Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

33 dómar fundust

Lykilorð: Lögreglumaður

Landsréttur birt 10. apríl 2025

552/2024

Ákæruvaldið (Hrafnhildur M. Gunnarsdóttir saksóknari) gegn Viktori Frey Hjörleifssyni (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður) (Leó Daðason lögmaður einkaréttarkröfuhafa)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Lögreglumaðurinn V var sakfelldur fyrir brot gegn 132. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 217. gr., sbr. 138. gr. sömu laga, með því að hafa við handtöku brotaþola slegið hann fjórum sinnum með kylfu í lærið án þess að nauðsyn bæri til. Á hinn bóginn var V ekki talinn hafa farið offari við handtökuna með beitingu úðavopns eða með því að ýta fæti sínum í vinstri hnésbót brotaþola. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að framganga V hefði ekki valdið brotaþola líkamlegu tjóni og þá hefði ekki verið mikil hætta búin af háttsemi hans. Þá yrði ekki talið að V hefði haft styrkan eða einbeittan vilja til að valda brotaþola tjóni eða að honum hefði gengið annað til verksins en að yfirbuga mótþróa brotaþola við handtöku hans. Var refsing V ákveðin sekt að fjárhæð 300.000 krónur að viðlagðri 20 daga fangelsisrefsingu. Þá var V dæmdur til að greiða brotaþola 200.000 krónur í miskabætur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. júní 2023

S-2322/2023

Ákæruvaldið (Arnfríður Gígja Arngrímsdóttir aðstoðarsaksóknari) gegn X (Ingi Freyr Ágústsson lögmaður)

Brot gegn valdstjórninni, játning, játningarmál, lögreglumaður, lögreglumenn, refsiákvörðun, skilorðsbundnir dómar, skilorðsbundið fangelsi, valdstjórnarbrot, viðurlög.

Landsréttur birt 23. júní 2021

442/2020

Ákæruvaldið (Jón H. B. Snorrason saksóknari) gegn X (Þormóður Skorri Steingrímsson lögmaður)

X var gefin að sök stórfelld vanræksla eða hirðuleysi í opinberu starfi með því að hafa látið hjá líða, er hann var að störfum sem lögreglumaður við leit í tilgreindu húsnæði, að leggja hald á kannabisblandaðan vökva og fyrir að hafa ekki sinnt skyldum sínum sem lögreglumaður til að framkvæma frekari leit að ávana- og fíkniefnum í húsnæðinu og leggja hald á tiltekið magn kannabisefna og kannabisblandaðs vökva. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrir brot gegn 141. gr. almennra hegningarlaga yrði ekki refsað nema það væri framið af ásetningi og ákvæðinu yrði ekki beitt nema um væri að ræða gróf eða ítrekuð tilvik vanrækslu eða hirðuleysis. Við mat á því hvort X hefði látið hjá líða að leggja hald á kannabisefnin var í dómi Landsréttar meðal annars litið til þess að ekkert væri fram komið í málinu um að X hefði haft ástæðu til að líta fram hjá fíkniefnum á staðnum auk þess sem sannað væri að hann hefði framkvæmt frekari leit í húsnæðinu og utandyra. Jafnframt að aðstæður til leitar hefðu verið erfiðar. Þá var ekki talið sannað að X hefði séð, hlotið að vera ljóst eða látið sér í léttu rúmi liggja hvort í tiltekinni fötu hefðu verið kannabisefni. Að þessu og öðru því virtu sem kom fram í dómi Landsréttar var ákærði sýknaður af því að hafa af ásetningi látið hjá líða að leggja hald á kannabisefni, önnur en vökva, við húsleitina. Í dómi Landsréttar kom fram að sannað væri í málinu að X hefði látið hjá líða að haldleggja 300-500 millilítra af vökva sem til hefði staðið að búa til CBD-olíu úr og að um fíkniefni hefði verið að ræða í skilningi laga nr. 64/1974 um ávana- og fíkniefni. Hins vegar var ekki talið að sú háttsemi X hefði falið í sér stórfellda vanrækslu eða hirðuleysi í skilningi 1. mgr. 141. gr. almennra hegningarlaga í ljósi þess hve vökvamagnið var lítið og hlutfall tetrahýdrókannabínóls í því lágt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu X.

Landsréttur birt 13. nóvember 2020

412/2019

Ákæruvaldið (Óli Ingi Ólason saksóknari) gegn Magdalenu Söndru D. Hilmisdóttur (Björgvin Halldór Björnsson lögmaður)

M var sakfelld fyrir brot gegn valdstjórninni, sbr. 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa veist að lögregluþjóni með ofbeldi og sparkað í hana og slegið. Var refsing hennar ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Héraðsdómur Suðurlands birt 31. október 2019

S-547/2019

Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir varahéraðssaksóknari) gegn X (Þormóður Skorri Steingrímsson lögmaður)

X var sýknaður af brot í opinberu starfi er hann var við störf sem lögreglumaður við leit í húsnæði. Þótti ósannað að X hafi ekki sinnt skyldum sínum til að framkvæma frekari leit af ávana- og fíkniefni í húsnæðinu. Að mati dómsins þótti sú háttsemi ákærða að leggja ekki hald á kannabisblandaðan vökva sem var í potti á eldavél í húsnæðinu ekki geta talist stórfelld eða ítrekuð vanræksla eða hirðuleysi í starfi í skilningi 141. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Landsréttur birt 20. mars 2020

835/2018

Ákæruvaldið (Stefanía G. Sæmundsdóttir saksóknari) gegn Gunnlaugi Arnari Sigurðssyni (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður, Ragnar Björgvinsson lögmaður, 3. prófmál)

G var ákærður fyrir brot gegn valdstjórninni, sbr. 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa hrækt í tvígang á lögreglumann við skyldustörf. Héraðsdómur féllst ekki á að háttsemi G yrði heimfærð undir 106. gr. almennra hegningarlaga heldur ætti hún undir 234. gr., sbr. b-lið 242. gr. sömu laga. Þar sem ekki hefði verið ákært fyrir þá háttsemi var G sýknaður í héraði. Í dómi Landsréttar var skírskotað til þess að sannað væri að G hefði haft ásetning til að hrækja á lögreglumanninn. Honum hefði verið ljóst að lögregla hefði komið á vettvang í umrætt skipti vegna hávaðaútkalls. Vísaði rétturinn til þess að í dómaframkvæmd hefði verið litið svo á að sú háttsemi að hrækja á opinberan starfsmann þegar hann væri að gegna skyldustarfi sínu, varðaði við 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga. Ekkert væri fram komið sem leiða ætti til annarrar niðurstöðu í málinu. Var G því sakfelldur fyrir framangreinda háttsemi og refsing hans ákveðin fangelsi í 60 daga en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Landsréttur birt 23. nóvember 2018

78/2018

Ákæruvaldið (Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari) gegn Jens Gunnarssyni (Eiríkur Elís Þorláksson lögmaður) og Pétri Axel Péturssyni (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson lögmaður)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

J var sakfelldur fyrir brot gegn þagnarskyldu í starfi sínu sem lögreglumaður og P fyrir hlutdeild í þeim brotum með því að J veitti P upplýsingar sem þagnarskylda ríkti um. Þá var J sakfelldur fyrir spillingu með því að hafa, í tengslum við framkvæmd starfa sinna, heimtað í SMS-skilaboðum peninga af P. Einnig var J sakfelldur fyrir brot í opinberu starfi sem lögreglumaður þar sem hann hafði ekki gætt lögmæltra aðferða við meðferð máls eða úrlausn þar sem hann var í upplýsingasambandi við P, án vitundar yfirmanna sinna og í andstöðu við ákvæði III. kafla reglna innranríkisráðherra um sérstakar aðgerðir við rannsókn sakamála og reglna ríkissaksóknara um samskipti lögreglu við upplýsingagjafa við rannsókn máls. Þá var P einnig sakfelldur fyrir fíkniefnabrot og vopnalagabrot. Hins vegar var J sýknaður af ákæru um spillingu fyrir að hafa tekið á móti tveimur símum frá P í því skyni að geta átt í upplýsingasamskiptum við P. Jafnframt var J sýknaður fyrir brot í opinberu starfi sem lögreglumaður með því að hafa varðveitt tiltekið magn af amfetamíni, vefaukandi sterum, testósterón prípíónati og tvær loftskammbyssur í skrifborðsskúffu á vinnustað sínum. Refsing J var ákveðin fangelsi í 15 mánuði, að frádregnu gæsluvarðhaldi. Refsing P var ákveðin fangelsi í níu mánuði. Þá voru gerð upptæk efni og vopn sem fundust hjá P.

Hæstiréttur birt 11. október 2018

827/2017

A (Reimar Snæfells Pétursson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

Í málinu krafðist A þess að felld yrði úr gildi ákvörðun lögreglustjórans á […] frá árinu 2016 um breytingu á starfsskyldum sínum. Þá krafðist hún þess að Í yrði gert að greiða sér miskabætur og bætur vegna fjártjóns, annars vegar vegna útgjalda sem hún hafði orðið fyrir í beinu framhaldi af ákvörðuninni og hins vegar vegna mismunar á framtíðarverðmæti launaréttinda á milli núverandi starfs og starfs síns hjá embætti lögreglustjórans á […]. Síðastnefnda fjárkrafan var af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi þar sem ákvörðun lögreglustjórans hefði verið tímabundin og enn væri í gildi ráðningarsamband milli A og embættisins, sbr. 1. mgr. 26. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá var ógildingarkröfunni einnig vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum. Hvað varðaði miskabótakröfu A og fyrri fjárkröfu hennar vísaði Hæstiréttur til þess að ákvörðun lögreglustjóra hefði verið reist á 19. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins og að Í bæri sönnunarbyrði um að gætt hefði verið málefnalegra sjónarmiða við töku hennar. Ekki var fallist á með Í að A hefði ekki ráðið í senn við stjórn deildarinnar er hún gegndi yfirmannsstöðu í og setu í tilgreindum innleiðingarhópi sem átti að vinna að skipulagsbreytingum hjá embættinu. Þá hefði Í engan veginn fært sönnur á að A hefði ekki haft tök á stjórnun deildar sinnar. Með vísan til samtímagagna og framburða vitna í málinu var ráðið að einhverjir flokkadrættir og óeining hefði viðgengist í deildinni. Á hinn bóginn var ekki talið að A gæti borið ábyrgð á einhvers konar óróa innan deildarinnar sem skapaðist hefði vegna rannsóknar á spillingarmálum tveggja lögreglumanna. Loks var litið til þess að þótt launakjör A hefðu ekki verið skert með ákvörðuninni og hún verið tímabundin hefði ákvörðunin verið meira íþyngjandi fyrir A en nauðsyn hefði borið til þar sem í henni hefði falist að A hefði verið færð úr því starfi sem hún hafði verið skipuð í og sett í hliðarverkefni sem hún hafði áður sinnt meðfram aðalstarfi sínu. Samkvæmt framansögðu var fallist á með A að ákvörðunin hefði brotið í bága við 19. gr. laga nr. 70/1996. Talið var að lögreglustjóranum á […] hefði mátt vera ljóst að hin umþrætta ákvörðun hefði verið til þess fallin að vera meiðandi fyrir A, sem í áranna rás hefði unnið sig til metorða innan lögreglunnar og verið falin aukin ábyrgð fáeinum mánuðum áður en ákvörðunin var tekin. Var Í því gert að greiða A 1.500.000 krónur í miskabætur auk þess sem fyrri fjárkrafa hennar var tekin til greina.

Hæstiréttur birt 11. október 2018

816/2017

Íslenska ríkið (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) gegn Steindóri Inga Erlingssyni (Kristján B. Thorlacius lögmaður)

S starfaði sem lögreglumaður hjá embætti lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu en var veitt lausn um stundarsakir í janúar 2016 á grundvelli 2. málsliðar 3. mgr. 26. gr. laga nr. 70/1990 vegna ætlaðra brota í starfi. S kærði ákvörðun lögreglustjóra til innanríkisráðuneytisins sem með úrskurði sínum í júlí sama ár felldi ákvörðunina úr gildi. Áður en úrskurður ráðuneytisins lá fyrir hafði héraðssaksóknari lokið rannsókn á ætluðum brotum S og komist að þeirri niðurstöðu að eftir ítarlega rannsókn hefði ekkert komið í ljós sem rennt gæti stoðum undir að S hefði með einhverjum hætti gerst brotlegur í starfi. Hefði málið því verið fellt niður með vísan til 145. gr. laga nr. 88/2008. S krafðist skaðabóta vegna miska og fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna meðferðar málsins. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að ákvörðun lögreglustjóra hefði gengið lengra en efni stóðu til og ekki hefði verið lagður viðhlítandi grunnur að þeirri ákvörðun. Hefði málsmeðferðin því farið í bága við 10. gr. stjórnsýslulaga og meðalhófsreglu stjórnsýsluréttar. Fallist var á að S ætti rétt á miskabótum úr hendi Í sem voru hæfilega ákveðnar 1.500.000 krónur.

Landsréttur birt 1. júní 2018

84/2018

Ákæruvaldið (Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari) gegn Sigurði Árna Reynissyni (Jóhannes Rúnar Jóhannsson lögmaður)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Lögreglumaðurinn S var sakfelldur fyrir brot gegn 132. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 217. gr., sbr. 138. gr. sömu laga, með því að hafa farið offari og ekki gætt lögmætra aðferða er hann hugðist flytja A úr fangageymslu og fyrir dómara. Var refsing S ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 30 daga.

Hæstiréttur birt 14. janúar 2016

279/2015

Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir varahéraðssaksóknari) gegn Gunnari Scheving Thorsteinssyni (Ólafur Garðarsson hrl)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Hæstiréttur birt 11. desember 2014

102/2014

Ákæruvaldið (Kolbrún Benediktsdóttir saksóknari) gegn Kristjáni Erni Kristjánssyni (Páll Arnór Pálsson hrl) (Eva Hrönn Jónsdóttir hrl brotaþola)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Lögreglumaðurinn K var sakfelldur fyrir brot gegn 132. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 217. gr., sbr. 138. gr. sömu laga, með því að hafa farið offari við handtöku A og beitt hana meira valdi en tilefni var til. Var refsing K ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 30 daga og honum gert að greiða A skaðabætur að fjárhæð 400.000 krónur.

Hæstiréttur birt 13. febrúar 2014

88/2013

Ákæruvaldið (Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari) gegn X (Óttar Pálsson hrl) og Y (Þórður Bogason hrl)
Málaflokkur: Auðgunarbrot

X og Y voru ákærðir fyrir umboðssvik, með því að hafa 8. febrúar 2008 í störfum sínum hjá A banka hf., báðir meðlimir í áhættunefnd bankans, misnotað aðstöðu sína og stefnt fé bankans í stórfellda hættu með lánveitingu bankans til B ehf. í formi peningamarkaðsláns að tiltekinni fjárhæð, án trygginga eða ábyrgða og andstætt almennum reglum bankans um lánsveitingar og markaðsáhættur um hámark heildarlánveitinga til einstaks aðila og aðila honum tengdum. Ekki var fallist á með X og Y að vísa bæri málinu frá héraðsdómi, en þeir báru því m.a. við að tveir lögreglumenn sem rannsökuðu málið hefðu verið vanhæfir til þess svo og að saksóknari sá sem tók ákvörðun um saksókn hefði ekki verið til þess hæfur. Í niðurstöðu Hæstaréttar var fallist á með héraðsdómi að sannað væri, þrátt fyrir neitun X og Y, að þeir hefðu samþykkt að veita peningamarkaðslánið til B ehf. svo og að ranglega hefði verið staðhæft í ákæru að lánið hefði veitt án trygginga eða ábyrgða, en sama dag og lánið var veitt var undirrituð handveðsyfirlýsing þar sem B ehf. setti A banka hf. að veði hlutabréf í G hf. sem námu tiltekinni fjárhæð að nafnverði. Rakti Hæstiréttur að á fundi áhættunefndar A banka hf. 6. febrúar 2008 hefði verið samþykkt að lána C ehf. eða óstofnuðu félagi, sem eftir stofnun hlaut nafnið E ehf., lán að nettó fjárhæð 100.000.000 evrur. Hefði tilgangur lánveitingarinnar verið að greiða skuld C ehf. við D banka sem B ehf. var í ábyrgð fyrir, en hlutabréf í A banka hf. höfðu verið sett að veði til tryggingar greiðslu lánsins. Þótti sannað að ekki hefði verið unnt að veita B ehf. lánið þar sem það myndi fara umfram þau útlánamörk sem mælt var fyrir um í reglum bankans. Hefði ákvörðun um lánveitingu til B ehf. því ekki verið á færi áhættunefndarinnar heldur stjórnar A banka hf. Ekki hefði legið fyrir samþykki stjórnar fyrir því að víkja frá ákvörðun áhættunefndar og gögn í málinu bæru ekki með sér að lagt hefði verið mat á hversu hátt lán mætti veita B ehf. ef tekið hefði verið tillit til ætlaðrar rýmkunar á heimildum í reglunum. Með því að heimila veitingu lánsins til B ehf. og árita ádráttarskjal um að greiða mætti lánið út hefðu X og Y brotið reglur A banka hf. Með því hefðu þeir misnotað aðstöðu sína sem forstjóri og framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs bankans. Taldi Hæstiréttur að enginn vafi væri á því að ásetningur X og Y hefði staðið til þessarar misnotkunar og til þess að vernda einkum hagsmuni C ehf. og B ehf. Var því talið að skilyrðum 249. gr. almennra hegningarlaga um misnotkun á aðstöðu og auðgunarásetning væri fullnægt. Að því er varðaði mat á fjártjónshættu A banka hf. rakti Hæstiréttur að í reglum A banka hf. um útlán og áhættumat hefði falist mat bankans á því hvaða útlánamörk væru viðunandi án þess að of mikil áhætta væri tekin. Ekki hefði verið hnekkt skilningi X og Y á því að í reglunum hefðu falist heimildir til rýmri lánveitinga þegar tekið hefði verið tillit til skuldbindinga, sem hefðu takmarkað vægi í áhættugrunni. Væri miðað við að í reglunum, að teknu tilliti til heimilar rýmkunar, hefði falist almennt mat bankans á forsvaranlegri áhættu í hverjum útlánaflokki, væri ósannað að farið hefði verið umfram þá áhættu sem bankinn hefði talið viðunandi. Þá hefði ákæruvaldið ekki upplýst hvaða tryggingar A banki hf. hefði haft vegna lána sem bankinn hefði veitt B ehf. og ekki lagt fram upplýsingar um verðmæti þeirrar tryggingar sem afhent var bankanum 8. febrúar 2008. Loks lá fyrir að lánið hefði einungis verið veitt yfir helgi og að A banki hf. hefði haft í vörslum sínum flest þau skjöl sem þurfti til að flytja lánið yfir á E ehf. sem áhættunefnd hafði samþykkt sem lántaka og ekki var umdeilt að samræmdist reglum bankans. Taldi Hæstiréttur ekki sannað að háttsemi X og Y hefði falið í sér verulega fjártjónshættu fyrir A banka ehf. Væru því ekki fullnægt öllum skilyrðum 249. gr. almennra hegningarlaga og voru X og Y því sýknaðir af kröfum ákæruvaldsins.

Hæstiréttur birt 9. desember 2010

88/2010

Ákæruvaldið (Sigríður Elsa Kjartansdóttir vararíkissaksóknari) gegn X (Hróbjartur Jónatansson hrl)

X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ekki sinnt fyrirmælum lögreglu um að ræða við sig, hafa sest upp í bifreið sína og ekið ógætilega í átt að lögreglumanni. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að ákvörðun lögreglumannanna fjögurra, um að fara til heimilis ákærða umrætt sinn, hefði ekki staðið í tengslum við rannsókn tiltekins brots eða það að grunur hefði beinst að ákærða um refsiverða háttsemi. Yrði hvorki talið sannað að lögreglumennirnir hefðu gert grein fyrir sér í samræmi við ákvæði reglugerðar um lögregluskilríki áður en ákærði lokaði bifreið sinni og ók af stað, né heldur að ákærði hefði mátt sjá lögregluskilríki þeirra vegna myrkurs og fjarlægðar. Var ákærði því sýknaður af ákæru um brot á 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga. Þá segir einnig í dómi Hæstaréttar að þótt lagt yrði til grundvallar að ákærði hefði ekið hratt af stað og að atvik málsins hefðu orðið á litlu svæði yrði, eins og ákært var í málinu, ekki talið sannað að hann hefði haft ásetning til brots í ljósi þess að lögreglumaðurinn hefði líklegast hlaupið fyrir bifreiðina er hún var komin af stað. Yrði ákærði því einnig sýknaður af ákæru um brot á 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar taldi Hæstiréttur að X hefði brotið gegn 1. mgr. 5. gr. a umferðarlaga nr. 50/1987, með því að hafa ekið yfir autt svæði á milli bílastæða við heimili ákærða og nærliggjandi akbrautar. Var ákærða gert að greiða 5.000 krónur í sekt til ríkissjóðs.

Hæstiréttur birt 18. nóvember 2010

147/2010

Ákæruvaldið (Daði Kristjánsson saksóknari) gegn Garðari Helga Magnússyni (Herdís Hallmarsdóttir hrl)

Lögreglumaðurinn G var sakfelldur fyrir brot gegn 132. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa farið offari við framkvæmd lögreglustarfa og ekki gætt lögmætra aðferða er hann sem stjórnandi lögregluaðgerðar, í miðbæ Reykjavíkur, fyrirskipaði öðrum lögreglumanni að aka með handtekinn mann þaðan út á Granda og skilja hann þar eftir. Héraðsdómur var á hinn bóginn staðfestur með vísan til forsendna um sýknu G af ákæru um brot gegn 217. gr. sbr. 138. gr. sömu laga. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að í 1. mgr. 16. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 sé mælt fyrir um að handtekinn maður sé færður á lögreglustöð eða annan stað þar sem lögregla hefur aðstöðu. Eigi þetta við ef honum sé ekki þegar sleppt. Ákvörðun G um að ekið skyldi með A þá leið sem gert var til að freista þess að róa hann niður svo lögreglumennirnir kæmust sem fyrst til að sinna áfram verkefni á vettvangi lögregluaðgerðar, sem þeir höfðu verið kvaddir til, ætti sér ekki stoð í 15. gr. lögreglulaga og rúmaðist ekki innan almennra heimilda sem lögregla hefur venju samkvæmt til að halda uppi lögum og reglu. Með vísan til atvika málsins var ákvörðun um refsingu G frestað og skyldi hún falla niður að liðnum tveimur árum héldi G almennt skilorð.

Hæstiréttur birt 10. nóvember 2005

229/2005

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir saksóknari) gegn Aðalbergi Sveinssyni (Gylfi Thorlacius hrl)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Lögreglumanninum A voru gefin að sök brot í opinberu starfi og umferðarlagabrot með því að hafa ekki gætt lögmætra aðferða í aðgerð lögreglu til að stöðva ætlaðan hraðakstur ökumanns bifhjóls. Ekki var fallist á kröfu A um ómerkingu héraðsdóms á þeirri forsendu að héraðsdómur hefði átt að vera fjölskipaður. A hafði viðurkennt að hafa ekið lögreglubifreiðinni inn á vegarhelming bifhjólsins í því skyni að þrengja akstursleið þess og fá ökumanninn til að nema staðar. Var framburður A lagður til grundvallar í málinu en hann fékk stoð í vætti lögreglumanns sem með honum var og gögnum málsins. Talið var að sú háttsemi A að aka lögreglubifreið inn á vegarhelming bifhjóls í því skyni að þrengja akstursleið þess hafi verið hættuleg og óforsvaranleg. Ekki hafi heldur verið til að dreifa neinum starfsreglum lögreglu sem hafi heimilað aðgerð af þessu tagi, en hún hafi ótvírætt falið í sér frávik frá almennum akstursreglum umferðarlaga. Var A sakfelldur fyrir brot gegn 132. gr. almennra hegningarlaga. Þá var fallist á með héraðsdómi að þar sem ekki hafi verið skilyrði til að víkja frá 1. mgr. 14. gr. og 1. mgr. 19. gr. umferðarlaga hafi A einnig gerst brotlegur gegn þeim. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að A hafði ekki áður hlotið refsingu og að fyrir honum vakti að stöðva ætlaðan ofsaakstur ökumanns bifhjóls. Var ákvörðun refsingar hans frestað.

Hæstiréttur birt 27. janúar 2005

330/2004

Hinrik Pálsson (Gylfi Thorlacius hrl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

Lögreglumaðurinn H slasaðist á skipulögðu handboltamóti milli lögreglufélaga á Norðurlöndum. Í máli sem H höfðaði á hendur Í krafðist hann greiðslu skaðabóta á þeim grundvelli að hann hafi ekki fengið greiddar slysabætur samkvæmt lögum um almannatryggingar. Í málinu var óumdeilt að H hafi verið að störfum í þágu Í, enda þótt slysið hafi borið að með framangreindum hætti. Því var hins vegar hafnað að Í hafi með kjarasamningi fjármálaráðherra fyrir hönd ríkissjóðs og Landssambands lögreglumanna skuldbundið sig til greiðslu slysabóta samkvæmt lögum um almannatryggingar. Þá var H ekki talinn hafa sýnt fram á samningsbundinn rétt sinn til frekari greiðslna frá Í en hann hafði fengið úr launþegatryggingu og tryggingu sem Landssamband lögreglumanna hafði tekið hjá vátryggingarfélaginu V hf., en íslenska ríkið greiddi helming iðgjalds hennar. Var Í því sýknað af kröfu H.

Hæstiréttur birt 27. janúar 2005

329/2004

Jóhannes Sigfússon (Gylfi Thorlacius hrl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

Lögreglumaðurinn J slasaðist í íþróttakappleik milli lögregluvakta. Í máli sem J höfðaði á hendur Í krafðist hann greiðslu skaðabóta á þeim grundvelli að hann hafi ekki fengið greiddar slysabætur samkvæmt lögum um almannatryggingar. Í málinu var óumdeilt að J hafi verið að störfum í þágu Í, enda þótt slysið hafi borið að með framangreindum hætti. Því var hins vegar hafnað að Í hafi með kjarasamningi fjármálaráðherra fyrir hönd ríkissjóðs og Landssambands lögreglumanna skuldbundið sig til greiðslu slysabóta samkvæmt lögum um almannatryggingar. Þá var J ekki talinn hafa sýnt fram á samningsbundinn rétt sinn til frekari greiðslna frá Í en hann hafði fengið úr launþegatryggingu og tryggingu sem Landssamband lögreglumanna hafði tekið hjá vátryggingarfélaginu V hf., en íslenska ríkið greiddi helming iðgjalds hennar. Var Í því sýknað af kröfu J.

Hæstiréttur birt 27. maí 2004

477/2003

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir saksóknari) gegn Þórjóni Pétri Péturssyni (Þórunn Guðmundsdóttir hrl) og X (Helgi Jóhannesson hrl)

Lögreglumennirnir ÞP og X voru ákærðir fyrir ólöglega handtöku, ranga skýrslugerð og brot í opinberu starfi. Var ÞP sakfelldur fyrir að hafa handtekið nafngreindan mann á veitingastaðnum Nonnabitum í Reykjavík án nægilegrar ástæðu eða tilefnis, en maðurinn hafði tekið mynd af ÞP í óþökk hans. Voru báðir lögreglumennirnir sýknaðir af ákæru um að hafa handtekið annan mann fyrir framan veitingastaðinn Café Amsterdam í Tryggvagötu án nægilegra ástæðna eða tilefnis. Var talið nægilega í ljós leitt með framburði annarra lögreglumanna sem komu á vettvang, að ástandið hafi verið þannig við veitingastaðinn að við öllu hafi mátt búast. Taldist mat ákærðu á aðstæðum og framganga þeirra ekki hafa verið með þeim hætti að sannað væri að handtakan hafi verið tilefnislaus. Þá var ÞP sakfelldur fyrir að hafa beitt úðavopni gegn manni sem lét dólgslega við fyrrnefndan veitingastað við Tryggvagötu, en ekki varð séð að nauðsyn hafi borið til beitingar þess. Þá var ákærðu báðum gefin að sök röng skýrslugerð vegna þess atburðar. Var ÞP sakfelldur fyrir að hafa í skýrslu lýst ranglega forsendum notkunar úðavopnsins. Þegar litið var til stöðu ákærðu á vettvangi og þess að X studdist við frásögn ÞP um það sem hann sé ekki sjálfur, var ekki talið nægilega sannað að hann hafi gerst sekur um ranga skýrslugerð og var því sýknaður af þeim ákærulið einnig. Var X þannig sýknaður af sakargiftum samkvæmt ákæru en ÞP sakfelldur fyrir ólöglega handtöku, ólögmæta notkun úðavopns og ranga skýrslugerð. Var hann dæmdur í tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi.

Hæstiréttur birt 8. maí 2003

413/2002

Íslenska ríkið, Vigfús Guðmundsson Friðrik Brynjarsson (Einar Karl Hallvarðsson hrl) og Heimir S. Haraldsson (Gylfi Thorlacius hrl) gegn Sigurði Jóhannessyni (Ólafur Sigurgeirsson hrl)

S krafði íslenska ríkið og þrjá lögreglumenn um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í lögreglubifreið á ferð í kjölfar handtöku. Höfðu lögreglumennirnir beðið hann um að sýna innihald vasa sinna af öryggisástæðum, en hann var í annarlegu ástandi af völdum amfetamínneyslu. Hann brást ókvæða við þessari bón og kom til snarpra átaka í bifreiðinni. Lögreglumennirnir voru ekki taldir hafa sýnt af sér ógætni eða gengið harkalegar fram gagnvart S en nauðsynlegt var til að vinna bug á mótþróa hans gegn lögmætum aðgerðum, þótt svo illa hafi til tekist, að hann slasaðist í átökunum, sbr. 2. mgr. 13. gr. lögreglulaga. Voru íslenska ríkið og lögreglumennirnir þrír sýknuð af kröfu S.

Hæstiréttur birt 7. nóvember 2002

147/2002

Jón Stefánsson (Gylfi Thorlacius hrl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

J, lögreglumaður við embætti sýslumannsins á Húsavík og eini lögreglumaðurinn búsettur á Þórshöfn, krafðist þess að fá greiddar 280 gæsluvaktastundir á mánuði í stað þeirra 190 sem honum höfðu verið greiddar. Vísaði J til þess að hann hefði fengið greiddar 280 gæsluvaktastundir á mánuði þegar hann stóð einn allar vaktir í samræmi við þágildandi varðskrá á Þórshöfn en þegar annar lögreglumaður fluttist þangað hefði 380 stundum verið skipt á milli þeirra. Taldi hann sig því eiga rétt á greiðslu fleiri gæsluvaktastunda þar sem hann stæði aftur einn allar vaktir á Þórshöfn í samræmi við ákvæði kjarasamninga þar um. Talið var að eftir breytingar sem gerðar voru á varðskrá þeirra lögreglumanna sem höfðu aðalstarfssvæði á Raufarhöfn og Þórshöfn þar sem ein varðskrá kom í stað tveggja áður og lögreglumönnunum þannig gert kleift að skipta vöktunum á milli sín væri um að ræða fámennan stað þar sem tveir lögreglumenn störfuðu og því rétt að gæsluvaktastundafjöldinn væri 380 klst. á mánuði eða 190 klst. fyrir hvorn lögreglumann. Var Í því sýknað af kröfum J.

Hæstiréttur birt 14. febrúar 2002

348/2001

Íslenska ríkið (Skarphéðinn Þórisson hrl) gegn Ólafi Tryggva Ólafssyni (Gylfi Thorlacius hrl)

Ó hóf nám á fyrri önn í Lögregluskóla ríkisins 1. september 1997. Samkvæmt þágildandi ákvæði 4. mgr. 38. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 og 5. gr. reglugerðar nr. 490/1997 skyldu nemar í starfsþjálfun og þeir sem stunduðu nám á síðari önn skólans teljast til lögreglumanna og skyldi starf þeirra vera launað. Í desember 1997 var Ó ráðinn tímabundið í starfsnám til lögreglunnar og skyldi um laun hans fara eftir gildandi kjarasamningi, sem var frá 30. ágúst 1997. Í 1. gr. þessa kjarasamnings var kveðið á um að áður gildandi samningur ætti að framlengjast væri ekki önnur skipan á gerð. Þar sem það var ekki gert gilti ákvæði 10.1.1 fyrra samnings áfram um laun lögreglunema, en þar var svo fyrir mælt að lögreglumenn sem stunduðu nám í Lögreglu­skóla ríkisins ættu auk fastra launa að njóta vaktaálags, ákveðins ferða­kostnaðar og fá greiddan hæfilegan dvalarkostnað. Krafa Ó um greiðslur var í samræmi við þetta og ekki var tölulegur ágreiningur í málinu. Voru kröfur Ó því teknar til greina.

Hæstiréttur birt 22. mars 2001

368/2000

Ragnar Ingi Margeirsson (Gylfi Thorlacius hrl) gegn íslenska ríkinu (Skarphéðinn Þórisson hrl)

X var ákærður fyrir tilraun til þjófnaðar. Var honum gefið að sök að hafa í fjögur skipti reynt að brjótast inn í fyrirtæki í auðgunarskyni. Var hann sakfelldur fyrir að hafa reynt það í þrígang en í einu tilviki þótti það ekki fyllilega sannað. Með hliðsjón af löngum brotaferli X var honum gert að sæta fangelsi í 12 mánuði.

Hæstiréttur birt 1. mars 2001

365/2000

Íslenska ríkið (Guðrún Margrét Árnadóttir hrl) gegn Adolf Steinssyni (Gylfi Thorlacius hrl)

A krafði Í um bætur vegna fjárhagslegs og ófjárhagslegs tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir. Opinbert mál hafði verið höfðað gegn A vegna gruns um að hann hefði dregið sér fé en hann verið sýknaður. Taldi A að Í hefði bakað sér tjón með rannsóknaraðgerðum lögreglu og málsmeðferð í sakamálinu sem hefði verið höfðað án nægjanlegs tilefnis. Fallist var á að Í hefði ekki fært fram viðhlítandi rök fyrir því að nauðsyn hefði borið til að halda A í gæslu í rúmar tvær klukkustundir á rannsóknarstigi hins opinbera máls. Þá var fallist á að ekki hefði verið ástæða til að endurtaka leit á heimili A og í sameign fjöleignarhúss, sem hann bjó í. Voru honum dæmdar miskabætur vegna þessa. Þá var fallist á að A bæru skaðabætur vegna skyrtu sem lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins en ekki skilað. Hins vegar var hafnað að ákvæði XXI. kafla laga nr. 19/1991 fælu í sér heimild til að dæma bætur vegna þess að A hefði verið sóttur til sakar án nægjanlegs tilefnis. Þótti ekki sýnt að skilyrði væru til slíkra bóta á grundvelli sakarreglunnar. Þá var hafnað kröfu A um bætur vegna mismunar á lögmannskostnaði samkvæmt gjaldskrá og tildæmdum málsvarnarlaunum í sakamálinu.

Hæstiréttur birt 13. apríl 2000

63/2000

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir saksóknari) gegn Friðrik Ingva Jóhannssyni (Valgeir Kristinsson hrl)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Lögreglumaðurinn F var ákærður fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, brot gegn ýmsum ákvæðum umferðarlaga nr. 50/1987 og reglum nr. 101/1988 um neyðarakstur með því að hafa ekið lögreglubifreið neyðarakstri án nægilegrar aðgæslu með þeim afleiðingum að hún skall á bifreið, sem ekið var á grænu ljósi yfir gatnamót, og slasaðist ökumaður þeirrar bifreiðar lífshættulega. Eins og málið lá fyrir þótti ekki útilokað að bilunar hefði gætt í hemlum lögreglubifreiðarinnar þegar atvik gerðust og að F hefði tekist að komast hjá árekstrinum ef þeir hefðu virkað með eðlilegum hætti, en við meðferð málsins fyrir héraðsdómi höfðu fjórir lögreglumenn borið að þeir hefðu orðið varir við bilun í hemlun bifreiðarinnar ýmist fyrir umrætt atvik eða eftir það. Þótti verða skýra þann vafa, sem lék á um orsakir slyssins að þessu leyti, F í hag. Eins og málið lá fyrir þóttu ekki sérstök atvik hafa staðið til þess að nauðsynlegt væri að nota hljóðmerki til að vara aðra vegfarendur við neyðarakstri F. Var hann ekki talin hafa brotið gegn reglum nr. 101/1988 um neyðarakstur. Samkvæmt þessu var staðfest niðurstaða héraðsdóm um að sýkna F af kröfum ákæruvaldsins.

Hæstiréttur birt 13. apríl 1999

149/1999

Ákæruvaldið (Ólafur Kr. Hjörleifsson fulltrúi) gegn Ólafi Jónssyni (Pétur Þór Sigurðsson hrl)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Ó var ákærður fyrir of hraðan akstur. Fyrir lá að ratsjármæling, sem lá til grundvallar ákæru, hafði verið gerð af lögreglumönnum, sem þá voru staddir utan starfssvæðis síns samkvæmt 2. mgr. 7. gr. lögreglulaga nr. 90/1996. Ekki var á það fallist að þetta leiddi til þess að ekki yrði á verkum og rannsóknargögnum lögreglumannanna byggt. Rannsókn málsins þótti ekki svo áfátt að augljóslega færi í bága við 67. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála. Var því felldur úr gildi úrskurður héraðsdómara um að vísa málinu frá dómi.