D ehf. höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu I ohf. vegna hagnaðarmissis sem leiddi af ákvörðun I ohf. um að semja ekki við D ehf. um verslunarrými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar útboðs sem D ehf. tók þátt í árið 2014. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með D ehf. að I ohf. hefði borið að fylgja stjórnsýslulögum eða öðrum almennum reglum stjórnsýsluréttar við forvalið og útleigu verslunarrýmis í flugstöðinni. Þá var hvorki fallist á að þágildandi lög nr. 84/2007 um opinber innkaup né lög nr. 65/1993 um framkvæmd útboða hefðu gilt um útboð I ohf. Jafnframt væri ósannað að I ohf. eða nefndarmenn í matsnefnd um útboðið hefðu sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi við mat og meðferð á tilboði D ehf. Yrði ekki annað ráðið af gögnum málsins en að vandað hefði verið til forvalsins, forsendur þess hefðu legið ljósar fyrir í útboðsgögnum, jafnræðis verið gætt og að lögmæt og málefnaleg sjónarmið hafi ráðið för við mat á tilboði D ehf. Við það mat yrði einnig að hafa í huga tilgang I ohf., sem væri að annast rekstur, viðhald og uppbyggingu flugstöðvarinnar, og að I væri sem rekstraraðila hennar heimilt að gera hvers konar samninga við aðra aðila til að ná þeim tilgangi sínum á sem hagkvæmastan hátt. Yrði því að játa I ohf. ákveðið svigrúm við mat á því hvaða tilboð og viðskiptahugmyndir féllu best að tilgangi félagsins þannig að markmiðum þess um þjónustu við farþega og hagnað fyrir rekstur flugstöðvarinnar yrði sem best náð. Skilyrði almennu skaðabótareglunnar um saknæma og ólögmæta háttsemi væru því ekki uppfyllt í málinu og var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna I ohf. af kröfum D ehf.
Sýknað af kröfu um viðurkenningu bótaábyrgðar vegna forvals vegna verslunarreksturs í Flugstöð Leifs Eiríkssonar.
D ehf. krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaábyrgð I ohf. vegna tjóns sem D ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna hagnaðarmissis sem leiddi af ákvörðun I ohf. um að semja ekki við D ehf. um verslunarrými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar útboðsins ,,Commercial Opportunities at Keflavik Airport“. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að í málinu reyndi meðal annars á það álitaefni hvort matsnefnd hefði með málefnalegum hætti komist að þeirri niðurstöðu að tilboð D ehf. hefði verið óraunhæft. Svo að unnt væri að taka afstöðu til þess hvort fjárhagsáætlanir D ehf. hefðu verið raunhæfar miðað við tæknilega hluta forvalsins og forsendur sem að öðru leyti voru gefnar upp í forvalsgögnum þyrfti sérfræðiþekkingu á sviði smásöluverslunar og gerð fjárhagsáætlana. Landsréttur taldi að héraðsdómara hefði verið rétt að kveðja til meðdómsmann með sérkunnáttu til að fjalla um þessi atriði. Var héraðsdómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Ríkiskaup buðu A ehf. og AD ehf. að taka þátt í lokuðu samningskaupaferli um gerð orkureikningakerfis fyrir R ohf. Eftir að bjóðendur skiluðu endanlegum verðtilboðum var A ehf. tilkynnt að tilboð AD ehf. hefði verið valið sem fjárhagslega hagstæðasta tilboðið samkvæmt matsforsendum. A ehf. kærði útboðið til kærunefndar útboðsmála. Nefndin hafnaði því að fella úr gildi ákvörðun Ríkiskaupa um val á tilboði AD ehf. þar sem endanlegur samningur hefði komist á við AD ehf. en komst að þeirri niðurstöðu að R ohf. og Ríkiskaup væru skaðabótaskyldir gagnvart A ehf. A ehf. höfðaði mál á hendur Í og R ohf. og krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr hendi þeirra óskipt, aðallega vegna missis hagnaðar en til vara vegna kostnaðar sem A ehf. lagði út fyrir við þátttöku í samningskaupaferlinu. Í dómi Landsréttar kom fram að A ehf. hefði ekki tekist að sýna fram á að tilboð hans hafi í raun verið hagkvæmara en tilboð AD ehf. og rétt hefði verið að taka því. Voru Í og R ohf. því sýknaðir af aðalkröfu A ehf. Landsréttur tók næst til úrlausnar varakröfu A ehf. Rétturinn taldi að R ohf. og Ríkiskaup hefðu brotið gegn skyldu sinni um að veita A ehf. fullnægjandi rökstuðning innan lögmæltra tímamarka. Var A talinn hafa átt raunhæfa möguleika á því að vera valinn til samningsgerðar og R ohf. þótti ekki hafa sýnt nægilega fram á að möguleikar A ehf. hefðu á engan hátt skerst við það að val R ohf. og Ríkiskaupa var ekki rökstutt með viðhlítandi hætti innan lögmæltra tímafresta. Var varakrafa A ehf. tekin til greina.
S stóð fyrir útboði á sorphirðu í sveitarfélaginu fyrir árin 2012 til 2016 og skiluðu tveir bjóðendur tilboði í verkið. S ákvað að hafna báðum boðunum sökum annmarka á útboðinu sem það taldi til þess fallna að raska jafnræði bjóðenda. G hf. krafði S um skaðabætur þar sem það taldi að S hefði verið skylt að gera verksamning við það í kjölfar útboðsins. Á miðju ári 2017 framseldi G hf. kröfur sínar til E ehf. og tók E ehf. við aðild G hf. að málinu. Kröfugerð E ehf. tók til ætlaðs missis hagnaðar G hf. á árinu 2012 en við úrlausn málsins í héraði lágu fyrir matsgerð og yfirmatsgerð. Í hinum áfrýjaða dómi var meðal annars talið að E ehf. hefði sýnt fram á saknæma háttsemi S við höfnun beggja tilboðanna og að ef ekki hefði komið til hennar, þá hefði verið gengið til samninga við G hf. Á hinn bóginn taldi héraðsdómur að undirmatsgerð gæfi ekki rétta mynd af umfangi verksins og að úr þeim ágöllum hefði ekki verið bætt í yfirmatsgerð. Því var S sýknað af skaðabótakröfu E ehf. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti fékk E ehf. yfirmatsmennina dómkvadda að nýju til viðbótarmats og leitaðist þannig við að bæta úr þeim annmörkum sem héraðsdómur taldi vera á yfirmatsgerðinni. Með dómi Landsréttar var hafnað kröfu S um ómerkingu hins áfrýjaða dóms og vísað til þess að héraðsdómur hefði tekið efnislega afstöðu til málsástæðna aðila hvað varðaði sönnun á meintu tjóni G hf. og komist að niðurstöðu sem ekki væri tilefni til að ómerkja. Þá taldi rétturinn að ekki hefðu verið efnisleg skilyrði samkvæmt þágildandi lögum um opinber innkaup nr. 84/2007 til að hafna tilboðum í verkið og að ákvörðun S þar um hefði af þeirri ástæðu verið ólögmæt, en einnig sökum vanhæfis eins af bæjarstjórnarmönnum S við ákvörðunina, sbr. 5. tölulið 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Því var fallist á það með héraðsdómi að ef ekki hefði komið til réttarbrots S hefði verið samið við G hf. og jafnframt að skilyrðum 2. mgr. 101. gr. laga nr. 84/2007 til greiðslu skaðabóta væri fullnægt. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að þær matsgerðir sem lagðar hefðu verið fram í málinu yrðu á hinn bóginn ekki alfarið lagðar til grundvallar niðurstöðu um umfang tjóns G hf. Þrátt fyrir annmarka á matsgerðunum þættu þær leiða fullnægjandi líkum að því að tekjur G hf. af verkinu hefðu orðið mun hærri en kostnaður hans af því og G hf. því orðið af talsverðri framlegð vegna bótaskyldrar háttsemi S. Því þótti nægilegur grundvöllur til að dæma E ehf. bætur að álitum úr hendi S sem ákveðnar voru 11.398.875 krónur að teknu tilliti til fjárhæðar sem S hafði þegar greitt G hf. vegna kostnaðar af þátttöku í útboðinu.
S stóð fyrir útboði á sorphirðu í sveitarfélaginu fyrir árin 2012 til 2016 og skiluðu tveir bjóðendur tilboði í verkið. S ákvað að hafna báðum boðunum sökum annmarka á útboðinu sem það taldi til þess fallna að raska jafnræði bjóðenda. G hf. krafði S um skaðabætur þar sem það taldi að S hefði verið skylt að gera verksamning við það í kjölfar útboðsins. Á miðju ári 2017 framseldi G hf. kröfur sínar til E ehf. og tók E ehf. við aðild G hf. að málinu. Dómkrafa E ehf. tók til ætlaðs missis hagnaðar G hf. vegna áranna 2013 til 2016 en við úrlausn málsins í héraði lágu fyrir matsgerð og yfirmatsgerð. Héraðsdómur sýknaði S á þeim grunni að krafa G hf. hefði þegar verið fyrnd við málshöfðun en fjallaði í kjölfarið jafnframt um aðrar málsálstæður S fyrir sýknu. Í dómi Landsréttar var hafnað kröfu S um ómerkingu héraðsdóms og skírskotað til þess að enda þótt jafnframt hefði verið tekin afstaða til annarra málsástæðna en fyrningar gæti umfjöllun um þær og afstaða til þeirra ekki leitt til ómerkingar dómsins, enda hefði héraðsdómur áður fjallað um málsástæður er lytu að fyrningu og komist að þeirri niðurstöðu að allar kröfur E ehf. væru fyrndar. Þá vísaði Landsréttur meðal annars til þess að í málinu lægi fyrir að S hefði 16. desember 2011 sent G hf. tilkynningu án rökstuðnings um að hafna öllum tilboðum í umrætt verk og 19. sama mánaðar sent G hf. rökstuðning fyrir þeirri ákvörðun. Fyrningarfrestur skaðabótakrafna byrjaði samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu að líða á þeim degi þegar tjónþoli fengi nauðsynlegar upplýsingar um tjónið og þann sem ábyrgð bæri á því eða bæri að afla sér slíkra upplýsinga. Ákvæðið yrði ekki skilið þannig að upphaf fyrningarfrests miðaðist við það tímamark þegar endanlega væri unnt að meta umfang tjónsins en fyrningarfrestum væri meðal annars ætlað að gefa tjónþola hæfilegt svigrúm til þess að staðreyna umfang tjóns. Þegar G hf. hefði borist tilkynning um að S hefði hafnað tilboði félagsins og rökstuðningur fyrir þeirri ákvörðun hefði félagið þegar haft undir höndum nægar upplýsingar um þær tekjur sem ætla mátti að það færi á mis við á samningstímanum. Jafnframt yrði að ætla að félagið hefði þá einnig haft undir höndum nægilega nákvæmar upplýsingar og útreikninga á væntanlegum kostnaði við verkið og þar með hafi stjórnendur þess getað áttað sig á að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna tapaðrar framlegðar á samningstímanum. Ekki þætti ástæða til að miða við að fyrningarfrestur hefði ekki hafist fyrr en eftir lok fyrirhugaðs samningstíma og var því fallist á með héraðsdómi að allar kröfur G hf. á hendur S hefðu verið fallnar niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað 28. febrúar 2017. Þegar af þeirri ástæðu var niðurstaða héraðsdóms um sýknu staðfest.
Talið var að Ríkiskaup hefðu með því að taka tillit til sérstakra afsláttarkjara eins bjóðanda, án þess að útboðsgögn heimiluðu slík afsláttarkjör, mismunað bjóðendum í útboði á saknæman og ólögmætan hátt. Viðurkennt var að á stefnda, íslenska ríkinu, hvíldi skaðabótaskylda vegna missis hagnaðar sem stefnandi hefði gert líklegt að hann kynni að hafa notið hefðu Ríkiskaup réttilega tekið boði hans.
Stefnda talið hafa brotið gegn lögum um opinber innkaup við útboð á sorphirðu í sveitarfélaginu síðari hluta ársins 2011. Var krafa stefnanda talin fyrnd. Auk þess var stefnandi ekki talinn hafa fært sönnur fyrir ætluðu tjóni sínu og var stefnda sýknað af af skaðabótakröfu stefnanda.
Stefnda talið hafa brotið gegn lögum um opinber innkaup við útboð á sorphirðu í sveitarfélaginu síðari hluta ársins 2011. Hins vegar var stefnandi ekki talinn hafa fært sönnur fyrir ætluðu tjóni sínu og var stefnda sýknað af af skaðabótakröfu stefnanda.
S stóð fyrir útboði á sorphirðu í sveitarfélaginu og skiluðu tveir bjóðendur tilboði í verkið. S ákvað að hafna báðum tilboðum sökum annmarka á útboðinu sem það taldi til þess fallna að raska jafnræði bjóðenda. G hf. krafðist skaðabóta þar sem hann taldi að S hefði verið skylt að gera við hann verksamning í kjölfar útboðsins. Var í hinum áfrýjaða dómi talið að S hefði með ákvörðun sinni brotið gegn ákvæðum laga nr. 84/2007 um opinber innkaup og að G hf. hefði leitt að því nægjum líkum að það hefði orðið fyrir tjóni samkvæmt 2. mgr. 101. gr. laga þeirra laga, en í málinu lágu fyrir matsgerð og yfirmatsgerð. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að telja yrði að héraðsdómara hafi verið ófært að fjalla nægilega um ágreiningsatriði málsins á grunni almennrar þekkingar sinnar, menntunar eða lagaþekkingar, og hefði verið þörf á sérkunnáttu til að leysa úr málinu. Hefði því verið nauðsynlegt að héraðsdómari kveddi til sérfróða meðdómsmenn til að leggja mat á gögn málsins og spyrja þá sérfróðu menn sem unnið hefðu matsgerðir í því, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar sem það hefði ekki verið gert var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.
S ses. höfðaði mál gegn H og krafðist aðallega viðurkenningar á skaðabótaskyldu H vegna missis hagnaðar sem hlotist hafði af þeirri ákvörðun bæjarráðs H árið 2012 að falla frá forvali um hjúkrunarheimili á Völlum 7. Var S ses. annar af tveimur umsækjendum sem taldir voru uppfylla kröfur forvalsins en með úrskurði kærunefndar útboðsmála var sú ákvörðun H að telja hina umsóknina fullnægjandi felld úr gildi. Var því S ses. einn með gilda umsókn í forvalinu og í framhaldinu ákvað H að fella það niður. Í dómi Hæstaréttar var vísað til 4. mgr. 56. gr. þágildandi laga nr. 84/2007 um opinber innkaup en þar hafði komið fram að þátttakendur sem valdir væru til að leggja fram tilboð vegna lokaðs útboðs ættu ekki að vera færri en fimm og að fjöldi þátttakenda skyldi ætíð vera nægilegur til að tryggja raunverulega samkeppni. Kom fram að S ses. hefði staðið einn eftir að loknu forvali og augljóst að engin samkeppni yrði við útboðið. Með vísan til þess var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að sýkna H af aðalkröfu S ses. Þá var H einnig sýknaður af kröfum S ses. um útlagðan kostnað öðrum en málskostnaði fyrir kærunefnd útboðsmála.
S auglýsti eftir þátttakendum í lokuðu útboði um akstur almenningsvagna. Skiptist útboðið í fjóra verkhluta og var heimilt að gera tilboð í þá alla eða tiltekna fléttu þeirra. A ehf. var meðal þeirra sem bauð í aksturinn og myndaði tilboð félagsins í fléttu verkhluta 1 ásamt tilboði T ehf. í verkhluta 2, 3, og 4 næst hagstæðustu samsetningu tilboða, á eftir tilboðum H hf. og K ehf. Að útboðinu loknu gekk S til samninga við H hf. og K ehf. um aksturinn. Höfðaði A ehf. í kjölfarið mál á hendur S og krafðist greiðslu skaðabóta úr hendi S vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið ef tilboði hans hefði ekki verið hafnað. Hafði áður verið komist að þeirri niðurstöðu með dómi Hæstaréttar í máli nr. 485/2016 sem T ehf. höfðaði á hendur S að síðargreinda félagið hefði við umrætt útboð brotið gegn meginreglunni um jafnræði bjóðenda og gagnsæi við innkaupin, sbr. 1. mgr. 14. gr. þágildandi laga nr. 84/2007 um opinber innkaup. Hefði S frá upphafi vitað að einungis örfáir vagnar H hf. uppfylltu skilyrði útboðsins og hefði S því ekki átt að gefa fyrirtækinu kost á að gera tilboð í aðra verkhluta en það hafði vagnkost fyrir. Hefði því verið saknæmt og ólögmætt að taka tilboði H hf. Talið var að orsakatengsl væru milli þeirrar saknæmu og ólögmætu háttsemi S, að gefa H hf. kost á að bjóða í verkhluta 1 og fléttu með þeim verkhluta, og þess að tilboði A ehf. hefði verið hafnað svo og að A ehf. hefði orðið fyrir fjártjóni sem væri sennileg afleiðing háttseminnar. Var því talið að A ehf. ætti rétt á greiðslu skaðabóta úr hendi S. Í málinu hafði verið aflað tveggja matsgerða og einnar yfirmatsgerðar um tjón A ehf. af þessum völdum. Myndaði yfirmatsgerðin grunninn að niðurstöðu sérfróðs héraðsdóms sem ákvað bætur til handa A ehf. að álitum. Var sú niðurstaða staðfest af Hæstarétti.
S ehf. krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr hendi R vegna missis hagnaðar sem félagið hefði notið hefði ekki komið til ákvörðunar R um að hafna tilboði þess í útboði tiltekins rammasamnings. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að S ehf. hefði ekki leitt nægar líkur að því að gengið hefði verið til samninga við hann um tiltekna þjónustu, þótt við hann hefði verið gerður rammasamningur á grundvelli útboðsins og að hann hefði þannig orðið fyrir tjóni vegna missis hagnaðar. Hefði S ehf. þannig ekki tekist að leiða nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hefði S ehf. því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr viðurkenningarkröfu sinni fyrir dómi á grundvelli þess ákvæðis. Var málinu því vísað frá dómi.
S auglýsti eftir þátttakendum í lokuðu útboði um akstur almenningsvagna á 15 leiðum á höfuðborgarsvæðinu. Skiptist útboðið í fjóra verkhluta og var heimilt að gera tilboð í þá alla eða tiltekna fléttu þeirra. T ehf. var meðal þeirra sem bauð í aksturinn og myndaði tilboð félagsins í fléttu verkhluta 2, 3 og 4, ásamt tilboði I ehf. í verkhluta 1, næst hagstæðustu samsetningu tilboða í aksturinn, á eftir tilboðum H hf. og K ehf. Að útboðinu loknu gekk S til samninga við H hf. og K ehf. um aksturinn. Höfðaði T ehf. í kjölfarið mál á hendur S og gerði þá kröfu að viðurkenndur yrði réttur sinn til skaðabóta úr hendi S vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið ef tilboði hans hefði ekki verið hafnað og vegna þess kostnaðar sem hann varð fyrir við þátttöku í útboðinu. Byggði T ehf. á því að S hefði brotið gegn lögum um opinber innkaup og meginreglum útboðsréttar með því að semja við H hf. um aksturinn, þrátt fyrir að félagið hefði boðið fram strætisvagna sem ekki hefðu uppfyllt kröfur forvals- og útboðsgagna og með því að afhenda H hf. nýja vagna eftir að samningurinn var gerður. Í dómi héraðsdóms var fallist á að S hefði brotið gegn meginreglunni um jafnræði bjóðenda og gagnsæi við innkaupin með því að líta framhjá fortakslausum skilyrðum forvals- og útboðsgagna um grunnsmíði vagna. Hefði S frá upphafi vitað að einungis örfáir vagnar H hf. hefðu uppfyllt skilyrði útboðsins og því hefði ekki átt að gefa fyrirtækinu kost á að gera tilboð í aðra verkhluta en það hafði vagnkost fyrir. Hefði þar af leiðandi verið saknæmt og ólögmætt af hálfu S að taka tilboði H hf. Féllst héraðsdómur jafnframt á að orsakatengsl væru á milli þeirrar saknæmu og ólögmætu háttsemi og þess að tilboði T ehf. hefði verið hafnað svo og að T ehf. hefði orðið fyrir fjártjóni sem væri sennileg afleiðing háttseminnar. Voru kröfur T ehf. samkvæmt því teknar til greina. Hæstiréttur staðfesti dóm héraðsdóms með skírskotun til forsendna hans og með þeirri athugasemd að þótt T ehf. gæti ekki bæði gert kröfu um bætur fyrir missi hagnaðar og vegna kostnaðar við að bjóða í verkið, stæði það ekki í vegi fyrir að hann leitaði dóms um bótaskyldu á mismunandi grundvelli og aflaði í kjölfarið gagna um fjárhæð tjónsins og hagaði kröfugerð sinni eftir því sem hann teldi best þjóna hagsmunum sínum.
Ákvörðun stefnda um að hafna öllum tilboðum í útboði talin ólögmæt og stefnda dæmt til að greiða stefnanda skaðabætur.
Útboð. Frávísun að hluta. Sýkna.
Árið 2011 efndi Í til rammasamningsútboðs er nefndist Ísland allt árið og hafði verkefnið þann tilgang að jafna árstíðarsveiflu í komu ferðamanna til landsins. Í kjölfar sérstakrar kynningar þriggja auglýsingastofa, sem tilboð bárust frá, á hugmyndum sínum gerði Í rammasamninga við F ehf. og ÍA ehf. Öll kaup Í á þjónustu á grundvelli samninganna voru gerð við ÍA ehf. en engum viðskiptum var beint til F ehf. Í málinu krafðist F ehf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í og ÍR vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna þessa. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt rammasamningi Í við ÍA ehf. hefði tímagjald stofunnar verið umtalsvert lægra en tímagjald F ehf. Þá hafði sú stofa fengið hærri einkunn valnefndar en F ehf. fyrir kynningu sína og í samræmi við það hefði henni verið falið að móta grunnhugmyndafræði og hönnun verkefnisins, en í útboðsskilmálum hafði verið gert ráð fyrir að gengið yrði til samninga við einn af bjóðendum um það verk. Með skírskotun til þessa hvors tveggja var talið að Í hefði sýnt nægjanlega fram á, með hliðsjón af meginreglum stjórnsýsluréttar og ákvæðum þágildandi laga nr. 84/2007 um opinber innkaup, að þær ákvarðanir hans að fela þessari sömu auglýsingastofu önnur verk, sem rammasamningarnir hefðu tekið til, hefðu verið málefnalegar og ekki falið í sér ólögmæta mismunun í garð F ehf. Voru Í og ÍR því sýknuð af kröfu F ehf.
Hafnað var kröfu stefnanda um að viðurkenndur yrði réttur hans til skaðabóta vegna missis hagnaðar vegna ákvörðunar bæjarráðs um að falla frá forvalsferli um hjúkrunarheimili. Einnig var hafnað kröfu stefnanda um bætur vegna kostnaðar sem hann hefði orðið fyrir.
Máli vísað frá dómi þar sem stefnandi hafði ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um kröfu um viðurkenningu á rétti hans til skaðabóta.
Strætó bs. var talið hafa brotið gegn jafnræði bjóðenda í forvali og útboði á þrettán akstursleiðum á höfuðborgarsvæðinu. Bætur dæmdar að álitum.
Árið 2005 efndu Ríkiskaup fyrir hönd V til útboðs um áætlunar- og skólaakstur á fimm tilteknum landsvæðum. H ehf. bauð í tvær leiðir en fékk hvorugt verkið. Í október sama ár gerði V samning við K ehf. um akstur á Suðurnesjum sem átti að gilda í þrjú ár frá árinu 2006 til og með 2008 með „heimild til framlengingar um tvö ár ef um semst á milli verkkaupa og verktaka.“ Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 450/2007 var viðurkennd bótaskylda Í gagnvart H ehf. á grundvelli þágildandi 2. mgr. 84. gr. laga nr. 94/2001 um opinber innkaup vegna missis hagnaðar sem H ehf. kynni að hafa notið, ef ekki hefði komið til ákvarðana V um að hafna tilboðum hans í umræddu útboði. Þá voru H ehf. með dómi Hæstaréttar í máli nr. 436/2013 dæmdar skaðabætur vegna þess tjóns sem hann varð fyrir á árunum 2006 til og með 2008 af fyrrgreindri ástæðu. Í máli þessu krafðist H ehf. þess að sér yrðu dæmdar bætur vegna áranna 2009 og 2010, en fyrir lá að samningurinn við K ehf. frá október 2005 var framlengdur um tvö ár. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hin bótaskylda háttsemi Í miðaðist við árið 2005 þegar V tók ákvörðun um að hafna tilboðum H ehf., en ekki árið 2008 þegar samningur K ehf. var framlengdur um tvö ár. Breytti engu í því tilliti þótt í samningnum frá 2008 hefði verið vísað til fyrri samningsins frá 2005 og framangreinds útboðs. Með hliðsjón af fyrirliggjandi skilmálum í útboðs- og verklýsingu hefði einungis verið um að ræða skyldu til að gera samning við H ehf. til þriggja ára, en meira hefði þurft að koma til ef samningssambandið ætti að vara í tvö ár til viðbótar. Hefði H ehf. því einungis þurft að gera ráðstafanir sem miðuðust við að uppfylla samningsskyldur sínar næstu þrjú árin. Var því talið að ákvæði útboðsskilmálanna um heimild til framlengingar samningsins hefði ekki verið svo afdráttarlaust að H ehf. hefði árið 2005 mátt reikna með því að gengið yrði til samnings við hann þremur árum síðar. Vegna óvissu um tjón H ehf. af þessum sökum og möguleika hans til að takmarka það með svo löngum fyrirvara var talið að skort hefði á að skilyrðum skaðabótaskyldu um saknæmi vegna síðara tímabilsins og sennilega afleiðingu hefði verið fullnægt við slíkar aðstæður, sbr. 2. mgr. 84. gr. laga nr. 94/2001. Var Í sýknað af kröfu H ehf.
Skaðabótamál.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Í ehf. var vísað frá dómi. Málið átti rætur að rekja til útboðs á vegum S þar sem samið var við GV ehf. um sorphirðu í sveitarfélaginu. Í ehf. taldi sig hafa átt tilkall til þess að hljóta verkið og höfðaði mál gegn S og krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta fyrir missi hagnaðar af verkinu. Í úrskurði héraðsdóms, sem Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var Í ehf. ekki talið hafa fært viðhlítandi rök fyrir því að það hefði orðið fyrir fjárhagslegu tjóni sem rekja mætti til ákvörðunar S. Var því ekki talið að það lægi fyrir að Í ehf. hefði lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr viðurkenningarkröfu sinni, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, og var málinu því vísað frá dómi.
Máli vísað frá dómi þar sem stefnandi hafði ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um kröfu um viðurkenningu á rétti hans til skaðabóta.
Í efndi til rammasamningsútboðs í nóvember 2011 er nefndist Ísland allt árið og hafði þann tilgang að jafna árstíðarsveiflu í komu ferðamanna til Íslands. Í kjölfarið gerði Í rammasamninga við F ehf. og ÍA ehf. Samningarnir öðluðust gildi í janúar 2012 og skyldu standa út árið en heimilt var að framlengja þá um eitt ár í senn tvisvar sinnum. Rann samningur Í við F ehf. sitt skeið á enda í lok ársins 2012 en samningurinn við ÍA ehf. var framlengdur tvívegis. Í beindi öllum kaupum á þjónustu á grundvelli rammasamninganna að ÍA ehf. en engum að F ehf. Höfðaði F ehf. mál gegn Í og ÍR og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna þessa. Krafðist F ehf. aðallega efndabóta, til vara viðurkenningar á rétti til skaðabóta vegna missis hagnaðar en að því frágengnu krafðist hann vangildisbóta. Héraðsdómur vísaði öllum kröfum F ehf. frá dómi á grundvelli vanreifunar. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði m.a. að F ehf. hefði ekki sýnt fram á hvernig útreikningur stefnufjárhæðar hans samrýmdist því að geta verið reistur á efndabótagrundvelli. Þá yrði heldur ekki talið að F ehf. hefði gert viðhlítandi grein fyrir því á hvaða grundvelli hann gæti átt rétt til viðurkenningar á þeim efndum sem hann gerði kröfu um samkvæmt varakröfu hans. Aftur á móti væru engir annmarkar á kröfu F ehf. um viðurkenningu á skyldu Í og ÍR til greiðslu vangildisbóta að varðað gætu frávísun þeirrar kröfu. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur um frávísun aðal- og varakröfu F ehf. en lagt fyrir héraðsdómara að taka til efnismeðferðar þrautavarakröfu hans.
R auglýsti útboð vegna háhraðanettengingar og átti H ehf. þriðja lægsta tilboðið. Fyrir lá að samkvæmt skilmálum útboðsins skyldi bjóðandi meðal annars leggja fram yfirlýsingu banka um að hann ætti kost á tvenns konar bankatryggingu vegna samningsefnda, annars vegar ábyrgð vegna fyrirframgreiðslu kaupanda og hins vegar svonefnda verktryggingu banka. Af þessu tilefni lagði H ehf. fram viljayfirlýsingu G hf. með tilboði sínu þar sem fram kom að bankinn væri reiðubúinn að taka til athugunar að veita félaginu ábyrgð í samræmi við útboðsskilmálana, enda gæti félagið sýnt fram á að það hefði fengið hluthafa/bakhjarla að því sem bankinn mæti trygga og að félagið uppfyllti þau fjárhagslegu skilyrði sem sett væru fram í útboðsgögnum. Með bréfi R í kjölfarið var H ehf. tilkynnt að fyrrgreind yfirlýsing væri ófullnægjandi þar sem hún væri bundin skilyrðum og félaginu veittur frestur til þess að afla tiltekinna gagna, þar á meðal yfirlýsingu banka sem fullnægði áskilnaði útboðsins. H ehf. brást ekki við þeirri tilkynningu og með bréfi R til félagsins var því tilkynnt að R teldi tilboðið ógilt. H ehf. höfðaði í kjölfarið mál gegn Í og krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur sinn til skaðabóta úr hendi Í vegna þeirrar ákvörðunar R að hafna tilboði félagsins í fyrrgreindu útboði. Talið var að fyrrgreind yfirlýsing G hf. hefði verið háð skilyrðum og því ekki fullnægt skilmálum útboðsins um bankatryggingu. R hefði því með réttu mátt meta tilboðið ógilt þegar við opnun þess. Þá hefði félaginu verið gefinn kostur á að bæta úr þessum annmarka á tilboðinu án þess að við því hefði verið brugðist. Var Í því sýknað af kröfum félagsins.
S auglýsti útboð vegna aksturs almenningsvagna innan starfsvæðis síns og milli þess og höfuðborgarsvæðisins. B ehf. var meðal þeirra sem bauð í aksturinn og átti félagið lægsta tilboð í útboðinu sem fólst í boði í fyrsta og annan verkhluta þess sameiginlega, en að auki hafði B ehf. boðið í hvorn verkhluta fyrir sig. Aðilar málsins deildu annars vegar um það hvort hið sameiginlega tilboð B ehf. í fyrst og annan verkhluta hefði verið ógilt og hins vegar hvaða kosti S átti þegar fyrir lá að B ehf. hygðist ekki standa við lægsta tilboð sitt í útboðinu. Hæstiréttur taldi að B ehf. hefði hvorki sýnt fram á að lægsta tilboð hans í útboðinu hefði vegna misritunar eða annarra mistaka orðið annars efnis en til hefði verið ætlast þannig að óskuldbindandi væri fyrir félagið samkvæmt 1. mgr. 32. gr. laga nr. 7/1936 né að tilboðið hefði verið óeðlilega lágt í skilningi 73. gr. laga nr. 84/2007. Hefði lægsta tilboð B ehf. í útboðinu því verið gilt og skuldbindandi fyrir félagið. Með tilkynningu sem send var um að tilboðið væri endanlega samþykkt hefði komist á bindandi samningur milli aðila á grundvelli útboðsgagna og lægsta tilboðs B ehf. Þegar ljóst hefði verið að B ehf. hugðist ekki standa við tilboðið hefði S verið heimilt samkvæmt almennum reglum kröfuréttar um fyrirsjáanlegar vanefndir að lýsa þá þegar yfir riftun samningsins, enda hefði vanefnd B ehf. verið veruleg. Var því fallist á með héraðsdómi að hefði B ehf. beðið tjón í skiptum sínum við S vegna þessa yrðu ástæður þess að öllu leyti raktar til háttsemi hans sjálfs en ekki til S. Var S því sýknað af kröfu B ehf. um skaðabætur. Á hinn bóginn vísaði Hæstiréttur til þess að S hefði ekki verið rétt að ganga til samningskaupa við annan aðila án þess að fram færi almennt eða lokað útboð á Evrópska efnahagssvæðinu þar sem ekki hefði verið fullnægt skilyrðum c. liðar 33. gr. laga nr. 84/2007. Hefði S átt þess kost að láta fara fram hraðútboð á grundvelli 60. gr. laganna, enda hefði verið fullnægt því skilyrði að fyrir hendi hefðu verið aðstæður sem honum yrði ekki um kennt. Þótt val á þeirri leið hefði að líkindum leitt til þess að akstur samkvæmt nýju útboði hefði ekki getað hafist á þeim degi sem til stóð, og S því þurft að semja tímabundið við annan um þann akstur, væru líkur til að S hefði með þeim hætti getað takmarkað tjón sitt frekar en reyndin varð. Þar sem valin hefði verið leið sem ekki hefði verið fær samkvæmt lögum nr. 84/2007 yrði hann að taka afleiðingum þess og bera sjálfur það tjón sem af kynni að hafa hlotist. Var B ehf. því sýknað af kröfu S.
Útboð, skaðabætur, sýkna.
Stefndi sýkn af kröfum stefnanda um tjón á grundvelli sjónarmiða um missi hagnaðar.
Útboð á almenningssamgöngum: Í aðalsök var deilt um gildi tilboðs og var stefndi, verkkaupi, sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda, bjóðanda. Í gagnsök var stefndi, bjóðandi, sýknaður af skaðabótakörfu stefnanda, verkkaupa, innan samninga.
J ehf. krafði Í um greiðslu reiknings vegna vinnu sem varið hefði verið í vinnu við tillögu að útfærslu á markaðsátaki í ferðaþjónustu. Beiðni um tillöguna kom frá starfshópi sem settur var á stofn af iðnaðarráðherra í kjölfar eldgoss í Eyjafjallajökli, en fjórum öðrum auglýsingastofum gafst einnig kostur á að skila inn tillögum. Í beiðni starfshópsins kom fram að fyrir tillöguna fengjust greiddar 75.000 krónur. Eftir fund starfshópsins með Ríkiskaupum, þar sem kom fram að kaup á þjónustu sem þessari væru almennt útboðsskyld, tilkynnti starfshópurinn J ehf. að ekki væri unnt að standa að ráðstöfun fjár vegna markaðsátaksins með þeim hætti sem fyrirhugað hefði verið. Myndu tiltekin ferðaþjónustufyrirtæki sjá um það sem sneri að framleiðslu kynningar- og auglýsingaefnis og hefðu þau valið tvær auglýsingastofur til verksins. Hæstiréttur taldi að líta yrði svo á að starfshópurinn teldist hafa farið með hlutverk opinbers aðila í skilningi 3. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup. Hefði hópnum því borið að standa að innkaupaferlinu með almennu eða lokuðu útboði nema heimild væri til annars eftir ákvæðum laganna. Undan þessu hefði ekki verið fært að víkjast með því að klæða innkaupin á síðari stigum í þann búning að einkafyrirtæki, sem hefðu verið þátttakendur í starfshópnum, bæru kostnað af þeim með hluta framlaga sinna. Hefði starfshópurinn beitt aðferð til að koma fram innkaupum, sem átti sér enga stoð í ákvæðum laga nr. 84/2007. Hefði sú háttsemi falið í sér brot á lögunum og bæri Í skaðabótaábyrgð vegna tjóns J ehf. af þeim sökum, sbr. 1. mgr. 101. gr. þeirra. Var það mat Hæstaréttar að J ehf. væri óbundinn af skilmála um greiðslu á 75.000 krónum fyrir tillöguna þar sem ekki hefði verið fullnægt þeirri forsendu að innkaupaferlið stæðist ákvæði laga nr. 84/2007 og veitti þannig tryggingu fyrir því að réttilega yrði staðið að vali á viðsemjanda. Þá var ekki talið að Í hefði mótmælt fjárhæð reiknings J ehf. í tæka tíð undir rekstri málsins og var Í því gert að greiða J ehf. hina umkröfðu fjárhæð.
E ehf. hlaut fyrstu verðlaun í hönnunarsamkeppni um nýbyggingu hjúkrunarheimilis. Kærunefnd útboðsmála komst að þeirri niðurstöðu að E ehf. hefði ekki átt rétt til þátttöku í samkeppninni vegna viðskiptatengsla fyrirtækis eins dómnefndarmanns við E ehf. sem talið var valda vanhæfi hans. Var E ehf. svipt verðlaununum í kjölfar niðurstöðu kærunefndarinnar. Í málinu krafðist E ehf. þess að ákvörðunin yrði felld úr gildi, meðal annars vegna þess að F hafi skort vald til að svipta sig verðlaunasæti. Slík ákvörðun yrði aðeins tekin af dómnefnd þeirri er um tillögurnar hafði fjallað. Héraðsdómur felldi ákvörðun F úr gildi með vísan til þess að hún hafi ekki verið bær til svipta E ehf. verðlaunasæti. Þá taldi héraðsdómur dómnefndarmanninn ekki hafa verið vanhæfan til starfans og E ehf. hafi því átt þátttökurétt í samkeppninni. Var fallist á skaðabótaskyldu Í gagnvart E ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki yrði talið að F hafi farið út fyrir valdsvið sitt þegar hún ákvað fyrir hönd verkkaupa og í krafti stöðu sinnar samkvæmt lögum nr. 84/2001 um skipan opinberra framkvæmda að svipta E ehf. verðlaununum. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hans.
Á vormánuðum árið 2010 fór stefndi, ásamt fleiri aðilum, í markaðsátak til eflingar ferðaþjónustunni og bauð stefnanda, ásamt fjórum öðrum auglýsingastofum, að senda inn tillögur sínar gegn greiðslu að fjárhæð 75.000 kr. Áður en afstaða var tekin til tillagna auglýsingastofunna, varð breyting á verkefninu. Stefnandi sendi inn reikning að fjárhæð rúmar fimm milljónur og taldi að annmarkar hefðu verið á framkvæmdinni með því meðal annars að ferillinn hafi ekki verið kláraður hjá stefnda. Dómurinn féllst á að um annmarka hafi verið að ræða hjá stefnda, en taldi stefnanda ekki eiga rétt til frekari greiðslna er þeirra 75.000 kr. sem boðnar hafi verið í upphafi.
Frávísunarkröfu stefnda hafnað.
Felld var úr gildi ákvörðun um að svipta aðalstefnanda fyrstu verðlaunum í hönnunarsamkeppni um hjúkrunarheimili í Fjarðabyggð. Enn fremur var fallist á kröfu aðalstefnanda um viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefnda, íslenska ríkisins, í tilefni af því að ákveðið var að semja við annan keppanda um áframhaldandi hönnun hjúkrunarheimilisins. Aðalstefnandi var sýknaður af kröfu gagnstefnanda um endurgreiðslu á verðlaunafénu. Þá voru kröfur aðalstefnanda á hendur tveimur stefndu vísað frá dómi þar sem þeir hefðu ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins.
Staðfest að stefnda væri óheimilt að ganga til samninga við stefnanda á grundvelli tilboðs í lokafrágang Björgunarmiðstöðvarinnar á Selfossi þar sem talið var að stefnandi væri í vanskilum með opinber gjöld.
O óskaði eftir tilboðum í miðlægar skólphreinsistöðvar sem félagið hugðist reisa ásamt tilheyrandi dælubrunnum. Í útboðslýsingunni kom meðal annars fram að um opið EES útboð væri að ræða og um það giltu lög nr. 65/1993 um framkvæmd útboða. Alls bárust fjögur tilboð í verkið, þar af þrjú frá F og eitt frá V. Tvö tilboðanna frá F voru frávikstilboð og annað þeirra var hið lægsta þeirra tilboða sem bárust. Næstlægsta tilboðið átti V. Öll tilboðin voru yfir kostnaðaráætlun O og ákvað félagið að hafna þeim öllum, en gekk síðar til samninga við V. F krafði O um greiðslu skaðabóta og í málinu var einkum deilt um þá málsástæðu F að samkvæmt 30. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup hafi O verið skylt að bjóða kaupin út að nýju í stað þess að semja við V. O taldi að sér hafi verið óskylt að efna til útboðsins og verið heimilt að semja við V eftir að hafa hafnað öllum tilboðum, enda hafi lög nr. 84/2007 ekki tekið til útboðsins, að undanskildum reglum í XIV. og XV. kafla þeirra um kærunefnd útboðsmála og fleira. Í dómi Hæstaréttar er vísað í athugasemdir með frumvarpi sem varð að lögum nr. 84/2007 þar sem meðal annars hafi sérstaklega verið fjallað um tilefni þess að frumvarp til nýrra laga um opinber innkaup hafi verið flutt. Þar kæmi meðal annars fram að breytingarnar sem frumvarpið fæli í sér kæmu fyrst og fremst til af breytingum á reglum EES-samningsins, annars vegar um svonefnda útboðstilskipun nr. 2004/18/EB og hins vegar um svonefnda veitutilskipun nr. 2004/17/EB. Í síðari tilskipuninni væri fjallað um samræmingu reglna um innkaup stofnana sem annast vatnsveitu, orkuveitu, flutninga og póstþjónustu. Samkvæmt 12. gr. útboðstilskipunarinnar væru þessir aðilar, sem heyra undir veitutilskipunina, undanþegnir útboðsskyldu og í málinu væri hafið yfir vafa að O og sú starfsemi sem um væri deilt félli undir hina síðarnefndu tilskipun. Samkvæmt þessu væri í 7. gr. laga nr. 84/2007 í þremur málsgreinum fjallað um samninga þessara aðila og þar tilgreint hvaða reglur giltu fyrir þá. Vísað var í athugasemdir með frumvarpinu og samkvæmt yfirlýstum tilgangi þar væri ljóst að samningum eins og um ræddi í málinu væri ætlað að falla utan meginreglu um útboðsskyldu opinberra aðila samkvæmt 30. gr. laga nr. 84/2007. Samanburður á orðalagi í 1. og 3. mgr. ákvæðisins og yfirlýstum tilgangi með innleiðingu tilskipunar nr. 2004/17/EB gæfi á hinn bóginn til kynna að draga mætti í efa að lögin væru að þessu leyti í samræmi við tilganginn, og orðalaginu stefnt í gagnstæða átt við yfirlýstan tilgang þeirra. Það var því talið að við þessar aðstæður yrði ekki hjá því komist að líta svo á að 1. mgr. og 3. mgr. 7. gr. laga nr. 84/2007 gætu ekki komið til frekari athugunar við úrlausn málsins. Niðurstaðan réðist því af 2. mgr. sömu greinar og samkvæmt henni ætti einungis XIV. og XV. kafli laganna við um þá starfsemi O sem greindi í útboðinu. Málsástæðu F sem laut að því að O hafi verið skylt að bjóða verkið út samkvæmt ákvæði 30. gr. laga nr. 84/2007 var því hafnað. Kröfur F um skaðabætur var jafnframt hafnað með vísan til 13. og 12. gr. laga nr. 65/1993. Var O því sýknað af kröfum F í málinu.
Stefnandi hafði gert tilboð samkvæmt útboði í vegaframkvæmdir. Var tilboði hans, sem var lægst, ekki tekið heldur samið við þann sem bauð næstlægst. Taldi stefnandi að gengið hafi verið fram hjá honum með ólögmætum hætti og hafi hann orðið fyrir tjóni sem stefndu bæru ábyrgð á. Stefndu voru sýknaðir af kröfum stefnanda þar sem ákvörðun um að taka því tilboði sem var næstlægst þótti lögmæt.
Stefndi efndi til útboðs í maí 2007 vegna áforma um að reisa fjórar miðlægar skólphreinsistöðvar í Borgarfirði. Stefnandi var meðal bjóðenda og var frávikstilboð hans lægst, en vafi lék á um gildi tilboðsins. Stefndi hafnaði öllum tilboðum og gekk síðar til samninga við einn bjóðenda. Stefnandi krafðist skaðabóta og taldi að stefnda hefði borið að bjóða út innkaupin að nýju. Talið var að lög um opinber innkaup nr. 84/2007 hefðu ekki gilt um innkaup stefnda á þeim tím er útboð fór fram, og var stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda.