X var meðal annars ákærður fyrir kynferðisbrot gegn barni með því að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við A, sem þá var 13 ára gömul, sbr. 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga en ekki var fallist á heimfærslu háttsemi hans til 1. mgr. 194. gr. laganna þar sem samþykki brotaþola hefði legið fyrir og ekkert fram komið um að X hefði nýtt sér yfirburðastöðu gagnvart brotaþola til að ná fram kynferðislegum vilja sínum. Landsréttur komst að öndverðri niðurstöðu og sakfelldi X fyrir nauðgun samkvæmt 1. mgr. 194. gr. laganna. Var sú afstaða meðal annars á því reist að af 1. mgr. 202. gr. leiddi að samþykki A til kynmaka hafi aldrei getað verið fyrir hendi. Hæstiréttur vísaði til þess að óhjákvæmilegt væri að Landsréttur mæti sjálfstætt hvort það leiddi af þroska brotaþola sem og atvikum öðrum hvort hún hafi verið bær til þess að veita gilt samþykki fyrir samræði við X. Voru slíkir annmarkar á sönnunarmati og röksemdum í hinum áfrýjaða dómi að hann var ómerktur og málinu vísað til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
S og Í voru ákærðir fyrir stórfelld brot gegn vopnalögum. Þá var S einnig ákærður fyrir tilraun til hryðjuverka og Í fyrir hlutdeild í því broti. Með dómi Landsréttar var héraðsdómur staðfestur meðal annars um sakfellingu ákærðu fyrir stórfelld brot gegn vopnalögum. Jafnframt staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðdóms um sýknu ákærðu af sakargiftum um tilraun til hryðjuverks og hlutdeild í því broti. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu Landsréttar um að hafna kröfu um frávísun málsins frá héraðsdómi. Rétturinn taldi á hinn bóginn að ágallar höfðu verið á túlkun Landsréttar á sönnunarkröfum 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 svo og á aðferð við sönnunarmat og samningu hins áfrýjaða dóms sem voru til þess fallnir að hafa veruleg áhrif á niðurstöðu málsins. Þar sem Hæstiréttur gæti ekki endurmetið niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sönnunargildi munnlegs framburðar var óhjákvæmilegt vegna framangreindra annmarka að ómerkja hinn áfrýjaða dóm í heild sinni og vísa málinu aftur til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknuð af öllum kröfum ákæruvaldsins en Z og Y sakfelldar fyrir stórfelld skattalagabrot. Í úrskurði Landsréttar var rakið misræmi hvað varðaði texta verknaðarlýsingar og tölulegra þátta í ákærum og hinum áfrýjaða dómi, sem rekja mætti til þess að ófullgerð drög að ákæru voru send héraðsdómi í stað samrits ákæru. Fram kom að umtalsverðs misræmis gætti á milli lýsingar á sakargiftum í héraðsdómi og þeirrar ákæru er lægi fyrir í málinu, sem meðal annars birtist í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms. Var talið að slíkir annmarkar væru á samningu dómsins, sbr. 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008, að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
Á og B voru ákærðir fyrir nauðgun með því að hafa í félagi og með ofbeldi og ólögmætri nauðung haft önnur kynferðismök en samræði við A án hennar samþykkis með því að Á hefði haldið höndum hennar föstum, rifið endurtekið í hár hennar og tekið hana hálstaki og slegið nokkrum sinnum í andlitið en Á og B skipst á að stinga fingrum sínum í munn hennar, sett getnaðarlimi sína í munn hennar og þvingað hana til að hafa munnmök við þá báða. Héraðsdómur hafði sýknað Á og B af sakargiftum en með hinum áfrýjaða dómi voru þeir sakfelldir fyrir þá háttsemi sem þeim var gefin að sök í ákæru og refsing þeirra ákveðin fangelsi í þrjú ár. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að skýrsla A fyrir Landsrétti um fjarfundarbúnað í hljóði og mynd þar sem hún var stödd erlendis hefði farið fram í samræmi við heimild 4. mgr. 116. gr. laga nr. 88/2008. Var ekki fallist á að með þessu hefði verið brotið gegn rétti Á og B til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Var ómerkingu á þessum grundvelli því hafnað. Jafnframt var höfð uppi krafa um ómerkingu dóms Landsréttar á þeim grunni að ekki hefði verið tekin afstaða til allra varna þeirra. Hæstiréttur tók fram að sá annmarki væri á dómi Landsréttar að ekki væri vikið að vörnum Á og B sem lutu að niðurstöðum greiningar á DNA-sniði í stroksýnum sem tekin voru af getnaðarlimum þeirra þar sem ekkert DNA-snið sem svaraði til brotaþola fannst. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að ekki væri um að ræða slíkt atriði við sönnunarmatið að það leiddi þegar til þeirrar niðurstöðu að sök væri ósönnuð. Var ekki talið um slíkan annmarka á rökstuðningi dómsins að ræða að varðað gæti ómerkingu hans. Þá var ekki talið að aðrir annmarkar væru á hinum áfrýjaða dómi sem leitt gætu til ómerkingar hans. Hæstiréttur tók fram að niðurstaða Landsréttar um sakfellingu Á og B væri reist á heildstæðu mati á öllum sönnunargögnum og þá einkum sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi sem ekki yrði endurmetið af Hæstarétti. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sakfellingu Á og B og um refsingu þeirra.
A og B voru í óvígðri sambúð frá 2006 til 2019. Við lok sambúðar þeirra gerðu A og B með sér samkomulag 7. maí 2019 um fjárskipti þeirra á milli. Samkvæmt samkomulaginu skyldi tilgreind fasteign ásamt áhvílandi skuldum, hesthús og fyrirtækið DD ehf. koma í hlut A en félög í eigu og skráð á kennitölu B skyldu koma í hans hlut, meðal annars N ehf. A höfðaði mál á hendur B og gerði þá aðalkröfu að B yrði gert að afhenda henni alla hluti í C ehf. og greiða henni tilgreinda fjárhæð með dráttarvöxtum. Til vara krafðist A þess að B yrði gert að greiða henni fjárhæð sem svaraði til helmings ætlaðs verðmætis þriggja félaga í eigu B í maí 2019, Æ ehf., BB ehf. og C ehf. Deildu A og B í fyrsta lagi um það hvort, og þá að hvaða marki, samkomulag þeirra hafi miðað að því að þau fengju jafn mikil verðmæti í sinn hlut. Í öðru lagi stóð ágreiningur um það hvort það leiddi af samkomulagi þeirra að A ætti að fá í sinn hlut C ehf. en ekki B. Í þriðja lagi greindi A og B á um það hvort skilyrðum væri fullnægt til þess að víkja ákvæði samkomulagsins að hluta til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Byggði A á því að ákvæði samkomulagsins hölluðu verulega á hana og væri ástæða þess sú að B hefði látið hjá líða að upplýsa hana um mikilvæg atriði í tengslum við þær eignir sem hefðu komið í hans hlut. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að efni samkomulags aðila gæfi ekki til kynna að eignarráð tiltekinna verðmæta hefðu átt að færast frá B til A. Sú ályktun styddist meðal annars við það að B skyldi fá í sinn hlut félög í sinni eigu. Gera yrði ráð fyrir því að tilvísun til skattframtals 2019 hefði verið reist á þeirri hugmynd að eignarhald verðmæta væri þar rétt skrá í árslok 2018 en svo hafi ekki verið raunin. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms að C ehf. hafi samkvæmt samkomulaginu átt að koma í hlut B. Landsréttur fjallað þar næst um varakröfu A. Lagði rétturinn til grundvallar að við umfjöllun um vitneskju málsaðila og verðmæti eigna yrði að miða við dagsetningu samkomulagsins. Hvorki samkomulagið né önnur gögn málsins þóttu styðja þá staðhæfingu A að með því hafi verið stefnt að jafnri skiptingu heildarverðmæta málsaðila. Ekki lægju fyrir upplýsingar um heildarverðmæti eigna og skulda A og B 7. maí 2019 þótt matsgerðir lægju fyrir um verðmæti einstakra félaga. Væru matsgerðirnar lagðar til grundvallar mætti þó slá því föstu að verðmæti hreinnar eignar, sem kom í hlut A á samningsdegi, hafi verið þó nokkuð lægra en verðmæti þess sem B fékk í sinn hlut. Sá munur á verðmæti heildareigna málsaðila að þessu leyti gat þó ekki gert útslagið um gildi samkomulagsins. Landsréttur rakti atriði sem tengdust sjónarmiðum sem tilgreind eru í 2. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 og komst að þeirri niðurstöðu að ekki væru efni til að líta svo á að skilyrðum 1. mgr. sömu greinar væri fullnægt svo verða mætti við kröfum A. Þá taldi rétturinn skilyrðum 30. og 33. gr. sömu laga ekki fullnægt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu B af kröfum A.
Dánarbú J, Á og S áfrýjuðu málinu til Hæstaréttar og kröfðust þess að hinn áfrýjaði dómur yrði ómerktur og málinu vísað aftur til Landsréttar. Dómur í málinu fyrir Landsrétti var kveðinn upp þegar liðnar voru fimm vikur og fjórir dagar frá munnlegum flutningi og dómtöku málsins. Málflutningur hafði ekki verið endurtekinn. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til meginreglna einkamálaréttarfars og tengsla 1. mgr. 115. gr. og 1. mgr. 165. gr. laga nr. 91/1991 og þess sameiginlega tilgangs ákvæðanna að gefa eigi málsaðilum kost á að endurtaka munnlegan málflutning að einhverju leyti hafi dómur ekki verið kveðinn upp innan fjögurra vikna frá málflutningi. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að í ljósi þess hefði Landsrétti borið eftir að beiðni var komin fram frá lögmanni dánarbús J, Á og S um að málflutningur yrði endurtekinn að verða við henni. Taldi Hæstiréttur þann annmarka að munnlegur málflutningur var ekki endurtekinn við þessar aðstæður alvarlegan. Ennfremur væri ljóst að sá annmarki á málsmeðferðinni fyrir Landsrétti að málflutningur hefði ekki verið endurtekinn hefði leitt til þess að ekki hefði verið tekin afstaða til fram kominnar kröfu dánarbús J, Á og S um gjafsóknarkostnað fyrir réttinum. Taldi Hæstiréttur því slíka annmarka hafa verið á málsmeðferð fyrir Landsrétti og samningu dóms að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa málinu aftur til Landsréttar.
B höfðaði mál gegn A en ágreiningur þeirra snérist um það hvort A bæri að endurgreiða B fjármuni í hans eigu sem notaðir voru við kaup á fasteigninni D. Málatilbúnaður B samkvæmt héraðsdómsstefnu var á því reistur að A hefði nýtt fjármuni sem honum bar vegna sölu á fasteigninni C í heimildarleysi til kaupa á fasteigninni D. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem féllst á kröfur B, var lagt til grundvallar að um lán frá B hefði verið að ræða sem bæri að endurgreiða þegar þess væri krafist. Var talið að B hefði formlega krafist greiðslu lánsins með höfðun dómsmáls og að A hefði borið að endurgreiða lánið eigi síðar en þann dag. Í dómi Landsréttar kom fram að þeirri málsástæðu að um lán til A hefði verið að ræða yrði ekki fundin stoð í héraðsdómsstefnu. Lá ekki fyrir að A hefði samþykkt að málsástæðan kæmist að í málinu, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og var héraðsdómara því óheimilt að færa þau rök fyrir niðurstöðu sinni að um lán til A hefði verið að ræða. Var því talið að héraðsdómari hefði farið út fyrir þann málsgrundvöll sem B markaði í stefnu málsins og út fyrir heimildir sínar samkvæmt 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991. Taldi Landsréttur þessa annmarka á hinum áfrýjaða dómi slíka að ekki yrði hjá því komist að ómerkja dóminn án kröfu og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar og dómsálagningar að nýju.
Með hinum áfrýjaða dómi var felldur úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A o.fl. um endurupptöku var hafnað. Krafa er laut að ógildingu þess úrskurðar var þrautavarakrafa A o.fl. í héraði. Kröfugerð A o.fl. fyrir Landsrétti var efnislega hin sama og fyrir héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í aðalkröfu A o.fl. í héraði hefði falist helsta ósk hans um málsúrslit en í varakröfum óskir um málsúrslit, yrði ekki fallist á aðalkröfu hans eða aðrar varakröfur sem framar voru í röðinni. Í hinum áfrýjaða dómi hefði héraðsdómari hvorki tekið afstöðu til aðal- né varakröfu A o.fl. Þá hefði hann heldur ekki tekið afstöðu til þeirra málsástæðna sem A o.fl. tefldu fram til stuðnings þeim kröfum. Taldi Landsréttur þessa annmarka á hinum áfrýjaða dómi slíka að ekki yrði hjá því komist að ómerkja dóminn án kröfu og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Með hinum áfrýjaða dómi var felldur úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um endurupptöku var hafnað. Krafa er laut að ógildingu þess úrskurðar var þrautavarakrafa A í héraði. Kröfugerð A fyrir Landsrétti var efnislega hin sama og fyrir héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í aðalkröfu A í héraði hefði falist helsta ósk hans um málsúrslit en í varakröfum óskir um málsúrslit, yrði ekki fallist á aðalkröfu hans eða aðrar varakröfur sem framar voru í röðinni. Í hinum áfrýjaða dómi hefði héraðsdómari hvorki tekið afstöðu til aðal- né varakröfu A. Þá hefði hann heldur ekki tekið afstöðu til þeirra málsástæðna sem A tefldi fram til stuðnings þeim kröfum. Taldi Landsréttur þessa annmarka á hinum áfrýjaða dómi slíka að ekki yrði hjá því komist að ómerkja dóminn án kröfu og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Áfrýjað var dómi héraðsdóms þar sem G var dæmd til að greiða húsfélaginu E tilgreinda fjárhæð vegna ógreiddra húsfélagsgjalda, auk þess sem staðfestur var lögveðsréttur húsfélagsins í eignarhlutum G í fasteigninni E fyrir hluta þeirrar fjárhæðar. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að við aðalmeðferð málsins í héraði hefði héraðsdómari í upphafi þinghaldsins heimilað E að leggja fram nýtt skjal, sem bar yfirskriftina „SÓKN“, þar sem „endanlegar og samanteknar dómkröfur“ hans voru ekki einungis skýrðar tölulega heldur einnig færðar fram fyrir þeim málsástæður og röksemdir. Í upphafi forsendna héraðsdóms hefði þessa skjals verið sérstaklega getið og vísað til 3. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 hvað það varðaði. Tilvitnað ákvæði tæki til þeirrar aðstöðu þegar útivist hefði orðið af hálfu stefnda í einkamáli en atvik væru ekki með þeim hætti. Lagaheimild hefði því skort fyrir framlagningu skjalsins og hefði héraðsdómari með réttu átt að synja E um framlagningu þess. Þá hefði G byggt á því í héraði að skuld samkvæmt tilgreindum reikningi væri skuld fyrrum eiganda eignarhluta G í fasteigninni og henni því óviðkomandi. Í dómi héraðsdóms hefði hvorki verið vikið að þeirri málsástæðu né að ákvæði 3. mgr. 47. gr. laga nr. 26/1994, sem stefndi hefði vísað til, kröfunni til stuðnings. Taldi Landsréttur að héraðsdómur hefði ekki getað komist að efnislegri niðurstöðu um greiðsluskyldu G að þessu leyti án þess að tekin væri afstaða til þessara atriða, sbr. f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991. Loks taldi Landsréttur að héraðsdómur hefði í engu vikið að lagagrundvelli kröfu E um staðfestingu lögveðsréttar og hefði niðurstaða dómsins hvað hana varðaði verið órökstudd. Samkvæmt framangreindu taldi Landsréttur slíka galla á samningu hins áfrýjaða dóms að ekki yrði komist hjá því að ómerkja dóminn og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.
A ehf. höfðaði mál á hendur K ehf. til heimtu nánar tilgreindrar skuldar auk dráttarvaxta. Héraðsdómari ákvað að skipta sakarefni málsins með stoð í 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að við skiptingu sakarefnisins hefði engin breyting orðið á þeim kröfum aðila sem settar hefðu verið fram í héraðsstefnu A ehf. og greinargerð K ehf. í héraði. Í ljósi þeirra forsendna sem héraðsdómari hefði fært fyrir niðurstöðu sinni í hinum áfrýjaða dómi hefði hann að réttu lagi átt að kveða upp dóm í málinu þar sem í dómsorði væri tekin efnisleg afstaða til allra krafna málsaðila, þar með talið kröfu A ehf. um dráttarvexti, sbr. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar 31. maí 2018 í máli nr. 461/2017. Það hefði héraðsdómari aftur á móti ekki gert. Þá væri í forsendum og dómsorði hins áfrýjaða dóms tekin efnisleg afstaða til málskostnaðarkrafna aðila sem ekki samrýmdist þeirri niðurstöðu dómsins að öðru leyti sem birtist í dómsorði. Væri því í hinum áfrýjaða dómi ekki leyst með viðhlítandi hætti úr málinu á grundvelli ákvörðunar dómara um skiptingu sakarefnis þess. Dómurinn væri því haldinn slíkum annmörkum að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
A og B slitu sambúð sinni í júní 2019 og gerðu af því tilefni með sér skriflegt samkomulag um sambúðarslitin þar sem meðal annars var fjallað um skiptingu eigna og skulda á milli þeirra. Ágreiningur reis þeirra á milli um eignaskiptin og höfðaði A mál á hendur B. Í dómi Landsréttar kom fram að í hinum áfrýjaða dómi væri ekki komist að rökstuddri niðurstöðu um þann hluta aðalkröfu A sem lyti að afhendingu allra hluta í einkahlutafélaginu C. Þá skorti nokkuð á að tekin væri rökstudd afstaða til þeirra sjónarmiða sem málsaðilar tefldu fram með skírskotun til 2. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og þau metin heildstætt. Einnig væri ágreiningur um fyrirliggjandi verðmat einkahlutafélaganna P og S og væri sérkunnáttu þörf til að leysa úr þeim ágreiningi. Hafi héraðsdómara því verið rétt að kveðja til sérfróðan meðdómsmann. Vegna þessara annmarka á hinum áfrýjaða dómi var hann ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar á ný.
Í málinu deildu aðilar um skylduaðild E ehf. og G að Á samkvæmt 17. gr. laga nr. 75/2008 og jafnframt skyldu þeirra til að greiða árgjald til þess fyrir árin 2016 til 2018. Í dómi Hæstaréttar var rakið að áfrýjun Á beindist að E ehf. sem neytti heimildar 3. mgr. 177. gr. laga nr. 91/1991 til að gagnáfrýja dóminum. Málskot félagsins til Hæstaréttar varðaði á hinn bóginn ekki G og veitti honum því ekki sjálfstæðan rétt til gagnáfrýjunar á grundvelli fyrrgreinds ákvæðis laga nr. 91/1991. Var málinu því vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti að því er G varðaði. Þá var rakið í dómi Hæstaréttar að niðurstöðu héraðsdóms hefði verið breytt með hinum áfrýjaða dómi að því leyti að E ehf. var aðeins gert að greiða Á árgjald vegna ársins 2016 svo og 800.000 krónur í málskostnað fyrir Landsrétti. Í dóminum hefði hins vegar engin afstaða tekin til þess hvernig fara skyldi með málskostnað milli þessara aðila í héraði. Það færi í bága við fyrirmæli h-liðar 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um atriði sem tilgreina bæri í dómi. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að þetta væri slíkur annmarki á hinum áfrýjaða dómi að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa málinu til Landsréttar til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
Ágreiningur málsins varðaði það álitaefni hvort skuldbinding Ú til að kaupa fasteignina Bitru í Flóahreppi á grundvelli samþykkts gagntilboðs hefði fallið niður vegna fyrirvara sem þar komu fram. Ú byggði á því að fyrirvarar í kauptilboði hefðu ekki gengið eftir og skuldbinding hans til að kaupa fasteignina hefði því verið niður fallin er hann tilkynnti Á um að hann hefði ákveðið að hætta við kaupin. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu Á um viðurkenningu á skaðabótaskyldu Ú. Í dómi Landsréttar kom fram að í dómi héraðsdóms hefði ekki verið vikið að málsástæðu Ú um fyrirvara á fjármögnun kaupanna og skorti á tilkynningu hans til Á og fasteignasala eins og áskilið var í samþykktu gagntilboði. Samkvæmt því hefði ekki í héraðsdómi verið tekin rökstudd afstaða til málsástæðna sem meginþungi málatilbúnaðar Ú hefði verið reistur á. Hafi því skort verulega á að héraðsdómur tæki rökstudda afstöðu til allra málsástæðna Ú, sbr. f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Yrði með vísan til þess ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
Með dómi héraðsdóms var X sakfelld fyrir sjö umferðarlagabrot og eitt skjalabrot. X krafðist ómerkingar dómsins og byggði á því að hún kannaðist hvorki við að hafa við meðferð málsins játað akstur ökutækja né að hafa veitt verjanda sínum heimild til að játa þá háttsemi. Í dómi Landsréttar kom fram að X hefði neitað sök í öllum liðum ákæru við þingfestingu málsins. Við skýrslugjöf hennar við aðalmeðferð málsins hefði hún neitað að hafa ekið bifreiðum í nánar tilgreind skipti en játað akstur í einum ákærulið. Fyrir lá í málinu að síðar í aðalmeðferðinni hefði verjandi X gefið út yfirlýsingu um að hún játaði það að hafa ekið bifreið í umrædd sjö skipti. Vísaði Landsréttur til þess að í dómi héraðsdóms hefði verið gengið út frá því að X hefði gengist við því að hafa ekið umræddum bifreiðum í öllum tilvikum sem ákært væri fyrir þótt hún hefði borið um annað í skýrslugjöf sinni fyrir héraðsdómi. Þeirri skýrslugjöf yrði hvorki breytt með yfirlýsingu verjanda X né með samkomulagi milli málflytjenda. Við þessar aðstæður hefði borið að gæta þess að X gæfi skýrslu að nýju í samræmi við XVII. kafla laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála til að ganga úr skugga um hvort hún vildi draga fyrri framburð sinn til baka og þá að hvaða leyti. Þar sem þessa var ekki gætt væri hinn áfrýjaði dómur reistur á röngum forsendum um framburð X fyrir dómi. Þessi annmarki væri þess eðlis að ómerkja yrði hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.
A ehf. höfðaði mál á hendur K ehf. til greiðslu skuldar að fjárhæð 20.760.768 krónur auk dráttarvaxta. Þá krafðist A ehf. einnig staðfestingar kyrrsetningargerðar í fasteign K ehf. Héraðsdómari féllst á ósk K ehf. um að skipta sakarefni málsins þannig að fyrst yrði málið dæmt um viðurkenningarkröfu A ehf. Þó svo að héraðsdómur hafi tekið ákvörðun um skiptingu á sakarefni málsins kvað hann engu að síður í dómsorði á um skyldu A ehf. til að greiða K ehf. tiltekna fjárhæð sem veitti heimild til aðfarar að lögum. Landsréttur taldi að slíkt ósamræmi væri í þeirri kröfugerð er fyrir héraðsdómi lá við dómtöku málsins og dómsorði hins áfrýjaða dóms að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
A varð fyrir líkamstjóni á árinu 2013 við störf sín hjá Í sem háseti. Í viðurkenndi bótaskyldu og bótauppgjör fór fram í kjölfar kröfubréfs frá lögmanni A um bætur á grundvelli álitsgerðar örorkunefndar. Lögmaður A gerði fyrirvara við uppgjörið um frekari bætur yrði varanleg örorka eða miski síðar metinn hærri. Fljótlega eftir uppgjörið aflaði A nýrra gagna um tjón sitt og krafðist frekari bóta en þeim kröfum hafnaði Í. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í. Hæstiréttur féllst ekki á kröfu A um að dómur Landsréttar yrði ómerktur sökum þess að hann hefði ekki verið skipaður tveimur sérfróðum meðdómsmönnum, að einn dómari hefði verið vanhæfur eða að annmarki hefði verið á samningu dómsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar fyrirvari við bótaákvörðun fullnægir áskilnaði um að vera skýr og ótvíræður hafi hann gildi milli aðila. Í málinu lægju ekki fyrir gögn um nánari skýringar á fyrirvaranum, þar með talið tilefni hans eða hvort áfrýjandi teldi tilteknar forsendur í álitgerð örorkunefndar ekki standast. Þegar litið væri til orðalags fyrirvarans og þess sem lægi fyrir um aðdraganda uppgjörsins væri fyrirvarinn, að því leyti sem hann gat lotið að forsendum uppgjörsins, ekki nægilega ótvíræður til þess að geta orðið grundvöllur að frekari kröfum A um bætur. Taldi rétturinn að fyrirvarinn fæli ekki annað í sér en áskilnað um frekari bætur ef síðar yrðu ófyrirséðar breytingar á heilsu hans sem yllu því að varanlegur miski eða varanleg örorka yrði talin meiri en lagt hefði verið til grundvallar við fullnaðaruppgjör. Talið var ósannað að breytingar hefðu orðið á heilsufari A eftir að samkomulag um fullnaðaruppgjör hefði verið gert og að slíkar breytingar hefðu valdið því að varanlegar afleiðingar af völdum slyssins hefðu síðar verið metnar meiri en lagt var til grundvallar við gerð samkomulagsins. Þegar af þeirri ástæðu gæti A ekki haft uppi frekari kröfur á hendur Í hvorki á grundvelli 11. gr. skaðabótalaga né fyrrgreinds fyrirvara. Hinn áfrýjaði dómur var því staðfestur um sýknu Í.
Aðilar málsins gerðu með sér leigusamning til tuttugu ára þar sem F ehf. tók á leigu fasteign í eigu Í ehf. í því skyni að reka þar hótel. Vegna aðstæðna sem rekja mátti til COVID-19 heimsfaraldursins var hótelinu lokað í lok mars 2020. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu F ehf. um að víkja tímabundið til hliðar ákvæði leigusamningsins um leigugreiðslur á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936. Leyfi var veitt til áfrýjunar héraðsdóms beint til Hæstaréttar samkvæmt heimild í 1. mgr. 175. gr. laga nr. 91/1991. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fyrir héraðsdómi hefði verið til úrlausnar annars vegar viðurkenningarkrafa F ehf. um að leigusamningi yrði tímabundið vikið til hliðar og hins vegar fjárkrafa Í ehf. í gagnsök um greiðslu leigu fyrir hluta þess tímabils sem viðurkenningarkrafan tók til. Síðastnefnd krafa hefði falið í sér skyldu sem fullnægja mætti með aðför samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/1989. Í dóminum hefði einungis verið leyst úr viðurkenningarkröfunni en að þeirri niðurstöðu fenginni hefði ekki verið dæmt um greiðslukröfu Í ehf. Taldi Hæstiréttur að Í ehf. hefði lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um hvort hann ætti fjárkröfu á hendur F ehf. og hefði héraðsdómi borið að leysa efnislega úr kröfum hans eins og skylt hefði verið samkvæmt f. lið 1. mgr. og 2. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991. Héraðsdómur var því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja Ó og M í nóvember 2019 um þóknun vegna uppgreiðslu á 40 ára húsnæðisláni sem þau höfðu í júlí 2008 tekið hjá Í með útgáfu ÍLS-veðbréfs. Ó og M byggðu á því annars vegar að skilmálar í veðbréfinu hefðu ekki verið í samræmi við áskilnað þágildandi laga um neytendalán nr. 121/1994 og hins vegar að efni stæðu til þess að víkja skilmálum veðbréfsins um uppgreiðslugjald til hliðar á grundvelli 36. gr. og 36. gr. a–c laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að í forsendum hins áfrýjaða dóms hefði fyrst verið vikið að fyrrnefndu málsástæðunni og réttilega verið komist að þeirri niðurstöðu að í nefndu veðbréfi hefði ekki verið gætt fyrirmæla 3. mgr. 16. gr. a laga nr. 121/1994 um að tilgreina hvernig uppgreiðslugjald væri reiknað út og hvenær slíkur kostnaður félli til. Í dóminum hefði á hinn bóginn í engu verið getið hverju sá ágalli varðaði eða hvernig hann leiddi til þess að fallast bæri á kröfur Ó og M. Var því talið að hinn áfrýjaði dómur uppfyllti ekki áskilnað f-liðar 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Því næst hefði dómurinn tekið til úrlausnar hvort nánar tilgreind ákvæði reglugerða hefðu átt sér fullnægjandi lagastoð í heimildarákvæði laga nr. 44/1998 um húsnæðismál en þeirri málsástæðu hefði hvergi séð stað í stefnu Ó og M til héraðsdóms. Þrátt fyrir það hefðu forsendur dómsins að stærstum hluta verið umfjöllun um þessa málsástæðu og virtist úrlausn dómsins um kröfu Ó og M á hendur Í að mestu leyti reist á henni auk ætlaðs brots á lögum nr. 121/1994 án þess þó að þar væri greint á milli. Var tekið fram að samkvæmt 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 mætti dómari ekki byggja niðurstöðu sína á málsástæðum sem hefðu mátt koma fram við meðferð máls en gerðu það ekki. Væri óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Ákæruvaldið (
Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari)
gegn
x (
Björgvin Jónsson lögmaður)
X var ákærð fyrir hlutdeild í nauðgun meðákærða Y samkvæmt 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 22. gr. laganna. Y lést áður en aðalmeðferð málsins fór fram í héraði og var það því fellt niður á hendur honum. Með héraðsdómi var X sakfelld fyrir hlutdeild í nauðgunarbroti og dæmd í 2 ára fangelsi en dómurinn taldi að hlutdeild X hefði verið af ásetningi og falist bæði í athöfn og afhafnaleysi. Með dómi Landsréttar var X sýknuð af ákærunni þar sem talið var að X yrði ekki dæmd sek um hlutdeild í nauðgunarbroti á grundvelli þess athafnaleysis að hafa einungis horft á samskipti Y og A. Í dómi Hæstaréttar var meðal annars vísað til þess að Landsréttur hefði látið hjá líða að taka rökstudda afstöðu til þess ákæruatriðis er laut að því hvort telja hefði að X hefði veitt atbeina sinn að ætluðu nauðgunarbroti Y með því að liggja við hlið hans og A meðan á kynferðismökum stóð þannig að félli undir verknaðarlýsingu 194. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. laga nr. 19/1940. Þá kom fram að í röksemdum hins áfrýjaða dóms hefði hvorki farið fram mat á fyrirliggjandi upplýsingum um þroskahömlun A og þýðingu hennar við úrlausn málsins né að tekin hefði verið afstaða til þess hvort máli skipti í því samhengi að atvik hefðu gerst í lokuðu herbergi á heimili Y og X. Einnig yrði ekki séð að við mat á sakargiftum í dóminum hefði verið tekin afstaða til þýðingar þess liðsmunar sem Y hefði skapað gagnvart A með nærveru sinni. Var því talið af röksemdum í dóminum yrði ekki ráðið að fram hefði farið heildarmat á þeim atvikum sem sönnuð þótti og aðstæðum eins og þeim hefði verið lýst í ákæru við úrlausn um hvort háttsemi X uppfyllti við þær aðstæður lágmarksskilyrði hlutdeildar í nauðgunarbroti. Hefðu því með hinum áfrýjaða dómi ekki verið uppfyllt skilyrði f. liðar 2. mgr. 183. gr., sbr. 210. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var af þessum sökum talið óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar að nýju, frá og með öðru þinghaldi, þar sem ekki hefði verið gætt að 3., 4., og 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 104. gr. þeirra, auk þess sem samning dómsins var ekki í samræmi við e- og f-liði 1. mgr. 114. gr. sömu laga.
Ákæruvaldið (
Sigríður J. Friðjónsdóttir saksóknari)
gegn
Óskari Svani Barkarsyni (
Hilmar Ingimundarson hrl)
Í héraðsdómi var Ó sakfelldur fyrir líkamsárás með því að hafa slegið G í andlitið og sparkað í hann og tekið í höfuð ÓB og skellt því niður á hné sér, síðan fellt ÓB, sest klofvega ofan á hann og þrýst fast með hné sínu og báðum höndum að hálsi hans. Fundið var að því, að í hinum áfrýjaða dómi væri látið við það sitja að rekja framburð vitna fyrir lögreglu og segja, að framburður vitnisins fyrir dómi hafi verið sambærilegur eða vitnið staðfesti framburð sinn hjá lögreglu. Þetta þótti þó ekki koma að sök við úrlausn málsins. Talið var, að lítilsháttar misræmi í framburði sumra vitna hjá lögreglu og fyrir dómi væri ekki til þess fallið að hagga því sakarmati dómsins, að ákærði hefði að ósekju ráðist að G og ÓB og veitt þeim áverka í samræmi við verknaðarlýsingu ákæru. Þó þótti ekki vera fyllilega sannað að Ó hefði sparkað í G, en það ákæruefni fengi ekki stoð fyrir héraðsdómi í öðru en framburði eiginkonu G. Var héraðsdómur staðfestur um sakfellingu Ó, en með hliðsjón af 3. mgr. 159. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála þótti mega una við refsiákvörðun hans.