Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um ógildingu aðfarargerðar sýslumannsins á Suðurlandi sem fór fram í innstæðu á bankareikningi A að kröfu sýslumannsins á Norðurlandi vestra til tryggingar á greiðslu sektar og sakarkostnaðar.
LANDSRÉTTUR og Dómur föstudaginn 8. febrúar 2019. og Mál nr. 526/2018: og Útlendingastofnun (
Þórður Bogason lögmaður) og
Riverside ehf. (
Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður)
gegn
Augnablikki ehf., ÁR ehf., B.B. rafverktökum ehf., B. Ingvarssyni ehf, Fasteignafélaginu GS ehf., Geira ehf., Gullhelli ehf., HBTF ehf., Höfðasetrinu, ehf., Jóni Trausta Harðarsyni, K og K ehf., S.Ó.S. fasteignum ehf., Sprinkler og pípulögnum ehf. og Örnólfi Sveinssyni (
Lúðvík Örn Steinarsson lögmaður)
Ú og R ehf. kröfðust sýknu af þeirri kröfu stefndu að viðurkennt yrði að Ú og R ehf. væri óheimilt að starfrækja gistiskýli fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd samkvæmt lögum nr. 80/2016 um útlendinga í eignarhlutum R ehf. í tiltekinni fasteign. Jafnframt kröfðust þeir þess að hafnað yrði staðfestingu á lögbanni sem sýslumaður lagði 24. nóvember 2017 við starfrækslu gistiskýlisins. Hin fyrirhugaða starfsemi gistiskýlisins var byggð á húsaleigusamningi R ehf. við Ú sem var tímabundinn og gilti til 30. júní 2018. Hinn 18. september 2018 lagði sýslumaður að nýju lögbann við hagnýtingu R ehf. á eignarhlutum sínum í fasteigninni. Í dómi Landsréttar kom fram að með hinu víðtæka lögbanni, sem hefði verið lagt á 18. september 2018, væri komið í veg fyrir að R ehf. ráðstafaði eignarhlutum sínum í fasteigninni með þeim hætti sem greindi í lögbanninu 24. nóvember 2017 og viðurkenningarkröfu stefndu. Þá hefði Ú engra hagsmuna að gæta af ráðstöfun eignarhlutanna eftir að leigusamningur um þá rann út 30. júní 2018. Dómur um kröfurnar myndi því engu breyta um réttarstöðu aðila hvað varðaði ráðstöfun eignarhlutanna. Voru Ú og R ehf. því ekki taldir eiga lögvarinna hagsmuna að gæta af kröfum sínum fyrir dómi og var þeim vísað frá Landsrétti.
Augnablikk ehf, ÁR ehf, B.B. rafverktakar ehf, B. Ingvarsson ehf, Fasteignafélagið GS ehf, Geiri ehf, Gullhellir ehf, HBTF ehf, Höfðasetrið ehf, Jón Trausti Harðarson, K og K ehf, S.Ó.S. fasteignir ehf, Sprinkler pípulagnir ehf og Örnólfur Sveinsson (
Lúðvík Örn Steinarsson lögmaður)
gegn
Riverside ehf (
Atli Már Ingólfsson lögmaður) og
Útlendingastofnun (
Þórður Bogason lögmaður)
Fallist var á kröfu stefnenda um að viðurkennt væri að sameiganda þeirra að atvinnuhúsnæði og Útlendingastofnun væri ekki heimilt að reka gistiskýli fyrir hælisleitendur í húsnæðinu án samþykkis þeirra.
Ekki var fallist á að 9. og 10. mgr. 11. gr. laga nr. 116/2016 um stjórn fiskveiða færi í bága við 2. mgr. 75. gr. og 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrár Íslands.
S krafðist þess að viðurkennt yrði að G bæri fulla skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir á skemmtistað G. Fallist var á með héraðsdómi að G bæri skaðabótaábyrgð á slysi S sökum þess að umbúnaður palls sem S féll af hefði ekki verið forsvaranlegur. Þá var fallist á ályktun héraðsdóms um að orsakir slyssins yrðu einnig raktar til ölvunar S, sem vissi af grindverki því sem var við brún pallsins þar sem hún féll, þannig að hún ætti sjálf nokkra sök á slysinu. Þá var við sakarmat litið til þess að pallurinn hefði upphaflega verið reistur fyrir flytjendur tónlistar á veitingastaðnum og grindverkið sett upp í þeim tilgangi að halda gestum staðarins frá tónlistarflytjendum. Á þeim tíma er slysið varð hafði pallurinn á hinn bóginn öðlast nýtt hlutverk og hann ætlaður gestum veitingastaðarins. Þegar litið var til þess og þeirrar starfsemi sem rekin var í húsinu var talið að umbúnaður þessi hefði verið meginorsök slyssins þannig að G skyldi bera ábyrgð á tjóni S að 2/3 hlutum.
Stefnandi slasaðist er hún féll um grindverk á skemmtistað og stefndi rekstraraðila staðarins til viðurkenningar á bótaskyldu. Viðurkennt var að rekstraraðilinn bæri ábyrgð á þriðjungi tjónsins en tvo þriðju yrði stefnandi að bera vegna eigin sakar.
Ákæruvaldið (Jóhann Svanur Hauksson fulltrúi) gegn
Sigurður Breiðfjörð Þorsteinssyni
Ákærði sakfelldur fyrir rangar sakargiftir og umferðarlagabrot.
Ákæruvaldið (Eyþór Þorbergsson fulltrúi) gegn
X
Karlmaður sakfelldur fyrir rangar sakargiftir og ölvunarakstur.
Sakfellt fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlögum.
Ákæruvaldið (Helgi Jensson sýslumannsfulltrúi) gegn
Sigurði E Aðalsteinssyni (sjálfur)
Karlmaður sektaður fyrir að aka bifreið án þess að nota öryggisbelti.
A, B, C, D og E kröfðust þess að rannsókn R á ætluðum skattalagabrotum þeirra yrði dæmd ólögmæt en til vara að allir starfsmenn embættisins vikju sæti við rannsóknina. Talið var að með nánar tilgreindum ummælum hefði ríkislögreglustjóri orðið vanhæfur í málinu og var því fallist á varakröfu sakborninganna að því leyti. Ekki var hins vegar talið að röksemdir sakborninganna ættu að leiða til þess að aðalkrafa þeirra næði fram að ganga. Þá var því hafnað að öðrum starfsmönnum embættisins bæri að víkja sæti í málinu.
T var ákærður fyrir að hafa ekið bifreið án ökuréttar í nóvember 2005 en þá hafði hann þrívegis hlotið dóm fyrir ölvunarakstur og níu sinnum fyrir akstur án ökuréttar, síðast 1. nóvember sama ár. Hann krafðist þess að málinu yrði vísað frá dómi þar sem honum hafði, áður en ákæran var birt, verið sendur greiðsluseðill og honum þar boðið að ljúka málinu með greiðslu sektar. Upplýst var að sýslumaður hafði ógilt greiðsluseðilinn áður en T gafst færi á að greiða hann. Talið var að birting ákæru fyrir honum vegna sömu háttsemi og sektarboðið tók til hefði falið í sér ígildi tilkynningar um afturköllun á boðinu. Þóttu viðurlögin, sem greindi í því, ekki taka mið af sakaferli T og var talið að þau færu fjarri þeirri refsingu, sem háttsemi hans varðaði. Því var ákvörðun um að bjóða honum þessi málalok talin ógildanleg og sýslumanni heimilt að afturkalla hana, sbr. meginreglu 2. tölul. 25. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var kröfu hans um frávísun málsins því hafnað og stóð niðurstaða héraðsdóms um að hann skyldi sæta 3ja mánaða fangelsi óbreytt. Vegna mistaka ákæruvalds í málinu var allur sakarkostnaður þess í héraði og fyrir Hæstarétti lagður á ríkissjóð.
Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að F ætti rétt á bótum vegna ólögmætrar handtöku en bótafjárhæð var lækkuð. Kröfu A var vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti þar sem hann hafði ekki áfrýjað málinu fyrir sitt leyti innan lögmælts frests.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Ö um að máli ákæruvaldsins á hendur honum yrði vísað frá dómi. Var málinu vísað sjálfkrafa frá Hæstarétti þar sem heimild brast til kæru úrskurðarins.
Ákæruvaldið (
Bogi Nilsson ríkissaksóknari)
gegn
Steina Þorvaldssyni (
Sigurður Jónsson hrl)
S var ákærður fyrir ölvunarakstur eftir að lögregla hafði stöðvað hann við akstur með 2,24 áfengismagn í blóði. Af hálfu ákæruvalds var honum gefinn kostur á að ljúka málinu með viðurlagaákvörðun samkvæmt fyrirmælum ríkissaksóknara til allra lögreglustjóra um sáttaboð ákærenda við viðurlagaákvarðanir í ölvunarakstursmálum. S hafnaði því boði og taldi viðurlög samkvæmt því of þung og í ósamræmi við langa dómvenju um sviptingu ökuréttar vegna sambærilegra brota. Héraðsdómur dæmdi S til ökuleyfissviptingar í eitt ár, í samræmi við dómvenju. Ríkissaksóknari áfrýjaði málinu í því skyni að freista þess að fá þessari dómvenju breytt. Hæstiréttur taldi að ekki kæmi fram í lögum nr. 57/1997 um breytingu á umferðarlögum, eða lögskýringargögnum með þeim, að mat löggjafans varðandi sviptingu ökuréttar vegna ölvunarakstursbrota hafi breyst. Dómstólar hafi miðað við lágmarks ökuréttarsviptingu, eitt ár, í tilvikum sem þeim er um ræddi í málinu, þ.e. þegar um sé að ræða fyrsta brot ökumanns, vínandamagn í blóði sé yfir 1,20 og ekki brotin önnur ákvæði laga eða aðstæður að öðru leyti sérstaklega alvarlegar. Hafi þá ekki skipt máli hversu mikið yfir mörkunum vínandamagnið hafi verið. Löggjafinn hafi hins vegar tengt lengri sviptingu ökuréttar ítrekuðum brotum og komið hafi til frekari ökuréttarsviptingar við endurtekin brot. Þótti ríkissaksóknari ekki hafa sýnt fram á að efni væru til þess að óbreyttum lögum að hverfa frá fordæmum um ökuréttarsviptingu, sem farið hafi verið eftir frá setningu umferðarlaga 1987 og lengur. Var því niðurstaða héraðsdóms um eins árs ökuréttarsviptingu staðfest.
Hásetinn S, sem hafði orðið fyrir slysi um borð í togara, krafðist bóta úr hendi B hf., eiganda skipsins. Með hliðsjón af atvikum málsins, svo og málatilbúnaðar S, var ekki litið svo á að vanræksla B hf. um að leita sjóprófs vegna slyssins gæti haft áhrif á sönnunarbyrði um orsakir þess. Þótti S ekki hafa sýnt fram á að B hf. gæti borið skaðabótaábyrgð á slysi hans og var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu B hf.
Á seldi D ehf. og G ehf. hlutabréf sín í félaginu B ehf. Ó ehf., S svf. og X ehf., sem einnig áttu hlut í B ehf., neyttu forkaupsréttar síns samkvæmt samþykktum félagsins. Deilt var um hversu víðtækur sá forkaupsréttur skyldi vera og hvort S hefði með tómlæti glatað tilkalli sínu til frekari hluta hins selda hlutafjár en félaginu hafði verið úthlutað. Talið var að engin takmörkun væri á því í lögum nr. 138/1994 um einkahlutafélög, að forkaupsréttarhafar skuli eiga þess kost að kaupa allt framboðið hlutafé án tillits til þess hvert eignarhlutfall þeirra í hlutaðeigandi félagi var fyrir kaupin. Samþykktir B yrðu ekki skýrðar svo, að slíka takmörkun væri þar að finna. Kröfur Ó, S og X voru samkvæmt þessu teknar til greina. Sjónarmiðum um tómlæti var hafnað, þar sem talið var að athugasemdir forkaupsréttarhafa við fyrrgreinda sölu hefðu verið nægilega fram komnar, þótt aðeins einn hefði gert skriflegar athugasemdir við skiptingu hlutafjárins, en málið var höfðað fjórum mánuðum síðar.