Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

25 dómar fundust

Lykilorð: Opinber innkaup

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 20. maí 2026 kl. 9:48

E-7450/2025

Framkvæmdasýslan – Ríkiseignir (Dagmar Sigurðardóttir lögmaður) gegn Yrki arkitektum ehf. (Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður), Arkís arkitektum ehf. (Unnur Lilja Hermannsdóttir lögmaður), Nordic Office of Architecture ehf. (Helgi Jóhannesson lögmaður) og T.ark Arkitektum ehf. (Gísli Guðni Hall lögmaður)
Lykilorð: Opinber innkaup.

Máli sem stefnandi höfðaði til ógildingar á úrskurði kærunefndar útboðsmála sem kvað á um skaðabótaskyldu stefnanda gagnvart stefndu var vísað frá dómi meðal annars með vísan til þess að stefnandi hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá álit nefndarinnar um bótaskyldu ógilt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. maí 2024

E-3264/2023

Smith & Norland hf (Jóna Björk Helgadóttir lögmaður) gegn Reykjafelli ehf. (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) og Reykjavíkurborg (Theodór Kjartansson lögmaður)

Stefnandi krafðist ógildingar á úrskurði kærunefndar útboðsmála, sem felldi úr gildi útboð R og V um endurnýjun gönguljósa í Reykjavík og fól þeim að bjóða út að nýju.Málinu var vísað frá dómi af sjálfsdáðum, þar sem ekki hefði verið sýnt fram á lögvarða hagsmuni stefnanda af því að fá efnisdóm um kröfu sína, eftir að útboðið hafði farið fram að nýju.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. nóvember 2023

E-1858/2021

Hópbílar ehf og Airport Direct ehf (Hannes J. Hafstein lögmaður) gegn Isavia ohf (Hlynur Halldórsson lögmaður)

Stefnendur kröfðust skaðabóta úr hendi stefnda vegna tjóns sem þeir töldu sig hafa orðið fyrir við framkvæmd rekstrarleyfissamnings sem fólst í hagnýtingu svokallaðra nærstæða hópferðabifreiða við Flugstöð Leifs Eiríkssonar og aðstöðu til miðasölu innandyra í flugstöðinni. Byggt var meðal annars á því að stefndi hafði valdið þeim tjóni með saknæmum hætti með því að koma ekki í veg fyrir að samkeppnisaðili gæti nýtt sér svonefnd fjarstæði við flugstöðina til áætlunarferða með því að hafa ekki nógu hátt gjald fyrir afnot af síðarnefndu stæðunum. Þar sem sök taldist ekki sönnuð og tjón ósannað var stefndi sýknaður af þessum kröfum. Til vara krafðist stefnandinn Hópbílar ehf. þess að gerðar yrðu breytingar á samningi aðila um aðstöðu stefnanda á svokölluðum nærstæðum þannig að gjald fyrir aðstöðuna yrði lægra en samið var um og að gildistíma yrði samningsins breytt. Ekki var fallist á að skilyrði væru uppfyllt til þess að breyta samningnum, sem byggði á tilboði stefnanda við útboð, og var stefndi þannig sýknaður af öllum kröfum þessa stefnanda.

Landsréttur birt 20. október 2023

40/2022

SORPA bs (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn Íslenskum aðalverktökum hf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður)

S bs. bauð út með almennu útboði verk sem fólst í því að reisa gas- og jarðgerðarstöð á Álfsnesi. Fjögur tilboð bárust í verkið en þau voru öll 10% hærri en kostnaðaráætlun verksins og hafnaði S bs. þeim því öllum. Í kjölfarið var ákveðið af hálfu S bs. að hefja samningskaupaferli við þá bjóðendur sem uppfylltu fjárhagslegar og tæknilegar kröfur, sbr. a-lið 1. mgr. 39. gr. laga nr. 120/2016 um opinber innkaup. Þrjú félög tilkynntu um þátttöku í samningskaupaferlinu en þeirra á meðal voru ÍA hf. og Í hf. Lögðu félögin þrjú fram ný tilboð og var tilboð Í hf. samþykkt. Í málinu byggði ÍA hf. á því að S bs. hefði í samningskaupaferlinu brotið gegn 15. gr. laga nr. 120/2016 um jafnfræði bjóðenda og gagnsæi við innkaupin. Hafi Í hf. lagt fram frávikstilboð sem hafi verið óheimilt samkvæmt skilmálum sem giltu um samningskaupin. Í dómi Landsréttar kom fram að skilmálarnir sem giltu um samningskaupaferlið hefðu verið misvísandi og til þess fallnir að valda misskilningi hjá þeim sem tóku þátt í ferlinu um að hvaða marki þeim væri heimilt að víkja frá skilmálum samningskaupanna með frávikum eða undanþágum. Hefði Í hf. talið sér það heimilt en ÍA hf. ekki. Þótti ljóst að óskýrleiki í tilboðsskilmálum samningskaupanna hefði leitt til þess að tilboð sem bárust frá Í hf. og ÍA hf. hefðu ekki verið samanburðarhæf þar sem þau byggðu á mismunandi forsendum. Var S bs. talið hafa gerst brotlegt við 1. mgr. 15. gr. laga nr. 120/2016 og valdið ÍA hf. bótaskyldu tjóni enda væri skilyrðum um orsakatengsl og sennilega afleiðingu fullnægt. Um fjárhæð bóta var tekið mið af niðurstöðu matsgerðar sem aflað var við rekstur málsins í héraði. Dráttarvaxtakröfu ÍA hf. var vísað frá Landsrétti.

Landsréttur birt 15. september 2023

184/2022

Vatnsveita Rangárþings ytra og Ásahrepps bs (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn Smíðanda ON ehf (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður)

V auglýsti á árinu 2019 útboð á stækkun Lækjarbotnavatnsveitu sem V rekur. Fjórir aðilar buðu í verkið, þar með talið S ehf. Lægstbjóðandi treysti sér ekki til að standa við boð sitt og var þá leitað til S ehf. sem átti næstlægsta boðið. V gekk ekki til samninga við S ehf. þar sem V taldi að S ehf. uppfyllti ekki skilyrði útboðsins. S ehf. höfðaði mál á hendur V og krafðist viðurkenningar á rétti S ehf. til skaðabóta úr hendi V vegna missis hagnaðar. V krafðist fyrir Landsrétti frávísunar frá héraðsdómi en til vara sýknu. S ehf. byggði aftur á móti á því að frávísunarkrafa V kæmist ekki að fyrir Landsrétti vegna framsetningar í áfrýjunarstefnu. Landsréttur taldi að þrátt fyrir að ekki hafi verið sérstaklega vísað til úrskurðar héraðsdóms, þar sem frávísunarkröfu V var hafnað, hafi verið augljóst að leitað var endurskoðunar á þeim úrskurði, þótt með réttu lagi hefði átt að tiltaka það sérstaklega í áfrýjunarstefnunni. Til stuðnings frávísunarkröfu sinni vísaði V bæði til þess að eitt frumskilyrða skaðabótaábyrgðar, tjón, væri ekki uppfyllt, og að S ehf. hafi ekki leitt nægar líkur að tjóni sínu eins og áskilið er í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur hafnaði frávísunarkröfunni. Taldi rétturinn að í ljósi dómaframkvæmdar Hæstaréttar teldist lágmarksskilyrðum um að nægar líkur hefðu verið leiddar að tjóni fullnægt þannig að krafan væri tæk til efnisdóms en frekari athugun á því hvort frumskilyrðinu um tjón teldist mætt ætti undir efnishlið málsins. Þá er rakið í dómi Landsréttar að lagagrundvöllurinn, lög nr. 120/2016 og stjórnsýslulög, sem málsaðilar studdu málsástæður sínar við í héraði og héraðsdómur byggði á, væri ekki réttur. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti töldu málsaðilar þó að framangreint stæði því ekki í vegi að fært væri að leysa efnislega úr málinu og var á það fallist. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að þegar V hafnaði S ehf. sem samningsaðila, hefði S ehf. ekki sýnt fram á með gögnum að hann uppfyllti kröfu útboðsins um lágmarks veltu, og því hefði V verið heimilt samkvæmt útboðsskilmálum að hafna S ehf. sem bjóðanda. Þá var ekki talið að V, sem hefði ítrekað og umfram skyldu gefið S ehf. kost á að skila inn frekari gögnum, hafi verið skylt að óska eftir enn frekari gögnum eða rannsaka málið nánar, samkvæmt ólögfestum reglum stjórnsýslu- og útboðsréttar, enda hafi það hvílt á S ehf. að sýna fram á að hann uppfyllti kröfur útboðsskilmálanna. S ehf. hefði ekki á annan hátt sýnt fram á saknæma háttsemi V er leitt gæti til þess að krafa hans um viðurkenningu á skaðabótaskyldu yrði tekin til greina. V var því sýknaður af kröfu S ehf. og S ehf. gert að greiða V málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 30. desember 2022

E-27/2022

Leó verktaki ehf (Unnur Lilja Hermannsdóttir lögmaður) gegn Akureyrarbær (Inga Þöll Þórgnýsdóttir lögmaður)

Stefnandi krafðist viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna meintra brota á skilmálum útboðs vegna snjómoksturs og hálkuvarna á Akureyri 2019 - 2022, en stefnandi taldi stefnda hafa hyglt tilteknum aðilum útboðsins á sinn kostnað. Stefnandi var ekki talinn hafa sýnt fram á skilyrði bótaskyldu og var stefndi sýknaður og stefnanda gert að greiða honum málskostnað.

Landsréttur birt 24. júní 2022

745/2021

Ísorka ehf (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn Orku náttúrunnar ohf. (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) og Reykjavíkurborg (Theodór Kjartansson lögmaður, Kristín Sólnes lögmaður, 3. prófmál)

Deilt var um hvort ógilda bæri úrskurð kærunefndar útboðsmála 11. júní 2021 í máli nr. 44/2020. ON ohf. varð hlutskarpastur í útboðinu sem R stóð að og tókust samningar þeirra á milli um uppsetningu og rekstur hleðslustöðva fyrir rafbíla í Reykjavík. Beindi Í ehf. kæru til kærunefndar útboðsmála af því tilefni. Með fyrrgreindum úrskurði var samningurinn lýstur óvirkur og lagt fyrir R að bjóða verkið út að nýju og R gerð stjórnvaldssekt, auk þess sem viðurkennd var skaðabótaskylda R gagnvart Í ehf. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfur ON ohf. um ógildingu fyrrgreinds úrskurðar vegna fjölþættra annmarka á úrskurðinum um form og efni. Í dómi Landsréttar var rakið að Í ehf. hefði breytt kröfugerð sinni fyrir kærunefndinni 8. febrúar 2021 þegar fjórir mánuðir voru liðnir frá því að Í ehf. setti fram upprunalega kröfugerð sína í kæru 8. október 2020. Gerði Í ehf. þá fyrst kröfu um að samningurinn yrði lýstur óvirkur, með eða án annarra viðurlaga, samkvæmt 115. gr. laga um opinber innkaup nr. 120/2016. Þá kom fram að samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 106. gr. sömu laga skuli bera skriflega kæru undir kærunefnd útboðsmála innan 20 daga frá því að kærandi vissi eða mátti vita um þá ákvörðun, athöfn eða athafnaleysi sem hann teldi brjóta gegn réttindum sínum. Þó væri heimilt samkvæmt 2. málslið sömu lagagreinar að bera kröfu um óvirkni samnings undir nefndina innan 30 daga frá framangreindu tímamarki. Krafa um óvirkni yrði þó ekki höfð upp þegar sex mánuðir væru liðnir frá gerð samnings, sbr. 3. málslið 1. mgr. 106. gr. laganna. Þá sagði að um túlkun 1. mgr. 106. gr. væri til þess að líta að úrskurður um óvirkni samnings samkvæmt 115. gr. laganna hefði þau réttaráhrif að réttindi og skyldur aðila samkvæmt aðalefni samnings féllu niður. Slíkur úrskurður væri í eðli sínu mjög íþyngjandi fyrir hlutaðeigandi. Yrði gildissviði ákvæðisins því ekki gefið víðtækara gildissvið en skýrlega megi ráða af orðalagi þess. Var lagt til grundvallar að frestur Í ehf. til að setja fram kröfu um óvirkni samningsins hefði verið liðinn 8. febrúar 2021. Kærunefndinni hafi því verið óheimilt að taka þá kröfu til meðferðar. Þar sem niðurstaða nefndarinnar hafi verið að taka kröfuna til greina væri slíkur annmarki á málsmeðferð hennar að óhjákvæmilegt væri að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 20. júní 2022

E-446/2021

Hreinsitækni ehf (Jörgen Már Ágústsson lögmaður) gegn Fjallabyggð (Kolbrún Arnardóttir lögmaður)

Stefnandi krafðist viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna missis hagnaðar, sem leitt hafi af þeirri ákvörðun stefnda að ganga ekki til samninga við stefnanda um holræsa- og gatnahreinsun á grundvelli útboðs stefnda í janúar 2021. Stefnandi taldi að stefnda hefði borið að hafna tilboði lægstbjóðanda og ganga til samninga við sig, þar sem tilboð lægstbjóðanda hafi ekki uppfyllt skilyrði útboðsins. Til vara krafðist stefnandi viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna kostnaðar stefnanda við að undirbúa tilboð og taka þátt í útboðinu. Að mati dómsins var ósannað að tilboð lægstbjóðanda hafi ekki uppfyllt kröfur útboðsins. Hins vegar voru tilteknir annmarkar á framkvæmd útboðsins af hálfu stefnda, en þar sem stefnandi sýndi ekki fram á að þeir hefðu haft áhrif á möguleika hans að hljóta samninginn var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 20. apríl 2022

E-4594/2021

Sigurjón Ernir Kárason og Steinar Atli Skarphéðinsson (Anna Kristín Kristjánsdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Rakel Jensdóttir lögmaður)

Stjórnvöld leituðu að aðila til að annast tæknilega útfærslu á ferðagjöf til landsmanna að verðmæti allt að einum og hálfum milljarði króna vorið 2020. Kallað var eftir tilboðum frá fjórum aðilum og voru stefnendur meðal þeirra sem gerðu tilboð, en samið var við annan aðila. Dómurinn taldi að stjórnvöld hefðu brotið gegn ákvæðum laga um opinber innkaup nr. 120/2016 með því að láta útboð ekki fara fram, en lægsta tilboðið sem barst var yfir viðmiðunarfjárhæð samkvæmt 23. gr. laganna, og talið var að í innkaupaferlinu hefði ekki verið nægilega gætt að fyrirmælum laganna um tæknilýsingar og jafnræði. Stefnendur voru taldir hafa sýnt fram á að þeir hefðu átt raunhæfa möguleika á að verða fyrir valinu og að þeir möguleikar hefðu skerst við brotin. Var stefnda því gert að greiða þeim skaðabætur samkvæmt 119. gr. laganna vegna vinnuframlags þeirra við undirbúning tilboðs og þátttöku í innkaupaferlinu.

Landsréttur birt 3. desember 2021

635/2020

Hafnarfjarðarkaupstaður (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Hornsteinum arkitektum ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður)

HA ehf. höfðaði mál gegn H og krafðist þess að viðurkennd yrði með dómi skaðabótaskylda H vegna missis hagnaðar sem félagið taldi sig hafa notið ef ekki hefði komið til ákvörðunar H um að ganga ekki til samninga við HA ehf. um hönnun og ráðgjöf fyrir Hamranesskóla að undangengnu lokuðu útboði í verkið. Deila málsaðila laut að því hvort tilboðum í fyrrgreint verk hefði verið hafnað og hvort H hefði verið heimilt að hætta við verkið vegna verulegs forsendubrests í kjölfar efnahagshrunsins 2008. Í dómi Landsréttar voru rakin skilyrði þágildandi 1. mgr. 74. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup um það hvenær kaupandi teldist hafa hafnað tilboði. Þá kom fram að óumdeilt væri að H hefði ekki tekið neinu þeirra þriggja tilboða sem bárust í umrætt verk fyrir framlengdan skilafrest tilboða 13. janúar 2009. Gildistími tilboða hafi verið átta vikur frá skilum þeirra og því hafi tilboðin runnið út 10. mars 2009. Með því að gildistími tilboðs HA ehf. var liðinn án þess að óskað hefði verið eftir framlengingu þess yrði í samræmi við fyrrgreint ákvæði laga nr. 84/2007 litið svo á að tilboðinu hefði verið hafnað. Þá gætu samskipti HA ehf. og H eftir að tilboðsfrestur rann út ekki breytt þeirri niðurstöðu. Einnig þótti H hafa sýnt fram á að forsendur fyrir byggingu skólans hefðu brostið og hann því haft málefnalegar ástæður fyrir því að ganga ekki til samninga við HA ehf. um fyrrgreint verk. Dómurinn féllst því á það með H að hann hefði ekki verið bundinn af tilboði HA ehf. lengur en til 10. mars 2009. H var því sýknaður af kröfum HA ehf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. nóvember 2021

E-3872/2021

Orka náttúrunnar ohf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Ísorku ehf. (Jóhann Tómas Sigurðsson lögmaður) og Reykjavíkurborg (Kristín Sólnes lögmaður)

Úrskurður kærunefndar útboðsmála felldur úr gildi. Hann kvað á um óvirkni samnings stefnanda, sem hann hafði hlotið í kjölfar útboðs, auk annarra viðurlaga sem beindust að gagnaðila stefnanda. Talið var að kærunefndin hefði ekki gætt lögmæltra aðferða er málið var lagt í annan farveg en kæra kæranda gaf tilefni til. Þá hefði kærunefndinni borið að vísa málinu frá nefndinni þar sem kærufrestur hefði verið liðinn er kærandi gjörbreytti kröfugerð sinni auk þess sem útboðið sem um ræddi náði ekki þeirri lágmarksfjárhæð sérleyfissamninga sem áskilin var til að auglýsa þyrfti útboð á Evrópska efnahagssvæðinu eða í það minnsta að tilkynna samningsgerð án útboðs í Stjórnartíðindum Evrópusambandsins. Þá var í raun einnig áhorfsmál hvort umþrættur samningur teldist vera sérleyfissamningur í skilningi reglugerðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 13. október 2021

E-4962/2014

Drífa ehf (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) gegn Isavia ohf (Hlynur Halldórsson lögmaður)

Sýknað af kröfu um viðurkenningu bótaábyrgðar vegna forvals vegna verslunarreksturs í Flugstöð Leifs Eiríkssonar.

Héraðsdómur Reykjaness birt 16. febrúar 2021

E-2205/2020

ÞG verktakar ehf (Bjarki Þór Sveinsson lögmaður) gegn Hafnarfjarðarkaupstað (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður)

Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um greiðslu bóta vegna hagnaðarmissis, sem stefnandi taldi sig hafa orðið fyrir vegna þess að stefndi ákvað að hafna tilboði hans í byggingu knatthúss.

Landsréttur birt 16. október 2020

360/2019

Annata ehf (Guðrún Bergsteinsdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) og Rarik ohf. (Bjarni Aðalgeirsson lögmaður) og Rarik ohf. (Bjarni Aðalgeirsson lögmaður) gegn Annata ehf. (Guðrún Bergsteinsdóttir lögmaður)

Ríkiskaup buðu A ehf. og AD ehf. að taka þátt í lokuðu samningskaupaferli um gerð orkureikningakerfis fyrir R ohf. Eftir að bjóðendur skiluðu endanlegum verðtilboðum var A ehf. tilkynnt að tilboð AD ehf. hefði verið valið sem fjárhagslega hagstæðasta tilboðið samkvæmt matsforsendum. A ehf. kærði útboðið til kærunefndar útboðsmála. Nefndin hafnaði því að fella úr gildi ákvörðun Ríkiskaupa um val á tilboði AD ehf. þar sem endanlegur samningur hefði komist á við AD ehf. en komst að þeirri niðurstöðu að R ohf. og Ríkiskaup væru skaðabótaskyldir gagnvart A ehf. A ehf. höfðaði mál á hendur Í og R ohf. og krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr hendi þeirra óskipt, aðallega vegna missis hagnaðar en til vara vegna kostnaðar sem A ehf. lagði út fyrir við þátttöku í samningskaupaferlinu. Í dómi Landsréttar kom fram að A ehf. hefði ekki tekist að sýna fram á að tilboð hans hafi í raun verið hagkvæmara en tilboð AD ehf. og rétt hefði verið að taka því. Voru Í og R ohf. því sýknaðir af aðalkröfu A ehf. Landsréttur tók næst til úrlausnar varakröfu A ehf. Rétturinn taldi að R ohf. og Ríkiskaup hefðu brotið gegn skyldu sinni um að veita A ehf. fullnægjandi rökstuðning innan lögmæltra tímamarka. Var A talinn hafa átt raunhæfa möguleika á því að vera valinn til samningsgerðar og R ohf. þótti ekki hafa sýnt nægilega fram á að möguleikar A ehf. hefðu á engan hátt skerst við það að val R ohf. og Ríkiskaupa var ekki rökstutt með viðhlítandi hætti innan lögmæltra tímafresta. Var varakrafa A ehf. tekin til greina.

Landsréttur birt 26. júní 2020

585/2019

Hafnarfjarðarkaupstaður (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Hornsteinum arkitektum ehf (Víðir Smári Petersen lögmaður)

Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný þar sem samning dómsins var ekki í samræmi við f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Landsréttur birt 21. desember 2018

243/2018

THG Arkitektar ehf og Halldór Guðmundsson (Erla Svanhvít Árnadóttir lögmaður) gegn Framkvæmdasýslu ríkisins (Erlendur Gíslason lögmaður, Jón Eðvald Malmquist lögmaður, 2. prófmál)

F undirbjó hönnunarsamkeppni um hönnun hjúkrunaríbúða að Boðaþingi nr. 11 og 13 í Kópavogi sem Kópavogsbær og velferðarráðuneytið hugðust byggja. T ehf. og H höfðu annast hönnun hjúkrunaríbúða að Boðaþingi nr. 5 og 7 sem teknar voru í notkun á árinu 2010, ásamt þjónustubyggingu í húsi nr. 9. Eftir það höfðu þeim verið falin ýmis verkefni tengd þróun deiliskipulags og undirbúningi að hönnun frekari mannvirkja á byggingarreitnum. T ehf. og H fengu lagt lögbann við því að hönnunarsamkeppnin færi fram. Ekki var talið að fyrir hefði legið samningur eða bindandi yfirlýsing um að T ehf. og H væri falin heildstæð hönnun allra mannvirkja á umræddum byggingarreit. Ekki var fallist á að heildstæð hönnun H hafi þegar orðið til þannig að þau verkefni sem T ehf. og H höfðu unnið að stæðu því í vegi að halda mætti hönnunarsamkeppni um fyrirhugaðar framkvæmdir. Þá var ekki fallist á að óhjákvæmilegt væri að framkvæmd hönnunarsamkeppninnar fæli í sér brot gegn höfundarréttindum þeirra. Af þeim sökum var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna kröfu T ehf. og H um viðurkenningu á því að F væri óheimilt, á grundvelli 44. gr. laga nr. 120/2016 um opinber innkaup, að láta fara fram opinbera hönnunarsamkeppni um hönnun hjúkrunaríbúða að Boðaþingi nr. 11 og 13 í Kópavogi og um að fella úr gildi lögbann sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði við því að F léti fara fram opinbera hönnunarsamkeppni um hönnun hjúkrunaríbúðanna.

Hæstiréttur birt 1. mars 2018

158/2017

Sólvellir ses (Hilmar Gunnlaugsson lögmaður) gegn Hafnarfjarðarkaupstað (Sigríður Kristinsdóttir lögmaður)

S ses. höfðaði mál gegn H og krafðist aðallega viðurkenningar á skaðabótaskyldu H vegna missis hagnaðar sem hlotist hafði af þeirri ákvörðun bæjarráðs H árið 2012 að falla frá forvali um hjúkrunarheimili á Völlum 7. Var S ses. annar af tveimur umsækjendum sem taldir voru uppfylla kröfur forvalsins en með úrskurði kærunefndar útboðsmála var sú ákvörðun H að telja hina umsóknina fullnægjandi felld úr gildi. Var því S ses. einn með gilda umsókn í forvalinu og í framhaldinu ákvað H að fella það niður. Í dómi Hæstaréttar var vísað til 4. mgr. 56. gr. þágildandi laga nr. 84/2007 um opinber innkaup en þar hafði komið fram að þátttakendur sem valdir væru til að leggja fram tilboð vegna lokaðs útboðs ættu ekki að vera færri en fimm og að fjöldi þátttakenda skyldi ætíð vera nægilegur til að tryggja raunverulega samkeppni. Kom fram að S ses. hefði staðið einn eftir að loknu forvali og augljóst að engin samkeppni yrði við útboðið. Með vísan til þess var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að sýkna H af aðalkröfu S ses. Þá var H einnig sýknaður af kröfum S ses. um útlagðan kostnað öðrum en málskostnaði fyrir kærunefnd útboðsmála.

Hæstiréttur birt 15. desember 2016

212/2016

Fíton ehf (Daníel Isebarn Ágústsson hrl) gegn Íslandsstofu (Lilja Jónasdóttir hrl) og íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir hrl)

Árið 2011 efndi Í til rammasamningsútboðs er nefndist Ísland allt árið og hafði verkefnið þann tilgang að jafna árstíðarsveiflu í komu ferðamanna til landsins. Í kjölfar sérstakrar kynningar þriggja auglýsingastofa, sem tilboð bárust frá, á hugmyndum sínum gerði Í rammasamninga við F ehf. og ÍA ehf. Öll kaup Í á þjónustu á grundvelli samninganna voru gerð við ÍA ehf. en engum viðskiptum var beint til F ehf. Í málinu krafðist F ehf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í og ÍR vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna þessa. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt rammasamningi Í við ÍA ehf. hefði tímagjald stofunnar verið umtalsvert lægra en tímagjald F ehf. Þá hafði sú stofa fengið hærri einkunn valnefndar en F ehf. fyrir kynningu sína og í samræmi við það hefði henni verið falið að móta grunnhugmyndafræði og hönnun verkefnisins, en í útboðsskilmálum hafði verið gert ráð fyrir að gengið yrði til samninga við einn af bjóðendum um það verk. Með skírskotun til þessa hvors tveggja var talið að Í hefði sýnt nægjanlega fram á, með hliðsjón af meginreglum stjórnsýsluréttar og ákvæðum þágildandi laga nr. 84/2007 um opinber innkaup, að þær ákvarðanir hans að fela þessari sömu auglýsingastofu önnur verk, sem rammasamningarnir hefðu tekið til, hefðu verið málefnalegar og ekki falið í sér ólögmæta mismunun í garð F ehf. Voru Í og ÍR því sýknuð af kröfu F ehf.

Hæstiréttur birt 20. mars 2014

639/2013

Samtök sunnlenskra sveitarfélaga (Óskar Sigurðsson hrl, Auður Björg Jónsdóttir hdl) gegn Bílum (Jóhannes Karl Sveinsson hrl) og fólki ehf (Bjarki Þór Sveinsson hdl)

S auglýsti útboð vegna aksturs almenningsvagna innan starfsvæðis síns og milli þess og höfuðborgarsvæðisins. B ehf. var meðal þeirra sem bauð í aksturinn og átti félagið lægsta tilboð í útboðinu sem fólst í boði í fyrsta og annan verkhluta þess sameiginlega, en að auki hafði B ehf. boðið í hvorn verkhluta fyrir sig. Aðilar málsins deildu annars vegar um það hvort hið sameiginlega tilboð B ehf. í fyrst og annan verkhluta hefði verið ógilt og hins vegar hvaða kosti S átti þegar fyrir lá að B ehf. hygðist ekki standa við lægsta tilboð sitt í útboðinu. Hæstiréttur taldi að B ehf. hefði hvorki sýnt fram á að lægsta tilboð hans í útboðinu hefði vegna misritunar eða annarra mistaka orðið annars efnis en til hefði verið ætlast þannig að óskuldbindandi væri fyrir félagið samkvæmt 1. mgr. 32. gr. laga nr. 7/1936 né að tilboðið hefði verið óeðlilega lágt í skilningi 73. gr. laga nr. 84/2007. Hefði lægsta tilboð B ehf. í útboðinu því verið gilt og skuldbindandi fyrir félagið. Með tilkynningu sem send var um að tilboðið væri endanlega samþykkt hefði komist á bindandi samningur milli aðila á grundvelli útboðsgagna og lægsta tilboðs B ehf. Þegar ljóst hefði verið að B ehf. hugðist ekki standa við tilboðið hefði S verið heimilt samkvæmt almennum reglum kröfuréttar um fyrirsjáanlegar vanefndir að lýsa þá þegar yfir riftun samningsins, enda hefði vanefnd B ehf. verið veruleg. Var því fallist á með héraðsdómi að hefði B ehf. beðið tjón í skiptum sínum við S vegna þessa yrðu ástæður þess að öllu leyti raktar til háttsemi hans sjálfs en ekki til S. Var S því sýknað af kröfu B ehf. um skaðabætur. Á hinn bóginn vísaði Hæstiréttur til þess að S hefði ekki verið rétt að ganga til samningskaupa við annan aðila án þess að fram færi almennt eða lokað útboð á Evrópska efnahagssvæðinu þar sem ekki hefði verið fullnægt skilyrðum c. liðar 33. gr. laga nr. 84/2007. Hefði S átt þess kost að láta fara fram hraðútboð á grundvelli 60. gr. laganna, enda hefði verið fullnægt því skilyrði að fyrir hendi hefðu verið aðstæður sem honum yrði ekki um kennt. Þótt val á þeirri leið hefði að líkindum leitt til þess að akstur samkvæmt nýju útboði hefði ekki getað hafist á þeim degi sem til stóð, og S því þurft að semja tímabundið við annan um þann akstur, væru líkur til að S hefði með þeim hætti getað takmarkað tjón sitt frekar en reyndin varð. Þar sem valin hefði verið leið sem ekki hefði verið fær samkvæmt lögum nr. 84/2007 yrði hann að taka afleiðingum þess og bera sjálfur það tjón sem af kynni að hafa hlotist. Var B ehf. því sýknað af kröfu S.

Hæstiréttur birt 17. október 2013

366/2013

Fastus ehf, Logaland ehf, Beckman (Lárus Blöndal hrl), Coulter (Vífill Harðarson hdl) og AB (Eiríkur Elís Þorláksson hrl) gegn Ríkiskaupum (Hjördís Halldórsdóttir hrl)

Í krafðist þess að felldir yrðu úr gildi þrír úrskurðir kærunefndar útboðsmála þar sem felld var úr gildi ákvörðun Í um að taka tilboði M ehf. í samkeppnisviðræðum, er tóku til tækjabúnaðar og rekstrarvara fyrir tiltekna rannsóknarstofu Landspítalans, og lagt fyrir Í að auglýsa innkaupin að nýju. Deildu aðilar um það hvort kærufrestur hefði verið liðinn er F ehf., L ehf. og B AB beindu kærum sínum til kærunefndar útboðsmála og hvort rökstuðningur kærunefndarinnar fyrir niðurstöðu sinni hefði verið fullnægjandi. Hæstiréttur taldi að F ehf., L ehf. og B AB hefði ekki mátt vera ljóst hvernig valforsendum yrði beitt og þar með hvernig endanlega yrði staðið að vali tilboða fyrr en Í tilkynnti um val sitt og rökstuddi ákvörðun sína 28. júní 2012. Hefði kærufrestur þágildandi 94. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup því ekki verið liðinn þegar kærurnar bárust kærunefndinni. Að því er varðaði rökstuðning kærunefndarinnar vísaði Hæstiréttur til þess að reglum um efni rökstuðnings miðuðu að því að tryggja að aðili máls fengi vitneskju um þau atvik og aðstæður sem ákvörðun byggðist á. Yrði að horfa til þess að Í væri gjörkunnugur öllu því er lyti að opinberum innkaupum og útboðum á því sviði og að aðilar málsins hefðu fyrir kærunefndinni gert ítarlega grein fyrir málsatvikum, málsástæðum og lagarökum sínum, sem ljóst væri að kærunefndin hefði byggt niðurstöðu sína á. Hefðu aðilar málsins á grundvelli rökstuðnings kærunefndarinnar mátt skilja hvers vegna hún hefði komist að niðurstöðu sinni. Þótt rökstuðningurinn hefði mátt vera fyllri í ljósi þess að um úrskurð æðra stjórnvalds hefði verið að ræða fullnægði hann kröfum stjórnsýslulaga, enda yrðu ekki gerðar sömu kröfur til stjórnsýslunefnda og gerðar væru til dómstóla um að rökstuðningur niðurstöðu væri tæmandi og stæði sjálfstætt án tillits til vitneskju aðila um málsatvik og stöðu þeirra að öðru leyti. Loks vísaði Hæstiréttur til þess að miklu skipti að ferli við val á tilboði væri gagnsætt og að það tryggði að jafnræðis væri gætt. Þannig yrðu hendur þess sem tilboð veldi að vera bundnar fyrir fram í eins ríkum mæli og kostur væri og gilti það jafnframt um samkeppnisviðræður þótt svigrúm kaupanda væri þar meira en í útboðum endranær. Hefðu valforsendur samkeppnisviðræðnanna verið almennt orðaðar í mörgum greinum og yrði ekki séð að rökbundin nauðsyn hefði staðið til þess. Hefðu þær því ekki fullnægt kröfum 72. og 45. gr. laga nr. 84/2007. Voru F ehf., L ehf. og B AB því sýknaðir af kröfu Í.

Hæstiréttur birt 19. júní 2013

98/2013

J&L ehf (Daníel Isebarn Ágústsson hrl) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen hrl)

J ehf. krafði Í um greiðslu reiknings vegna vinnu sem varið hefði verið í vinnu við tillögu að útfærslu á markaðsátaki í ferðaþjónustu. Beiðni um tillöguna kom frá starfshópi sem settur var á stofn af iðnaðarráðherra í kjölfar eldgoss í Eyjafjallajökli, en fjórum öðrum auglýsingastofum gafst einnig kostur á að skila inn tillögum. Í beiðni starfshópsins kom fram að fyrir tillöguna fengjust greiddar 75.000 krónur. Eftir fund starfshópsins með Ríkiskaupum, þar sem kom fram að kaup á þjónustu sem þessari væru almennt útboðsskyld, tilkynnti starfshópurinn J ehf. að ekki væri unnt að standa að ráðstöfun fjár vegna markaðsátaksins með þeim hætti sem fyrirhugað hefði verið. Myndu tiltekin ferðaþjónustufyrirtæki sjá um það sem sneri að framleiðslu kynningar- og auglýsingaefnis og hefðu þau valið tvær auglýsingastofur til verksins. Hæstiréttur taldi að líta yrði svo á að starfshópurinn teldist hafa farið með hlutverk opinbers aðila í skilningi 3. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup. Hefði hópnum því borið að standa að innkaupaferlinu með almennu eða lokuðu útboði nema heimild væri til annars eftir ákvæðum laganna. Undan þessu hefði ekki verið fært að víkjast með því að klæða innkaupin á síðari stigum í þann búning að einkafyrirtæki, sem hefðu verið þátttakendur í starfshópnum, bæru kostnað af þeim með hluta framlaga sinna. Hefði starfshópurinn beitt aðferð til að koma fram innkaupum, sem átti sér enga stoð í ákvæðum laga nr. 84/2007. Hefði sú háttsemi falið í sér brot á lögunum og bæri Í skaðabótaábyrgð vegna tjóns J ehf. af þeim sökum, sbr. 1. mgr. 101. gr. þeirra. Var það mat Hæstaréttar að J ehf. væri óbundinn af skilmála um greiðslu á 75.000 krónum fyrir tillöguna þar sem ekki hefði verið fullnægt þeirri forsendu að innkaupaferlið stæðist ákvæði laga nr. 84/2007 og veitti þannig tryggingu fyrir því að réttilega yrði staðið að vali á viðsemjanda. Þá var ekki talið að Í hefði mótmælt fjárhæð reiknings J ehf. í tæka tíð undir rekstri málsins og var Í því gert að greiða J ehf. hina umkröfðu fjárhæð.

Hæstiréttur birt 23. maí 2013

26/2013

Iceland, Excursions og Allrahanda ehf (Hjördís Halldórsdóttir hrl) gegn Reykjavíkurborg (Kristbjörg Stephensen hrl)
Lykilorð: Útboð. Opinber innkaup.

R efndi til útboðs um þjónustu hópferðabifreiða og skiptist útboðið í þrjá hluta. I ehf. bauð í alla hluta útboðsins en gengið var til samninga við önnur fyrirtæki. I ehf. kærði útboðið til kærunefndar útboðsmála sem kvað upp úrskurð þess efnis að R hefði brotið gegn lögum nr. 84/2007 um opinber innkaup við val á tilboði H ehf. í 1. hluta útboðsins. Í málinu krafðist I ehf. skaðabóta úr hendi R á grundvelli 101. gr. laganna á þeirri forsendu að R hefði brotið gegn 71. gr. sömu laga með því að taka ógildu tilboði H ehf. í akstur fyrir grunnskóla í 1. hluta útboðsins, en tilboð H ehf. hafði að mati I ehf. ekki uppfyllt hæfisskilyrði útboðslýsingarinnar. Talið var að H ehf. hefði uppfyllt hæfniskröfur um fjölda bifreiða samkvæmt útboðinu og að I ehf. hefði ekki tekist að sýna fram á að eignarhald bjóðenda á hópbifreiðum þeim sem nota átti við verkefnið hefði verið nauðsynlegt þar sem slíku skilyrði yrði ekki fundinn staður í skilmálum útboðsins þegar ákvæði þess voru virt. Þá hafði H ehf., sem var í eigu nokkurra hópbifreiðafyrirtækja, sinnt skólaakstri fyrir R í 14 ár og í fylgiskjali með tilboði fyrirtækisins hefði komið fram að fyrirtækið hafði yfir að ráða þeim vagnfjölda sem tilskilinn var í útboðinu. Hefði H ehf. því ekki borið frekari nauðsyn til að sýna fram á að það gæti fullnægt ákvæðum útboðsins, sbr. 2. mgr. 50. gr. laga nr. 84/2007. Þá var það ekki talið hafa áhrif á gildi tilboðs H ehf. í skilningi 71. gr. laganna hvernig skilmálum um ábyrgir og tryggingar, hópferðaleyfisveitingar og undirverktaka var háttað. Að endingu var ekki fallist á það með I ehf. að mat R á reynslu H ehf. og starfsmanna þess af akstri skólabarna hefði verið rangt. Að öllu þessu virtu hefði R því verið rétt að meta tilboð H ehf. þannig að það uppfyllti skilmála útboðsins en einnig var talið að jafnræðis hefði verið gætt við matið. Var R því sýknað af kröfu I ehf.

Hæstiréttur birt 21. febrúar 2013

495/2012

Framkvæmdasýsla ríkisins (Erlendur Gíslason hrl) og íslenska ríkið (Óskar Thorarensen hrl) gegn Einrúmi ehf (Arnar Þór Stefánsson hrl)

E ehf. hlaut fyrstu verðlaun í hönnunarsamkeppni um nýbyggingu hjúkrunarheimilis. Kærunefnd útboðsmála komst að þeirri niðurstöðu að E ehf. hefði ekki átt rétt til þátttöku í samkeppninni vegna viðskiptatengsla fyrirtækis eins dómnefndarmanns við E ehf. sem talið var valda vanhæfi hans. Var E ehf. svipt verðlaununum í kjölfar niðurstöðu kærunefndarinnar. Í málinu krafðist E ehf. þess að ákvörðunin yrði felld úr gildi, meðal annars vegna þess að F hafi skort vald til að svipta sig verðlaunasæti. Slík ákvörðun yrði aðeins tekin af dómnefnd þeirri er um tillögurnar hafði fjallað. Héraðsdómur felldi ákvörðun F úr gildi með vísan til þess að hún hafi ekki verið bær til svipta E ehf. verðlaunasæti. Þá taldi héraðsdómur dómnefndarmanninn ekki hafa verið vanhæfan til starfans og E ehf. hafi því átt þátttökurétt í samkeppninni. Var fallist á skaðabótaskyldu Í gagnvart E ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki yrði talið að F hafi farið út fyrir valdsvið sitt þegar hún ákvað fyrir hönd verkkaupa og í krafti stöðu sinnar samkvæmt lögum nr. 84/2001 um skipan opinberra framkvæmda að svipta E ehf. verðlaununum. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hans.

Hæstiréttur birt 2. desember 2010

714/2009

Fálkinn hf (Othar Örn Petersen hrl, Hjördís Halldórsdóttir hdl) gegn Orkuveitu Reykjavíkur (Eiríkur Elís Þorláksson hrl, Arnar Þór Stefánsson hdl)

O óskaði eftir tilboðum í miðlægar skólphreinsistöðvar sem félagið hugðist reisa ásamt tilheyrandi dælubrunnum. Í útboðslýsingunni kom meðal annars fram að um opið EES útboð væri að ræða og um það giltu lög nr. 65/1993 um framkvæmd útboða. Alls bárust fjögur tilboð í verkið, þar af þrjú frá F og eitt frá V. Tvö tilboðanna frá F voru frávikstilboð og annað þeirra var hið lægsta þeirra tilboða sem bárust. Næstlægsta tilboðið átti V. Öll tilboðin voru yfir kostnaðaráætlun O og ákvað félagið að hafna þeim öllum, en gekk síðar til samninga við V. F krafði O um greiðslu skaðabóta og í málinu var einkum deilt um þá málsástæðu F að samkvæmt 30. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup hafi O verið skylt að bjóða kaupin út að nýju í stað þess að semja við V. O taldi að sér hafi verið óskylt að efna til útboðsins og verið heimilt að semja við V eftir að hafa hafnað öllum tilboðum, enda hafi lög nr. 84/2007 ekki tekið til útboðsins, að undanskildum reglum í XIV. og XV. kafla þeirra um kærunefnd útboðsmála og fleira. Í dómi Hæstaréttar er vísað í athugasemdir með frumvarpi sem varð að lögum nr. 84/2007 þar sem meðal annars hafi sérstaklega verið fjallað um tilefni þess að frumvarp til nýrra laga um opinber innkaup hafi verið flutt. Þar kæmi meðal annars fram að breytingarnar sem frumvarpið fæli í sér kæmu fyrst og fremst til af breytingum á reglum EES-samningsins, annars vegar um svonefnda útboðstilskipun nr. 2004/18/EB og hins vegar um svonefnda veitutilskipun nr. 2004/17/EB. Í síðari tilskipuninni væri fjallað um samræmingu reglna um innkaup stofnana sem annast vatnsveitu, orkuveitu, flutninga og póstþjónustu. Samkvæmt 12. gr. útboðstilskipunarinnar væru þessir aðilar, sem heyra undir veitutilskipunina, undanþegnir útboðsskyldu og í málinu væri hafið yfir vafa að O og sú starfsemi sem um væri deilt félli undir hina síðarnefndu tilskipun. Samkvæmt þessu væri í 7. gr. laga nr. 84/2007 í þremur málsgreinum fjallað um samninga þessara aðila og þar tilgreint hvaða reglur giltu fyrir þá. Vísað var í athugasemdir með frumvarpinu og samkvæmt yfirlýstum tilgangi þar væri ljóst að samningum eins og um ræddi í málinu væri ætlað að falla utan meginreglu um útboðsskyldu opinberra aðila samkvæmt 30. gr. laga nr. 84/2007. Samanburður á orðalagi í 1. og 3. mgr. ákvæðisins og yfirlýstum tilgangi með innleiðingu tilskipunar nr. 2004/17/EB gæfi á hinn bóginn til kynna að draga mætti í efa að lögin væru að þessu leyti í samræmi við tilganginn, og orðalaginu stefnt í gagnstæða átt við yfirlýstan tilgang þeirra. Það var því talið að við þessar aðstæður yrði ekki hjá því komist að líta svo á að 1. mgr. og 3. mgr. 7. gr. laga nr. 84/2007 gætu ekki komið til frekari athugunar við úrlausn málsins. Niðurstaðan réðist því af 2. mgr. sömu greinar og samkvæmt henni ætti einungis XIV. og XV. kafli laganna við um þá starfsemi O sem greindi í útboðinu. Málsástæðu F sem laut að því að O hafi verið skylt að bjóða verkið út samkvæmt ákvæði 30. gr. laga nr. 84/2007 var því hafnað. Kröfur F um skaðabætur var jafnframt hafnað með vísan til 13. og 12. gr. laga nr. 65/1993. Var O því sýknað af kröfum F í málinu.

Hæstiréttur birt 15. júní 2006

1/2006

Atafl hf (Þórunn Guðmundsdóttir hrl) gegn Reykjavíkurborg Orkuveitu Reykjavíkur (Jóhannes Karl Sveinsson hrl) og Símanum hf (Andri Árnason hrl)

A krafðist skaðabóta úr hendi R, O og S þar sem tilboð hans í útboði hefði verið metið ógilt með ólögmætum hætti. Í héraði var fallist á að tilboð A hefði verið í verulegum atriðum í ósamræmi við útboðslýsingu og því verið ógilt frá upphafi. Þá var talið að tilboðið hefði verið metið ógilt með formlega réttum hætti, en A byggði á því að dómnefnd R, O og S hefði ekki haft vald til þess. Fyrir Hæstarétti gerði A kröfu um ómerkingu héraðsdóms þar sem héraðsdómara hefði borið að kveðja til sérfróða meðdómendur til að meta hvort teikningar og tilboð hans hefðu verið í ósamræmi við útboðsskilmála. Þá hefði ekki verið tekin afstaða til málsástæðu hans sem laut að því að fyrirtækið Í hefði haft forskot á aðra þátttakendur í hinu umdeilda útboði. Ekki voru talin rök til að hnekkja því mati héraðsdómara að ekki hefði verið þörf á sérkunnáttu í dóminn, enda byggðist niðurstaða héraðsdóms ekki á úrlausn um efni sem sérkunnáttu var þörf um. Þar sem komist var að þeirri niðurstöðu í forsendum héraðsdóms að tilboð A hefði verið ógilt frá upphafi og ákvörðun um að hafna því verið lögmæt var ekki talin þörf á að héraðsdómari fjallaði sérstaklega um framangreinda málsástæðu, enda þegar af þeirri ástæðu ekki unnt að fallast á bótakröfu A. Að þessu athuguðu var héraðsdómur staðfestur með vísan til forsendna hans.