Dómstólaleit

A ehf. krafðist þess aðallega að lóðarúthlutun RH á tiltekni lóð til T ehf. yrði felld úr gildi og leiguréttur A ehf. á lóðinni yrði viðurkenndur. Þá krafðist A ehf. þess að RB yrði bundinn af viðurkenningarkröfunni og að RH yrði gert skylt að afhenda lóðina til A ehf. gegn greiðslu lóðargjalda. A ehf. byggði á því að RB hefði gefið skuldbindandi loforð um lóðarúthlutun á lóðinni með bréfi 30. ágúst 2011 þar sem sagði að RH væri reiðibúin að úthluta A ehf. lóð fyrir verksmiðju á nánar tilgreindum stað. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fallist væri á þá niðurstöðu héraðsdóms að fyrrgreind yfirlýsing hefði samkvæmt efni sínu ekki falið í sér skuldbindandi loforð um úthlutun lóðarinnar heldur aðeins viljayfirlýsingu um úthlutun hennar ef um semdist. Þá fengi það stoð í síðari samskiptum A ehf. og fyrirsvarsmanna RH og RB. Var RH, RB og T ehf. því sýknað af kröfum A ehf.

S ehf. fór þess á leit við bæjarfélagið H að félagið fengi að skila lóð undir atvinnustarfsemi sem það hafði fengið úthlutað hjá bæjarfélaginu. Á grundvelli reglna um lóðarskil, sem H hafði sett eftir úthlutun lóðarinnar, synjaði bæjarfélagið S ehf. lóðarskilum á þeirri forsendu að félagið hefði fengið samþykkta breytingu á deiliskipulagi eftir úthlutun lóðarinnar. S ehf. kærði synjunina til innanríkisráðuneytisins sem ógilti ákvörðun H. Í málinu krafðist H ógildingar á úrskurði ráðuneytisins. Talið var að hvorki væri kveðið á um einhliða skilarétt S ehf. í ákvæðum lóðarleigusamnings aðila og úthlutunarskilmálum, né ákvæðum laga nr. 17/1996 um gatnagerðargjald. Þá yrði skilaréttur ekki byggður á stjórnsýsluframkvæmd eða venju á því sviði. Þar sem einhliða skilaréttur S ehf. væri ekki til staðar væru áðurgreindar reglur H sem heimiluðu lóðarskil í raun ívilnandi fyrir lóðarhafa og því birtar með fullnægjandi hætti á heimasíðu bæjarfélagsins. Þar sem ekki væri sjálfgefið að H gæti breytt deiluskipulagi í fyrra horf þegar lóðum væri skilað, né heldur útilokað að slíkar breytingar gætu bakað bæjarfélaginu bótaskyldu, var ekki talið að áðurgreint skilyrði um breytingu á deiliskipulagi í reglunum gæti tralist ómálefnalegt. Loks var ekki fallist á það með S ehf. að H hefði brotið gegn jafnræðisreglu stjórnsýsluréttar og meginreglunni um skyldubundið mat með ákvörðun sinni. Var því ekki talið að synjun H hefði verið ólögmæt og var úrskurður ráðuneytisins því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi um kröfu E hf. við slit S hf. Krafa E hf. var til komin vegna þess að E hf., N hf. og B yfirtóku tilteknar skuldbindingar S hf. með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 17. apríl 2009. E hf. taldi raunvirði eignanna, sem áttu að mæta áðurgreindum skuldbindingum, hafa verið lægra en bókfært virði þeirra og því ekki jafnverðmætar hinum yfirteknu skuldbindingum. Félagið hefði þannig verið vanhaldið í lögskiptunum. Í hinum kærða úrskurði, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans í Hæstarétti, kom fram að E hf. hefði fært fullnægjandi sönnur á að munur hefði verið á verðmæti þeirra skuldbindinga sem E hf. tók að sér að greiða fyrir S hf. og raunvirði þeirra eigna sem S hf. afhenti félaginu sem gagngjald. Bæri fyrrnefnda félaginu að greiða E hf. umræddan mismun. Þá var talið að S hf. bæri ennfremur að greiða E hf. það sem upp á vantaði í uppgjöri fyrrnefnda félagsins við N hf. og B, en E hf. hafði tekið að sér að greiða þann mismun. Var því fallist á að E hf. ætti fjárkröfu á hendur S hf. og kröfu félagsins skipað í réttindaröð samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991. Í dómi Hæstaréttar var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest og tekið fram í því sambandi að ekki yrði talið að breytt kröfugerð E hf. í héraði hefði falið í sér nýjar málsástæður.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E ehf. á hendur Í var vísað frá dómi. Í málinu krafðist E ehf. þess að felldur yrði úr gildi úrskurður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins að svipta skipið GS leyfi til veiða í atvinnuskyni á tilteknu tímabili. Í dómi Hæstaréttar kom fram að tilgangur málshöfðunarinnar sýndist vera að leggja lögspurningu fyrir dómstóla. Þegar málið var höfðað hafi verið löngu liðið það tímabil sem veiðileyfissviptingin tók til. Að því tímabili liðnu hefði E ehf. ekki lengur haft lögvarða hagsmuni af því að bera gildi stjórnvaldsákvörðunar um sviptinguna undir dómstóla, en í málinu hefði félagið hvorki uppi fjárkröfu um bætur vegna sviptingarinnar né viðurkenningarkröfu um bótaskyldu Í í tilefni af henni. Að þessu gættu var hinn kærði úrskurður staðfestur.

S og fleiri keyptu íbúðir í fjöleignahúsi af Á ehf. Í málinu stefndu þau B, byggingarstjóra hússins og H, múrarameistara, til heimtu skaðabóta vegna galla á múrklæðningu fasteignarinnar. Þá krafðist einn íbúðareigandi viðurkenningar á greiðsluskyldu S hf. á grundvelli starfsábyrgðartryggingar B. Í málinu lágu fyrir tvær matsgerðir og gerðu þær báðar ráð fyrir að ráðast þyrfti í heildarendurnýjun á múrhúð hússins, þó út frá ólíkum forsendum. Var það mat sérfróðra meðdómsmanna í héraði að slík heildarendurnýjun væri óþörf. Í undir- og yfirmatsgerð kom hins vegar ekki fram umfang þess kostnaðar sem leggja þyrfti í til að bæta úr göllum á múrhúð hússins að þessu virtu, né hversu stór hluti verksins var gallaður þegar B og H hurfu frá verkinu. Var máli S og fleiri gegn B, H og S hf. því vísað frá héraðsdómi.

Áfrýjendur kröfðust þess að felld yrði úr gildi samþykkt sveitarstjórnar G um breytingu á deiliskipulagi Kiðjabergs og G yrði gert að birta auglýsingu um að breytingin hefði verið felld úr gildi. Deiliskipulagi svæðisins hafði verið breytt með samþykkt sveitarstjórnar G þann 7. desember 2005 sem birt var í Stjórnartíðindum 23. ágúst 2006. Þá kröfðust áfrýjendur þess að P og Þ yrði gert að fjarlægja sumarhús af lóðum sínum og afmá allt jarðrask og framkvæmdir vegna húsanna að viðlögðum dagsektum. Áfrýjendur reistu kröfu sína gagnvart G á fjórum málsástæðum. Deiliskipulagsbreytingin hefði hvorki verið auglýst með fullnægjandi hætti né tilkynnt áfrýjendum þótt þeir hefðu á fyrri stigum gert athugasemdir við tillöguna. Jafnræðisregla stjórnsýsluréttar hefði verið brotin þar sem gert hefði verið ráð fyrir stækkun á lóðum í kringum lóð áfrýjenda en ekki lóð þeirra sjálfra. Skipulagsbreytingin skerti grenndarrétt áfrýjenda og réttmætar væntingar. Loks byggðu áfrýjendur á þeirri málsástæðu að 4. mgr. 56. gr. skipulags- og byggingarlaga hefði staðið því í vegi að heimilt hefði verið að breyta deiliskipulagi Kiðjabergs 7. desember 2005 enda hefðu P og Þ þegar hafið framkvæmdir í samræmi við skipulagstillöguna á grundvelli útgefinna byggingarleyfa þegar breytingin tók gildi 23. ágúst 2006. Vegna vísunar áfrýjenda til 4. mgr. 56. gr. skipulags- og byggingarlaga fjallaði Hæstiréttur um að markmið lagaákvæðisins hefði verið að koma í veg fyrir að skipulagi væri breytt eftir að mannvirki hefði verið reist þannig að skipulag væri eftir á fellt að mannvirkjum sem þegar væru risin í trássi við gildandi skipulag. Aftur á móti hefðu framkvæmdir P og Þ hafist á grundvelli nýsamþykkts skipulags sem ekki hafði öðlast gildi. Ekki væri í samræmi við tilgang lagaákvæðisins að skýra það svo að ákvæðið tæki til slíkra tilvika. Var þessari málsástæðu áfrýjenda til stuðnings kröfunni gegn G því hafnað. Að öðru leyti var vísað til forsendna hins áfrýjaða dóms um þessa kröfu áfrýjenda. Hæstiréttur taldi að P og Þ hefðu verið grandlausir fram á sumarið 2006 um að byggingarleyfi sem gefin hefðu verið út 25. október 2005 og 28. febrúar 2006 samræmdust ekki gildandi deiliskipulagsskilmálum. Byggingarleyfi P og Þ sem útgefin hefðu verið 26. október 2006 hefðu verið í samræmi við deiliskipulagsskilmála en P og Þ hefði ekki átt að vera kunnugt um að lagagildi skilmálanna væri dregið í efa fyrr en um sumarið 2007. Miða yrði við að sumarhús P og Þ hefðu verið nær fullbyggð þegar byggingarleyfin voru felld úr gildi í annað sinn sumarið 2007. Var héraðsdómur því staðfestur.

Kærumál. Skipulag. Lögvarðir hagsmunir. Frávísunarúrskurður héraðsdóms felldur úr gildi. ÞI og ÞT kærðu úrskurð héraðsdóms að því leyti sem kröfu þeirra á hendur G, um ógildingu á breytingu á deiliskipulagi frístundabyggðar í landi Kiðjabergs í G, var vísað frá dómi. Héraðsdómur taldi, að þar sem ÞI og ÞT hefðu ekki gert athugsemdir við tillögur í auglýsingu um þessar breytingar, hefðu þau ekki lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfu sinni. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að ætlaður skortur á athugasemdum ÞI og ÞT við skipulagstillöguna skipti ekki máli við mat á því hvort þau hefðu lögvarða hagsmuni af kröfu sinni. Um væri að ræða málsástæðu sem snerti efnislega úrlausn ágreinings málsaðila. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfu ÞI og ÞT til efnislegrar meðferðar.

Á var ráðinn til starfa sem heilsugæslulæknir hjá H árið 2001. Var ráðningin ótímabundin en uppsagnarfrestur þrír mánuðir. Var honum sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara miðað við 1. apríl 2003 í kjölfar áminningar samkvæmt 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. H óskaði ekki eftir vinnuframlagi Á frá því honum var kynnt fyrirhuguð uppsögn til loka uppsagnarfrests. Á höfðaði mál á hendur H til heimtu skaðabóta vegna ólögmætrar uppsagnar og miskabóta vegna ófjárhagslegs tjóns. Jafnframt krafðist hann greiðslu fyrir svonefndar gæsluvaktir vegna þess tíma sem H óskaði ekki eftir vinnuframlagi hans og meðan á uppsagnarfresti stóð, en H greiddi Á föst mánaðarlaun á þessu tímabili. Talið var að stjórn H hafi verið rétt, með vísan til 44. gr. laga nr. 70/1996, að segja Á upp störfum vegna óheimilla fjarvista og óstundvísi eftir að hafa áður veitt honum áminningu fyrir sams konar hegðun, og að löglega hafi verið staðið að töku þessara ákvarðana. Þá var Á ekki talinn hafa sýnt fram á að hann ætti fram til loka uppsagnarfrests rétt til frekari greiðslna úr hendi H en hann hafði þegar fengið. Var H því sýknað af kröfum Á.