Dómstólaleit

Með dómi héraðsdóms var P sakfelldur fyrir umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið sviptur ökurétti og undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Við ákvörðun refsingar P var litið til þess að með brotinu rauf hann skilorð samkvæmt eldri dómi og var sá dómur því tekin upp og honum gerð refsing í einu lagi fyrir brotin. Var refsing P ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu þriggja mánaða refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Auk þess var hann sviptur ökurétti ævilangt. Í málinu krafðist P aðallega ómerkingar héraðsdóms, en til vara að refsing hans yrði milduð. Reisti hann ómerkingarkröfuna á því að sú tilhögun á skipan dómsvalds í héraði, sbr. 2. mgr. 17. gr. laga nr. 15/1998 um dómstóla, að heimila aðstoðarmönnum dómara meðferð og úrlausn sakamála sem dæmd væru á grundvelli 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála samrýmdist hvorki fyrirmælum 2. gr., V. kafla og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrár né 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af ákvæðum 16. og 17. gr. laga nr. 15/1998 væri ljóst að ráðning og störf aðstoðarmanns dómara, þar með talin þau takmörkuðu dómstörf sem honum mætti fela, væru með öllu á ábyrgð og forræði dómstjóra héraðsdómstóls. Gætu handhafar framkvæmdarvalds hvorki skipt sér af störfum aðstoðarmanns né ráðið neinu um það ráðningarsamband sem þar lægi til grundvallar. Var ómerkingarkröfu P því hafnað og niðurstaða hins áfrýjaða dóms um refsingu hans staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli D á hendur S var vísað frá dómi. Deildu aðilar um fjárhæð endurgreiðslu S til D vegna bílskúrsréttar þess síðarnefnda. Í samningi aðila var kveðið á um að kæmi upp ágreiningur um fjárhæðina skyldu þrír „matsmenn“ ákvarða hana eftir ákvæðum samningsins og skyldi niðurstaða þeirra vera endanleg. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í héraði hefði ekki verið gerð krafa um að framangreint ákvæði samningsins yrði ógilt eða því vikið til hliðar á grundvelli ógildingarreglna laga nr. 7/1936 og kæmist sú málsástæða því ekki að fyrir Hæstarétti. Þá var ekki talið að ákvæðið uppfyllti þær kröfur sem gerðar væru í 1. mgr. 3. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma til að ákvæði laganna ættu við. Hins vegar var talið að umrædd tilhögun ætti sér næga stoð í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem mælt væri fyrir um heimild manna til að semja sig undan valdsviði almennra dómstóla. Með vísan til þess var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun málsins staðfest.

A, B og S voru sakfelldir fyrir brot gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa, í félagi með með öðrum, veist að A og þremur öðrum sem hittust fyrir á heimili hans með margvíslegu ofbeldi. Taldi Hæstiréttur að þótt þáttur hvers og eins yrði ekki nákvæmlega aðgreindur væri ljóst að þeir hefðu allir átt þátt í brotinu, hver með sínum hætti og væru því allir aðalmenn í því. A og B voru að auki sakfelldir fyrir hafa í annað sinn í tiltekinni íbúð veist að F og G með þeim hætti að B hefði slegið F með trébarefli á hnakka, en G hefði verið neyddur til að leggjast á magann á gólf þar sem H var neyddur til að kasta yfir hann þvagi auk þess sem B reif í vinstra eyra G með þeim afleiðingum að úr blæddi. Þá voru þeir einnig sakfelldir fyrir tilraun til fjárkúgunar umrætt sinn með því að hafa krafist þess að F greiddi þeim 500.000 krónur daginn eftir og hótað honum frekara ofbeldi yrði hann ekki við kröfum þeirra. Var háttsemin talin varða við 2. mgr. 218. gr., 1. mgr. 217. gr., 225. gr. og 251. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. A og B voru hins vegar sýknaðir af ákæru um frelsissviptingu H, F og G. Loks var A sakfelldur fyrir líkamsárásir með því að hafa á tiltekinni sólbaðsstofu slegið I oftar en einu sinni í andlitið og tekið hann hálstaki með þeim afleiðingum að hann missti meðvitund og slegið J í andlitið með þeim afleiðingum að hann hlaut mar og nokkra bólgu í kringum hægra auga og yfirborðslæg sár á bæði eyru. Þá var hann einnig sakfelldur fyrir tilraun til fjárkúgunar og hótanir umrætt sinn með því að hafa krafist þess að I og J greiddu honum 500.000 krónur hvort um sig, með hótunum um frekara ofbeldi ef þeir yrðu ekki við kröfum hans auk þess sem hann hótaði þeim frekara ofbeldi og fjárkúgun ef þeir segðu frá atvikinu. Var háttsemi A talin varða við 1. mgr. 217. gr., 2. mgr. 218. gr., 233. gr. og 251. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar var ekki talið að sannað hefði verið að A hefði svipt I og J frelsi sínu umrætt sinn. Var refsing A ákveðin fangelsi í sjö ár, B í sex ár og S í 20 mánuði. Þá var þeim gert að greiða A skaðabætur.

S var ákærður fyrir brot gegn 3., sbr. 2. mgr. 47. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, með því að hafa neitað að láta lögreglu í té þvagsýni í þágu rannsóknar á ætluðu umferðarlagabroti hans. Í dómi Hæstaréttar kom fram að lögreglu hefði verið rétt við yfirheyrslu að gera ákærða grein fyrir því hvaða viðurlögum það kynni að varða ef hann léti ekki í té þvagsýni til rannsóknar og að þau kynnu að verða þyngri ef slíkt sýni yrði ekki gefið. Á hinn bóginn var ekki talið að ákærði losnaði undan refsiábyrgð á synjun sinni af þeirri ástæðu einni að honum hafi ekki verið veitta leiðbeiningar um þetta. Var S því sakfelldur fyrir ofangreint umferðarlagabrot og sviptur ökurétti samkvæmt 2. mgr. 102. gr. umferðarlaga.

Dómur héraðsdóms um sakfellingu og viðurlög H fyrir ölvunarakstur og akstur sviptur ökurétti var staðfestur.