Dómstólaleit

X var ákærður fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið yfir leyfðum hámarkshraða. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þar sem að X hefði ekki mætt við þingfestingu málsins, þrátt fyrir lögmælt fyrirkall, og ekki hefði verið útivist af hans hálfu, þar sem lögmaður hefði verið mættur fyrir hans hönd og skipaður verjandi, hefði héraðsdómari að réttu lagi átt að neyta heimildar 162. gr., sbr. c. lið 90. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og leggja fyrir ákæranda að láta lögreglu handtaka X og færa hann fyrir dóm. Var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.

G krafði T hf. um vátryggingabætur úr húftryggingu bifreiðar hans sem varð fyrir algeru tjóni í umferðaróhappi. Laut ágreiningur aðila að því hvort G hefði brotið gegn skilmálum tryggingarinnar og þannig fyrirgert sér rétti til bóta. Með vísan til fyrirliggjandi skýrslu í sakamáli um ætlaðan ökuhraða G er óhappið varð og því mikla tjóni sem hlaust af árekstrinum var því slegið föstu að bifreið G hefði verið ekið allt of hratt miðað við aðstæður og andsætt 1. mgr. og a., b., c., d. og h. lið 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Hefði G því sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með akstrinum og brotið gegn skilmálum vátryggingarinnar. Var T hf. því sýknað af kröfu G.

F var sakfelldur fyrir of hraðan akstur samkvæmt 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 en þar sem ekki var talin fram komin sönnun um brot hans gegn 2. mgr. 45. gr. laganna um ölvunarakstur, sem ekki yrði vefengd með skynsamlegum rökum, var hann sýknaður af því broti.

Á var ákærður fyrir hegningar- og umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifhjóli of hratt, ekki sinnt stöðvunarmerkjum lögreglu, ekið gegnum vegartálma og yfir á öfugan vegarhelming og að hafa ekið án nægilegrar aðgæslu og varúðar á flótta undan lögreglu, of hratt miðað við aðstæður og án þess að hafa nægilegt bil yfir í annað bifhjól, þannig að hann gat ekki brugðist við er hitt hjólið féll eftir að aka aftan á bifreið, heldur ekið yfir ökumann bifhjólsins, F. Voru brot Á talin varða við 219. gr. almennra hegningarlaga, auk nánar tilgreindra ákvæða umferðarlaga. Var Á talinn hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök að öðru leyti en því að ekki þótti sannað að hann hafi ekið yfir F. Að gögnum málsins virtum og því að F hafði fallið í götuna eftir að hafa ekið aftan á bifreið var ekki talin komin fram sönnun þess að afleiðingar slyssins mætti rekja til þess að ákærði ók á F. Var Á því sýknaður af sakargiftum fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga, en sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum. Við mat á refsingu hans var m.a. tekið mið af því að háttsemi hans var stórkostlega hættuleg öðrum vegfarendum og þess að hann hafði tvisvar áður hlotið sektarrefsingu fyrir of hraðan akstur á bifhjóli. Var refsing Á ákveðin fangelsi í 4 mánuði, en þar sem hann hafði tvívegis áður verið dæmdur fyrir háskalegan akstur þótti ekki fært að skilorðsbinda refsinguna. Þá var Á sviptur ökurétti í 3 ár og bifhjól hans gert upptækt.

X var ákærður fyrir tilraun til þjófnaðar. Var honum gefið að sök að hafa í fjögur skipti reynt að brjótast inn í fyrirtæki í auðgunarskyni. Var hann sakfelldur fyrir að hafa reynt það í þrígang en í einu tilviki þótti það ekki fyllilega sannað. Með hliðsjón af löngum brotaferli X var honum gert að sæta fangelsi í 12 mánuði.

E var stöðvaður af lögreglumanni, sem mælt hafði með ratsjá hraða bifreiðar, sem E ók á móti lögreglubifreiðinni. Mældist hraðinn 109 km á klukkustund, en leyfður hámarkshraði er 90 km á klukkustund á umræddum stað. E taldi sig hins vegar hafa ekið á 70-80 km hraða á klukkustund og neitaði að ljúka málinu með greiðslu sektar. Talið var sannað með framburði E og lögreglumannsins, svo og skýrslu sem undirrituð var af E á vettvangi, að honum hefði verið gerð grein fyrir niðurstöðu ratsjármælingar á hraða hans. Var talið að ekkert hefði komið fram í málinu, sem gæfi tilefni til að ætla að ranglega hefði verið staðið að mælingunni eða að vefengja bæri niðurstöðu hennar. Var talið sannað að E hefði ekið á þeim hraða, sem tilgreindur var í málatilbúnaði ákæruvalds og þar með brotið gegn 2. mgr. 37. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Var E dæmdur til greiðslu sektar.

Með dómi héraðsdóms var B sviptur ökurétti. B sótti um leyfi til áfrýjunar dómsins og krafðist þess í kjölfarið að sviptingu ökuréttar yrði frestað samkvæmt 2. málsl. 104. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Þeirri kröfu var hafnað með úrskurði héraðsdóms. Talið var að heimild til kæru væri ekki að finna í umferðarlögum. Þá yrði kæra ekki heldur reist á 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, enda tæki það ákvæði ekki til annarra úrskurða eða ákvarðana en þeirra er um ræddi í þeim lögum. Var málinu því sjálfkrafa vísað frá Hæstarétti.