Dómstólaleit

L o.fl. höfðuðu mál á hendur B og kröfðust þess aðallega að tré á fjögurra metra belti á lóð B mælt frá lóðarmörkum þeirra yrðu fjarlægð en önnur tré á lóðinni klippt niður í nánar tilgreinda hæð. L og G annars vegar og B og H hins vegar voru eigendur tveggja parhúsa á lóðum aðliggjandi lóð B og töldu þau sig verða fyrir verulegum óþægindum af völdum trjágróðurs á lóð B. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að vísa bæri frá héraðsdómi að sjálfsdáðum kröfu L o.fl. um greiðslu dagsekta þar sem hvert og eitt þeirra hefði ekki gert sjálfstæða aðgreinda kröfu um greiðslu þeirra. Í dómi Hæstaréttar kom fram að trjágróður á lóð B væri mikill að umfangi og hæð og ljóst væri að hann hamlaði verulega flæði birtu og sólarljóss að lóðum L o.fl. með tilheyrandi skuggavarpi og takmörkun útsýnis frá eignum þeirra. Taldi Hæstiréttur því að L o.fl. þyrftu ekki, samkvæmt reglum grenndarréttar, að sætta sig við þau óþægindi og röskun sem af trjágróðrinum leiddi að óbreyttu. Hæstiréttur tók fram að það hvernig kröfugerð L o.fl. hefði þróast undir rekstri málsins setti því óhjákvæmilega skorður hversu langt yrði gengið í því skyni að tryggja hagsmuni þeirra enda hefðu þau unað niðurstöðu héraðsdóms sem hafnaði kröfu þeirra um að fjarlægja allan trjágróður á lóð B í fjögurra metra belti frá lóðarmörkum. Var að því virtu staðfest sú niðurstaða að lækka bæri trjágróður á umræddu fjögurra metra belti í 48,6 metra hæð yfir sjávarmáli. Varðandi trjágróður utan umrædds fjögurra metra svæðis við lóðarmörk féllst Hæstiréttur á að hann skerti einnig grenndarréttarlega hagsmuni þeirra til nýtingar fasteigna sinna. Hins vegar komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að matsgerð sú sem lá fyrir í málinu og L o.fl. byggðu á gæti ekki orðið grundvöllur inngrips í trjágróður B á þeim hluta lóðarinnar í ljósi annamarka á henni. Var þeim hluta kröfugerðinnar sem tók til trjágróðurs á lóð B utan fjögurra metra beltis frá lóðarmörkum vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.

J og B kröfðust þess að felldar yrðu úr gildi samþykktir byggingarfulltrúa Reykjavíkur þar sem veitt var byggingarleyfi fyrir viðbyggingu við einbýlishús sem M o.fl. áttu í óskiptri sameign, auk þess sem þau kröfðust ógildingar byggingarleyfis sem gefið var út á grundvelli samþykktanna. Reistu J og B kröfuna aðallega á því að byggingarleyfið hefði verið í andstöðu við gildandi deiliskipulag sem kvæði á um að óheimilt væri að hafa fleiri en eina íbúð í hverju húsi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hvorki í skipulagslögum né öðrum réttarheimildum um fasteignir væri að finna fyrirmæli um hvenær fleiri en ein íbúð teldist óhjákvæmilega vera í húsi eða haldbærar vísbendingar um að hlutlægt mat á innra skipulagi og öðrum eiginleikum húss samkvæmt aðaluppdráttum ætti að ráða við mat á því hvort hús teldist einbýlishús. Þvert á móti væru eigendur fasteigna frjálsir að því að ákveða, innan þeirra marka sem réttarheimildir á sviði skipulags- og mannvirkjamála, um brunavarnir, hollustuhætti og mengunarvarnir svo og skipulagsskilmálar kvæðu á um, hvernig innra skipulagi fasteigna þeirra væri háttað. Jafnframt lægi fyrir að hús M o.fl., eftir að byggt hafði verið við það, væri skráð í fasteignaskrá Þjóðskrár Íslands sem einbýlishús í óskiptri sameign þeirra og að ekki hefði verið óskað eftir breytingu á þeirri skipan. M o.fl. voru sýknuð af kröfum J og B.

J o.fl. höfðuðu mál á hendur H og G og kröfðust ógildingar á ákvörðun H þar sem samþykkt var sú breyting á deiliskipulagi að heimila niðurrif friðaðs hús að Hellubraut 7 og að nýtt hús yrði byggt í staðinn og að heimila byggingu húss að Hellubraut 5. Þá kröfðust J o.fl. þess að felldar yrðu úr gildi ákvarðanir byggingarfulltrúa H um að samþykkja umsóknir um byggingarleyfi á lóðunum og gefa út byggingarleyfi á þeim. Sneri deila aðila meðal annars að því hvort Minjastofnun Íslands hefði verið heimilt að binda leyfi til niðurrifs hússins skilyrðum á grundvelli 29. og 30. gr. laga nr. 80/2012 um menningarminjar en J o.fl. héldu því fram að deiliskipulagsbreytingin hefði brotið gegn skilyrðum stofnunarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að skilyrði Minjastofnunar Íslands fælu í sér takmörkun á skipulagsvaldi sveitarfélaga samkvæmt 78. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 3. mgr. 3. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Þá kynnu skilyrðin að leiða til takmörkunar á stjórnarskrárvörðum eignarráðum fasteignareiganda, sbr. 1. mgr. 72. gr. hennar, en vafa um það yrði að skýra honum í hag. Heimild til að binda stjórnvaldsákvörðun skilyrðum yrði að styðjast við skýra og ótvíræða lagaheimild í ljósi lagaáskilnaðarreglna stjórnarskrárinnar og lögmætisreglunnar. Þar sem ekki hagaði svo til í málinu var talið að stofnunina hefði brostið heimild til að binda leyfið umræddum skilyrðum. Þá var talið að deiliskipulagsbreytingin hefði hvorki verið í andstöðu við 2. mgr. 37. gr. skipulagslaga, þar sem mælt sé fyrir um að deiliskipulag skuli mynda heildstæða einingu, né gildandi aðalskipulag, sbr. 3. mgr. 37. gr. og 7. mgr. 12. laganna. Loks var talið að J o.fl. hefðu ekki sýnt fram á að með ákvörðun H um nýtingarhlutfall framangreindra lóða hefði verið brotið gegn 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Voru H og G því sýknaðir af kröfum J o.fl.

R ehf. höfðaði mál á hendur K og krafðist þess að félaginu yrði gert að fjarlægja og loka fyrir fimm innkeyrsludyr sem ekki voru á samþykktum teikningum nánar tilgreinds fjöleignarhús. Talið var að þrjár af hurðunum hefðu verið settar upp á árinu 1997 og að R ehf. hefði fyrir tómlætis sakir glatað rétti sínum gagnvart K vegna þeirra. Á hinn bóginn var talið sannað að hinar tvær hurðarnar hefðu verið settar upp í október 2004. Hafði R ehf. allt frá því í desember 2006 leitast við að fá rétti sínum framgengt hjá byggingaryfirvöldum. Þegar endanlega var ljóst að þau töldu ekki efni til að beita þvingunarúrræðum hafði R ehf. beint þeirri kröfu til K í júní 2014 að hann lokaði fyrir dyrnar og kæmi fasteigninni í fyrra horf. Var mál þetta síðan höfðað í júní 2015. Var því ekki talið að R ehf. hefði glatað rétti sínum gagnvart K vegna tómlætis varðandi þær dyr. Þar sem ekki hafði verið aflað byggingarleyfis fyrir umræddum breytingum á ytra byrði fasteignarinnar eftir þágildandi skipulags- og byggingarlögum nr. 73/1997 var K gert skylt að loka fyrir fyrrnefndar tvær innkeyrsludyr að viðlögðum dagsektum.

Í málinu kröfðust G og R skaðabóta vegna tjóns sem þau töldu að hefði orðið á fasteign sinni vegna framkvæmda á lóð granneignarinnar sem B og S áttu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að áritun G og R á teikningar til staðfestu samþykkis síns á framkvæmdunum hefði ekki falið í sér afsal á rétti til skaðabóta ef tjón yrði á fasteign þeirra sem valdið yrði með skaðabótaskyldum hætti. Um grundvöll skaðabóta vegna tjóns á fasteign, sem orsakaðist af framkvæmdum á granneign, hefði í íslenskum rétti verið byggt á sakarreglunni. Talið var að staðið hefði verið að framkvæmdunum á faglegan hátt og að G og R hefðu ekki sýnt fram á eða gert sennilegt að tjón þeirra á veggjum og innanbúnaði húss þeirra, sem þau töldu að hefði orsakast af titringi er leiddi af jarðvegsframkvæmdum, yrði rakið til gáleysis B og S. Þá hefðu G og R ekki fært nægileg rök fyrir því að umræddar framkvæmdir hefðu vegna afleiddrar jarðvegslækkunar orsakað þær sigskemmdir á fasteign þeirra sem þau báru fyrir sig. Á hinn bóginn var fallist á með G og R að fullnægt væri skilyrðum sakarreglunnar um að B og S bæru skaðabótaábyrgð á tjóni þeirra vegna kostnaðar við að bæta úr ófullnægjandi frágangi við klæðningu á bílskúr þeirra er stóð á lóðamörkum. Var ósannað að B og S hefðu sinnt þeim fyrirmælum byggingaryfirvalda að hafa samráð við G og R um þennan frágang. Var B og S því gert að greiða G og R nánar tilgreinda fjárhæð í skaðabætur.

K krafði G um skaðabætur vegna tjóns á fasteign hennar af völdum framkvæmda við lagningu nýs safnræsis og gatnagerð í nágrenni við fasteignina á árinu 2008. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hús K væri ekki reist á föstu undirlagi heldur gólfplötu og sökklum sem lægju á jarðvegi sem áður hefði verið mýrlendi. Af matsgerðum dómkvaddra matsmanna yrði ráðið að tjón hússins stafaði af mismunasigi jarðvegs undir plötu og sökklum þess sem ætti sér ýmsar orsakir. Þannig mætti gera ráð fyrir að húsið hefði tekið að síga undan eigin þunga þegar eftir byggingu þess árið 1955, auk þess sem framkvæmdir á svæðinu og í húsi K árin 1979 og 1987 kynnu að hafa haft nokkur áhrif. Með vísan til fyrirliggjandi matsgerða mætti og slá föstu að framkvæmdir G á árinu 2008 hefðu haft áhrif. Jarðvegur hefði hins vegar á löngu tímabili sigið undan botnplötu hússins þannig að platan hefði að einhverju leyti verið í lausu lofti og hefði þá ekki mikið þurft að koma til svo að hún brotnaði og sigi. Húsið væri því afar viðkvæmt fyrir umhverfisáhrifum. Ekkert lægi fyrir um að G hefði notað önnur og stærri tæki en venjulegt gæti talist eða að G hefði staðið óvarlega að framkvæmdum, sem verið hefðu í umtalsverðri fjarlægð frá húsinu. Yrðu framkvæmdirnar því ekki virtar G til sakar þannig að hann hefði gerst bótaábyrgur fyrir tjóninu sem varð á húsi K. Var G því sýknaður af kröfu hennar.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 5. mars 2013. Hann krefst þess aðallega að viðurkennt verði að útgáfa byggingarleyfa vegna breytinga á íbúðarhúsi og byggingar bílskúrs að Álfhólsvegi 61 í Kópavogi sé ólögleg. Einnig krefst hann þess að stefndu Jóni Guðmundssyni og Ernu Jónsdóttur verði gert að viðlögðum dagsektum að fjarlægja fyrrgreindan bílskúr og viðbyggingu eða borðstofu á norðurhlið hússins og færa þannig útlit þess til fyrra horfs í samræmi við gildandi teikningu af því frá 1944. Til vara gerir áfrýjandi þá kröfu að í stað þess að fjarlægja bílskúrinn verði stefndu Jóni og Ernu gert að viðlögðum dagsektum að lækka hann í 2,7 metra að efri brún plötu eða efri brún veggjar. Í báðum tilvikum krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Stefndu krefjast staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.

Þ, eigandi hlutar í fasteign í Kópavogi, höfðaði mál á hendur R og J, eigendum fasteignar á aðliggjandi lóð, og krafðist þess aðallega að þeim yrði gert að fjarlægja tvö grenitré sem höfðu verið gróðursett nærri lóðarmörkum, en til vara að R og J yrði gert að klippa trén niður í 1,80 metra hæð, í báðum tilvikum að viðlögðum dagsektum. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, var talið að skert birtuskilyrði á lóð Þ auk stærðar, umfangs og staðsetningar grenitrjánna nærri lóðarmörkum, með þeim afleiðingum að greinar þeirra slúttu langt út fyrir lóðarmörk og inn á lóð Þ, væri henni til verulegra óþæginda og langt umfram það sem hún þyrfti að þola samkvæmt ólögfestum reglum nábýlisréttar. Ekki var talið unnt að draga úr þessum óþægindum með öðru móti en að fjarlægja trén og var R og J því gert að gera svo að viðlögðum dagsektum.

Eigendur fasteignar í Húsahverfi í Reykjavík, A og H, höfðuðu mál á hendur nágranna sínum, B, og kröfðust þess að honum yrði gert að fjarlægja viðbyggingu af húseign sinni, sem hann hafði reist á grundvelli byggingarleyfis frá sveitarfélaginu R, að viðlögðum dagsektum. Með dómi Hæstaréttar 22. nóvember 2012 í máli nr. 137/2012 var felld úr gildi breyting R á tilteknum skilmálum deiliskipulags í hverfinu, en byggingarleyfi til handa B hafði verið gefið út á grundvelli breytingarinnar. Krafa A og H var tekin til greina í samræmi við 2. mgr. 56. gr. þágildandi skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, með vísan til þess að B hefði reist viðbygginguna með stoð í byggingarleyfi sem bryti í bága við skipulag og að hann yrði að bera áhættuna af því að verðmæti kynnu að fara forgörðum, enda hefði hann verið grandsamur um að A og H myndu leita úrræða til að fá hana fjarlægða allan þann tíma sem byggingarleyfi hans var til umfjöllunar hjá R og meðan á framkvæmdum við viðbygginguna stóð.

Í málinu kröfðust A og H þess að B yrði gert að fjarlægja viðbyggingu sem hann hafði reist ofan á hús sitt á grundvelli byggingarleyfis frá R að viðurlögðum dagsektum, en ella að viðurkennt yrði að útgáfa umrædds byggingarleyfis hefði verið ólögmæt. Talið var að við útgáfu leyfisins hefði verið brotið gegn skilmálum gildandi deiliskipulags sem R hefði verið óheimilt að víkja frá nema að undangenginni grenndarkynningu, sbr. 7. mgr. 43. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997. Þar sem slík kynning hafði ekki farið fram var krafa A og H um að B yrði gert að fjarlægja bygginguna samkvæmt fyrirmælum 2. mgr. 56. gr. sömu laga tekin til greina.

E, J, B, A og G kröfðust þess að byggingarleyfi K og Ó fyrir verkstæðishúsi á lóð þeirra síðarnefndu yrði fellt úr gildi og að K og Ó yrði gert að fjarlægja allar framkvæmdir við hið umdeilda mannvirki og vegarspotta sem lægi yfir land E, J og G. Þá var þess krafist að K og Ó yrði dæmt óheimilt að fara yfir land E, J og G að hinu umdeilda mannvirki. Ekki var talið að neinir annmarkar að formi eða efni hafi verið á ákvörðun um að veita K og Ó byggingarleyfi þannig að varðað gæti ógildi ákvörðunarinnar. Voru K og Ó því sýknuð af kröfu um að byggingarleyfið yrði fellt úr gildi og að þeim yrði gert að fjarlægja húsið. Þá var talið að lóðinni fylgdi umferðarréttur yfir land í eigu E, J og G. Var því einnig sýknað af kröfu um að K og Ó yrði gert að fjarlægja veg að húsinu og hafnað viðurkenningu á að K og Ó væri óheimilt að fara yfir land E, J og G að lóðinni.

Áfrýjendur kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðun byggingarfulltrúa G um að veita E leyfi til framkvæmda við smíði einbýlishúss í G. Áfrýjendur báru fyrir sig að húsið uppfyllti ekki ákveðin atriði í skilyrðum byggingarskilmála og að G hefði brotið gegn fyrirmælum 10. til 14. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 við meðferð málsins, þar sem ólögmæt og ómálefnanleg sjónarmið hefðu ráðið útgáfu byggingarleyfisins. Ekki var talið að áfrýjendur hefðu sýnt fram á að byggingarleyfið hefði verið gefið út í andstöðu við byggingarskilmála eða ákvæði stjórnsýslulaga og voru G og E sýknaðir af kröfu áfrýjenda.

E, sem var eigandi húseignar í miðborg Reykjavíkur, óskaði eftir leyfi til að breyta 1. hæð hennar þannig að nota mætti hana sem skemmtistað. Umsóknin var samþykkt af skipulags- og byggingarnefnd með nánar tilgreindum skilyrðum og kærðu D o.fl. þá ákvörðun til úrskurðarnefndar um skipulags- og byggingarmál sem felldi hana úr gildi. Af því tilefni höfðaði E mál og krafðist ógildingar á úrskurðinum og staðfestingar á ákvörðun skipulags- og byggingarnefndar. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að vegna 2. mgr. 43. gr. laga nr. 73/1997 væri heimild R til að leyfa þessi breyttu afnot háð því skilyrði að þau væru samræmanleg aðalskipulagi og deiliskipulagi. Ekki var vikið sérstaklega að notkun lands á umræddu svæði í aðalskipulagi R, annars staðar en í þróunaráætlunar miðborgar. Í ákvæðum áætlunarinnar voru meðal annars sett þau skilyrði fyrir veitingu byggingarleyfis að breytt notkun húss hefði ekki truflandi áhrif á nærliggjandi íbúðir vegna hávaða, lyktar, sorps eða af öðrum ástæðum. Jafnframt var áskilið að breytt starfsemi í húsnæði mætti hvorki hafa truflandi áhrif á íbúa í grennd við það af öðrum ástæðum en að framan er getið né auka umferð svo að óæskilegt sé. Talið var að starfsemi skemmtistaðar, sem væri opinn næturlangt um helgar, hlyti almennt að kalla á umferð bifreiða og mikinn umgang fólks, þar á meðal ölvaðra manna, þannig að af gæti hlotist verulegur hávaði og óþrifnaður. Þótt ljóst væri að íbúar yrðu nú þegar fyrir margháttuðu ónæði, sem tengdist rekstri annarra skemmtistaða í námunda við húseign E, og að horfur væru á að svo yrði áfram án tillits til afdrifa byggingarleyfis E, var ekki talið unnt að líta fram hjá því að við veitingu þess hefði R hvorki rannsakað né lagt mat á hvaða áhrif nýr skemmtistaður í húsnæði E myndi hafa að þessu leyti og hvort þau væru innan þeirra marka, sem D o.fl. yrðu að hlíta sem eigendur húseigna í grennd við hús E. Að því virtu var talið að það væri E, sem umsækjanda um byggingarleyfi sem háð væri sérstökum skilyrðum, að sanna að þeim væri fullnægt með því að þessi nýi skemmtistaður myndi ekki auka að mun truflun íbúa í húsakynnum D o.fl. af framangreindum ástæðum. Ekki var talið að E hefði tekist það og var kröfum hans því hafnað.

A og H kröfðust lögbanns við áframhaldandi framkvæmdum við viðbyggingu ofan á hús B. Vísað var til þess að sú skerðing, sem A og H vildu hindra, væri þegar orðin, enda viðbyggingin risin. Þá var ekki fallist á að þau gætu stutt kröfu sína við að B myndi bæta réttarstöðu sína í dómsmáli, sem A og H ætluðu að höfða með kröfu um niðurrif viðbyggingarinnar, ef ekki yrði lagt bann við frekari framkvæmdum innanhúss. Kröfu þeirra um lögbann var því hafnað.

B, J og H kröfðu A ehf., verktaka, og F, sveitarfélag, um skaðabætur vegna tjóns á fasteignum þeirra af völdum sprenginga við byggingu varnargarða gegn snjóflóðum. Í málinu lágu fyrir undir- og yfirmatsgerðir vegna reksturs málsins. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að af þessum matsgerðum yrði dregin sú ályktun að vera kynni, að sprungutjón á húsum B, J og H yrði að minnsta kost að hluta rakið til umræddra sprenginga. Þá væri samkvæmt sömu gögnum ekki loku fyrir það skotið, að slíkt tjón ætti rót sína að rekja til þess að ekki hefði verið staðið að sprengingunum á þann hátt sem mælt er fyrir um í IV. kafla vopnalaga nr. 16/1998 og reglugerð nr. 684/1999 um sprengiefni. Væri ljóst af niðurstöðu yfirmatsmanna að sönnun um að hér hefði réttilega verið staðið að verki hefði mátt tryggja með því að færa jafnóðum og varðveita skýrslur um allar sprengingar við verkið. Þetta hefði verktakinn A ehf. hins vegar látið farast fyrir og varð hann því að bera hallann af skorti á sönnun í málinu um framkvæmd og afleiðingar sprenginganna. Var niðurstaða héraðsdóms um bótaskyldu A ehf. því staðfest. Þá var talið að sérstök verkskylda hefði hvílt á sveitarfélaginu F um að hafa stöðugt eftirlit með því að réttilega hefði verið staðið að sprengingunum í því skyni að geta gripið inn í ef misbrestur yrði þar á. Með því að F sinnti ekki þessari skyldu, þegar á verkið leið, var fallist á að F bæri skaðabótaábyrgð á tjóninu. Þar sem erfiðleikar á að meta tjónsfjárhæðir áttu rót sína að rekja til atvika sem vörðuð A ehf. og F þótti heimilt að dæma skaðabætur að álitum á þann hátt sem gert var í héraðsdómi. Var héraðsdómur því staðfestur að öðru leyti en varðaði upphafsdag dráttarvaxta af tildæmdum bótafjárhæðum.

Deilt var um gildi byggingaleyfis sem K fékk til að reisa hús með tvöfaldri bílageymslu á lóð sinni nr. 9 við Skeljatanga í Reykjavík. Höfðu G o.fl. kært veitingu leyfisins til úrskurðarnefndar skipulags- og byggingarmála sem felldi það úr gildi. K krafðist því að úrskurður nefndarinnar yrði felldur úr gildi. Tekið var fram að niðurstaða málsins færi eftir skýringu á byggingar- og skipulagsskilmálum umrædds hverfis frá 1990 og ákvæðum skipulags- og byggingarlaga og reglugerðar sem sett væri með heimild í þeim lögum. Fallist var á að skilmálarnir væru torskildir og til þess fallnir að skapa óeiningu. Samkvæmt þeim væri um sum atriði vísað til mats stjórnvalda en um önnur færi eftir hlutlægri skýringu á viðkomandi ákvæðum. Fyrir lá að sótt var um að byggingin yrði einnar og hálfrar hæðar. Samkvæmt skýrum ákvæðum 3. gr. skilmálanna mætti stalla hús einungis á þeim helmingi grunnflatar þess, sem væri fjær götu, og mætti nýta slíka stöllun á tveimur hæðum. Mun meira en helmingur af gólfplötu hússins væri stallaður niður fyrir þá hæð, sem aðalgólfplatan hefði næst götu. Fyrirhugað hús K fullnægði því ekki ákvæði 3. gr. skilmálanna og yrði ekki fallist á að stöllun í merkingu skilmálanna tæki eingöngu til þess hluta hússins, sem fyrirhugað væri að yrði á tveimur hæðum. Þá yrði að skilja skilmálana svo að hæð húss sem væri stallað á þeim helmingi gólfflatar, sem væri fjær götu, mætti vera hæst 5,7 m miðað við götukóta á þessum hluta, en nær götu skyldi það vera hæst 4,4 m. Glerhýsi K eftir miðju þaksins mætti því ekki allt ná 5,7 m mænishæð. Sú mænishæð skæri sig einnig frá hæð annarra hús við Skeljatanga. Var kröfu K því hafnað.

K og E, sem áttu 76% fasteignar, kröfðust bóta úr hendi B, sem átti 24% eignarinnar, fyrir fjártjón og miska er hann hefði valdið þeim með því að fella tré á lóðinni. Eins og atvikum var háttað áttu ákvæði 37. gr. og 38. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús ekki við og var því talið að B hefði verið óheimilt að fella umrædd tré án samráðs við K og E. Með því að K og E höfðu ekki sýnt fram á að B hefði valdið þeim tjóni með aðgerðum sínum, hvorki fjárhagslegu né ófjár­hags­legu, var B sýknaður af kröfum þeirra.

Að kröfu S o.fl., nágranna G, felldi úrskurðarnefnd skipulags- og byggingarmála úr gildi byggingarleyfi sem borgarráð hafði veitt fyrir viðbyggingu við húseign í eigu G. Í úrskurði nefndarinnar var jafnframt lagt fyrir byggingarnefnd að hlutast til um að hin umdeilda viðbygging yrði fjarlægð og húsið fært til fyrra horfs innan ákveðins frests. G höfðaði dómsmál til ógildingar úrskurðarins. Hlutaðeigandi nágrannar G stefndu R fyrir Hæstarétt til réttargæslu, en samkvæmt 2. mgr. 21. gr. laga nr. 91/1991 var vísað frá dómi þeim kröfum þeirra sem hefðu, ef teknar til greina, mælt fyrir um skyldu til framkvæmda af hálfu R. G hafði áður fengið leyfi til að bæta við hús sitt og eftir þá viðbót var nýting lóðar hans komin verulega fram yfir það sem almennt hafði verið ákveðið fyrir aðliggjandi byggð. Með hinu umdeilda byggingarleyfi hefði nýting G á lóðinni aukist enn frekar, til óhagræðis a.m.k. fyrir næstu nágranna, sem taldir voru hafa mátt treysta því að ekki yrði ráðist í frekari stækkun húss G, án þess að unnið yrði deiliskipulag þar sem tekið yrði tillit til byggðamynsturs svæðisins. Var því talið að byggingaryfirvöld hefðu ekki mátt fara að undantekningarákvæði 3. mgr. 23. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 um ákvörðun sína um byggingarleyfið. Með hliðsjón af þessu, svo og því að framkvæmdir G við verkið voru taldar hafa verið unnar í heimildarleysi og ekki í góðri trú, var niðurstaða réttarins sú, að hinn umdeildi úrskurður úrskurðarnefndar skipulags- og byggingarmála skyldi halda gildi sínu.

Eigendur jarðarinnar A hugðu á uppbyggingu sumarhúsabyggðar þegar nokkur sveitarfélög fengu leyfi til reksturs sorpurðunarstöðvarinnar S á aðliggjandi jörð. Eigendur A kröfðust bóta úr hendi S á grundvelli réttarreglna nábýlisréttar. Talið var að S hefði fallist á að stöðin væri réttur aðili að bótamáli sem eigendur A kynnu að höfða vegna sannanlegs tjóns þeirra vegna starfrækslu hennar. S var dæmt bótaskylt og fallist á þá skoðun yfirmatsmanna að við ákvörðun bóta mætti miða við hagnýtingu A undir sumarhúsabyggð. Á hinn bóginn var til þess litið við ákvörðun bótafjárhæðar að áætlanir um sumarhúsabyggð á landi A voru lítt mótaðar og að mikil óvissa var um ýmsa þætti sem slík nýting byggði á.