Dómstólaleit

R starfaði hjá IÐ hf. á árunum 1976 til ársloka 1989 þegar bankinn sameinaðist þremur öðrum bönkum og varð að ÍS hf. Við sameininguna fluttust yfir til ÍS hf. lífeyrisskuldbindingar gagnvart R vegna starfa hans hjá IÐ hf. Árið 1993 samdi R við ÍS hf. um starfskjör og var þar um að ræða nokkra breytingu frá eldri samningi hans við IÐ hf., einkum að því er varðaði verðtryggingu lífeyrisréttinda. Ágreiningur aðila laut að því með hvaða hætti reikna skyldi lífeyrisréttindi R vegna starfa hans hjá IÐ hf. R vildi miða við laun bankastjóra ÍS hf. í lok árs 2009, en ella við laun hæstaréttardómara frá sama tímamarki. S taldi á hinn bóginn að í samningnum frá árinu 1993 hefði falist að réttindin hefðu runnið saman við réttindi þau sem R hafði áunnið sér vegna starfa sinna hjá ÍS hf. með þeim hætti að grundvallarlaun til útreiknings lífeyris skyldu vera síðustu fullu mánaðarlaun hans hjá ÍS hf. fyrir töku lífeyris og taka breytingum í samræmi við launavísitölu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að R hafði áunnið sér veruleg lífeyrisréttindi er ÍS hf. yfirtók skyldu IÐ hf. gagnvart honum við sameiningu bankanna. Nytu slík réttindi verndar 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Við gerð nýs samnings við R um lífeyrisrétt hans hefði því verið brýnt að tilgreina skýrlega ef hann ætti að missa eitthvað af réttindum sínum sem hann hafði áður sérstaklega samið um og áunnið sér. Ekki yrði séð af ákvæðum samningsins frá árinu 1993 að svo hefði verið, auk þess sem nánar tilgreint minnisblað, sem ritað hafði verið á þeim tíma sem samningurinn var gerður, væri því heldur ekki til stuðnings. Var því ekki fallist á með S að áunnin lífeyrisréttindi R vegna starfa hans hjá IÐ hf. skyldu verðtryggð samkvæmt svonefndri eftirmannsreglu. Þá var ekki talið að slík tengsl væru milli þess nýja banka sem var stofnaður í október 2008 og IÐ hf. að miða bæri við laun bankastjóra ÍS hf. árið 2009 þegar metin væru ákvæði samninga R við IÐ hf. 20 árum áður og lægju til grundvallar rétti hans að þessu leyti. Var því fallist á þrautavarakröfu R um að miða bæri lífeyrisréttindi hans við laun hæstaréttardómara.

H krafðist eftirlaunagreiðslna úr hendi SL á grundvelli samnings sem hann hafði gert árið 1985 við Lífeyrissjóð SÍS, en sá sjóður hafði sameinast SL. Samkvæmt samningnum skyldu eftirlaun hans miðast við 65 ára lágmarksaldur og vera 90% af mánaðarlaunum framkvæmdastjóra SÍS eins og þau væru á hverjum tíma. Á árinu 1998 var gert samkomulag um breytingu á eftirlaunarétttindum H og skyldu þau nú nema ákveðinni mánaðarlegri greiðslu sem tæki breytingum eftir umsaminni vísitölu. Eftirlaun H tóku ekki breytingum samkvæmt þessu fyrr en á árinu 1999 en þá tók H við greiðslu úr hendi sjóðsins með fyrirvara um hugsanlega leiðréttingar. Hafði hann áður óskað eftir að tekinn yrði saman útreikningur eftirlauna hans miðað við tilteknar forsendur. Í Hæstarétti var talið að miðað við hvernig H hafði óskað eftir að uppgjöri yrði hagað við sig á árinu 1999 og með tómlæti hans í framhaldi af því yrði hann talinn bundinn af samkomulaginu frá árinu 1998 sem kom í stað upphaflegs samnings hans frá 1985. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu SL.

J lýsti kröfu við slit sparisjóðsins B en krafan var til komin vegna eftirlauna sem J taldi sig eiga að fá greidd á grundvelli ráðningarsamnings við einn af þeim sparisjóðum sem síðar varð að B. Því var hafnað að eftirlaun J skyldu breytast, eftir að störfum hans hjá sparisjóðnum lauk, í samræmi við viðmið sem kveðið var á um í ráðningarsamningnum að skyldu hafa áhrif á laun hans á hverjum tíma. Þótti sýnt að þau viðmiðunarlaun sem B hafði lagt til grundvallar útreikningi kröfu J hefðu verið hærri en þau sem J naut þegar hann hefði síðast verið á launaskrá hjá forvera B. Var því fallist á niðurstöðu slitastjórnar B um fjárhæð kröfu J. Ekki var fallist á með J að krafa hans félli undir ákvæði 109. gr. laga nr. 21/1991, enda breytti engu þótt vera kynni að í bókhaldi B hefði verið tilgreind fjárhæð lífeyrisskuldbindinga eða jafnvel að lagt hefði verið til hliðar ákveðin fjárhæð til að mæta slíkum skuldbindingum. Þá voru ekki efni til að fallast á að eftirlaun J teldust geta verið krafa í skilningi 112. gr. laga nr. 21/91. Engin rök voru til þess að telja kröfuna innstæðu í skilningi 3. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Var því staðfest niðurstaða slitastjórnar B um að krafa J væri almenn krafa í skilningi 113. gr. laga nr. 21/1991.

A lét af störfum sem aðstoðarbankastjóri Ú í maí 1987. Á fundi bankaráðs Ú 2. apríl 1987 var ákveðið að A skyldi njóta eftirlauna sem næmu 70,5% af föstum launum bankastjóra. Þessi launakjör voru ákveðin einhliða af bankaráði Ú í samræmi við þágildandi lög um bankann. Ekki þótti sýnt fram á annað en að fjármálaráðuneytið hefði yfirtekið vald bankaráðsins til að ákvarða eftirlaun A þegar Ú var lagður niður. Í febrúar 1998 ákvað ráðuneytið að stofn til ákvörðunar eftirlauna skyldi miðaður við lokalaun bankastjóra L og skyldu eftirlaunin framvegis fylgja almennum launabreytingum bankastarfsmanna. A höfðaði síðar mál og krafðist þess að viðurkennt yrði að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna hans eins og hún var 1. janúar 1998 skyldi fylgja vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn, sem Hagstofa Íslands reiknar og birtir, og taka mánaðarlegum breytingum í samræmi við hana. Ekki var ágreiningur með aðilum um að viðmiðunarfjárhæð lífeyrisgreiðslna til A skyldi vera eins og hún var ákveðin 1. janúar 1998. Ágreiningur var hins vegar með aðilum um það hvað fælist í orðalaginu almennar launabreytingar. A taldi að túlka bæri hugtakið „almennar launabreytingar“ svo að þær tækju til allra launahækkana, sem yrðu á launum bankastarfsmanna á hverjum tíma, þar með taldar flokkatilfærslur og launaskrið. Það yrði eingöngu gert með því að styðjast við vísitölu lífeyrisskuldbindinga fyrir opinbera starfsmenn. Talið var að orðalagið „almennar launabreytingar bankastarfsmanna“ gæti aðeins vísað til almennra launahækkana sem ákveðnar væru í kjarasamningum, en einstaklingsbundnar launahækkanir, flokkatilfærslur og aðrar hækkanir, sem ekki væru almennar, gætu þar ekki komið til álita. Var Í sýknað af kröfu A.

15. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 væri kveðið skýrt á um það að fjárhæðir bóta, sem greindar væru í 3. mgr. 7. gr

S var starfsmaður LR ses. allt frá árinu 1967 sem lausráðinn leikari, en á árinu 1977 var hún fastráðin hjá félaginu. Í byrjun árs 2002 var S færð til í starfi, er henni var sagt upp starfi sem leikari, en ráðin tímabundið sem kynningarfulltrúi í hálft starf. Með bréfi 2003 var S tilkynnt að tímabundin ráðning hennar sem kynningarfulltrúi yrði ekki endurnýjuð. Þann 22. júní 1987 höfðu LR ses. og Félag íslenskra leikara gert með sér samkomulag sem veitti félagsmönnum þann rétt að fá greidd eftirlaun þegar þeir létu af störfum við ákveðinn aldur. S hafði ekki náð þeim aldri sem áskilinn var er hún lét af störfum hjá LR ses. Þann 20. nóvember 2001 tók stjórn LR ses. þá ákvörðun með samþykkt að veita þessum hópi, er félli undir samkomulagið, lífeyrisréttindi sem skyldu nema því réttindahlutfalli sem starfsmenn hefðu áunnið sér 31. desember það ár. Var samþykktin síðar felld úr gildi á stjórnarfundi 29. september 2003. Í málinu deildu aðilar um það hvort S ætti rétt á greiðslu eftirlauna samkvæmt samþykktinni. Talið var að S ætti enga aðild að samþykktinni, né yrði það ráðið af gögnum málsins að Félag íslenskra leikara ætti aðild að henni. Var því um einhliða yfirlýsingu af hálfu LR ses. að ræða og yrði samþykktin því ekki talin skuldbindandi fyrir LR ses. á þann hátt að S gæti byggt rétt sinn á henni til þeirrar eftirlaunakröfu sem hún gerði í málinu. Var því niðurstaða meirihluta Hæstaréttar að staðfesta hinn áfrýjaða dóm með vísan til forsendna um sýknu LR ses.

J starfaði sem forstjóri hjá verktakafyrirtæki um árabil. Árið 1986 var gerður eftirlaunasamningur milli J og fyrirtækisins en J lét af störfum fyrir aldurssakir í árslok 1999. Sama ár sameinaðist fyrirtækið þremur öðrum hlutafélögum er tók að starfa undir sameiginlegu heiti, A. Samningurinn kvað á um að eftirlaun skyldu vera hundraðshluti af launum forstjóra fyrirtækisins eins og þau væru á hverjum tíma og skyldu þau nema 5% fyrir hvert starfsár þar til náð væri eftirlaunum sem næmu 90% af mánaðarlaunum. Samkvæmt leiðbeiningum sem endurskoðandi A gaf launafulltrúa skyldi við útreikning á eftirlaunagreiðslum J taka tillit til verðlagshækkana sem hann hefði fengið ef hann hefði verið í starfi. Fram á árið 2003 voru eftirlaunin framreiknuð með launavísitölu, en að auki fékk J þrjú fyrstu árin greidda launauppbót í desember, svokallaðan þrettánda mánuð. Um vor 2003 var vísitölubindingu eftirlauna J hætt og í desember sama ár var greiðsla vegna þrettánda mánaðar skert vegna greiðslna úr lífeyrissjóði þrátt fyrir að J fengi ekkert greitt þaðan vegna hans. Þá tilkynnti A J að nýr forstjóri hefði tekið við störfum hjá félaginu og bæri því samkvæmt eftirlaunasamningi hans við félagið að endurreikna eftirlaun hans. Í framhaldinu höfðaði J mál á hendur A þar sem hann krafði félagið um full eftirlaun ásamt óskertri greiðslu fyrir þrettánda mánuðinn. Í dómi héraðsdóms í fyrra máli aðilanna, sem staðfestur var með dómi Hæstaréttar 2005, var A gert að standa skil á eftirlaunum ásamt greiðslu fyrir þrettánda mánuð árin 2003 og 2004 án þess að hún væri skert um fjárhæð sem svaraði til mánaðarlegra tekna J úr lífeyrissjóði. Að gengnum þeim dóm stóð áfram ágreiningur um rétt J til verðbóta á eftirlaun sín, auk þess sem A skerti á árinu 2005 greiðslu vegna þrettánda mánaðar á sama hátt og áður. Í dómi Hæstaréttar í þessu máli þóttu ekki efni til að telja réttindi J varðandi greiðslu fyrir þrettánda mánuð önnur í þessu máli en í því fyrra. Hvað varðaði aðrar kröfur J segir í niðurstöðu Hæstaréttar, að þó að eftirlaunasamningurinn hefði kveðið á um annað, hefði í raun orðið samkomulag milli A og J um að víkja frá orðalagi samningsins á þann hátt að eftirlaun hans yrðu 90% af laununum, sem hann hefði tekið í starfi, í stað sama hlutfalls af launum eftirmanns hans, og að tekið skyldi tillit til verðlagshækkana. Yrði að leggja til grundvallar að sú skipan sem fylgt var athugasemdalaust af hendi beggja aðila á fjórða ár, hefði komið í stað þeirrar, sem gert var ráð fyrir í eftirlaunasamningnum, að því leyti sem munur var þar á. Þar sem A hefði staðhæft í málatilbúnaði sínum að laun starfsmanna hans hefðu fram til vorsins 2001 verið verðbætt með launavísitölu á fjögurra mánaða fresti, þótti verða leggja til grundvallar að miða hafi átt við þá reglu gagngert og til frambúðar, þótt vikið hefði verið nokkuð frá henni í reynd. Ekki var fallist á að J hefði glatað rétti sínum með ráðstöfun sakarefnis í fyrra dómsmáli aðila.

S krafðist viðurkenningar á því að kaupréttarsamningar væru hluti af útreiknuðum launum þeirra átta starfsmanna F sem hæst laun hefðu í skilningi eftirlaunasamnings S og F frá 13. janúar 1977. Þegar litið var til þess að kaupréttur þeirra átta stjórnenda F, sem til viðmiðunar voru í eftirlaunasamningnum, var hluti af starfskjörum þeirra, þess að tilgangur viðmiðunarákvæðisins í bókuninni 13. janúar 1977 hlaut að hafa verið sá að tryggja S, við ófyrirséðar breytingar á aðstæðum, sömu raunhækkun á eftirlaunum og verða kynnu á launum æðstu stjórnenda F og þess að aðilar túlkuðu samninginn þannig sjálfir í upphafi árs 2004 að undir hann féllu ábatagreiðslur er miðuðust við væntanlegar hækkanir á gengi bréfa í stefnda, var fallist á með S að verðmæti kaupréttarsamnings starfsmannanna átta skyldu taldir með við útreikning viðmiðunar fyrir eftirlaun S.

J, sem var forstjóri B ehf., gerði árið 1986 eftirlaunasamning við félagið, þar sem gert var ráð fyrir að eftirlaun hans yrðu hundraðshluti af launum forstjóra félagsins eins og þau væru á hverjum tíma. B ehf. sameinaðist þremur öðrum félögum árið 1999 er mynduðu K hf. Skömmu síðar hóf J töku eftirlauna, sem miðuðust við þau laun, sem hann hafði haft sem forstjóri B ehf. en þau skyldu framvegis taka breytingum í samræmi við verðlagshækkanir. Í kjölfar skipulagsbreytinga á rekstri K hf. voru laun forstjóra félagsins lækkuð umtalsvert árið 2003 en eftirlaunagreiðslur til J voru lækkaðar að sama skapi. J taldi að skerðingin hefði verið óheimil og krafði K hf. um greiðslu ákveðinnar fjárhæðar, sem hann taldi vera eingreiðsluverðmæti eftirlaunaréttar hans. Til vara krafðist hann fjárhæðar, sem tók mið af útreikningi á lækkun eftirlauna hans. Í báðum tilvikum var gert ráð fyrir að með skerðingu eftirlaunanna hefðu eftirlaunakröfur J fallið í gjalddaga. Ekki var fallist á það enda lyti ágreiningur aðila að breytingu á fjárhæð eftirlauna, sem leiddi af túlkun K hf. á eftirlaunasamningnum. Til þrautavara krafðist J fjárhæðar, sem tók mið af mismun á þeim eftirlaunum, sem hann taldi sig eiga rétt til, og greiddra eftirlauna, auk viðurkenningar á því að eftirlaun hans skyldu framvegis taka mið af ákveðinni viðmiðun. Vísað var til þess að við framkvæmd samningsins frá 2000 til 2003 hefði K hf. ekki beitt hreinni eftirmannsreglu og ekki lægi annað fyrir en að J hefði verið sáttur við þá framkvæmd. Yrði að líta svo á að K hf. hefði orðið bundið af þeirri framkvæmd. Því var fallist á fjárkröfuna samkvæmt þrautavarakröfu en viðurkenningarkrafan þótti hins vegar of óákveðin og var vísað frá héraðsdómi.

J starfaði óslitið hjá Landsbanka Íslands og síðar Seðlabanka Íslands frá 1955 til 1991, er hann hóf töku ellilífeyris. Frá þeim tíma og fram að gildistöku nýrrar reglugerðar um starfsemi L í árslok 1997 tóku lífeyrisgreiðslur til J mið af launum eftirmanns hans á hverjum tíma, svonefndri eftirmannsreglu. Með nýju reglugerðinni var sú breyting gerð á verðtryggingu réttindanna að framvegis skyldu greiðslur til J breytast í samræmi við vísitölu neysluverðs í stað þess að taka mið af launum eftirmanns hans. J taldi umrædda breytingu fela í sér ólögmæta skerðingu á áunnum lífeyrisréttundum sínum og krafði því L um fjárhæð, er nam mismun á þeim lífeyri, sem hann hafði fengið greiddan eftir gildistöku reglugerðarinnar, og lífeyris, sem hann taldi að hann hefði átt að fá samkvæmt eftirmannsreglunni. Hæstiréttur vísaði til þess að með breytingunni hefði J ekki verið sviptur nokkru af áunnum lífeyrisrétti sínum eins og hann hafði staðið við gildistöku reglugerðarinnar. Stæði ágreiningur aðila í raun um hvort heimilt hafi verið að breyta aðferð við að verðtryggja réttindi sjóðfélaga til framtíðar en um það hefði Hæstiréttur áður dæmt í málinu nr. 249/2000. Í þeim dómi var komist að þeirri niðurstöðu að þar sem breytingin hefði verið almenn og tekið til allra sjóðfélaga hefði hún verið bindandi fyrir aðila þess máls. Þar sem J hafði ekki borið fram haldbær rök fyrir því að annað hefði átt að gilda um áunnin réttindi hans en annarra var L sýknaður af kröfu hans.

SN, sem starfað hafði sem skrifstofustjóri SR, hélt því fram að hluti starfskjara hans hafi falist í því að hann skyldi njóta ellilífeyris úr eftirlaunasjóði starfsmanna SR. Með því að umræddur lífeyrissjóður var fyrst stofnaður eftir að SN lét af störfum hjá SR og þar sem ekkert benti til þess að í starfskjörum SN hafi falist réttur til greiðslna úr eftirlaunasjóði eftir að hann lét af störfum, var S sýknaður af öllum kröfum SN.

S hafði starfað um áratuga skeið hjá SÍ þegar hann lét af störfum 31. mars 1998 og hóf töku eftirlauna. Ný reglugerð um eftirlaunasjóð starfsmanna SÍ og LÍ hafði tekið gildi 31. desember 1997. Taldi S að reglugerðin hefði skert eftirlaunarétt hans þar sem hætt var að miða fjárhæð eftirlauna við svokallaða eftirmannsreglu en þess í stað teknar upp verðbætur miðaðar við vísitölu neysluverðs. Krafðist hann þess að sér yrði bættur sá skaði, sem hin nýja skipan leiddi af sér. Beindi hann kröfunni aðallega að SÍ en til vara að SÍ og L sameiginlega og byggði á að eftirmannsreglan hefði verið hluti af starfskjörum hans hjá SÍ og hann ætti rétt á að fá greitt samkvæmt reglunni eða með öðrum hætti, sem ekki skerti réttindi hans. Taldi hann og að við setningu reglugerðarinnar hefði ekki verið gætt réttra málsmeðferðarreglna og hún hefði því ekki gildi gagnvart honum. Ekki var talið í ljós leitt að SÍ hefði lofað S að lífeyrir hans yrði greiddur með þessum hætti og að jafnvel þótt talið yrði að um ígildi loforðs hefði verið að ræða hafi skuldbinding SÍ verið leidd af reglum L og hefði því ekki getað verið um annað og meira en reglur lífeyrissjóðsins kvæðu á um á hverjum tíma. Taldist SÍ því ekki hafa bakað sér skaðabótaskyldu gagnvart S. Með vísan til fyrri dóma Hæstaréttar var ekki talið að sú málsmeðferð sem L hafi viðhaft við breytingu reglugerðarinnar hefði verið ólögmæt og var því einnig hafnað kröfu S á hendur SÍ og L sameiginlega.

Samkvæmt starfslokasamningi K við HÞ skyldi hann fá launagreiðslur eftir að hann lét af störfum hjá HÞ, frá 1. júlí 1996 fram til 20. maí 2003. Fékk K greiddar rúmlega 106.000 krónur á mánuði frá 1. júlí 1996 til loka júní 2001, fyrst frá HÞ en síðan frá öðrum félögum, sem tóku við skyldum HÞ samkvæmt samningnum, síðast frá félaginu KU. H lýsti kröfu við nauðasamningsumleitanir KU vegna ábyrgðar H á umræddum greiðslum til K. Var krafan tekin til greina. Í málinu krafðist K aðallega sömu fjárhæðar og greidd hafði verið mánaðarlega samkvæmt samningnum, fram til loka samningstímabilsins. Eftir orðanna hljóðan varð ákvæði samningsins um launagreiðslur ekki skilið öðru vísi en svo að H hafi skuldbundið sig til að tryggja að K hefði fram til 20. maí 2003 mánaðarlegar tekjur, sem ekki yrðu lægri en 216.000 krónur, með því að greiða honum það sem kynni að vanta á þá fjárhæð hverju sinni þegar tillit hefði verið tekið til lífeyrisgreiðslna. Ekki hafi verið ráðgert að fjárhæðin, sem brúa ætti bilið milli lífeyrisgreiðslna og fyrrnefndra mánaðarlegra lágmarkstekna, tæki neinum breytingum á tímabilinu. Með því að greiða K allt frá upphafi nánast sömu fjárhæð mánaðarlega í rétt fimm ár, án nokkurs tillits til lífeyrisgreiðslna, varð að líta svo á að félögin, sem á ýmsum tímum stóðu að greiðslum til K samkvæmt samningnum, hafi í verki breytt efni hans K í hag og skuldbundið sig þannig að greiða honum mánaðarlega ekki lægri fjárhæð en 106.422 krónur án tillits til lífeyrisgreiðslna úr hendi annarra. Var fallist á aðalkröfu K.

F krafðist að viðurkennt yrði að þeir prófessorar við Háskóla Íslands sem heyrðu undir ákvörðun kjaranefndar og greiddu eða hefðu greitt lífeyrisiðgjöld til starfsloka til B-deildar L samkvæmt lögum nr. 1/1997 um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins ættu frá starfslokadegi rétt á lífeyri sem tæki mið af heildarmánaðarlaunum þeirra fyrir dagvinnu, þ.e. dagvinnu að viðbættum einingum fyrir fasta yfirvinnu samkvæmt skilgreiningu kjaranefndar í úrskurði hennar 2. júlí 1998, enda greiddu prófessorarnir frá 1. janúar 1998 til starfsloka 4% lífeyrisiðgjald til viðbótar af greiðslum fyrir þessa föstu yfirvinnu sem ekki hefði verið dregið af launum þeirra. Í héraðsdómi var tekið fram að ekki hefði verið hnekkt því mati kjaranefndar að hluti af vinnu prófessora yrði ekki látinn í té á hinum daglega vinnutíma en væri þó þáttur í venjubundnu starfi þeirra. Var talið að þó svo að kjaranefnd hefði talið að starfinu fylgdi yfirvinna sem rétt væri að launa og greiða fyrir alla mánuði ársins án þess að sýnt væri fram á að vinna þessi væri unnin utan hins venjulega vinnutíma eða jafnvel innt af hendi á dagvinnutíma væri ekki þar með verið að launa fyrir dagvinnu. Var því ekki fallist á að greiðslur fyrir fasta yfirvinnu hefðu verið þess eðlis að skylt væri að líta á þær sem hluta af launum fyrir dagvinnu er veitti rétt til eftirlauna á grundvelli laga nr. 1/1997. Með vísan til forsendna héraðsdóms og þess að F væri réttur aðili að málinu var hann staðfestur.

X var ákærður fyrir hilmingu og þjófnað. Hæstiréttur taldi sannað að X hefði tekið við úr höndum óþekkts manns tösku og bakpoka, sem höfðu að geyma myndavélar o.fl., og falið á heimili sínu þrátt fyrir að honum hlyti að hafa verið ljóst að munanna hefði verið aflað með auðgunarbroti. Þá taldi Hæstiréttur sannað með vísan til játningar X og annarra gagna málsins að hann hefði farið inn í nýbyggingu og stolið þaðan rafhlöðuborvél og naglabyssu. X hafði hlotið 27 refsidóma frá árinu 1978 og voru framangreind brot framin fyrir uppsögu síðasta dómsins. Var honum dæmdur hegningarauki, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og refsing hans ákvörðuð með hliðsjón af 77. gr., 71. gr., 72. gr. og 255. gr. sömu laga, en J var vanaafbrotamaður. Var X dæmdur í 6 mánaða fangelsisvist.

Með setningu reglugerðar nr. 667/1997 um Lífeyrissjóð bankamanna voru gerðar tilteknar breytingar á skipulagi L. Leiddu þær til lækkunar á lífeyrissréttindahlutfalli S, sem lét af störfum hjá Seðlabanka Íslands 1978. Var lækkunin rakin til þeirrar túlkunar sjóðsins á ákvæðum reglugerðarinnar að 11. gr. hennar stæði framar 36. gr. og leiddi það til þess að sá sem léti af starfi eftir gildistöku reglugerðarinnar, greitt hefði iðgjald til sjóðsins og væri orðinn fullra 65 ára ætti rétt á 2.125% eftirlaunum fyrir hvert starfsár í fullu starfi, en að þeir sem hættir væru störfum fyrir gildistöku reglugerðarinnar, en hæfu töku lífeyris eftir þann tíma ættu ekki rétt á að lífeyrir þeirra tæki mið af 11. gr. Héraðsdómur féllst ekki á þessa túlkun L og taldi að skýrlega hefði þurft að kveða á um það í gildandi reglugerð ef önnur regla ætti að gilda um réttindahlutfall starfandi sjóðfélaga en þeirra sjóðfélaga sem hættir voru störfum fyrir gildistökuna og hefðu ekki hafið töku lífeyris. Slíkt mætti ekki lesa úr reglugerðinni og því væri fallist á aðalkröfu S þess efnis að hann skyldi njóta 2.125% lífeyris fyrir hvert ár sem hann greiddi í sjóðinn. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms með þeirri athugasemd að í reglugerð nr. 669/1997 fyrir Lífeyrissjóð bankamanna væri ekki um það getið, að annað ætti að gilda um réttindi þeirra, sem látið hefðu af störfum af öðrum ástæðum en elli og örorku, en þeirra, sem greiddu í sjóðinn á sama tíma og þeir og héldu áfram störfum hjá bönkunum. Um réttindi S fari því að 15. gr. reglugerðarinnar, en þar sé vitnað til 11. gr. hennar.

Með setningu reglugerðar nr. 667/1997 um Lífeyrissjóð bankamanna voru gerðar tilteknar breytingar á skipulagi L. Leiddu þær til lækkunar á lífeyrissréttindahlutfalli S, sem vann hjá aðildarfyrirtækjum sjóðsins frá 1957-1980. Var lækkunin rakin til þeirrar túlkunar sjóðsins á ákvæðum reglugerðarinnar að 11. gr. hennar stæði framar 36. gr. og leiddi það til þess að sá sem léti af starfi eftir gildistöku reglugerðarinnar, greitt hefði iðgjald til sjóðsins og væri orðinn fullra 65 ára ætti rétt á 2.125% eftirlaunum fyrir hvert starfsár í fullu starfi, en að þeir sem hættir væru störfum fyrir gildistöku reglugerðarinnar, en hæfu töku lífeyris eftir þann tíma ættu ekki rétt á að lífeyrir þeirra tæki mið af 11. gr. Héraðsdómur féllst ekki á þessa túlkun L og taldi að skýrlega hefði þurft að kveða á um það í gildandi reglugerð ef önnur regla ætti að gilda um réttindahlutfall starfandi sjóðfélaga en þeirra sjóðfélaga sem hættir voru störfum fyrir gildistökuna og hefðu ekki hafið töku lífeyris. Slíkt mætti ekki lesa úr reglugerðinni og því væri fallist á kröfu S þess efnis að hann skyldi njóta 2.125% lífeyris fyrir hvert ár sem hann greiddi í sjóðinn. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms með þeirri athugasemd að í reglugerð nr. 669/1997 fyrir Lífeyrissjóð bankamanna væri ekki um það getið, að annað ætti að gilda um réttindi þeirra, sem látið hefðu af störfum af öðrum ástæðum en elli og örorku, en þeirra, sem greiddu í sjóðinn á sama tíma og þeir og héldu áfram störfum hjá bönkunum. Um réttindi S fari því að 15. gr. reglugerðarinnar, en þar sé vitnað til 11. gr. hennar. Þá stóð ágreiningur um afnám svokallaðrar eftirmannsreglu, en hún varðaði aðferð til að verðtryggja rétt sjóðfélaga. Taldi S að afnám hennar myndi skerða eftirlaunaréttindi sín og krafðist þess að ákvæði reglugerðarinnar þar um yrði dæmt ólögmætt gagnvart sér. Héraðsdómur féllst ekki á kröfu S og staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu og taldi breytingun hafa verið almenna og tekið til allra sjóðfélaga.