauk og gereyðilagðist. Stefndu voru sýknaðir þar sem tjón stefnanda var að rekja til hans eigin verka og ákvarðana. Hann reisti annað hús en byggingarleyfi hafði verið gefið út fyrir og stóð að smíði þess sjálfur ásamt tveimur erlendum starfsmönnum frá starfsmannaleigu. Því var slegið föstu af dómkvöddum matsmönnum að starfsmönnum þessum skorti fullnægjandi verklega þekkingu til að byggja hús. Þá voru ósamþykktar teikningar einungis hafðar til hliðsjónar við verkið. Loks kallaði stefnandi hinn stefnda byggingastjóra aldrei að verkinu til dæmis til að hlutast til um framkvæmd úttekta.
E ehf. höfðaði mál gegn H ehf. og krafðist endurgjalds fyrir vinnu stálvirkjameistara við byggingu stálgrindarhúss á grundvelli fimm reikninga. Málsatvik voru þau að H ehf. og D ehf. gerðu með sér verksamning um byggingu hússins þar sem meðal annars kom fram að D ehf. skyldi leggja til byggingarstjóra en H ehf. stálvirkjameistara. Á upphafsstigum verksins gerðu D ehf. og E ehf. með sér samkomulag um aðkomu E ehf. að húsbyggingunni og strax við umsókn um byggingarleyfi tók fyrirsvarsmaður þess félags að sér hlutverk stálvirkjameistara. Var ætlunin sú að skipt yrði um stálvirkjameistara þegar H ehf. kæmi að verkinu. Af gögnum málsins varð ráðið að H ehf. hefði ætlað starfsmanni sínum, I, að verða stálvirkjameistari en hann ekki reynst hafa tilskilin réttindi. Þegar það lá fyrir hefðu E ehf. og H ehf. samið svo um að fyrirsvarsmaður E ehf. yrði áfram skráður stálvirkjameistari. Síðar hafði H ehf. uppi áform um að annar starfsmaður, G, tæki við sem stálvirkjameistari af fyrirsvarsmanni E ehf. Landsréttur taldi að þau áform H ehf. hefðu ekki raungerst, en samkvæmt málsgögnum var fyrirsvarsmaður E ehf. skráður stálvirkjameistari allan þann tíma sem reikningar E ehf. tóku til. Fyrir lá að E ehf. hafði gefið út tvo reikninga fyrir vinnu stálvirkjameistara vegna júlí og ágúst 2018 sem H ehf. hafði greitt athugasemdalaust. H ehf. hafnaði aftur á móti að greiða þá reikninga sem E ehf. gaf síðar út. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt skýrslu byggingarstjóra hússins fyrir héraðsdómi hefði H ehf. ekki gengið sérstaklega eftir því að skipt yrði um stálvirkjameistara eftir að áform félagsins um að G tæki við því hlutverki strönduðu haustið 2018. Þá rakti Landsréttur tilgreind ákvæði laga nr. 160/2010 um mannvirki og komst að þeirri niðurstöðu að það væri á valdi byggingarstjóra að hafna ráðningu iðnmeistara, eins og byggingarstjóri hússins hefði gert í tilviki G haustið 2018. Í skýrslu sinni fyrir héraðsdómi upplýsti G að hann hefði samþykkt að taka að sér að vera stálvirkjameistari gegn greiðslu tiltekinnar þóknunar. Hann kvaðst aftur á móti ekki hafa gert kröfu um að fá þá þóknun greidda þar sem ekki hefði komið til þess að hann tæki við sem stálvirkjameistari. Var það niðurstaða Landsréttar að leggja bæri til grundvallar að fyrirsvarsmaður E ehf. hefði ekki einungis verið skráður stálvirkjameistari verksins heldur hefði hann verið sá sem í raun gegndi þeirri stöðu allt það tímabil sem E ehf. krafðist greiðslu vegna í málinu. Við úrlausn þess hvort E ehf. hefði tekist að færa sönnur á fjárhæð kröfu sinnar leit Landsréttur meðal annars til þess að H ehf. hefði greitt fyrstu tvo reikninga E ehf., án athugasemda, og jafnframt að síðari reikningsgerð E ehf., líkt og fyrstu reikningarnir tveir, hefði endurspeglað fyrirliggjandi óundirrituð drög að þjónustusamningi milli málsaðila. Þá hefði H ehf. ekki freistað þess að hnekkja reikningunum með öflun matsgerðar dómkvadds matsmanns, sem honum hefði verið í lófa lagið að gera. Samkvæmt því, og þar sem Landsréttur taldi kröfu E ehf. ekki hafa fallið niður fyrir tómlæti, var það niðurstaða réttarins að taka kröfu E ehf. að fullu til greina ásamt tilgreindum dráttarvöxtum.
Ágreiningur laut að því hvort fasteign sem stefnendur keyptu af stefndu teldist gölluð í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup og hvort stefnda sem einnig var byggingaraðili eignarinnar hefði með samkomulagi um viðgerðir á eigninni fyrir afhendingu á grundvelli söluskoðunar tekist á hendur að afhenda eignina gallalausa. Þá laut ágreiningur einnig að því hvort byggingarstjóri og hönnuður auk tryggingafélags þeirra væru skaðabótaskyldir á grundvelli þess að framkvæmdir hefðu ekki verið í samræmi við samþykkta uppdrætti, byggingarreglugerð og faglega fullnægjandi. Fallist var á að fasteignin hafi verið haldin leyndum göllum og metinn kostnaður við úrbætur sem nam 9,2% af söluverðmæti væri slíkur að ágallinn teldist rýra verðmæti hennar svo nokkru varði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002, en eignin var mjög nýleg. Einnig var fallist á samkomulag um viðgerðir fæli í sér að gera við bæði orsök og afleiðingar raka og leka. Þá var fallist á skaðabótaábyrgð byggingarstjóra gagnvart stefnendum þar sem ekki var farið eftir samþykktum teikningum og frágangi var stórlega ábótavant og tryggingarfélag hans dæmt til að greiða stefnendum í samræmi við starfsábyrgðartryggingu. Hönnuður var sýknaður af kröfum stefnenda.
Hið stefnda tryggingarfélag var sýknað af kröfum stefnanda, sem krafðist skaðabóta á grundvelli byggingarstjóratryggingar vegna tjóns sem stefnandi taldi sig hafa orðið fyrir við byggingu fasteignar. Ekki þótti sýnt fram á að byggingarstjórinn hefði valdið stefnanda tjóni með gáleysi eða vanrækslu.
H höfðaði mál gegn G, S hf., R ehf., HH ehf. og V hf. til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna meintra galla á sameign fjöleignarhúss. Sakarefni málsins laut að því hvort gallar hefðu verið á sameigninni og að hvaða marki G, S hf., R ehf., HH ehf. og V hf. gætu borið ábyrgð á tjóni sem yrði rakið til þeirra. Í dómi Landsréttar var rakið að frágangur á yfirborði bílageymslu og þaki hennar hefði ekki verið í samræmi við byggingarreglugerð nr. 112/2012 og að H hefði orðið fyrir tjóni vegna þessa. Taldi Landsréttur að R ehf. sem eigandi hússins og seljandi íbúða í húsinu og HH ehf. sem byggingaraðili og byggingarstjóri bæru skaðabótaábyrgð vegna tjóns H. Aftur á móti voru G sem annar hönnuða hússins og S hf. þar sem hönnuðurinn var með starfsábyrgðartryggingu sýknaðir af kröfum H þar sem ekki hafði verið sýnt fram á að G gæti borið sakarábyrgð á tjóni H. Með vísan til matsgerðar dómkvadds matsmanns, sem ekki hafði verið hnekkt, var R ehf., HH ehf. og V hf., vegna starfsábyrgðartryggingar byggingarstjóra, gert að greiða nánar tilgreinda fjárhæð vegna frágangs á þaki og yfirborði bílageymslu. Þá var R ehf. jafnframt gert að greiða kostnað við úrbætur vegna galla á gólfi bílageymslu, niðurfalli af þaki og þakbrún.
Stefndu sýknuð af kröfum stefnanda. Um var að ræða kröfur samkvæmt útgefnum reikningum vegna byggingarframkvæmda, kröfur sem stefnandi hafi fengið framselda frá þeim aðila sem stóð að byggingarframkvæmdunum fyrir stefndu. Byggðist niðurstaðan á því að stefndu væru neytendur og hefðu þau á grundvelli laga nr. 42/2000 um þjónustukaup haft rétt til þess að neita að greiða útgefna reikninga, nema að því leyti sem telja mætti þá sanngjarna, þar sem verð fyrir þjónustuna hafði farið verulega fram úr fyrirliggjandi kostnaðaráætlun án þess að seljandi þjónustunnar hefði með einhverjum hætti tilkynnt stefndu það fyrr en eftir að sú hækkun hafði átt sér stað.
H og S keyptu einbýlishús af HD sem byggði húsið, Ó var byggingarstjóri en G var arkitekt hússins. Ó og G höfðu báðir tekið ábyrgðartryggingu hjá V hf. H og S höfðuðu mál vegna galla á húsinu og kröfðust þess að HD myndi greiða þeim 31.995.686 krónur, þar af að hluta óskipt með Ó og V hf. og að hluta óskipt með G. Með hinum áfrýjaða dómi var HD gert að greiða H og S nánar tiltekna fjárhæð, þar af óskipt að hluta með Ó, sem talinn var hafa bakað sér skaðabótaábyrgð sem byggingarstjóri. G og V ehf. voru sýknaðir og byggði sýkna V hf. af kröfu úr starfsábyrgðartryggingu Ó á því að vátryggingin hefði verið fallin úr gildi. Í dómi Landsréttar var rakið að stefndi V hf. hafði ekki byggt á þeirri málsástæðu í héraði að starfsábyrgðartrygging Ó væri fallin úr gildi og var hinn áfrýjaði dómur því ekki í samræmi við ákvæði 2. mgr. 111. gr. laga um meðferð einkamála. Yrði ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.
Sprangkrafa. Stefnendur kröfðu alla stefndu um greiðslu skaðabóta vegna meints galla í fasteign er þau keyptu á árinu 2017. Byggðu þau á því að þáverandi byggingafulltrúi Reykjanesbæjar hefði brotið lög vegna lokaúttektar hússins og með því hafi byggingin verið seld gölluð. Þá var byggt á að seinni byggingaraðilinn hafi ekki fylgt reglum um lokaúttektir og gefið vísvitandi rangar upplýsingar um byggingastig hússins. Einnig var byggt á því að fasteignasalan hefði gegn betri vitund gefið vísvitandi upp villandi upplýsingar um byggingarstig eignarinnar í söluyfirliti í öll þau skipti er eignin hafði verið seld. Voru öll stefndu sýknuð af kröfum stefnenda.
B hf. byggði fjöleignarhús að Lundi 2-6 í Kópavogi, þar á meðal sameiginlega bílageymslu á milli húsanna. L, sem er húsfélag eigenda fjöleignarhússins, höfðaði mál á hendur B hf. á þeim grundvelli að frágangur á þakplötu yfir bílageymslunni hefði ekki verið í samræmi við byggingarlýsingu og sniðteikningar samþykktra aðaluppdrátta. Byggði L einnig á því að þessi frágangur uppfyllti ekki ákvæði byggingareglugerðar. Á þessu bæri B hf. ábyrgð sem byggingaraðili hússins, sem byggingarstjóri við verkið og sem eigandi mannvirkis. Í dómi Landsréttar var talið sannað að frágangur á yfirborði þakplötunnar samrýmdist ekki byggingarlýsingu á aðaluppdráttum sem samþykktir voru í júlí 2012 og tilheyrandi sniðteikningum. Talið var að síðbúin breyting á byggingarlýsingu, sem barst um þremur og hálfu ári eftir lokaúttekt framkvæmda, gæti engu breytt um ábyrgð B hf. á því að haga byggingarframkvæmdum hverju sinni í samræmi við nýjustu útgáfu samþykktra hönnunargagna. Var fallist á að virða yrði B hf. það til sakar að frágangur þakplötu hefði ekki verið hagað í samræmi við samþykkt hönnunargögn á byggingartíma hennar. Landsréttur taldi enn fremur sannað að þakplatan væri ekki fyllilega vatnsheld eins og hún hefði verið ef byggingarlýsingu aðaluppdrátta hefði verið fylgt og að L hefði orðið fyrir tjóni af þeim völdum. Var B hf. dæmdur til að greiða L fjárhæð sem nam kostnaði við að ganga frá yfirborði þakplötunnar í samræmi við upphaflega byggingarlýsingu á aðaluppdráttum.
Stefnendur kröfðust bóta úr hendi stefndu vegna galla á fasteign sem þau festu kaup á árið 2016. Beindu þau kröfum sínum að R vegna vanrækslu við eftirlit með framkvæmdum við byggingu fasteignarinnar á grundvelli skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, I sem byggingarstjóra og G og K sem seljendum fasteignarinnar á grundvelli laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Loks beindu þau kröfu að J og B sem fyrri eigendum og húsbyggjendum eignarinnar. Í dómi héraðsdóms voru stefndu R, G, K, J og B dæmd óskipt til greiðslu bóta vegna alls tjóns stefnenda að undanskildu tjóni vegna afnotamissis. Var matsgerð dómkvadds matsmanns lögð til grundvallar við mat á viðgerðarkostnaði. I var hins vegar sýknaður, m.a. vegna fyrningar krafna á hendur honum.
I höfðaði mál gegn J og N ehf. og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu þeirra á tjóni er I taldi hafa orðið á þáverandi fasteign hennar vegna jarðvegsframkvæmda og fleygunar á klöpp á þáverandi fasteign J á næstu lóð sem nú væri í eigu N ehf. Til þess var vísað í dómi Landsréttar að svo að unnt væri að fallast á dómkröfu I yrði að sýna fram á saknæma og ólögmæta háttsemi J og N ehf. í tengslum við jarðvegsframkvæmdirnar sem valdið hefðu tjóni á fasteign I, en J var byggingarstjóri fasteignarinnar í umrætt sinn. Fleygunar klapparinnar hefði verið nauðsynlegur liður í heildarframkvæmdum við byggingu fasteignarinnar og með hliðsjón af ákvæðum 15. og 29. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki hefði J sem eigandi og byggingarstjóri mannvirkisins borið ábyrgð á og skyldi hafa virkt eftirlit með því að þeir sem að byggingarframkvæmdunum kæmu færu að lögum og reglum um byggingu mannvirkja. Að mati Landsréttar hefði ekkert komið fram í málinu sem benti til að óvarlega hefði verið staðið að verkinu eða að unnt hefði verið að fleyga klöppina og grunda húsið á henni með öðrum hætti en gert var. Lægi því ekki annað fyrir en að unnið hefði verið faglega að jarðvegsframkvæmdunum og að J hefði sem eigandi fasteignarinnar og byggingarstjóri sýnt þá aðgát við verkið sem af honum var krafist. Hefði I ekki sýnt fram á eða gert sennilegt að tjón á þáverandi fasteign hennar vegna titrings frá framkvæmdunum yrði rakið til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi J. Voru J og N ehf. því sýknaðir af kröfum I.
Ágreiningur aðila laut að kröfu L ehf. á hendur SA hf. um greiðslu bóta á grundvelli starfsábyrgðartryggingar byggingarstjóra hjá félaginu vegna byggingar fjölbýlishúss og frágangs lóðar sem liggur að lóð í eigu L ehf., en framkvæmdir þar voru ekki í samræmi við samþykkt hönnunargögn. Byggði L ehf. á því að umrædd frávik leiddu til verðmætisrýrnunar á fasteignum í eigu L ehf. að fjárhæð 18.376.000 krónur. Með dómi Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að byggingarstjóri hefði borið ábyrgð á því að framkvæmdir væru í samræmi við samþykkta uppdrætti og að meta yrði honum það til gáleysis að hafa ekki séð til þess að það yrði gert eða samþykkis aflað fyrir breytingunum sem voru gerðar. Þá var litið til þess að af fyrirliggjandi matsgerð yrði skýrlega ráðið að hæð fyrrnefndrar lóðar hefði verið afgerandi þáttur við mat á tjóni L ehf. Með hliðsjón af framangreindu var fallist á að L ehf. ætti rétt á bótum úr hendi SA hf. að fjárhæð 13.146.000 króna, auk nánar tilgreindra vaxta.
D og M kröfðust viðurkenningar á rétti þeirra til bóta úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra sem Ó hafði hjá V hf. vegna tjóns sem þau hefðu orðið fyrir vegna ófullnægjandi vinnubragða við frágang á þaki fasteignar þeirra. Í dómi Landsréttar kom fram að af gögnum málsins yrði ekki ráðið hvenær eigendur fasteignarinnar hafi mátt gera sér grein fyrir frágangi á þaki sem þeir rektu rakaskemmdirnar til en samkvæmt meginreglu skaðabótaréttar stofnaðist skaðabótakrafa þegar hin bótaskylda háttsemi ætti sér stað og miðaðist gjalddagi kröfunnar við sama tímamark. Leggja yrði til grundvallar að þeim frágangi við smíði hússins sem skaðabótakrafa D og M byggðist á hafi lokið á árinu 2007. Um fyrningu kröfunnar giltu því eldri lög nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Tíu ára fyrningarfrestur skaðabótakröfu D og M hafi því í síðasta lagi byrjað að líða árið 2007. Þá hefðu D og M á engan hátt sýnt fram á að atvik hefðu verið með þeim hætti að 7. gr. laga nr. 14/1905 ætti við um fyrningu kröfunnar. Krafa D og M hafi því verið fyrnd þegar þau höfðuðu málið 26. maí 2020. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu V hf. því staðfest.
Stefndu sýknaðir af kröfu stefnanda um meint tjón á fasteigna hans, vegna fleygunar klappar á samliggjandi lóð. Viðurkenningarkröfu á hendur tryggingarfélagi vegna ábyrgðartryggingar byggingingarstjóra var vísað sjálfkrafa frá dómi.
Stefnda Sjóvá gert að greiða stefnanda, LxB ehf., 13.146.000 krónur á grundvelli ábyrgðartryggingar byggingarstjóra. Stefndi, Reykjanebær er sýkn af kröfum stefnanda.
Fallist var á að stefndu bæru ábyrgð á fjártjóni stefnanda vegna rakaskemmda sem urðu á sumarhúsi sem stefndi SL ehf. hafði tekið að sér að reisa og klæða krossviði. Jafnframt var talið að stefndu bæru ábyrgð á kostnaði sem stafaði af úrbótum vegna ófullnægjandi frágangs þess verkþáttar sem stefndu höfðu tekið að sér. Þá var fallist á greiðsluskyldu V hf. vegna byggingarstjóratryggingar S.
Stefnendur kröfðust þess að viðurkenndur yrði réttur þeirra til fullra bóta úr starfsábyrgðartryggingu sem þau töldu byggingarstjóra hafa haft í gildi vegna tjóns sem stefnendur höfðu orðið fyrir vegna galla á fasteign sem þau töldu byggingarstjórann bera ábyrgð á. Stefndi var sýknaður á þeim grundvelli að ábyrgðartrygging byggingarstjórans hafi verið fallin úr gildi þegar ágallar á verki hans hafi komið í ljós.
Húsfélagið Vesturgötu 18, húsfélagið Vesturgötu 20, Alda Sigurðardóttir, Ásgrímur Skarphéðinsson, Dröfn Hreiðarsdóttir, Einar Þór Daníelsson, Ingvar Guðmundsson, Svava Mathiesen, Ólafur Þór Ágústsson, Sigþór Sigmarsson, Sólrún Smáradóttir, Steinunn Jónsdóttir, Þröstur Erlingsson, Ævar Geirdal og Súsanna Guðbjörg Antonsdóttir (
Stefán Árni Auðólfsson lögmaður)
gegn
Jóhanni Guðna Hlöðverssyni og Vátryggingafélagi Íslands til réttargæslu (
Eiríkur Guðlaugsson lögmaður)
Stefnendur höfðuð mál á hendur byggingarstjóra og vátryggingafélagi vegna meintra galla í fasteign. Málinu var vísað frá dómi vegna vanreifunar.
Stefnandi krafði stefndu óskipt um greiðslu skaðabóta vega galla á fasteign sem hann keypti af stefnda Á1, auk þess sem hann krafði þann stefnda um frekari skaðabætur vegna ýmiss afleidds tjóns. Byggði stefnandi kröfur sínar á hendur seljanda eignarinnar einkum á lögum um fasteignakaup en kröfur á hendur öðrum á ábyrgð byggingarstjóra samkvæmt mannvirkjalögum og ábyrgðartryggingu hans. Seljandi eignarinnar hafði annast umfangsmiklar endurbætur á fasteigninni sem upprunalega var byggð á sjöunda áratug síðustu aldar. Eftir afhendingu eignarinnar komu í ljós nokkrir gallar á eigninni sem ullu leka í kjallara. Var seljanda eignarinnar gert að greiða stefnanda skaðabætur vegna galla í gluggum á jarðhæð enda í ljós leitt að frágangi þeirra var ábótavant. Var á því byggt að um nýja glugga hafi verið að ræða og stefnandi hafi mátt treysta því að frágangur þeirra væri fullnægjandi og vandaður í samræmi við yfirlýsingar seljanda. Fjárhæð bóta byggðist á niðurstöðu dómkvadds matmanns varðandi kostnað við úrbætur auk afleidds tjóns vegna leka. Bótakröfum á hendur seljanda vegna annarra galla var hafnað. Hvorki var talið að þá mætti rekja til saknæmrar háttsemi seljanda né að umfang þeirra væri svo mikið að þeir rýrðu verðmæti eignarinnar svo nokkru varði. Þá var byggingarstjóri sýknaður af kröfum stefnanda þar sem ekki var í ljós leitt að orsakir galla í gluggum mætti rekja til vanrækslu byggingarstjóra. Hvað aðra galla á fasteigninni varðar var ekki í ljós leitt að þá mætti rekja til framkvæmda sem byggingarleyfi tóku til. Með hliðsjón af vafaatriðum málsins var málkostnaður felldur niður að öðru leyti en því að hinum stefnda seljanda eignarinnar var gert að greiða stefnanda hluta málskostnaðar.
Fallist var á það með stefnendum að byggingarstjóri hefði sýnt af sér saknæma háttsemi við eftirlit múrverks. Hins vegar þótti ekki hægt að byggja á framlagðri matsgerð um ágalla múrverksins við ákvörðun fjártjóns, og málinu því vísað frá dómi.
V ehf. krafði B um greiðslu samkvæmt reikningum fyrir starf byggingarstjóra við nýbyggingar sem B byggði. Reisti B kröfu sína um sýknu á því að skriflegur samningur hefði ekki verið gerður milli aðila um byggingarstjórn V ehf., sbr. 2. mgr. 27. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki, og verktakinn S ehf. hefði borið ábyrgð á og tekið að sér að greiða V ehf. endurgjald fyrir byggingarstjórnina. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar samningur væri formbundinn yrði að meta í hverju tilviki fyrir sig hvaða réttaráhrif það hefði að hann væri ekki í því formi sem áskilið væri. Með hliðsjón af því að ekki kæmi fram í fyrrgreindu lagaákvæði að gildi samnings milli eiganda við mannvirkjagerð og byggingarstjóra væri komið undir því að hann væri skriflegur yrði ekki fallist á með B að samningur gæti ekki hafa komist á þótt ekki hefði verið gætt að því að gera hann skriflega. Rík réttlætisrök mæltu gegn því að eigandi gæti komist hjá því að greiða þóknun fyrir veitta þjónustu af þeirri ástæðu einni. Þá kæmi ekkert fram í verksamningi V ehf. við S ehf. eða útboðsgögnum að kostnaður við byggingarstjórn hefði verið innifalinn í verklaunum. Það fyrirkomulag að verktaki greiddi fyrir byggingarstjórnina væri illsamrýmanlegt því hlutverki byggingarstjóra að vera faglegur fulltrúi eiganda við mannvirkjagerð og starfa í umboði hans. Yrði síður talið að þetta lögbundna eftirlit gæti þjónað tilgangi sínum ef verktaki ekki aðeins veldi byggingarstjóra heldur greiddi honum einnig fyrir þjónustu sína. Hefði þurft að semja þannig beinlínis ef það ætti að koma til álita. Talið var að með umboðum eiganda til byggingarstjóra hefði B óskað eftir að V ehf. yrði byggingarstjóri vegna húsanna og yrði því lagt til grundvallar að hann hefði ráðið V ehf. til verksins þannig að til samnings hefði stofnast milli þeirra. Var krafa V ehf. því tekin til greina.
Aðilar deildu um hvort ráðningar- eða verksamningur um byggingarstjórn hefði komist á milli þeirra. Þrátt fyrir að þeir hefðu ekki gert með sér skriflegan samning í samræmi við ákvæði 27. gr. laga nr. 160/2010, um mannvirki, var B með vísan til meginreglu 45.gr. laga nr. 50/2000, um lausafjárkaup, gert að greiða V ehf. fyrir störf hans.
J keypti fokhelda fasteign af B ehf. á árinu 2007, en F var byggingastjóri fasteignarinnar frá upphafi og fram yfir afhendingu hennar. J höfðaði mál gegn B ehf. og F til heimtu skaðabóta vegna galla á fasteigninni, meðal annars ófullnægjandi útfærslu á þakhalla. Við meðferð málsins í héraði lá fyrir matsgerð þar sem meðal annars var talið að þakplata fasteignarinnar væri misþykk og sigin. Með dómi héraðsdóms var B ehf. sýknað af kröfum J um skaðabætur en F sem byggingastjóri fasteignarinnar talinn bera ábyrgð á tjóni vegna of lítils þakhalla. F áfrýjaði dómi héraðsdóms til Landsréttar og aflaði undir rekstri málsins fyrir réttinum matsgerðar, annars vegar um vatnshalla á þaki fasteignarinnar og hins vegar um kostnað við að lagfæra ófullnægjandi vatnshalla. Samkvæmt matsgerðinni uppfyllti þakhalli fasteignarinnar ekki kröfur byggingarreglugerðar óháð því hvort platan hefði sigið eða ekki. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um bótaábyrgð F á tjóni J en lagði niðurstöðu síðari matsgerðarinnar í aðalatriðum til grundvallar fjárhæð bóta.
B hf. höfðaði mál á hendur S hf. til heimtu skaðabóta vegna galla á nánar tilgreindum framkvæmdum við fasteign sem hann eignaðist árið 2005. Á hafði verið byggingarstjóri framkvæmdanna frá árinu 2006 fram í maí 2008 og hafði S hf. veitt honum starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra vegna starfa hans. S hf. reisti sýknukröfu sína meðal annars á því að krafa B hf., sem sett var fram í október 2013, hefði verið höfð uppi eftir að fimm ára gildistíma ábyrgðartryggingar samkvæmt 3. mgr. 51. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 lauk. B hf. taldi á hinn bóginn að miða yrði upphaf frestsins við þann dag sem nýr byggingarstjóri var skráður á verkið í nóvember 2008. Ekki væri unnt að miða við að Á hefði verið laus undan skyldum sínum sem byggingarstjóri fyrr en annar hefði verið skráður á verkið í hans stað líkt og kveðið væri á um í 5. mgr. 51. gr. sömu laga. Í héraði var sakarefni málsins skipt og því einungis tekin afstaða til þess fyrir Hæstarétti hvort krafa B hf. væri fallin niður fyrir fyrningu eða tómlæti. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að Á hefði óskað eftir stöðuúttekt á framkvæmdunum í lok apríl 2008 og gefið út yfirlýsingu um verklok sama dag. Með tilkynningu í lok maí 2008 hefði Á óskað eftir því við byggingarfulltrúa að framkvæmdir yrðu stöðvaðar þar til nýr byggingarstjóri hefði verið skráður á verkið en í tilkynningu kom einnig fram að Á hefði látið af störfum sem byggingarstjóri 15. sama mánaðar. Undir tilkynninguna rituðu bæði Á og verktaki framkvæmdanna. Hefði það því ekki verið á ábyrgð Á að hlutast til um að fá nýjan byggingarstjóra og þá hefði Á heldur ekki borið ábyrgð á því að framkvæmdir væru ekki stöðvaðar eins og skylt var. Var því upphaf fimm ára frestsins miðað við 15. maí 2008 og niðurstaða héraðsdóms um sýknu G hf. staðfest. Með þessari niðurstöðu hefði því verið slegið föstu að ábyrgð S hf. væri niður fallin og hefði því verið óþarfi að taka jafnframt afstöðu til þess hvort krafan hefði fallið niður samkvæmt lögum nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda.
H o.fl. kröfðu SÁ um skaðabætur vegna mygluskemmda í þökum og annarra galla í raðhúsum sem þau höfðu keypt á árunum 2002-2006. Húsin höfðu upphaflega verið seld tilbúin til innréttinga en fullbúin að utan til H hf., E hf. og V ehf. á árinu 2002. SÁ hafði verið byggingarstjóri húsanna og byggðu H o.fl. kröfur sínar á hendur honum á grundvelli ábyrgðar hans samkvæmt þágildandi skipulags- og byggingarlögum nr. 73/1997. Í málinu lá fyrir matsgerð þar sem fram kom að meginorsök mygluskemmdanna í þökum húsanna væri að rekja til þess að loftun þeirra hefði ekki verið í samræmi við kröfur byggingarreglugerðar, m.a. vegna þess að lokað hafði verið fyrir loftun þakanna með þéttipylsum og upprúlluðu álneti, en samkvæmt framburði áfrýjandans S fyrir dómi höfðu þéttipylsurnar verið settar upp veturinn 2003-2004. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt SÁ hefði staðhæft að hann hefði afhent byggingarfulltrúa bréf um að hann hefði hætt byggingarstjórn við umrædd hús á árinu 2002, þá hefði ekkert gagn þess efnis verið lagt fram í málinu. Þá væri ágreiningslaust að engin stöðuúttekt hefði farið fram. Væri því ósönnuð sú fullyrðing SÁ að hann hefði sagt sig frá byggingarstjórn húsanna. Af málatilbúnaði H o.fl. væri ljóst að þau teldu að orsakir myglu í þökum húsanna væri ekki eingöngu að rekja til uppsetningu þéttipylsanna heldur einnig til þess að ekki hefði verið byggt í samræmi við samþykktar teikningar, lög og reglugerðir þegar húsin voru reist. Þótt ekki yrði ráðið af matsgerð eða öðrum gögnum málsins hvenær H o.fl. hefðu mátt gera sér grein fyrir þeim göllum á loftræstingu þaka húsanna sem myglan var rakin til, hefði fyrningarfrestur kröfu þeirra í síðasta lagi byrjað að líða þegar þéttipylsurnar voru settar upp veturinn 2003-2004. Hefði krafa þeirra fyrnst 10 árum síðar og þar af leiðandi verið fyrnd þegar þau höfðuðu málið 19. júní 2014. Var það sama talið eiga við um kröfur H o.fl. vegna annarra galla á húsunum. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu SÁ því staðfest.