ESJ og EJ höfðuðu mál gegn A hf. og kröfðust endurgreiðslu á hluta þeirra vaxta sem þau höfðu greitt af verðtryggðu húsnæðisláni með breytilegum vöxtum samkvæmt veðskuldabréfi sem þau gáfu út 3. janúar 2017 og greiddu upp 29. mars 2021. Samkvæmt skilmálum þess skyldi við ákvarðanir um breytingar á vöxtum horfa til „breytinga á ávöxtunarkröfu verðtryggðra skuldabréfa útgefinna m.a. af Íbúðalánasjóði, bönkum og fjármálastofnunum á Íslandi, ríkissjóði Íslands eða sveitarfélögum, breytinga á fjármögnunarkostnaði, rekstrarkostnaði, smásöluálagningu bankans og álagningu bankans vegna útlánaáhættu.“ ESJ og EJ töldu skilmálann ekki uppfylla kröfur um gagnsæi samkvæmt lögum nr. 33/2013 um neytendalán og hann væri ósanngjarn í skilningi 36. gr. c samningalaga nr. 7/1936, eins og lögin væru skýrð í ljósi Evróputilskipana um neytendavernd. Hæstiréttur tók fram að skilmálinn hefði í mikilvægum atriðum verið ólíkur þeim sem var til umfjöllunar í dómi réttarins 14. október 2025 í máli nr. 55/2024 auk þess sem leyst var úr því máli á grundvelli laga nr. 118/2016 um fasteignalán til neytenda. Hæstiréttur leit til þess að í skilmála A hf. voru skilyrði vaxtabreytinga tæmandi talin og lög nr. 33/2013 gerðu ekki ríkari kröfur til lýsingar á málsmeðferð við vaxtaákvörðun en fram kæmi í honum. Jafnframt var litið til þess að skilmálinn hefði verið á skýru og skiljanlegu máli með útskýringum á hverju og einu skilyrða vaxtabreytinga. Taldi Hæstiréttur að skilmálinn uppfyllti gagnsæiskröfur laga um neytendalán. Ekki varð séð að A hf. hefði nýtt sér aðstöðumun við samningsgerðina eða að jafnvægi milli réttinda og skyldna samningsaðila hefði verið raskað til muna. Yrði sú krafa ekki leidd af 36. gr. c laga nr. 7/1936 um jafnvægi milli samningsaðila að fyllilega þyrfti að vera fyrirsjáanlegt hvaða vexti lántaki myndi greiða af láni með breytilegum vöxtum þegar kröfur um lögmæti skilmála væru að öðru leyti uppfylltar. Þá var horft til þess að lántökum voru tryggð ákveðin mótvægisúrræði vegna ófyrirsjáanleika skilmálans. Því var ekki fallist á með ESJ og EJ að skilmálinn væri ósanngjarn í skilningi 36. gr. c samningalaga. Var því staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu A hf. af kröfum ESJ og EJ.
T ehf. höfðaði mál gegn S og krafðist ógildingar á ákvörðun S um álagningu stjórnvaldssektar á T ehf. vegna brota á ákvæðum 1. og 2. mgr. 6. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga, sbr. 1. mgr. 32. gr. laga nr. 62/2019 um dreifingu vátrygginga, og jafnframt gegn 3. mgr. 140. gr. f laga nr. 30/2004 við dreifingu tryggingaafurðar NOVIS Wealth Insuring. Krafðist T ehf. jafnframt endurgreiðslu greiddrar stjórnvaldssektar eða lækkunar hennar. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki lægi skýrt fyrir í lögum nr. 30/2004 að sú lagaskylda hvíldi á T ehf. að veita þeim viðskiptavinum sínum, sem ekki veittu upplýsingar samkvæmt 1. mgr. 140. gr. f eða veittu ófullnægjandi upplýsingar, skriflega viðvörun. T ehf. hefði fullyrt að hann hefði í þessum tilvikum veitt viðskiptavinum sínum munnlega ráðgjöf og viðvörun og hefði vísað að þessu leyti til yfirlýsinga viðskiptavina. Af gögnum málsins yrði ekki séð að rannsókn S hefði beinst að því hvort svo hefði verið. Féllst Landsréttur á það með T ehf. að ekki hefðu staðið nægileg rök til að leggja á hann stjórnvaldssekt á þeim grunni að hann hefði gerst brotlegur við fyrirmæli 3. mgr. 140. gr. f laga nr. 30/2004. Landsréttur vísaði til þess að tilgangur og markmið laga nr. 30/2004 væri meðal annars að tryggja að neytendur gætu keypt vátryggingarafurð sem samræmdist kröfum þeirra og þörfum. Færi ráðgjöf dreifingaraðila gegn kröfum viðskiptavinarins væri það í andstöðu við ákvæði 1. og 2. mgr. 6. gr. laganna. 45 viðskiptavinir T ehf. hefðu lýst því að þeir teldu nauðsynlegt að fá höfuðstól greiðslna til baka í lok samningstíma, þótt ávöxtun yrði minni. Allt að einu hefði fjárfestingu þeirra verið dreift jafnt á alla sjóði NOVIS sem hefðu haft mishátt áhættustig. Taldi Landsréttur að með því hefði T ehf. gengið gegn kröfum og þörfum umræddra viðskiptavina í andstöðu við 1. og 2. mgr. 6. gr. laga nr. 30/2004, sbr. 1. mgr. 32. gr. laga nr. 62/2019. Landsréttur vísaði til þess að samkvæmt 145. gr. b laga nr. 30/2004 hefði S verið heimilt að leggja stjórnvaldssekt á T ehf. vegna þessa brots og væri fjárhæð sektarinnar hæfilega metin níu milljónir króna. T ehf. hafði greitt 35 milljónir króna til S og var S því gert að endurgreiða T ehf. 26 milljónir króna.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi aðila við opinber skipti á dánarbúi D. Með úrskurði Landsréttar var vísað frá héraðsdómi án kröfu kröfum aðila varðandi fasteignina E, þar sem þær áttu ekki stoð í bréfi skiptastjóra um þann ágreining sem beint var til héraðsdóms. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að 50% fasteignarinnar F væri hjúskapareign C og 50% eignarhlutur væri óskipt eign hennar sem kæmi ekki til skipta. Jafnframt var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að félagið G ehf. væri séreign C og að A og B hefðu ekki sýnt fram á tilvist kröfu að fjárhæð 4.150.000 krónur sem koma ættu til skipta í dánarbúinu. Þeirri kröfu var því hafnað. Þá kröfðust A og B ekki endurskoðunar á niðurstöðu hins kærða úrskurðar varðandi greiðslu endurgjalds fyrir afnot C af fasteigninni F. Stóð sú niðurstaða því óröskuð.
Máli stefnenda gegn stefnda var vísað frá dómi.
L hf. höfðaði mál á hendur J og krafðist þess að honum yrði dæmdur réttur til að gera fjárnám í fasteign J á grundvelli skuldar A ehf. sem tryggð var með tryggingarbréfi sem hvíldi á eigninni. Landsréttur vísaði til þess að umboðsmaður hefði undirritað tryggingarbréfið fyrir hönd J og ekki væri komið fram að umboðið hafi verið veitt í öðrum tilgangi en þeim sem L hf. hélt fram. Væri undirritun umboðsmannsins á tryggingarbréfið því skuldbindandi fyrir J. L hf. sendi J reglulega á lögheimili hennar yfirlit yfir stöðu skulda A ehf. og tilkynningu um að bú félagsins hefði verið tekið til gjaldþrotaskipta og gat J ekki borið fyrir sig að henni hefði ekki borist þær. Gögn málsins báru með sér að J hefði ekki gert athugasemdir við veðsetninguna fyrr en með framlagningu greinargerðar í fyrra máli milli sömu aðila og var fallist á það með L hf. að athafnaleysi J gæfi tilefni til að álykta að hún hafi verið samþykk umræddri veðsetningu. Þá var ekki á það fallist með J að krafa L hf. væri ekki lengur fyrir hendi eftir skiptalok á þrotabúi A ehf., að krafan væri fyrnd eða niður fallin vegna tómlætis L hf. við að gæta réttar síns. Ekki var heldur á það fallist að efni væru til að víkja tryggingarbréfinu til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Var því fallist á kröfu L hf.
Stefnda sýknuð af kröfu Landsbankans hf. um að bankanum yrði með dómi heimilað að gera fjárnámí eignarhluta stefndu í fasteign.
G og Á höfðuðu mál á hendur Í og kröfðust þess að felld yrði úr gildi veðsetning sem þau veittu í fasteign sinni til tryggingar láni sem dóttir þeirra tók í ágúst 2006 hjá Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með vísan til 2. mgr. 15. gr. laga nr. 44/1998 um húsnæðismál og 7. gr. reglugerðar nr. 1081/2008 yrði að leggja til grundvallar að Í hefði ekki öðlast sjálfstæðan rétt á hendur útgefendum skuldabréfa og veðþolum við framsal skuldabréfa til hans. Samkvæmt því gátu G og Á samkvæmt almennum reglum kröfuréttar borið fyrir sig gegn Í mótbáru sem laut að gildi veðsetningarinnar. Þá var lagt til grundvallar að við lánveitinguna hefði ekki verið gætt að þeirri fortakslausu skyldu samkvæmt samkomulagi um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga frá 1. nóvember 2001 að meta greiðslugetu lántaka og að Í yrði að bera hallann af því að lánið hefði verið veitt án þess að viðhöfð hefðu verið þau vönduðu vinnubrögð af lánveitanda sem samkomulagið gerði ráð fyrir. Var talið að atvik við samningsgerðina og staða samningsaðila hefði valdið því að ósanngjarnt hefði verið fyrir Í að bera veðsetninguna fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sbr. 2. mgr. sömu greinar. Var hún því felld úr gildi og Í gert að aflýsa veðskuldabréfinu.
Ú gerði tímabundinn ráðningarsamning við B til þriggja mánaða sem rann út 6. júlí 2015. Eftir það tímamark starfaði B áfram hjá Ú, en lét af störfum 5. nóvember 2015 í kjölfar þess að ekki náðist samkomulag um launakjör. Gerði B kröfu um skaðabætur fyrir ólögmæta uppsögn auk greiðslu fjárhæðar sem nam launum í uppsagnarfresti og leiðréttingu launa fyrir það tímabil sem hún starfaði hjá Ú. Greindi aðila á um það hvort ótímabundinn ráðningarsamningur hefði komist á sem og um það hvort Ú eða B hefði slitið ráðningarsambandinu. Var ekki talið að B hefði sýnt fram á að ótímabundið ráðningarsamband hefði komist á milli hennar og Ú á því tímabili sem hún starfaði hjá Ú. Var m.a. vísað til þess að fyrir B hefðu verið lagðir tímabundnir ráðningarsamningar en hún neitað að undirrita þá vegna athugasemda við launalið þeirra. Þá yrði að túlka endanlega neitun hennar um að undirrita fyrirliggjandi ráðningarsamning sem rof á ráðningarsambandinu af hennar hendi. Loks hefði B ekki sýnt fram á að hún ætti rétt á hærri launum fyrir það tímabil sem hún starfaði hjá Ú, en einhliða drög B að starfslýsingu gátu ekki orðið grundvöllur að slíkri kröfu. Var Í því sýknað af kröfu B.
G krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda O ehf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í tveimur vinnuslysum en í bæði skiptin hafði hann verið að setja olíu á tank olíuflutningabifreiðar sem hann ók. Var vísað til þess að um einfalt verk hefði verið að ræða sem G hefði um árabil sinnt í starfi sínu. Var talið að G hefði ekki sýnt fram á það að af hálfu O ehf. hefði verið brotið gegn nánar greindum ákvæðum laga nr. 46/1980 um aðbúnað, öryggi og hollustuhætti á vinnustöðum með þeim hætti að saknæmt gæti talist. Var O ehf. því sýknað af kröfu G.
B. Fallist á kröfu stefnenda um að fella úr gildi veðsetningu á fasteign sem þau veittu lántakanda hjá SPRON þar sem lánveitandi braut gegn reglum Samkomulags um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga frá 1. nóv. 2001. Krafan hafiði verið framseld Dróma hf. í framhaldi af skipun skilanefndar yfir SPRON, sem síðan framseldi kröfuna ásamt fjölmörgum öðrum skuldabréfum til stefnda. Stefnda gert að aflýsa veðskuldabréfinu af fasteign stefnenda.
Stefndi, Ríkissjóður Íslands sýknaður af kröfum stefnanda, um greiðslu bóta vegna ólögmætrar uppsagnar, launa í uppsagnarfresti, miskabóta og leiðréttingu launa fyrir það tímabil sem stefnandi starfaði hjá Útlendingastofnun.
Skaðabótamál
T og H höfðuðu mál gegn Í og kröfðust viðurkenningar á því að staða láns samkvæmt skuldabréfi sem þau gáfu út í tilefni lánveitingarinnar hefði á tilteknum gjalddaga numið nánar tilgreindri fjárhæð. Var krafan á því reist að Í hefði verið óheimilt að innheimta verðbætur af láninu en af því leiddi að umframgreiðslur vegna verðbóta á afborganir og vexti yrðu reiknaðar strax við greiðslu hvers gjalddaga til frádráttar höfuðstól lánsins sem ætti að lækka sem því næmi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að tilhögun verðtryggingarinnar sem samið hefði verið um við útgáfu skuldabréfsins hefði verið lögmæt í ljósi ákvæða laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá hefði Í við lánveitinguna til T og H borið að fara að fyrirmælum þágildandi laga nr. 121/1994 um neytendalán að því marki sem ekki hefði verið vikið frá þeim með sérlögum er hefðu gilt um starfsemi Í. Loks var talið að hvorki reglur Í um greiðslumat né fyrirmæli laga og stjórnvaldsákvarðana sem um starfsemi Í hefðu gilt hefðu vikið til hliðar skyldum hans sem lánveitanda samkvæmt lögum nr. 121/1994. Að fengnum framangreindum niðurstöðum kom næst til úrlausnar sú málsástæða T og H að Í hefði við lánveitinguna vanrækt að upplýsa þau um atriði sem honum hefði borið að tilgreina og varðaði kostnað T og H af láninu samkvæmt 5. og 6. gr. laga nr. 121/1994. Var í því sambandi gengið út frá því að til álita gæti komið að víkja til hliðar ákvæðum skuldabréfsins á grundvelli 36. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, hefði Í látið hjá líða að veita T og H upplýsingar um efni og áhrif skilmála skuldabréfsins í þeim mæli að ósanngjarnt væri af Í eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera þá fyrir sig. Að virtum dómi Hæstaréttar í máli nr. 160/2015 og ákvæðum tilskipunar nr. 87/102/EBE um samræmingu á lögum og stjórnsýslufyrirmælum aðildarríkjanna varðandi neytendalán, svo sem henni hafði verið breytt með tilskipun nr. 90/88/EBE, var talið að samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 121/1994 hefði hvílt sú skylda á Í við gerð lánssamningsins að veita T og H upplýsingar um fjögur atriði. Í fyrsta lagi um höfuðstól lánsins sem væri fjárhæð þess án nokkurs kostnaðar, í öðru lagi um heildarlántökukostnað, í þriðja lagi um árlega hlutfallstölu kostnaðar sem skyldi lýst sem árlegri prósentu heildarlántökukostnaðarins af höfuðstól skuldarinnar og í fjórða lagi um heildarupphæð sem greiða ætti og væri samtala höfuðstóls, vaxta og lántökukostnaðar. Með hliðsjón af orðalagi skuldabréfsins og þeirri fjármálaráðgjöf sem leggja yrði til grundvallar að Í hefði veitt við undirritun lánsins taldi Hæstiréttur að Í hefði fullnægt þeirri upplýsingaskyldu sem á honum hefði hvílt samkvæmt þágildandi lögum nr. 121/1994. Þá var með hliðsjón af fyrrgreindum dómi Hæstaréttar ekki talið að Í hefði verið skylt samkvæmt síðastnefndum lögum að láta T og H í té við lánveitinguna sérstaka greiðsluáætlun sem gerði ráð fyrir tiltekinni hækkun vísitölu neysluverðs og að við gerð lánssamningsins hefði verið þörf að gera ráð fyrir að verðbætur teldust til heildarlántökukostnaðar. Við úrlausn málsins var enn fremur litið til þess að tilskipun 87/102/EBE hefði ekki haft lagagildi hér á landi og gæti lögskýring með hliðsjón af 3. gr. laga nr. 2/1993 ekki leitt til annarrar niðurstöðu um túlkun ákvæða laga nr. 121/1994, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar í máli nr. 79/2010. Samkvæmt framansögðu var Í sýknað af kröfu T og H.
Fjármálafyrirtækið E hf. höfðaði mál gegn F og krafðist ógildingar stjórnvaldssektar sem félaginu hafði verið gerð þar sem áhætta E hf. vegna innbyrðis tengdra viðskiptamanna félagsins var meiri en heimilt var. Ákvörðun F var ógilt, enda þótti stofnunin ekki hafa sýnt fram á að tengsl umræddra viðskiptamanna féllu undir þá skilgreiningu á fjárhagslega tengdum aðilum sem stjórnvaldssektin var reist á.
Ákvörðun stefnda um álagningu stjórnsýslusektar á hendur stefnanda vegna ætlaðra brota gegn 30. gr. laga um fjármálafyrirtæki nr. 161/2002 felld úr gildi.