Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu M um ógildingu ákvörðunar sýslumanns um að stöðva fjárnámsgerð hjá A og að lagt yrði fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu M um ógildingu ákvörðunar sýslumanns um að stöðva fjárnámsgerð hjá A og að lagt yrði fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram.
L hf. höfðaði mál gegn A til greiðslu skuldar á grundvelli skriflegrar yfirlýsingar A um sjálfskuldarábyrgð á kaupleigusamningi milli L hf. og N ehf., síðar NF ehf. Í málinu greindi aðila á um hvort A hefði með gildum hætti tekist á hendur ábyrgðina. Í hinum áfrýjaða dómi var rakið að í kaupleigusamningnum hefði verið skýrlega greint frá því að A væri ábyrgðarmaður fyrir skuldbindingum NF ehf. Ekki var fallist á með A að skortur á mati á greiðslugetu skuldara í samræmi við ákvæði laga nr. 32/2009 um ábyrgðarmenn ætti að leiða til þess að ábyrgð A ætti að falla niður, enda hefði hann sjálfur haft fjárhagslegan hag af gerð samningsins, sbr. 2. mgr. 2. gr. laganna. Þá var A ekki talinn hafa sýnt fram á að ósanngjarnt hafi verið af L hf. bera ábyrgðina fyrir sig, sbr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Að endingu var því hafnað að krafa L hf. væri fyrnd á grundvelli 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í dómi Landsréttar var rakið að A hefði tekist á hendur sjálfskuldarábyrgð á kaupleigusamningnum og handritað kennitölu sína þar við en hann hefði áður gengist undir sjálfskuldarábyrgð með sams konar yfirlýsingum. Þá lægju fyrir tilkynningar L hf. þar sem kæmi fram að hann væri ábyrgðarmaður skuldbindingarinnar sem um var deilt án þess að hann hafi hreyft andmælum við því fyrr en undir rekstri málsins. Meðal annars að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um skyldu A til að greiða L hf. 40.161.843 krónur ásamt dráttarvöxtum.
Þ ehf. gaf út tryggingarbréf til LÍ hf. á árinu 2007 fyrir öllum skuldum þess fyrrnefnda og var fasteign A sett að veði með samþykki A og maka hans. Bú Þ ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta á árinu 2010 og lauk skiptum án þess að greiðsla fengist upp í lýstar kröfur. L hf., sem hafði tekið við réttindum LÍ hf., krafðist þess að A yrði með dómi gert að þola að fjárnám yrði gert vegna skuldar Þ ehf. við L hf. inn í veðrétt samkvæmt tryggingarbréfinu. Í dómi Landsréttar kom fram að fortakslaus skylda hvíldi á lánveitanda að tilkynna ábyrgðarmanni um öll þau atvik sem gætu haft áhrif á forsendur ábyrgðar, þar á meðal um gjaldþrot skuldara og stöðu þeirra lána sem um ræðir og fjárhæð vanskila. L hf. hefði í engu rækt þessa skyldu sína gagnvart A. Ekki stoðaði fyrir L hf. að bera því við að heimilisfang A á Nýja Sjálandi hafi ekki verið skráð til fulls í þjóðskrá þar sem L hf. hafi búið yfir upplýsingum um heimilisfang A þar í landi. Taldi Landsréttur um verulega vanrækslu í skilningi 2. mgr. 7. gr. laga nr. 32/2009 um ábyrgðarmenn að ræða og að ábyrgð A sem veðsala væri þar með niður fallin. Var A sýknaður af kröfum L hf.
Fallist var á kröfu stefnanda um að stefnda bæri að greiða nánar greindar eftirstöðvar af skuld gjaldþrota einkahlutafélags á grundvelli kaupleigusamnings félagsins við stefnanda. Stefndi tókst á hendur sjálfskuldarábyrgð á greiðslum samkvæmt nefndum samningi. Ekki var fallist á það með stefnda að vafi gæti leikið á því að hann hafi persónulega tekist á hendur slíka ábyrgð, þótt hann hafi stimplað undirritun sína með stimpli félagsins. Þá var því hafnað að ákvæði laga nr. 32/2009, um ábyrgðarmenn hafi gilt um ábyrgð hans í ljósi atvika máls, enda talið í ljós leitt að stefndi hafi haft fjárhagslegan hag af gerð samningsins. Jafnframt var því hafnað að unnt væri að víkja ábyrgðinni til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 eða að krafan væri fallin niður fyrir fyrningu.
Kröfu sóknaraðila um ógildingu kröfuábyrgða var vísað frá dómi af sjálfsdáðum. Þá var hafnað kröfu sóknaraðila um að fella úr gildi aðfarargerð sýslumanns sem lauk með árangurslausu fjárnámi.
L höfðaði mál gegn A til heimtu skuldar samkvæmt skuldabréfi sem B gaf út árið 1992 og A hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Með úrskurði héraðsdóms var bú B tekið til gjaldþrotaskipta árið 2017 og féll lánið þá allt í gjalddaga. L beindi kröfu að A sem ábyrgðarmanni lánsins en eftirstöðvar þess námu þá 1.210.380 krónum. Byggði A á því að forsenda fyrir sjálfskuldarábyrgð hans hefði brostið vegna breytinga á fyrningarreglum gjaldþrotaskiptalaga með lögum nr. 142/2010, enda hafi með þeim verið breytt þeirri meginreglu íslensks kröfuréttar, sem gilt hafi þegar hann tókst á hendur ábyrgð lánsins, að ábyrgðarmaður sem leysti til sín skuld ætti óskoraðan kröfurétt á hendur skuldara. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði mátt gera ráð fyrir að löggjöf gæti tekið breytingum er varðaði samningssviðið á lánstíma. Hefði A ekki sýnt fram á að með umræddum lagabreytingum hefði orðið forsendubrestur þannig að áhrif hefði á ábyrgðarskuldbindingu hans. Þá var ekki heldur fallist á að ósanngjarnt yrði talið af L eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera fyrir sig loforð hans um sjálfskuldarábyrgð. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
L höfðaði mál gegn A til heimtu skuldar samkvæmt 22 skuldabréfum sem B gaf út á árunum 1987-1992 og A hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Skuldabréfin voru sameinuð í eitt árið 1995 þegar endurgreiðslur lánsins skyldu hefjast. Með úrskurði héraðsdóms var bú B tekið til gjaldþrotaskipta árið 2017 og féll lánið þá allt í gjalddaga. L beindi kröfu að A sem ábyrgðarmanni lánsins en eftirstöðvar þess námu þá 13.195.267 krónum. Byggði A á því að forsenda fyrir sjálfskuldarábyrgð hans hefði brostið vegna breytinga á fyrningarreglum gjaldþrotaskiptalaga með lögum nr. 142/2010, enda hafi með þeim verið breytt þeirri meginreglu íslensks kröfuréttar, sem gilt hafi þegar hann tókst á hendur ábyrgð lánanna, að ábyrgðarmaður sem leysti til sín skuld ætti óskoraðan kröfurétt á hendur skuldara. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði mátt gera ráð fyrir að löggjöf gæti tekið breytingum er varðaði samningssviðið á lánstíma, en lánin voru til 40 ára. Hefði A ekki sýnt fram á að með umræddum lagabreytingum hefði orðið forsendubrestur þannig að áhrif hefði á ábyrgðarskuldbindingu hans. Þá var ekki heldur fallist á að ósanngjarnt yrði talið af L eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera fyrir sig loforð hans um sjálfskuldarábyrgð. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
Máli vísað frá dómi
Krafa stefnda var ófyrnd þegar stefnandi innti af hendi greiðslur sínar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa L hf. um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumanns um að stöðva nauðungarsölu á tiltekinni fasteign. Hafði L hf. krafist nauðungarsölu á fasteign D og var krafa bankans reist á veðskuldabréfi útgefnu af Á til L hf. en hafði D áritað skuldabréfið um samþykki sem maki Á. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að gjaldþrotaskiptum á búi Á hefði lokið 30. apríl 2012 án þess að greiðsla hefði fengist upp í kröfu, sem L hf. hefði lýst á grundvelli skuldabréfsins. Þann dag hefði hafist nýr tveggja ára fyrningarfrestur á þeirri kröfu samkvæmt 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Kom fram að L hf. hefði á því tímabili ekkert gert sem að lögum hefði getað rofið fyrningu kröfunnar þannig að áhrif hefði haft á D og hefði hún því fallið niður fyrir fyrningu 30. apríl 2014. Var því talið að L hf. hefði ekki átt peningakröfu til að leita fullnustu á með nauðungarsölu á fasteigninni í skjóli veðréttinda í henni þegar hann hefði krafist nauðungarsölu með beiðni 1. júlí 2016. Var kröfu L hf. því hafnað.
Ekki var fallist á að stefnandi hefði sérstaka hagsmuni af því að slíta fyrningu kröfu og var hún því talin fallin niður samkvæmt 165. gr. laga nr. 21/1991. Þá voru tryggingarbréf sem hvíldu á fasteign gagnstefnanda felld úr gildi með vísan 36. gr. laga nr. 7/1936.
L krafðist þess að viðurkennd yrðu slit á fyrningu kröfu sinnar á hendur S samkvæmt skuldabréfi sem hún gaf út til L vegna námslána. Bú S var tekið til gjaldþrotaskipta í desember 2014 og við lok þeirra 2. mars 2015 hófst nýr tveggja ára fyrningartími á kröfu L. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri réttur L til að fá slitið fyrningu kröfu sinnar á hendur S háður þeim skilyrðum að hann sýndi fram á annars vegar að hann hefði sérstaka hagsmuni af því og hins vegar að líkur mætti telja á að fullnusta gæti fengist á kröfunni á nýjum fyrningartíma. Að því er varðaði fyrra skilyrði þess ákvæðis vísaði Hæstiréttur til þess að líta yrði svo á að í tilvikum, þar sem krafa hefði ekki orðið til út af ólögmætri háttsemi skuldara, fæli skilyrðið einkum í sér að kröfuhafi þyrfti vegna sinna eigin aðstæðna að hafa svo að teljandi væri hagsmuni umfram aðra kröfuhafa af því að tiltekin krafa yrði ekki látin falla niður fyrir fyrningu. Taldi Hæstiréttur aðstæður L ekki sérstakar í samanburði við aðra lánveitendur. Þá yrði ekki framhjá því litið að L væri ríkisstofnun, sem fengi fé til að standa undir starfsemi sinni m.a. með framlögum ríkisins, þess sama og hefði í skjóli löggjafarvalds síns sett 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 án þess að undanþiggja áfrýjanda eða aðra tiltekna lánardrottna frá því að þurfa að hlíta reglum ákvæðisins. Þar sem því hefði ekki verið borið við að S hefði með ólögmætri háttsemi stofnað til skuldar við L taldi Hæstiréttur að skilyrði 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 væru ekki uppfyllt og þurfti þá ekki að líta frekar til þess að L hefði á engan hátt leitt í ljós að líkur væru á að fullnusta kröfunnar gæti fengist á nýjum fyrningartíma.
L krafðist þess að viðurkennd yrðu slit á fyrningu kröfu sinnar á hendur J samkvæmt tveimur skuldabréfum sem hún gaf út til L vegna námslána. Bú J var tekið til gjaldþrotaskipta í febrúar 2013 og við lok þeirra 14. ágúst sama ár hófst nýr tveggja ára fyrningartími á kröfu L. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri réttur L til að fá slitið fyrningu kröfu sinnar á hendur J háður þeim skilyrðum að hann sýndi fram á annars vegar að hann hefði sérstaka hagsmuni af því og hins vegar að líkur mætti telja á að fullnusta gæti fengist á kröfunni á nýjum fyrningartíma. Að því er varðaði fyrra skilyrði þess ákvæðis vísaði Hæstiréttur til þess að líta yrði svo á að í tilvikum, þar sem krafa hefði ekki orðið til út af ólögmætri háttsemi skuldara, fæli skilyrðið einkum í sér að kröfuhafi þyrfti vegna sinna eigin aðstæðna að hafa svo að teljandi væri hagsmuni umfram aðra kröfuhafa af því að tiltekin krafa yrði ekki látin falla niður fyrir fyrningu. Taldi Hæstiréttur aðstæður L ekki sérstakar í samanburði við aðra lánveitendur. Þá yrði ekki framhjá því litið að L væri ríkisstofnun, sem fengi fé til að standa undir starfsemi sinni m.a. með framlögum ríkisins, þess sama og hefði í skjóli löggjafarvalds síns sett 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 án þess að undanþiggja áfrýjanda eða aðra tiltekna lánardrottna frá því að þurfa að hlíta reglum ákvæðisins. Þar sem því hefði ekki verið borið við að J hefði með ólögmætri háttsemi stofnað til skulda við L taldi Hæstiréttur að skilyrði 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 væru ekki uppfyllt og þurfti þá ekki að líta frekar til þess að L hefði á engan hátt leitt í ljós að líkur væru á að fullnusta kröfunnar gæti fengist á nýjum fyrningartíma.
L krafðist þess að viðurkennd yrðu slit á fyrningu kröfu sinnar á hendur G samkvæmt skuldabréfi sem hún gaf út til L vegna námslána. Bú G var tekið til gjaldþrotaskipta í febrúar 2013 og við lok þeirra 31. maí sama ár hófst nýr tveggja ára fyrningartími á kröfu L. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri réttur L til að fá slitið fyrningu kröfu sinnar á hendur G háður þeim skilyrðum að hann sýndi fram á annars vegar að hann hefði sérstaka hagsmuni af því og hins vegar að líkur mætti telja á að fullnusta gæti fengist á kröfunni á nýjum fyrningartíma. Að því er varðaði fyrra skilyrði þess ákvæðis vísaði Hæstiréttur til þess að líta yrði svo á að í tilvikum, þar sem krafa hefði ekki orðið til út af ólögmætri háttsemi skuldara, fæli skilyrðið einkum í sér að kröfuhafi þyrfti vegna sinna eigin aðstæðna að hafa svo að teljandi væri hagsmuni umfram aðra kröfuhafa af því að tiltekin krafa yrði ekki látin falla niður fyrir fyrningu. Taldi Hæstiréttur aðstæður L ekki sérstakar í samanburði við aðra lánveitendur. Þá yrði ekki framhjá því litið að L væri ríkisstofnun, sem fengi fé til að standa undir starfsemi sinni m.a. með framlögum ríkisins, þess sama og hefði í skjóli löggjafarvalds síns sett 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 án þess að undanþiggja áfrýjanda eða aðra tiltekna lánardrottna frá því að þurfa að hlíta reglum ákvæðisins. Þar sem því hefði ekki verið borið við að G hefði með ólögmætri háttsemi stofnað til skuldar við L taldi Hæstiréttur að skilyrði 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 væru ekki uppfyllt og þurfti þá ekki að líta frekar til þess að L hefði á engan hátt leitt í ljós að líkur væru á að fullnusta kröfunnar gæti fengist á nýjum fyrningartíma.
L krafðist þess að viðurkennd yrðu slit á fyrningu kröfu sinnar á hendur K samkvæmt skuldabréfi sem hann gaf út til L vegna námslána. Bú K var tekið til gjaldþrotaskipta í febrúar 2013 og við lok þeirra 31. maí sama ár hófst nýr tveggja ára fyrningartími á kröfu L. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri réttur L til að fá slitið fyrningu kröfu sinnar á hendur K háður þeim skilyrðum að hann sýndi fram á annars vegar að hann hefði sérstaka hagsmuni af því og hins vegar að líkur mætti telja á að fullnusta gæti fengist á kröfunni á nýjum fyrningartíma. Að því er varðaði fyrra skilyrði þess ákvæðis vísaði Hæstiréttur til þess að líta yrði svo á að í tilvikum, þar sem krafa hefði ekki orðið til út af ólögmætri háttsemi skuldara, fæli skilyrðið einkum í sér að kröfuhafi þyrfti vegna sinna eigin aðstæðna að hafa svo að teljandi væri hagsmuni umfram aðra kröfuhafa af því að tiltekin krafa yrði ekki látin falla niður fyrir fyrningu. Taldi Hæstiréttur aðstæður L ekki sérstakar í samanburði við aðra lánveitendur. Þá yrði ekki framhjá því litið að L væri ríkisstofnun, sem fengi fé til að standa undir starfsemi sinni m.a. með framlögum ríkisins, þess sama og hefði í skjóli löggjafarvalds síns sett 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 án þess að undanþiggja áfrýjanda eða aðra tiltekna lánardrottna frá því að þurfa að hlíta reglum ákvæðisins. Þar sem því hefði ekki verið borið við að K hefði með ólögmætri háttsemi stofnað til skuldar við L taldi Hæstiréttur að skilyrði 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 væru ekki uppfyllt og þurfti þá ekki að líta frekar til þess að L hefði á engan hátt leitt í ljós að líkur væru á að fullnusta kröfunnar gæti fengist á nýjum fyrningartíma.
L krafðist þess að viðurkennd yrðu slit á fyrningu kröfu sinnar á hendur V samkvæmt skuldabréfi sem hún gaf út til L vegna námslána. Bú V var tekið til gjaldþrotaskipta í september 2013 og við lok þeirra 19. desember sama ár hófst nýr tveggja ára fyrningartími á kröfu L. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri réttur L til að fá slitið fyrningu kröfu sinnar á hendur V háður þeim skilyrðum að hann sýndi fram á annars vegar að hann hefði sérstaka hagsmuni af því og hins vegar að líkur mætti telja á að fullnusta gæti fengist á kröfunni á nýjum fyrningartíma. Að því er varðaði fyrra skilyrði þess ákvæðis vísaði Hæstiréttur til þess að líta yrði svo á að í tilvikum, þar sem krafa hefði ekki orðið til út af ólögmætri háttsemi skuldara, fæli skilyrðið einkum í sér að kröfuhafi þyrfti vegna sinna eigin aðstæðna að hafa svo að teljandi væri hagsmuni umfram aðra kröfuhafa af því að tiltekin krafa yrði ekki látin falla niður fyrir fyrningu. Taldi Hæstiréttur aðstæður L ekki sérstakar í samanburði við aðra lánveitendur. Þá yrði ekki framhjá því litið að L væri ríkisstofnun, sem fengi fé til að standa undir starfsemi sinni m.a. með framlögum ríkisins, þess sama og hefði í skjóli löggjafarvalds síns sett 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 án þess að undanþiggja áfrýjanda eða aðra tiltekna lánardrottna frá því að þurfa að hlíta reglum ákvæðisins. Þar sem því hefði ekki verið borið við að V hefði með ólögmætri háttsemi stofnað til skuldar við L taldi Hæstiréttur að skilyrði 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 væru ekki uppfyllt og þurfti þá ekki að líta frekar til þess að L hefði á engan hátt leitt í ljós að líkur væru á að fullnusta kröfunnar gæti fengist á nýjum fyrningartíma.
Í febrúar 2009 gaf J út skuldabréf til L hf. og gerðist P ábyrgðarmaður þess. Bú J var tekið til gjaldþrotaskipta í desember 2011 og lauk skiptum í mars 2012. Í ágúst 2014 hóf L hf. innheimtuaðgerðir á hendur P sem ábyrgðarmanni og í desember sama ár gaf hann út skuldabréf til L hf. til uppgjörs á ábyrgð sinni. Í málinu krafðist P þess að síðargreint skuldabréf yrði ógilt og L hf. gert að greiða sér tilgreinda fjárhæð sem hann hafði greitt umfram skyldu. Í héraðsdómi, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, var með vísan til 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. talið að skuldbinding J samkvæmt skuldabréfinu frá febrúar 2009 hefði fallið niður fyrir fyrningu tveimur árum frá skiptalokum þrotabús hans. Að virtri 7. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda var sami fyrningarfrestur talinn gilda um P sem ábyrgðarmann skuldarinnar. Hefði krafa L hf. á hendur P því verið fallin niður fyrir fyrningu þegar bankinn hóf innheimtuaðgerðir sínar í ágúst 2014. Að þessu gættu og með hliðsjón af yfirlýsingu L hf. við flutning málsins fyrir Hæstarétti var jafnframt talið að skuldbinding P samkvæmt skuldabréfinu frá desember 2014 væri niður fallin og að hann ætti rétt á þeirri endurgreiðslu sem hann krafðist.
P gaf út tryggingarbréf til tryggingar öllum skuldum einkafirma síns D með allsherjarveði í fasteign A. Var bú P tekið til gjaldþrotaskipta og lauk skiptum 17. apríl 2009. Á grundvelli framsals höfðaði H ehf. mál þetta í því skyni að ganga að hinni veðsettu eign A. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 2. gr. laga nr. 142/2010, sem breyttu lögum nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., hefði tveggja ára fyrningarfrestur krafna á hendur P, sem ekki hefðu fengist greiddar við skiptin, án tillits til þess hvort þeim hefði verið lýst við þau byrjað að líða við gildistöku fyrrnefndra laga eða þann 29. desember 2010. Þá kom fram að firmað teldist ekki sjálfstæð lögpersóna sem gæti átt réttindi eða borið skyldur og nyti því ekki aðildarhæfis í skilningi 1. mg. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og gætu því skipti á firmanu ekki farið fram með sjálfstæðum hætti. Í samræmi við það hefðu eignir og skuldir fallið til eiganda þess í samræmi við 72. gr. laga nr. 21/1991 og hefði fjárkrafa H ehf. því verið fallin niður fyrir fyrningu gagnvart skuldara og eiganda firmans þegar málið var höfðað á árinu 2015. Var A sýknað af kröfu H ehf.
P gaf út tryggingarbréf til tryggingar öllum skuldum einkafirma síns D með allsherjarveði í fasteign M. Var bú P tekið til gjaldþrotaskipta og lauk skiptum 17. apríl 2009. Á grundvelli framsals höfðaði H ehf. mál þetta í því skyni að ganga að hinni veðsettu eign M. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 2. gr. laga nr. 142/2010, sem breyttu lögum nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., hefði tveggja ára fyrningarfrestur krafna á hendur P, sem ekki hefðu fengist greiddar við skiptin, án tillits til þess hvort þeim hefði verið lýst við þau byrjað að líða við gildistöku fyrrnefndra laga eða þann 29. desember 2010. Þá kom fram að firmað teldist ekki sjálfstæð lögpersóna sem gæti átt réttindi eða borið skyldur og nyti því ekki aðildarhæfis í skilningi 1. mg. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og gætu því skipti á firmanu ekki farið fram með sjálfstæðum hætti. Í samræmi við það hefðu eignir og skuldir fallið til eiganda þess í samræmi við 72. gr. laga nr. 21/1991 og hefði fjárkrafa H ehf. því verið fallin niður fyrir fyrningu gagnvart skuldara og eiganda firmans þegar málið var höfðað á árinu 2015. Var M sýknað af kröfu H ehf.
T ehf., síðar M ehf., og J gáfu út tryggingarbréf með allsherjarveði til G hf. til tryggingar greiðslu á skuldum T ehf. við G hf. Með tryggingarbréfinu var G hf. sett að veði fasteignin D sem var þinglýst eign J og M. M ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta og lauk skiptum í búinu án þess að G hf. fengi fullnægt kröfu sinni á hendur félaginu. Í hf., sem tók við réttindum og skyldum G hf., höfðaði mál á hendur J og M til viðurkenningar á veðrétti sínum fyrir eftirstöðvum skuldarinnar. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þótt tilvist félagsins M ehf. hefði lokið þegar skiptum lauk hefði það ekki leitt til þess að krafan hefði sjálfkrafa og samtímis liðið undir lok enda gæti ákvæði 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti eftir eðli sínu eingöngu tekið til einstaklinga. Þá kom fram að um fyrningu kröfunnar giltu ákvæði laga nr. 14/1905 um fyrning skulda, sbr. 28. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, þar sem krafan hefði stofnast fyrir gildistöku síðarnefndu laganna. Samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905 hefði fyrningarfrestur kröfunnar byrjað að líða þegar Í hf. neytti heimildar sinnar og gjaldfeldi skuldabréfið. Var krafan því ófyrnd er Í hf. höfðaði málið og viðurkenningarkrafan því tekin til greina.
Í málinu krafðist L hf. þess að sér yrði heimilað að gera fjárnám inn í veðrétt í fasteign í eigu A o.fl. samkvæmt tryggingarbréfi til tryggingar kröfu á hendur Á vegna yfirdráttar hans á tékkareikningi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki væri ljóst af gögnum málsins hvenær krafa L hf. hefði stofnast. Yfirlit um færslur á tékkareikningnum hefðu ekki verið lagðar fram í málinu að öðru leyti en því að fram kæmi að staða reikningsins hefði í júní 2009 numið sömu fjárhæð og L hf. hefði lýst við gjaldþrotaskipti á búi Á í september sama ár. Með vísan til 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. var talið að nýr tveggja ára fyrningarfrestur hefði byrjað að líða á þeim degi er skiptum búsins lauk í september 2011. Samkvæmt því hefði krafa L hf. verið fyrnd þegar málið var höfðað í desember 2014. Voru A o.fl. sýknuð af kröfu L hf.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var aðfarargerð sýslumanns í tilteknum eignum M til tryggingar greiðslu skuldar hans við K. Bú M hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta og lauk skiptum í febrúar 2008 en K lýsti ekki kröfu í búið. Í desember 2015 krafðist K fjárnáms í eignum M á grundvelli stefnu sem árituð var um aðfararhæfi í nóvember 2008 og var við útreikning á heildarfjárhæð kröfu hennar tekið tillit til fjögra innborgana sem M hafði innt úr hendi frá desember 2011 til apríl 2012. M hafnaði því að fjárnámið yrði gert og hélt því fram að krafan hefði fyrnst tveimur árum eftir að skiptum lauk á búi hans, sbr. 2. mgr. 165. gr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. eins og þeirri grein var breytt með 1. gr. laga nr. 142/2010 sbr. og 2. gr. þeirra laga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að reglur 165. gr. laga nr. 21/1991, eftir þær breytingar sem gerðar hefðu verið á greininni með lögum nr. 142/2010, kvæðu ekki á um hvernig með skyldi fara þegar skuldari viðurkenndi tilvist kröfu á hendur sér með fyrirvaralausum innborgunum á hana. Um það giltu ákvæði 6. gr. laga nr. 14/1905, sem fælu í sér að innborganir M rufu fyrningarfrest kröfunnar. Hefði þá hafist nýr fyrningarfrestur samkvæmt 4. gr. laga nr. 14/1905. Krafa K hefði því verið ófyrnd þegar krafist hefði verið fjárnáms til tryggingar greiðslu hennar í desember 2015. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
A gaf út skuldabréf til L vegna námsláns árið 2005 og tókst B á hendur sjálfskuldarábyrgð á þeirri skuld. Bú A var tekið til gjaldþrotaskipta í september 2011 og lauk skiptum í júlí 2012 en L lýsti ekki kröfu í þrotabúið. L myndaði afborgun af skuldabréfinu með gjalddaga 1. mars 2014 sem A greiddi. A hafnaði frekari greiðsluskyldu þar sem hann taldi að skuld sín hefði fyrnst tveimur árum eftir að skiptum lauk á búi hans, samkvæmt 2., sbr. 3. mgr. 165 gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. L höfðaði í kjölfarið mál þetta til heimtu eftirstöðva skuldarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með breytingum sem lögleiddar hefðu verið með 1. gr. laga nr. 142/2010 og hefðu falið í sér styttingu fyrningarfrests krafna á hendur þrotamanni og þrengri rétt kröfuhafa til þess að rjúfa fyrningu hefði verið miðað að því að auðvelda þeim einstaklingum sem sætt hefðu gjaldþrotaskiptum að koma fjármálum sínum á réttan kjöl. Hinsvegar hefði engin breyting verið gerð á því með hvaða hætti skuldari gæti rofið fyrningu á hendur sér sbr. 6. gr. laga nr. 14/1905 um fyrningu skulda og annarra kröfuréttinda. Með fyrirvaralausri afborgun A hefði hann rofið fyrningu kröfunnar og við hefði tekið nýr fyrningarfrestur í samræmi við 4. gr. laga nr. 14/1905. Hefði því krafa L verið ófyrnd þegar málið var höfðað og var A og B gert að greiða L umkrafða fjárhæð.
Hafnað var kröfu Lánasjóðs íslenskra námsmanna um að slíta fyrningu á kröfu sjóðsins á hendur gjaldþrota einstaklingi.
Banka heimilað að fá gert fjárnám inn í veðrétt sem hann á í fasteign stefndu.
Bú stefnda hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta. Samkvæmt 3. mgr. 165 gr. laga nr. 21/1991, sbr. 1. gr. laga nr. 142/2010, fyrntust á tveimur árum allar kröfur sem hafði verið lýst við skiptin og ekki fengist greiddar nema kröfuhafi höfðaði mál á hendur þrotamanni innan fyrningarfrests og sýndi fram á að hann hefði sérstaka hagsmuni af því að rjúfa fyrningu kröfu sinnar, svo og að líkur væru á fullnustu kröfunnar á nýjum fyrningartíma. Því var hafnað að stefnandi, Lánasjóður íslenskra námsmanna, hefði sýnt fram á sérstaka hagsmuni sína af því að rjúfa fyrningu þeirrar kröfu sem hann lýsti við skipti á búi stefnda en fékk ekki greidda.
Ógilding skuldabréfs.
Námslán. Sýkna.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L á hendur B var vísað frá dómi sökum þess að dómstólar hefðu þegar leyst endanlega úr sakarefninu.
I kærði úrskurð héraðsdóms þar sem ákvörðun sýslumanns um að stöðva aðfarargerð á hendur Ö, með vísan til 2. mgr. 27. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, var staðfest. Krafan sem I krafðist aðfarar fyrir með beiðni 8. ágúst 2012 laut að endurgreiðslu meðlagsgreiðslna, sem greiddar höfðu verið fyrir Ö á tímabilinu 1. september 2002 til 3. ágúst 2012, í samræmi við ákvæði laga nr. 54/1971 um Innheimtustofnun sveitarfélaga. Bú Ö hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta í desember 2009 og hafði skiptum á því lokið 26. nóvember 2010. Í málinu hélt Ö því fram að sýslumanni hefði verið rétt að stöðva gerðina með vísan til þess að I hefði ekki höfðað mál á hendur honum innan tveggja ára fyrningarfrests 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., eins og þeirri grein var breytt með lögum nr. 142/2010, og fengið dóm um fyrningarslitin, en sú lagabreyting hafði tekið gildi 29. desember 2010. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í 2. mgr. 5. gr. laga nr. 54/1971 væri kveðið á um skyldu barnsfeðra til að endurgreiða I meðlög með barni sínu. Í 7. mgr. greinarinnar væri síðan mælt fyrir um það að I gæti meðal annars krafist lögtaks hjá feðrum og að sá réttur fyrndist ekki. Þá segði í 10. mgr. 5. gr. laganna að endurgreiðslukröfur vegna barnsmeðlaga fyrndust á 10 árum. Var talið að hvað sem liði túlkun á 165. gr. laga nr. 21/1991 gæti sú grein engu skipt um rétt I til að fá gert fjárnám til tryggingar þeim hluta kröfunnar sem tók til barnsmeðlaga frá því að skiptum á búi Ö lauk og til ágúst 2012. Þá hefði I að auki krafist aðfarar innan tveggja ára frá því að gjaldþrotaskiptum á búi Ö lauk í nóvember 2010. Í ljósi þessa og hins að I bar samkvæmt 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 hlutlæga ábyrgð á tjóni, sem leiddi af aðfarargerð sem síðar kynni að verða leitt í ljós að skilyrði skorti til, bar sýslumanni í samræmi við meginreglu 2. mgr. 27. gr. laganna að hafna kröfu Ö um stöðvun gerðarinnar. Þá ætti Ö þess kost að afla úrslausnar héraðsdóms um réttmæti kröfu I eftir að aðfarargerðinni væri lokið, sbr. 15. kafli laga nr. 90/1989. Var ákvörðun sýslumanns um að stöðva gerðina því felld úr gildi.