Dómstólaleit

Ágreiningur aðila laut að því hvort taka bæri til opinberra skipta dánarbú E. E hafði gert erfðaskrá sem dagsett var 12. nóvember 1999 þar sem hann arfleiddi A, B og C, þrjár af fjórum systrum sínum, að öllum eignum sínum. D, fjórða systirin, vefengdi erfðaskrá E á þeim grundvelli að hann hefði ekki verið til þess bær að gera erfðaskrá sökum þroskaskerðingar. Landsréttur taldi að það hvíldi á D að sanna að E hefði brostið hæfi til að ráðstafa eignum sínum á skynsamlegan hátt með erfðaskrá. Sú sönnunarfærsla fór ekki fram fyrir héraðsdómi og því felldi Landsréttur hinn kærða úrskurð úr gildi og vísaði málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og uppkvaðningar úrskurðar að nýju.

Ágreiningur málsaðila laut að fjárskiptum vegna hjónaskilnaðar, og deildu aðilar einkum um það hvort beita skyldi skáskiptareglu samkvæmt 104. gr. hjúskaparlaga eða meginreglu um helmingaskipti, varðandi þrjár fasteignir. Á meðal þess sem B byggði á var að A hefði fyrir tómlæti glatað heimild til að byggja á skáskiptareglu. Um það atriði leit Landsréttur meðal annars til þess að opinber fjárskipti við slit hjúskapar fælu í sér allsherjaruppgjör á eignum og skuldum hjóna, og að meginreglur kröfuréttar um tómlæti ættu ekki við um efnislegan ágreining sem kæmi upp við slíkt uppgjör. Þá yrði hvorki ráðið af hjúskaparlögum né lögum nr. 20/1991 að útilokunar- regla af þeim toga sem B byggði á leiddi af þeim. Hvað efnislegan ágreining varðaði leit Landsréttur meðal annars til þess að A hefði við stofnun hjúskapar flutt yfir fjórum sinnum meiri verðmæti í bú málsaðila en B. Þá leit hann einnig til þess að málsaðilar hefðu verið á sextugsaldri þegar þau gengu í hjónaband, að aflahæfi A skertist í vinnuslysi 2021, þau áttu ekki barn saman og hófu sambúð á fertugsaldri. Var því talið að uppfyllt væru skilyrði fyrir skáskiptum, og fallist á hluta varakröfu A um að við skiptin kæmu 2/3 hlutar í tveimur fasteignum í hans hlut, en kröfum hans að öðru leyti hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til slita fjárfélagi við lok óvígðrar sambúðar. Ágreiningsefni málsins laut að því hvort skipta ætti fasteign aðila til helminga við fjárskiptin, þrátt fyrir að þinglýstur eignarhlutur B væri aðeins 20% á móti 80% eignarhlut A. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu B og viðurkennd helmingshlutdeild hans í fasteigninni. Í úrskurði Landsréttar var rakið að á sambúðartímanum hefði skapast slík fjárhagsleg samstaða með aðilum að forsendur væru til að meta sérstaklega hlutdeild B í þeirri eignamyndun sem varð á sambúðartímanum, hvað sem liði opinberri skráningu fasteignarinnar. Þá kom fram að þegar virt væri að sambúð aðila hefði varað í um 15 ár og veruleg eignamyndun orðið á sambúðartímanum, B hefði aflað mun hærri tekna en A allan sambúðartímann, tekist á hendur ábyrgð á láni til jafns við A og tekið þátt í endurbótum á eigninni meðan aðilar og börn þeirra hefðu búið þar saman yrði að telja að B bæri stærri hlutur í fasteigninni en þinglýstur eignarhlutur mælti fyrir um. Með hliðsjón af atvikum öllum bæri honum helmingshlutdeild í fasteign aðila og var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar um eignarhald á íbúð og frístundahúsi, en þær eignir höfðu verið skráðar í jafnri eigu beggja, og bifreið sem var skráð eign A. Með hinum kærða úrskurði voru teknar til greina kröfur B um að þessar eignir væru alfarið hans eign. Í úrskurði Landsréttar var rakið að þegar vikið væri frá opinberri skráningu eignarhlutfalla yrði ráðið af dómaframkvæmd að byggt væri á heildarmati á aðstæðum sem gæti leitt til þess að eignarhlutföll væru ákvörðuð að álitum. Við mat á eignarhaldi á íbúð málsaðila tók Landsréttur fram að þar sem B hafi einn lagt til fjármuni í útborgun eignarinnar og sambúð aðila staðið í fremur skamman tíma eftir kaupin væri tilefni til að leggja til grundvallar önnur eignarhlutföll en þau sem leiddu af opinberri skráningu. Leit rétturinn til þess að sambúð aðila hafði varað í um níu ár, að þegar henni var slitið höfðu þau átt íbúðina í um þrjú ár og haldið þar sameiginlegt heimili. Viðurkenndi rétturinn að álitum 80% eignarhlutdeild B í íbúðinni. Við mat á eignarhaldi frístundahússins leit rétturinn til þess að nokkurt jafnræði hefði verið með aðilum varðandi ófjárhagsleg framlög við byggingu hússins en fjárhagsleg framlög A hefðu í samanburði við fjárútlát B verið minni háttar. Var viðurkennd að álitum 90% eignarhlutdeild B í frístundahúsinu. Loks var viðurkennd að álitum 50% eignarhlutdeild B í bifreið sem var skráð eign A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var öllum kröfum A en fallist á nánar tilgreindar kröfur B og C í tengslum við ágreining aðila við opinber skipti á dánarbúi D. Fyrir Landsrétti gerði A fjórar dómkröfur. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ein þeirra dómkrafna ætti sér ekki stoð í erindi skiptastjóra, sem afmarkað hefði þann ágreining sem beint var til héraðsdóms, og hefði ekki verið til úrlausnar í héraði. Var þeirri kröfu sjálfkrafa vísað frá Landsrétti. Að öðru leyti var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna hans.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A o.fl. um að erfðaskrá F yrði dæmd ógild og ekki lögð til grundvallar við skipti á dánarbúi hennar. Ágreiningur aðila laut að því hvort F hefði verið svo heil heilsu andlega að hún hefði verið fær um að ráðstafa eignum sínum á skynsamlegan hátt, sbr. 2. mgr. 34. gr. erfðalaga nr. 8/1962 og hvort vottorð lögbókanda á erfðaskránni uppfyllti reglur 42., sbr. 1. mgr. 43. gr., erfðalaga. Í úrskurði Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að vottorð lögbókandans hefði verið án annmarka. Samkvæmt því hvíldi það á A o.fl. að sanna að F hefði ekki verið svo heil heilsu andlega að hún hefði verið fær um að ráðstafa eignum sínum á skynsamlegan hátt. Tók rétturinn undir það mat héraðsdóms að A o.fl. hefðu ekki axlað þá sönnunarbyrði. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nokkrum ágreiningsmálum sem risu við skipti á dánarbúi B, þar á meðal um forkaupsrétt varnaraðilans C að tilgreindri jörð í eigu dánarbús B en fyrir lá samþykkt gagntilboð dánarbúsins fyrir þeirri jörð og annarri jörð að auki til A ehf. Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að C ætti sem ábúandi á jörðinni forkaupsrétt að henni á grundvelli 1. mgr. 27. gr. jarðalaga nr. 81/2004. Þá tók rétturinn fram að eins og aðalkrafa A ehf. væri sett fram væri ekki mögulegt að taka afstöðu til þess hvort dánarbúi B yrði gert að afsala hinni jörðinni til A ehf. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á fjárfélagi við lok óvígðrar sambúðar. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þegar litið væri heildstætt á atvik máls, hvernig fjármálum aðila var háttað á sambúðartímanum, fyrirkomulag á skráningu eigna, hversu skamman tíma sambúðin stóð yfir og aðstæður þeirra að öðru leyti yrði ekki talið að tilgreindar greiðslur sem A innti af hendi hefðu leitt til eignarhlutdeildar hans í íbúð B. Telja yrði að stærstur hluti þeirra hafi ekki falið í sér annað en eðlileg framlög til heimilisrekstrar. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Staðfest var niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfu sóknaraðila um að málinu yrði vísað frá dómi en fallist á kröfu varnaraðila um opinber skipti til fjárslita skyldu fara fram milli aðila.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi við opinber skipti til slita á fjárfélagi við lok óvígðrar sambúðar. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að andvirði 39% eignarhluta B í nánar tilgreindri fasteign kæmi óskert í hlut B við fjárskiptin og að eftirstöðvar láns á fasteigninni skyldu að öllu leyti teljast skuld A og dragast frá 39% eignarhluta hennar. Þá var vísað frá héraðsdómi kröfu B um að A endurgreiddi henni 8.561.924 krónur og kröfu A um að hún fengi í sinn hlut 3.396.956 krónur vegna útlagðs kostnaðar sem hún hefði greitt í þágu B frá sambúðarslitum. Loks voru staðfest ákvæði hins kærða úrskurðar um að nánar tilgreind bifreið skyldi afhent A utan skipta og um að hafna kröfum B um að tillit yrði tekið til viðgerðarkostnaðar af bifreiðinni og viðhalds á fasteigninni eftir sambúðarslit.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til fjárslita við lok hjúskapar þeirra. Kröfugerð A laut að því hvernig skipta ætti eignum þeirra, hvernig ábyrgð á nánar tilteknum skuldum og útgjöldum skyldi vera háttað og viðurkenningu á því að B bæri að endurgreiða honum tiltekinn kostnað. Í Landsrétti var meðal annars rakið að aðilar hefðu verið í hjúskap í rúmlega fimm ár en höfðu áður verið í sambúð. Þau hefðu eignast eitt barn, keypt fasteign saman og talið saman fram til skatts. Af þessu yrði ekki annað ráðið en að með þeim hefði myndast fjárhagsleg samstaða og hjónaband þeirra ekki verið skammvinnt. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða hans um að hafna kröfu A þess efnis að skiptum á grundvelli 104. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 yrði beitt um fjárslit aðila hvað varðar nánar tiltekna fasteign og meginreglu 103. gr. laganna beitt. Þá var fallist á kröfu sóknaraðila þess efnis að A og B bæru jafna ábyrgð á rekstrarútgjöldum fasteignarinnar á nánar tilteknu tímabili en hinn kærði úrskurður var að öðru leyti staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til fjárslita við lok hjúskapar þeirra. Með hinum kærða úrskurði var kröfu A um að lífeyrisréttindi B kæmu til skipta við fjárslit þeirra hafnað. Lífeyrisréttindi B sem deilt var um skiptust í annars vegar almenn lífeyrisréttindi og hins vegar séreignalífeyrisréttindi. Landsréttur féllst á það með B að almenn lífeyrisréttindi hans féllu utan skipta á grundvelli 2. töluliðar 1. mgr. 102. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Varðandi séreignalífeyrisréttindi B þá komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að hluti þeirra, eða 26.013.057 krónur, hefðu ekki endurkaupsvirði á viðmiðunardegi skipta og féllu því utan þeirra á grundvelli sama ákvæðis. Önnur séreignalífeyrisréttindi B, samtals að fjárhæð 67.471.444 krónur, höfðu hins vegar endurkaupsvirði á viðmiðunardegi skipta og töldust því til hjúskapareignar B. Átti A því tilkall til helmings þeirra réttinda nema annað yrði leitt af ákvæðum laga. Ekki var fallist á með B að bersýnilega ósanngjarnt yrði að beita meginreglunni um helmingaskipti um séreignalífeyrisréttindi B að þessu leyti og komu þau því til skipta við fjárslit A og B að frádregnum skattskuldbindingum á útgreiðsludegi.

A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi milli A og B við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli og krafðist A þess að við skiptin kæmi fasteignin C til jafnra skipta. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að þegar litið væri til fjárhags málsaðila, hins skammvinna hjúskapar og þess að B flutti verulega miklu meira í búið en A við stofnun hjúskapar, yrði að fallast á með B að bersýnilega ósanngjarnt væri í skilningi 1. mgr. 104. gr. hjúskaparlaga ef helmingaskiptareglu 103. gr. laganna yrði beitt við skipti á fasteigninni. Þegar á hinn bóginn væri litið væri til þess að ummönnun barns aðila hvíldi að miklu leyti á A fyrstu æviár þess, tekjur A, þótt lágar væru, virtust hafa verið nýttar að einhverju leyti til framfærslu fjölskyldunnar og að B hefði notið skattalegs hagræðis vegna sam- sköttunar málsaðila, yrði fallist á að nokkur fjárhagsleg samstaða hefði verið með aðilum, sérstaklega eftir að til hjúskaparins var stofnað. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að skipta skyldi fasteigninni þannig að 70% kæmi í hlut B en 30% í hlut A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til slita á fjárfélagi við lok sambúðar. Með hinum kærða úrskurði var viðurkennd 30% hlutdeild B í nánar tilgreindri fasteign og 40% hlutdeild í ökutækjum og hjólhýsi. Vísað var frá dómi kröfu B um hlutdeild í innbúi aðila. Að öðru leyti var kröfum B um hlutdeild í eignum skráðum á A, endurgjald vegna afnota A af eignarhlut B í fyrrgreindri fasteign og hlutdeild í leigu vegna bílskúrs hafnað. Loks var kröfu A um endurgjald úr hendi B vegna afnota af nánar tilgreindri bifreið hafnað og undi hann þeirri niðurstöðu. Með úrskurði Landsréttar var vísað frá Landsrétti kröfu B um helmingshlutdeild í innbúi. Þá var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að slík fjárhagsleg samstaða hefði myndast með aðilum á sambúðartíma að meta yrði hlutdeild B í eignamyndun sem orðið hefði á sambúðartíma. Þótti í ljósi atvika allra rétt að viðurkenna að álitum 20% eignarhlutdeild B í fasteigninni á móti 80% eignarhlutdeild A. Þá þótti hæfilegt að játa A sama hlutfall í ökutækjum og hjólhýsi. Vísað var frá héraðsdómi kröfu B um hlutdeild í leigutekjum A af bílskúr. Að öðru leyti var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Með hinum kærða úrskurði var viðurkennt að 30% af hreinni eign A í nánar tiltekinni fasteign skyldi falla í hlut B. Landsréttur tók undir þá niðurstöðu, sem greindi í forsendum hins kærða úrskurðar, að hvað sem liði opinberri skráningu á fasteignum, aðgreindum skattskilum og óskráðri sambúð aðila, hefði fjárhagsleg samstaða verið með þeim á sambúðartímanum. Jafnframt að eftir heildarmat á eignastöðu aðila við upphaf sambúðar, fjárhagslegri samstöðu á sambúðartíma, lengd sambúðar, fjölskylduhögum, vinnuframlagi innan og utan heimilis, öflunar A í tvígang á menntun á sambúðartímanum, tekjuöflun aðila og framlag til eignamyndunar, þar með talið framlag föður B við endurbætur og breytingar á fasteignum, og notkun aðila á þeim, að fallast yrði á að forsendur væru til að meta sérstaklega hlutdeild B í þeirri eignamyndun sem varð á sambúðartímanum. Landsréttur rakti meðal annars að töluverð eignamyndun hefði orðið í fasteignum A á sambúðartímanum og staðfesti hinn kærða úrskurð.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar um eignarhald á tilgreindri fasteign, greiðslur A inn á höfuðstól tveggja áhvílandi lána og hvort B bæri að greiða A tilgreinda fjárhæð vegna afhendingar A á bifreið til B og greiðslu A af sparnaðarreikningi til B. Í hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að stofnast hefði til sameignar um hina umdeildu fasteign, sem var þinglýst eign A, og viðurkennd að álitum þriðjungs eignarhlutdeild B í fasteigninni. Í úrskurði Landsréttar var tekið undir þá niðurstöðu héraðsdóms að við mat á eignarhluta hvors aðila um sig í fasteigninni bæri að líta til innborgana A af séreignasparnaði sínum inn á veðlán fasteignarinnar fyrir viðmiðunardag skipta. Þótt sú fjárhæð væri samkvæmt gögnum málsins hærri en lagt var til grundvallar í hinum kærða úrskurði þóttu ekki efni til að hnika niðurstöðu hans um eignarhlutföll aðila. Þá var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að hafna kröfu A um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar úr hendi B.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti vegna slita á óvígðri sambúð. Með hliðsjón af framburði B var fallist á með A að upphaf sambúðar skyldi miðast við 1. janúar 2014. Fyrir lá að þá átti A, sem naut góðra tekna og var að nálgast eftirlaunaaldur, talsverðar eignir hér á landi og var skuldlaus. B var á hinn bóginn eignalaus við upphaf sambúðar og tekjulaus meiri hluta sambúðartímans. Með hliðsjón af framangreindu og öðrum atvikum var ekki talið að unnt væri að líta svo á að fjárhagsleg samstaða hefði myndast með aðilum á sambúðartímanum. Ekki var því fallist á kröfu B um að fasteignir og sparnaður, sem A átti hér á landi frá því áður en til sambúðar stofnaðist og sem eingöngu höfðu aukist að verðgildi vegna hækkunar á fasteignaverði og ávöxtunar fjármuna, kæmu til skipta við slit á óvígðri sambúð þeirra. Á hinn bóginn var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um B hefði öðlast 25% eignarhlutdeild í fasteign, sem A hafði fest kaup á í U á sambúðartímanum með vísan til þess að hann hefði tryggt sér leigurétt að lóð fasteignarinnar til langs tíma fyrri tilstuðlan B, svo og með hliðsjón af því að sambúð aðila stóð í átta ár, þau eignuðust saman tvö börn og framlagi B til við heimilisstörf og uppeldi barna.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi aðila við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli vegna hjónaskilnaðar. Fyrir Landsrétti krafðist A þess að viðurkennt yrði að haldið yrði utan skipta skráðum eignarhluta hennar í fasteign í C en til vara að tekið skyldi tillit til skráðrar skuldar A á fasteigninni. Þá krafðist A þess að tekið skyldi tillit til málskostnaðar A vegna dómsmáls sem B höfðaði á hendur henni fyrir dómstól í D. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar væri staðfest sú niðurstaða að A hefði ekki rennt viðhlítandi stoðum undir það að umræddum eignarhlut skyldi haldið utan skipta á grundvelli 1. mgr. 102. gr. hjúskaparlaga. Þá var fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að hafna framangreindri varakröfu A . Um síðastgreinda kröfu A kom fram að aðilar hefðu gert með sér samkomulag um að A greiddi B umræddan málskostnað og um hefði verið að ræða skuldbindingu af hálfu A sem hún gekkst undir eftir viðmiðunardag skipta. Var kröfunni því hafnað. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A og B um að atkvæðisréttur C félli niður við atkvæðisgreiðslu um hvort skiptastjóri í dánarbúi E skildi hlutast til um eignaleit í Taílandi. Í úrskurði Landsréttar var rakið að í 4. mgr. 69. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. segi að séu greidd atkvæði um málefni sem varði sérstaka hagsmuni einstaks erfingja eða kröfuhafa skuli atkvæði hluteigandi falla niður. Samkvæmt gögnum málsins um að eignir í Taílandi séu skráðar á nafn C og hjúskapareignir hennar, verður ekki hjá því komist en að álykta sem svo að C hafi, eins og atvikum er háttað, sérstaka hagsmuni umfram aðra erfingja dánarbúsins þegar kemur að leit og ráðstöfun hugsanlegra eigna dánarbúsins í Taílandi við meðferð skiptamálsins. Var því krafa A og B tekin til greina um að atkvæði C félli niður við greiðslu atkvæða um hvort skiptastjóri hlutist til um eignaleit í Taílandi, nánar tiltekið kanni hvaða eignir og réttindi tilheyri dánarbúinu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar einkum um skiptingu á söluandvirði fasteignar þeirra og uppgjör áhvílandi veðskulda. Í úrskurði Landsréttar kom fram að héraðsdómur hefði, að lokinni ítarlegri umfjöllun um stöðu málsaðila í ljósi gagna málsins og að undangengnu heildstæðu mati á þeim atriðum sem taka bæri tillit til, komist að þeirri niðurstöðu að eignarhlutir aðila að fasteigninni, og hlutir þeirra í söluandvirði hennar að frádregnum áhvílandi skuldum, skyldu ákveðnir að álitum þannig að 55% kæmu í hlut B en 45% í hlut A. Ný gögn sem lögð voru fyrir Landsrétt þóttu ekki breyta ályktunum héraðsdóms. Var niðurstaða héraðsdóms um eignarhluta þeirra hvors um sig í fasteigninni því staðfest.

S krafðist þess að dánarbú B, móður A, yrði tekið til opinberra skipta. A mótmælti kröfunni og krafðist þess að málinu yrði frestað ótiltekið þar til sýslumaðurinn á Suðurlandi hefði lokið afgreiðslu erindis hans um aflýsingu eignarheimildar að sumarhúsi og dánarbúið eftir atvikum skráð eigandi þess í þinglýsingabók. Til vara krafðist hann þess að málinu yrði vísað frá dómi. Aðrar kröfur hans lutu að því að kröfu S yrði hafnað, ákvörðun S um niðurfellingu einkaskiptaleyfis erfingja dánarbúsins yrði felld úr gildi og að lagt yrði fyrir S að ljúka afgreiðslu erindis hans varðandi skrásetningu eigna dánarbúsins. Með úrskurði héraðsdóms var kröfu A um frestun málsins vísað frá dómi, enda hafði héraðsdómur þegar á fyrri stigum málsins tekið endanlega afstöðu til hennar. Þá var kröfu A um að málinu yrði vísað frá dómi hafnað, einkum með vísan til þess að engir annmarkar væru á beiðni S og fylgigögnum með henni. Öðrum kröfum A, að undanskilinni þeirri er laut að því að kröfu S yrði hafnað, var vísað frá dómi á þeim grundvelli að dómstólar hefðu áður leyst úr þeim. Að endingu féllst héraðsdómur á með S að uppfyllt væru skilyrði laga til þess að krafa hans um opinber skipti á dánarbúi B yrði tekin til greina. Hinn kærði úrskurður var staðfestur með vísan til forsendna og A gert að greiða S kærumálskostnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar um eignarhald á tilgreindri fasteign, ábyrgð á áhvílandi veðskuldum og húsaleigu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að fjárhagsleg samstaða hefði verið með aðilum á sambúðartíma þeirra. Á hinn bóginn lægi fyrir að A hefði ein lagt til eigin fé við kaup á fasteigninni og ein greitt afborganir af því láni sem A og B tóku sameiginlega til kaupanna. Var á það fallist með A að framlag hennar til eignamyndunar í fasteigninni hefði verið hærra en B. Stæðu því rök til þess að víkja frá þinglýstum eignarheimildum í fasteigninni og voru eignarhlutföll aðila metin að álitum þannig að eignarhluti A í fasteigninni næmi 60% af heildareigninni en eignarhluti varnaraðila 40%. Þá var talið að B ætti rétt á endurgjaldi úr hendi A vegna hagnýtingar hennar á sameiginlegri fasteign þeirra og þótti endurgjaldið að álitum hæfilega ákveðið 100.000 krónur fyrir hvern mánuð frá viðmiðunardegi skipta til uppgjörsdags. Loks var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að vísa frá dómi kröfu A er laut að ágreiningi um greiðslu veðskulda.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli málsaðila um fjárskipti við sambúðarslit þeirra. Ágreiningur aðila laut að því hvort og þá í hvaða mæli B ætti tilkall til hlutdeildar í eignamyndun í fasteign á sambúðartíma en fasteignin var á viðmiðunardegi skipta þinglýst eign A. Með hinum kærða úrskurði var fallist á varakröfu B þess efnis að hrein eign B í fasteigninni á viðmiðunardegi skipta hafi að 40% hluta tilheyrt B en að 60% hluta A. Í greinargerð sinni til Landsréttar gerði A ýmsar athugasemdir við niðurstöðu héraðsdóms um ráðstöfunartekjur aðila á sambúðartíma og taldi héraðsdóm meðal annars ekki hafa tekið tillit til meðlagsgreiðslna frá Tryggingastofnun ríkisins og bóta úr opinberum sjóðum, einkum barna- og vaxtabóta. Í úrskurði Landsréttar var áréttað að meðlag tilheyrir barni og skuli notað í þágu þess, sbr. 2. mgr. 63. gr. barnalaga nr. 76/2003. Gætu umræddar meðlagsgreiðslur þegar af þeirri ástæðu enga þýðingu haft við úrlausn um ágreining aðila í málinu. Þá yrði ekki annað séð en að héraðsdómur hafi við heildarmat sitt horft bótagreiðslna A samkvæmt framansögðu. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Við opinber skipti á dánarbúi A krafðist búið þess að B o.fl. yrði gert að endurgreiða búinu fé sem þau höfðu þegið sem fyrirframgreiddan arf umfram erfðahluta þeirra. Deildu aðilar um það hvort B o.fl. bæri að standa dánarbúi A skil á mismuninum eða hvort 32. gr. erfðalaga nr. 8/1962 stæði slíkri kröfu í vegi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt orðalagi ákvæðisins yrði erfingi sem hlyti fyrirfram meira fé frá arfleifanda en næmi erfðahluta hans ekki skyldaður til að standa búinu skil á mismuninum, nema hann hefði sérstaklega skuldbundið sig til þess. Ákvæðið hefði í dómaframkvæmd verið skýrt samkvæmt orðanna hljóðan en í málinu væri ekkert fram komið um að B o.fl. hefðu skuldbundið sig til þess að standa dánarbúi A skil á því sem þau kynnu að fá umfram arfshluta sinn. Þá var ekki talið að dánarbú A hefði fært sönnur á aðrar ástæður sem leiða ættu til þess að B o.fl. væri skylt að inna slíka endurgreiðslu af hendi. Var kröfu dánarbús A því hafnað.

A krafðist þess að fram færu opinber skipti til fjárslita milli málsaðila við slit á óvígðri sambúð. Deilt var um hvort sambúð málsaðila hafi staðið samfleytt í tvö ár í skilningi 100. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Með úrskurði héraðsdóms var kröfu sóknaraðila hafnað. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að málsaðilar hefðu ekki verið skráð sem sambúðaraðilar í Þjóðskrá en sóknaraðili var á tilgreindum tíma skráður til heimilis að lögheimili varnaraðila. Um sönnun þess hvort sambúð aðila hafi staðið samfleytt í tvö ár yrði að telja að þau samtímagögn sem lægju fyrir um þetta atriði hefðu ríkt sönnunargildi við mat á því hversu lengi sambúð málsaðila varði samfleytt, enda væru þau til komin áður en ágreiningur aðila reis í málinu. Yrði sóknaraðili að bera hallann af því að hafa ekki brugðist við tilkynningu Þjóðskrár um fyrirhugaða breytta skráningu lögheimilis hans en hann hreyfði engum andmælum við skráningunni fyrr en eftir að hann hafði krafist þess að búa aðila yrði tekið til opinberra skipta. Að virtum gögnum málsins yrði enn fremur ekki séð að sóknaraðila hefði tekist að færa á það sönnur með þeim ljósmyndum sem hann lagði fram fyrir Landsrétt að aðilar hafi verið í sambúð í skilningi 100. gr. laga nr. 20/1991. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um opinber skipti til fjárslita milli málsaðila vegna slita á óvígðri sambúð samkvæmt 100. gr. laga nr. 21/1991 um skipti á dánarbúum o.fl.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi við opinber skipti á dánarbúi D. A hafði verið í sambúð með D en B og C voru börn hans. Vísaði Landsréttur frá héraðsdómi án kröfu aðalkröfu A um að viðurkennt yrði að hún ætti helming í öllum skráðum eignum dánarbúsins og að við opinber skipti til fjárslita milli A og B og C skyldi öllum eignum fjárfélags þeirra skipt að jöfnu milli þeirra án tillits til þess hvernig skráningu þeirra væri háttað þannig að viðurkennd yrði helmingshlutdeild A í skírri eign dánarbúsins, enda væri krafan andstæð meginreglu réttarfars um skýran og afdráttarlausan málatilbúnað, sbr. d-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Til vara krafðist A þess að viðurkennt yrði að hún væri eigandi 50% eignarhluta í tveimur nánar tilgreindum fasteignum og 16,665% eignarhluta í tilgreindu einkahlutafélagi. Þá væri hún 50% eigandi allra innstæðna dánarbúsins á nánar tilgreindum reikningum, 50% eigandi verðbréfa í eigu dánarbúsins og 50% eigandi tveggja tilgreindra bifreiða. Kröfu A um að hún teldist eigandi að 50% hlut í öllum verðbréfum í eigu dánarbúsins vísaði Landsréttur frá héraðsdómi án kröfu, enda hefði A ekki gert nokkra atlögu að því að sýna fram á hvaða verðbréf gæti verið um að ræða og krafan því vanreifuð. Varðandi aðrar tilgreindar eignir dánarbúsins var rakið í úrskurði Landsréttar að ekki yrði annað ráðið en að fjárhagur A og föður B og C hefði verið með öllu aðskilinn. Þá lægi ekkert fyrir um að A hefði lagt fjármuni til eignamyndunar föður B og C, sem hefði allan sambúðartímann verið með mun hærri launatekjur en A og hefði að auki notið hárra arðgreiðslna frá fyrirtæki sínu. Meðal annars væri óumdeilt að faðir B og C hefði staðið einn að kaupum á þeim tveimur fasteignum sem um væri deilt í málinu. Þá væri og óumdeilt að A hefði ekki staðið að stofnun einkahlutafélagsins með föður B og C. Þótt A hefði í upphafi sambúðar aðila átt meiri peningaeignir í banka yrði sú ályktun ekki dregin af gögnum málsins að þeir fjármunir hefðu runnið til eignamyndunar hans eða að fjármunirnir og vinnuframlag hennar á heimilinu hefðu gert honum sérstaklega kleift að stofna einkahlutafélag sitt eða stunda atvinnu sína. Var því ekki fallist á að A bæri hlutdeild í eignamyndun föður B og C. Var öðrum kröfum A en þeim sem vísað var frá dómi því hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi milli málsaðila við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð. Með úrskurði héraðsdóms hafði þremur kröfum, sem A kvað vera aðalkröfu sína fyrir Landsrétti, verið vísað frá dómi. Þar sem A leitaði úrskurðar um þær að efni til fyrir Landsrétti og heimild til málskots í slíku skyni brysti var þeim kröfum þegar af þeirri ástæðu vísað frá Landsrétti af sjálfsdáðum. Var varakröfu A einnig vísað sjálfkrafa frá Landsrétti þar sem hún færi gegn meginreglunni um skýra og ljósa kröfugerð, sbr. d- lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 150. og 166. gr. sömu laga, sbr. einnig 131. gr. laga nr. 20/1991.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B annars vegar og C og D hins vegar við opinber skipti á dánarbúi E, en ágreiningur aðila laut að því hvort eignir E í Taílandi féllu undir skipti á dánarbúi hans á Íslandi. A og B kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðun skiptastjóra þess efnis að hann væri ekki bær til þess að taka ákvarðanir varðandi eignir hins látna í Taílandi að ekki yrði lagt í kostnaðarsamar aðgerðir í þeim efnum gegn mótmælum C og D. Byggði ákvörðun skiptastjóra einkum á því að um eignir E í Taílandi færi samkvæmt þarlendum lögum og að þær kæmu því ekki til álita við skipti dánarbúsins á Íslandi. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að það væri grundvallarregla í norrænum rétti að við skipti dánarbúa færu í einu lagi fram heildarskipti sem tækju til allra eigna hins látna, lytu almennt einum lögum og næðu til allra eigna bús án tillits til þess hvar þær væru. Á hinn bóginn væri viðurkennt að sé í lögum erlends ríkis, þar sem eign er, mælt fyrir um sérstakar reglur varðandi slíkar eignir, sem komi í stað almennra reglna, víki meginreglan fyrir sérreglunni. Þeim sem héldi því fram að slíkri sérreglu skyldi beitt bæri að sanna tilvist hennar og efni. Fyrir lá að skiptastjóri aflaði upplýsinga frá lögmanni í Taílandi um ýmis atriði í tengslum við eignir E þar í landi, sem lutu meðal annars að lagaskilum og lögsögu. Að virtum þeim gögnum og fyrirliggjandi upplýsingum þótti ekki sýnt fram á að efni væru til þess á grundvelli taílenskra réttarreglna að víkja frá fyrrnefndri meginreglu um heildarskipti. Voru því ekki forsendur að svo stöddu til að álykta á annan veg en þann að skipti á dánarbúi E skyldu ná til allra eigna þess án tillits til þess hvar þær væri að finna. Var ákvörðun skiptastjóra því felld úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Fyrir Landsrétti snerist ágreiningur aðila í raun eingöngu um það hvort A ætti rétt á sérstakri greiðslu úr hendi B við fjárskiptin vegna þess að hann greiddi útborgun í kaupum aðila á fasteign, meðal annars með fjármunum sem eftir stóðu af bótum fyrir varanlega örorku sem hann hafði fengið greiddar. Fram kom í úrskurði Landsréttar að þegar horft væri til tekna aðila á sambúðartímanum yrði ekki annað ráðið en að framlög þeirra til eignamyndunar og rekstrar heimilisins á sambúðartímanum hafi almennt verið því sem næst jöfn, fyrir utan bæturnar. Samkvæmt 3. mgr. 18. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 kæmu bætur fyrir líkamstjón ekki til skipta við fjárslit milli hjóna að því marki sem telja mætti að þeim hafi ekki verið eytt. Ættu sjónarmiðin að baki þessari reglu einnig við um fjárskipti sambúðarfólks. Sannað væri að A hefði lagt til kaupa á fasteign aðila að minnsta kosti þá fjárhæð af bótunum sem krafa hans tók til en miðað við kröfugerð hans hefðu um 8,8 milljónir króna af bótum vegna örorku A þegar runnið inn í sameiginlegan heimilisrekstur aðila án sérstakrar tilgreiningar. Að öllu framangreindu virtu var krafa A tekin til greina.

Ágreiningur í málinu laut að gildi og túlkun erfðaskrár C þar sem hann ráðstafaði til B fasteigninni D, sem hann átti til helminga á móti móður sinni, auk bankainnstæðum, hlutabréfum, lausafjármunum og innbúi. Við andlát C hafði hann selt fasteignina D sem hann hafði áður eignast að fullu við andlát móður sinnar og keypt í staðinn fasteignina E. A, bróðir C, krafðist þess að erfðaskráin yrði metin ógild en með hinum kærða úrskurði var kröfum hans hafnað. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars vísað til meginreglu íslensks erfðaréttar að skýra beri erfðaskrá þannig að náð verði þeim vilja arfleifanda sem þar kemur fram eða sannað þykir að fyrir honum hafi vakað við erfðaráðstöfun. Einnig yrði að meta hver viðbrögð hans við breyttum aðstæðum hefðu orðið hefðu þau atvik verið þekkt við gerð erfðaskrárinnar, sbr. meðal annars 2. mgr. 67. gr. erfðalaga nr. 8/1962. Í úrskurði Landsréttar voru meðal annars rakin ákvæði erfðaskrárinnar og vitnisburður lögmanns C. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að það hafi verið bæði markmið C og forsenda fyrir gerð erfðaskrárinnar að eignir hans rynnu til góðgerðarstarfs og að B hefði verið eini aðilinn sem hefði verið tilgreindur í því sambandi. Var því fallist á niðurstöðu héraðsdóms að það hafi verið ætlun C að nær allar veraldlegar eigur hans skyldu renna til B. Í því ljósi yrði að líta svo á að þær eigur sem hefðu komið í stað þeirra sem getið væri í erfðaskránni skyldu renna til B enda lægi fyrir að C gerði ekki nokkurn reka að því að mæla fyrir um aðra ráðstöfun með gerð nýrrar erfðaskrár eða viðauka við fyrirliggjandi erfðaskrá, sbr. 48. gr. erfðalaga. Í úrskurði Landsréttar kom einnig fram að C hefði eignast fasteignina að D að fullu við andlát móður sinnar og því kæmi til álita hvort sú aukning sem varð á eignum hans rynni til lögerfingja. Við mat á því yrði að líta til þess að þrátt fyrir þessa eignaaukningu hefði C engar breytingar gert á erfðaskránni. Með hliðsjón af framangreindu og ákvæðum erfðaskrárinnar yrði að leggja til grundvallar að C hafi viljað að því sem næst allar eigur hans rynnu til varnaraðila að honum látnum. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B sem reis við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna loka óvígðrar sambúðar. A krafðist þess að fasteignin M skyldi skiptast milli aðila að jöfnu eða að honum yrði ákvörðuð önnur lægri eignarhlutdeild í fasteigninni, sem var þinglýst eign B. Þá var ágreiningur milli aðila um viðmiðunardag skipta og greiðslu skiptakostnaðar. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A hefði ekki fært fyrir því sönnur að líta skyldi framhjá þinglýstri eignarheimild B fyrir fasteigninni og var kröfu A um hlut í fasteigninni því hafnað. Jafnframt var staðfest niðurstaða héraðsdóms um viðmiðunardag skipta. Hins vegar var rakið í niðurstöðu Landsréttar að samkvæmt beiðni skiptastjóra til héraðsdóms hefðu aðilar sammælst um að fela honum að senda ágreiningsefnin til úrlausnar dómsins með vísan til 112. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sem fjallaði um ágreining um atriði sem 2. mgr. 103. gr. og 104. til 111. gr. laganna tækju til. Væri ágreiningur um skiptakostnað ekki þar á meðal og var kröfum aðila um greiðslu skiptakostnaðar því vísað frá héraðsdómi án kröfu.

Við opinber skipti á dánarbúi E kröfðust C og D þess að sóknaraðila B yrði gert að greiða dánarbúinu skuld sem byggði á vangoldinni leigufjárhæð vegna húsaleigusamnings sem E hafði gert við B. Þá kröfðust C og D þess að A yrði gert að greiða dánarbúinu leigugreiðslur sem A hafði tekið við vegna útleigu á fasteign í eigu E að frádregnum útlögðum kostnaði A vegna fasteignarinnar. Í hinum kærða úrskurði var fallist á með C og D að A yrði gert að greiða dánarbúinu leigutekjur sem hann innheimti vegna útleigu fasteignarinnar en hins vegar voru teknar til greina kröfur A um skuldajöfnuð vegna greiðslna á hita og rafmagni, fasteignagjöldum, málningarkaupum og viðgerð á bifreið E. Var B sýknuð af kröfum C og D. Skutu A og B málinu til Landsréttar með kæru þar sem þess var annars vegar krafist að A yrði sýknaður af öllum kröfum C og D og hins vegar að hinn kærði úrskurður yrði staðfestur hvað B varðaði að öðru leyti en að henni yrði úrskurðaður málskostnaður. C og D kærðu úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kröfðust þess að kröfur þeirra fyrir héraðsdómi yrðu teknar til greina að öllu leyti. Í úrskurði Landsréttar var rakið að málinu hefði verið vísað til héraðsdóms með bréfi skiptastjóra 14. febrúar 2023. Bókað hefði verið á skiptafundi 10. febrúar sama ár um einstök ágreiningsmál sem fjallaði hafði verið um á fyrri skiptafundum en að öðru leyti var ekki fjallað um efni ágreinings eða kröfur málsaðila. Þá var rakið að samkvæmt 3. tölulið 1. mgr. 122. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. skuli skiptastjóri, er hann beinir skriflegri kröfu til héraðsdóms um úrlausn ágreinings sem upp kemur við opinber skipti, gera grein fyrir um hvað ágreiningur standi og hverjar kröfur hafa komið fram í því sambandi. Í bréfi skiptastjóra hafði láðst að gera grein fyrir kröfum málsaðila og var því ekki lagður fullnægjandi grunnur að rekstri málsins í samræmi við áskilnað 122. gr. laga nr. 20/1991. Þá yrði einungis málum er varða viðurkenningu réttinda á hendur dánarbúi eða framkvæmd skipta á því vísað til héraðsdóms á grundvelli 122. gr. laganna. Í ljósi þessara annmarka var málinu vísað frá héraðsdómi án kröfu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Vísað var frá Landsrétti tilgreindum kröfum A og stóð þá eftir ágreiningur málsaðila um eignarhald á fasteign þeirra og innistæðu á tveimur tilgreindum bankareikningum. Landsréttur tók fram að við fjárslit við lok óvígðrar sambúðar gilti sú meginregla að hvor aðili tæki þær eignir sem hann átti við upphaf sambúðar eða eignaðist meðan á sambúð stóð og að þinglýstar eignarheimildir og skráning veittu líkindi fyrir eignarrétti. Sá sem héldi því fram að í slíkri skráningu fælust ekki réttar upplýsingar bæri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Ekki var talið að A hefði sýnt fram á að hin opinbera skráning á eignarhlutum þeirra í fasteigninni væri röng þannig að á hana væri hallað. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að A væri eigandi að 30% hlut í fasteigninni en B 70%. Þá komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að málsaðilar ættu hvor um sig helming innistæðu á tveimur bankareikningum.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi aðila við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli vegna hjónaskilnaðar. Ágreiningur aðila laut að því hvernig fara bæri með fasteign aðila. Í úrskurði Landsréttar sagði meðal annars að skýr og óskilyrt krafa B um útlagningu fasteignarinnar hefði aldrei komið fram. Eins og atvikum væri háttað yrði kröfum A því ekki hafnað af þeirri ástæðu að skiptastjóri hefði ekki tekið afstöðu til krafna B um útlagningu hennar eða lagt mat á hvort skilyrði til útlagningar væru uppfyllt áður en ákvörðun um sölu var tekin. Ekki væru efni til annars en að fallast á kröfu A en af gögnum málsins yrði ekki ráðið að samkomulag aðila lægi fyrir um útlagningu eignarinnar. Í því efni leit Landsréttur til þess að málsaðilar ættu fasteignina í sameiningu og bæru ábyrgð á áhvílandi veðskuldum. Hrein eign þeirra að þessu leyti væri því jöfn og í ljósi mismunandi afstöðu þeirra til sölu fasteignarinnar hefði skiptastjóra verið rétt að ráða málefninu til lykta á þann veg sem hann teldi best eiga við. Var krafa A um sölu fasteignarinnar og skiptingu söluandvirðis hennar því tekin til greina. Kröfu A um að B yrði sviptur vörslum fasteignarinnar var hins vegar hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi málsaðila í tengslum við opinber skipti til fjárslita vegna slita á óvígðri sambúð A og B. Í málinu krafðist db. A þess að nánar tilgreind fasteign, tvær bifreiðar, tjaldvagn, innstæður á tveimur bankareikningum og verðmæti hlutafjár í C ehf. skildi skipt að jöfnu á milli db. A og B. B krafðist þess aftur á móti að öllum kröfum db. A yrði hafnað og að viðurkenndur yrði 98,53% eignarhlutur hans í umræddri fasteign, en samkvæmt opinberri skráningu var eignarhlutfall A 10% en B 90%. Þá krafðist B að viðurkenndur yrði 100% eignarréttur hans að öðrum eignum sem A gerði kröfu um að skipt yrði til helminga. Í úrskurði héraðsdóms var fallist á að við opinber skipti til fjárslita A og B skyldi skipta til helminga bifreiðunum tveimur og tjaldvagninum en umræddri fasteign var skipt í samræmi við opinbera skráningu. Þá var kröfum db. A hafnað um að til skipta kæmu verðmæti hlutafjár C ehf. og innstæður á tilgreindum bankareikningum B. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ríkt hafi fjárhagsleg samstaða með A og B á sambúðartímanum. Þá kom einnig fram að þrátt fyrir gögn sem B lagði fyrir Landsrétt hafi ekki verið efni til að hrófla við niðurstöðu héraðsdóms um skiptingu fasteignarinnar í samræmi við opinbera skráningu hennar. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða hans um skiptingu eigna A og B við fjárslitin.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli málsaðila við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð. Ágreiningur aðila laut að því hvernig skipta bæri söluandvirði 40% hluta tiltekinnar fasteignar sem var þinglýst eign A við sambúðarlok. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu B um að staðfesta ákvörðun skiptastjóra þess efnis að skipta bæri söluandvirði 40% hluta fasteignarinnar í jöfnum hlutföllum milli A og B. Í úrskurði Landsréttar var eins og málið lá fyrir var ekki fallist á kröfu B um að skipta söluandvirðinu í jöfnum hlutföllum milli A og B, en fallist var á að faðir B hefði með framlögum sínum átt þátt í þeirri eignamyndun sem varð í þinglýstum hluta A á tveimur fasteignum á sambúðartíma málsaðila. Þar sem framlögunum var ætlað að vera B til hagsbóta yrði fallist á það að B ætti rétt til hlutdeildar í eignamyndun fasteignarinnar og þar með til hlutdeildar í söluandvirði 40% hlutar í tilgreindri fasteign sem var þinglýst eign A. Var því fallist á varakröfu A að honum bæri 75% söluandvirðis hins umdeilda hlutar í fasteigninni en B 25%.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að opinber skipti skyldu fara fram til fjárslita milli A og B. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars rakið að dómsmál hefði verið höfðað til skilnaðar að borði og sæng, sem þingfest var á undan þessu máli. Var skilyrðum 2. mgr. 98. gr. laga nr. 20/1991 talið fullnægt.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tilteknum kröfum A við skiptingu fjármuna vegna hjónaskilnaðar milli hans og B var hafnað.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að frumvarp skiptastjóra til úthlutunar vegna fjárslita á milli A og B yrði hafnað og ekki lagt til grundvallar við opinber skipti til fjárslita milli þeirra. Þá var skiptastjóra gert að hlutast til um að láta fara fram verðmat samkvæmt 17. – 23. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sbr. 3. mgr. 105. gr. sömu laga, á fasteign í eigu málsaðila og hlutum þeirra í tveimur einkahlutafélögum. Var kröfu A um að lagt yrði fyrir skiptastjóra að afla mats á verðmæti hljóðfæra í eigu B og eignarhluta hans í hljóðveri vísað frá dómi án kröfu þar sem þær kröfur voru ekki taldar falla undir það ágreiningsefni sem lagt var fyrir dóminn með bréfi skiptastjóra, sbr. 3. tl. 1. mgr. 122. gr. laga nr. 20/1991.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum A um að vikið yrði frá skráðu eignarhlutfalli fasteignarinnar C með nánar tilgreindum hætti við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð A og B.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B um fasteignirnar Þ og Æ við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð þeirra. Með hinum kærða úrskurði var tekin til greina krafa B um viðurkenningu á því að hún væri eigandi að helmingi fasteignarinnar Æ og eigandi 25% hluta Þ sem og krafa B um að A skyldi greiða henni tilgreinda fjárhæð vegna afnota A af Æ og tilgreind hlutföll af leigutekjum af Þ og Æ. Í úrskurði Landsréttar kom fram að við fjárslit óvígðrar sambúðar beri að líta á sambúðarfólk sem tvo sjálfstæða einstaklinga. Þá gildi sú meginregla að hvor aðili taki þær eignir sem hann átti við upphaf sambúðar eða eignaðist meðan á sambúðinni stóð. Þinglýstar eignarheimildir og opinber skráning eigna veiti líkindi fyrir eignarétti og af því leiði að sá sem heldur fram að í slíkri skráningu felist ekki réttar upplýsingar beri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Var niðurstaða héraðsdóms um viðurkenningu á því að B væri réttur eigandi helmings fasteignarinnar samkvæmt þinglýstum heimildum staðfest. Að því er varðaði fasteignina Þ var rakið að með því að B hafi á sambúðartíma aðila greitt af láni um fimm ára skeið sem tekið var til fjármögnunar á Þ, þótti B hafa fært sönnur á framlag sitt til byggingar Þ. Auk þeirra fjármuna sem B lagði beint til bæri að líta til óbeinna framlaga hennar, enda hefði verið fjárhagsleg samstaða með aðilum á 19 ára sambúðartíma þeirra og tekjur þeirra sambærilegar mestan hluta þann tíma. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um 25% eignarhluta B í Þ. Loks var kröfu B um greiðslu fjármuna úr hendi A vegna afnota af Þ og kröfu vegna leigutekna af Þ og Æ vísað frá héraðsdómi án kröfu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A, B og C um að dánarbú E yrði tekið til opinberra skipta. D fékk leyfi til setu í óskiptu búi eftir lát eiginmanns síns E. E og D, sem voru í hjúskap áður en E lést höfðu gert með sér erfðaskrá þar sem kveðið var á um heimild langlífari maka til setu í óskiptu búi án samþykkis fjárráða eða ófjárráða stjúpniðja, sbr. 3. mgr. 8. gr. erfðalaga nr. 8/1962. Þótti verða skilja málatilbúnað A, B og C með þeim hætti að D hefði af ýmsum ástæðum ranglega verið veitt leyfi til setu í óskiptu búi og bæri því að verða við kröfu þeirra um opinber skipti á dánarbúinu á grundvelli 1. mgr. 38. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Var kröfu þeirra hafnað í héraði og fyrir Landsrétti.