Dómstólaleit

Með dómi héraðsdóms var G sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Með brotunum rauf G skilyrði reynslulausnar og var hún tekin upp með vísan til 1. mgr. 82. gr. laga um fullnustu refsinga nr. 15/2016, sbr. 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og honum gerð refsing í einu lagi fyrir brotin, sbr. 77. gr. sömu laga. Með vísan til sakaferils G var refsing hans ákveðin fangelsi í 17 mánuði auk þess sem hann var sviptur ökurétti ævilangt. Með dómi Landsréttar 23. mars 2018 var héraðsdómur staðfestur. Dómur Landsréttar var staðfestur með dómi Hæstaréttar 24. maí sama ár. Með úrskurði Endurupptökudóms 31. mars 2022 var hæstaréttarmálið endurupptekið að beiðni G. Með nýjum dómi Hæstaréttar í málinu 7. desember 2022 var dómur Landsréttar 23. mars 2018 ómerktur og málinu vísað til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný. Við hina endurteknu málsmeðferð var niðurstaða héraðsdóms staðfest um sakfellingu G. Við ákvörðun refsingar G vísaði Landsréttur til þess dráttar sem orðið hefði á meðferð málsins sem G yrði ekki um kennt. Þá var litið til þess að G hefði eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms margsinnis verið dæmdur fyrir ölvunarakstur og sviptur ökurétti þar sem við ákvörðun refsingar hefði verið tekið tillit til ítrekunaráhrifa hins áfrýjaða dóms. Loks var litið til breytinga sem orðið höfðu á högum G. Var refsing G ákveðin fangelsi í 12 mánuði, en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í eitt ár. Þá var G sviptur ökurétti ævilangt.

S var sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa í þrjú skipti ekið sviptur ökurétti, þar af tvívegis einnig undir áhrifum ávana- og fíkniefna og í annað skiptið að auki fyrir hraðakstur. Þá var S sakfelldur fyrir vopnalagabrot með því að hafa við afskipti lögreglu í eitt þessara skipta haft hníf í vörslum sínum. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að í málinu væri S sakfelldur fyrir að hafa tvívegis ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna og þrívegis sviptur ökuréttindum. Í fyrra tilvikinu væri um fjórða brot að ræða en í því síðarnefnda þriðja brot. Samkvæmt dómvenju og með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þótti refsing S fyrir brotin hæfilega ákveðin fangelsi í 150 daga en þau hraðaksturs- og vopnalagabrot sem S var einnig sakfelldur fyrir þóttu ekki gefa tilefni til frekari refsingar.

J var sakfelldur fyrir fjölmörg umferðarlagabrot, fíkniefnalagabrot, vopnalagabrot og brot á lögreglulögum. Í samræmi við 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var með dómi Landsréttar dæmt um umferðarlagabrot J eftir nýjum umferðarlögum nr. 77/2019 sem tóku gildi eftir að hinn áfrýjaði dómur féll. Við ákvörðun refsingar var litið til sakaferils J, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, 77. gr. sömu laga og áralangrar dómvenju en jafnframt til skýlausrar játningar hans. Var refsing J ákveðin fangelsi í tvö ár auk þess sem áréttuð var ævilöng ökuréttarsvipting hans og honum gert að sæta upptöku fíkniefna og kylfu.

G var sakfelldur fyrir þjófnað, skjalafals og akstur í þrjú aðgreind skipti sviptur ökurétti, þar af í eitt skipti einnig undir áhrifum áfengis og fíkniefna. Í samræmi við 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var með dómi Landsréttar dæmt um umferðarlagabrot G eftir nýjum umferðarlögum nr. 77/2019 sem tóku gildi eftir að hinn áfrýjaði dómur féll. Með brotunum rauf G skilyrði reynslulausnar og var honum gerð refsing í einu lagi fyrir brotin, sbr. 1. mgr. 82. gr. laga um fullnustu refsinga nr. 15/2016, og 60. gr., sbr. 77. gr., hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var einnig litið til sakaferils G og þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 22 mánuði auk þess sem áréttuð var ævilöng ökuréttarsvipting hans.

G var sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum fíkniefna. Þá var hann sakfelldur fyrir vopnalagabrot með því að hafa í tvígang, án þess að hafa skotvopnaleyfi og í síðara skiptið jafnframt verið undir áhrifum ávana- og fíkniefna, haft skotvopn í vörslum sínum. Hann var auk þess sakfelldur í síðara skiptið fyrir hylmingu umrædds skotvopns með því að hafa haldið því með ólögmætum hætti frá lögmætum eiganda þess. Í samræmi við 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 var með dómi Landsréttar meðal annars dæmt um umferðarlagabrot G eftir nýjum umferðarlögum nr. 77/2019 sem tóku gildi eftir að hinn áfrýjaði dómur féll. Þau brot sem G var sakfelldur fyrir framdi hann í október og nóvember 2017, fyrir uppsögu héraðsdóms í nóvember 2018, sem staðfestur var með dómi Landsréttar í nóvember 2019. Því var honum gerður hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar var einnig höfð hliðsjón af 77. gr. sömu laga og sakaferils G. Refsing hans var ákveðin fangelsi í átta mánuði auk þess sem hann var sviptur ökurétti ævilangt.

H var sakfelld fyrir líkamsárás, þjófnað í samverknaði við aðra, akstur án þess að hafa öðlast ökuréttindi, akstur í fjögur aðgreind skipti svipt ökurétti, þar af einu sinni einnig undir áhrifum fíkniefna, og loks fyrir að hafa í tvígang haft fíkniefni í vörslum sínum. Eldri skilorðsdómur var tekinn upp og H gerð refsing í einu lagi fyrir bæði málin. Var refsing H ákveðin fimm mánaða fangelsi en með hliðsjón af þeim drætti sem orðið hafði á meðferð málsins og þeim jákvæðu breytingum sem orðið hefðu á högum hennar var fullnustu refsingar frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá voru ákvæði héraðsdóms um upptöku á fíkniefnum, ökuréttarsviptingu og fjárhæð einkaréttarkröfu brotaþola staðfest.

Þ var sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum með því að hafa í tilgreint skipti ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms tóku gildi ný umferðarlög nr. 77/2019 og var dæmt um háttsemi Þ eftir þeim, þó þannig að ekki yrði beitt þyngri refsingu en heimilt hafi verið á þeim tíma er brot var framið. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að Þ hafði þrisvar áður verið gerð refsing fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Var refsing Þ í samræmi við dómvenju ákveðin fangelsi í 75 daga og áréttuð svipting ökuréttar ævilangt.

Með dómi héraðsdóms var O sakfelld fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, með því að hafa flutt hingað til lands 0,20 grömm af marijúana, og fyrir umferðarlagabrot, með því að hafa í þrjú skipti ekið bifreið svipt ökurétti og í tvö skipti jafnframt undir áhrifum ávana- og fíkniefna. O játaði sök og var farið með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var því eingöngu deilt um ákvörðun viðurlaga fyrir Landsrétti. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti var þess krafist af hálfu ákæruvaldsins að O yrði sýknuð af því að hafa brotið gegn lögum um ávana- og fíkniefni þar sem sök hennar hefði verið fyrnd og var hún þegar á grundvelli kröfugerðar ákæruvaldsins sýknuð af þeim sakargiftum. Eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms höfðu tekið gildi ný umferðarlög nr. 77/2019 og með hliðsjón af 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 dæmdi Landsréttur eftir þeim. Í dóminum kom fram að samkvæmt nýjum umferðarlögum teldist nú ökumaður aðeins undir áhrifum ávana- og fíkniefna eða lyfja og óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega ef ávana- eða fíkniefni eða lyf fyndust í blóði hans. Með vísan til þess að samkvæmt einum ákærulið hefði umferðarlagabrot ákærðu eingöngu verið staðreynt með mælingu efna í þvagi var hún sýknuð af ákæru fyrir að hafa ekið undir áhrifum ávana- og fíkniefna í umrætt sinn. Að öðru leyti staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu O. Við ákvörðun refsingar var litið til sakaferils O og þess að brot hennar voru öll hegningarauki við eldri dóm, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt því og með hliðsjón af 77. gr. sömu laga og áralangrar dómvenju var refsing hennar ákveðin fangelsi í 30 daga auk þess sem henni var gert að greiða sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins en sæta ella fangelsi í 14 daga. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um ævilanga sviptingu ökuréttar O og upptöku fíkniefna.

Með dómi héraðsdóms var A sakfelld fyrir umferðarlagabrot, akstur án ökuréttinda, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna, ölvunarakstur og vopnalagabrot og var dæmd til fangelsisvistar, ævilangrar ökuréttindasviptingar og upptöku á fíkniefnum, hnífum, sverðum, bareflum, og piparúða. Í dómi Landsréttar var sakfelling A staðfest í öllum ákæruliðum. Með hliðsjón af 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga var meðal annars dæmt eftir nýjum umferðarlögum nr. 77/2019 sem tóku gildi eftir að fyrrgreindur dómur féll. Þar sem hluti háttseminnar sem A var sakfelld fyrir í héraðsdómi var ekki lengur refsiverður var fangelsisvist hennar stytt til samræmis og var henni jafnframt gert að greiða sekt vegna þeirra brota sem varða nú einungis sektum. Þá voru ákvæði um sviptingu ökuréttar, upptöku eigna og sakarkostnað óröskuð.