Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

20 dómar fundust

Lagagrein: 52. gr. laga nr. 39/1922 — Lög um lausafjárkaup

Hæstiréttur birt 7. nóvember 2013

334/2013

Úlfhéðinn Sigurmundsson og Þóra Þórarinsdóttir (Óskar Sigurðsson hrl) gegn Sigurði Rúnari Andréssyni og Jóhönnu Haraldsdóttur (Helgi Birgisson hrl)

Ú og Þ kröfðust skaðabóta eða afsláttar af kaupverði jarðar, sem þau höfðu keypt af S og J, vegna þess tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir þegar í ljós kom að réttindi til vatns og vatnsafls í Þjórsá hefðu ekki fylgt með í kaupunum. Í dómi Hæstaréttar sagði að samkvæmt þeim reglum sem giltu þegar kaupsamningur komst á gat kaupandi fasteignar með tómlæti sínu glatað rétti til að bera fyrir sig vanefnd gagnvart seljanda. Frá því að Ú og Þ fengu vitneskju um að vatnsréttindin hefðu verið skilin frá jörðinni liðu um þrjú ár þar til þau hreyfðu athugasemdum við S og J. Með þessu hefðu þau sýnt af sér slíkt tómlæti um gæslu réttar síns að þau hefðu glatað þeim rétti sem þau kynnu að hafa átt. Voru S og J því sýknuð af kröfum Ú og Þ.

Hæstiréttur birt 10. apríl 2008

248/2007

Guðmundur Karvel Pálsson (Erla Svanhvít Árnadóttir hrl) gegn R. Sigmundssyni ehf (Hróbjartur Jónatansson hrl)

A lenti í umferðarslysi í mars 1995 og varð fyrir varanlegu líkamstjóni. Óumdeilt var tryggingafélagið S hf. bæri að bæta honum tjónið úr slysatryggingu ökumanns en aðilar höfðu deilt um fjárhæð bótanna. S hf. greiddi inn á kröfuna og gerði síðan upp við A 14. febrúar 2002 samkvæmt yfirmatsgerð sem þá lá fyrir. A höfðaði mál 14. mars 2005 og krafðist hærri bóta. Héraðsdómur féllst á það og dæmdi S hf. til að greiða A eftirstöðvar bótanna með vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga frá 24. apríl 1997 til 24. maí 2001 og dráttarvöxtum frá þeim degi til greiðsludags. S hf. greiddi A fjárhæðina ásamt vöxtum samkvæmt 16. gr. skaðabótalaga frá 14. mars 2001 til 14. mars 2005 en áfrýjaði svo málinu. Taldi félagið að vextir fyrir þann tíma væru fyrndir og að miða ætti upphafstíma dráttarvaxta við annað tímamark en samkvæmt héraðsdómi. Talið var að A hefði við uppgjörið 14. febrúar 2002 þurft að gera fyrirvara ef hann vildi viðhalda rétti til að ráðstafa eldri innborgunum inna á elstu áfallna vexti af þeim hluta kröfunnar sem hann þá taldi ógreiddan. Vextir sem fallið höfðu á kröfuna fyrir 14. mars 2001 voru taldir fyrndir samkvæmt 2. tl. 3. gr., sbr. 11. gr. laga nr. 14/1905. Í ljósi þess að meira en þrjú ár liðu frá uppgjörinu 14. febrúar 2002 og þar til málið var höfðað þótti rétt að beita heimild í niðurlagi 9. gr. laga nr. 38/2001 og hafna kröfu A um dráttarvexti fyrir þetta tímabil. Hins vegar var ekki fallist á að tafir á meðferð málsins í héraði vegna álitsumleitunar til læknaráðs ættu að hafa áhrif á upphafstíma dráttarvaxtakröfunnar. Samkvæmt þessu var S hf. var gert að greiða A dráttarvexti af þegar greiddum eftirstöðvum bótanna frá því að málið var höfðað og til greiðsludags.

Hæstiréttur birt 13. mars 2008

318/2007

Húsfélagið Hringbraut 2c, Grétar Guðnason, Jóhanna M. Sveinsdóttir, Ingigerður Karlsdóttir, Njáll Haraldsson, Þorsteinn Hálfdánarson (Ásdís J. Rafnar hrl) og Ásta Sigurðardóttir (Björn Þorri Viktorsson hdl) gegn Benedikt Steingrímssyni (Ingvar Sveinbjörnsson hrl, Óðinn Elísson hdl)
Lykilorð: Fasteign. Galli. Skaðabætur.

Stefndi var byggingarstjóri fjöleignarhúss. Áfrýjendur töldu fasteignina vera gallaða og kröfðust skaðabóta í samræmi við matsgerðir dómkvaddra manna sem lagt höfðu mat á annmarka í fasteigninni. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað í dóm réttarins í máli nr. 267/2005 en þar var því slegið föstu að á byggingarstjóra hvíldi ekki aðeins að sjá til þess að byggt væri í samræmi við samþykkta uppdrætti, lög og reglugerðir, heldur einnig skylda til að hafa yfirumsjón og eftirlit með byggingarframkvæmdum, sem hann stýrir. Til að leysa úr því hvort stefndi hefði vegna ábyrgðar sinnar sem byggingarstjóri fellt á sig skaðabótaskyldu taldi Hæstiréttur óhjákvæmilegt að taka hvern einstakan matslið í fyrrgreindum matsgerðum til sjálfstæðrar skoðunar. Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, gerði það hins vegar ekki heldur leysti úr kröfum áfrýjenda á hendur stefnda með þeim rökum einum að ekki yrði talið að aðfinnslur sem matsmenn hefðu gert við byggingu hússins væru þess eðlis að þær féllu undir sakarábyrgð hans. Í ljósi þess sem að framan greinir var sú röksemdarfærsla með öllu ótæk og því óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm.

Héraðsdómur Reykjaness birt 28. mars 2007

E-900/2005

Húsfélagið Hringbraut 2c, Hafnarfirði, Grétar Guðnason, Jóhanna Margrét Sveinsdóttir, Ingigerður Karlsdóttir, Njáll Haraldsson, Þorsteinn Hálfdánarson og Ásta Sigurðardóttir (Ásdís J. Rafnar hrl) gegn Fjarðarmótum ehf (Jón Auðunn Jónsson hrl), Benedikt Steingrímssyni (Ingvar Sveinbjörnsson hrl) og Hafnarfjarðarkaupstað (Bjarni S. Ásgeirsson hrl)

Deilt um galla á fasteign. Byggingarfyrirtæki stefnt en auk þess Hafnarfjarðarbæ vegna meintra mistaka byggingarfulltrúa og Skipulags- og byggingarráðs. Þá var byggingarstjóra stefnt á grundvelli skipulags- og byggingarlaga. Hafnarfjarðarbær og byggingarstjóri sýknaðir en kröfur á hendur byggingarfyrirtækinu teknar til greina að hluta.

Héraðsdómur Vestfjarða birt 9. febrúar 2007

E-198/2003

Guðmundur Karvel Pálsson (Eiríkur Elís Þorláksson hdl) gegn Vélasölunni ehf (Hróbjartur Jónatansson hrl)

Stefnandi hafði uppi kröfur um riftun kaupa og skaðabætur á grundvelli þess að vél í bát hafði verið gölluð. Stefnanda tókst ekki sönnun þess og var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.

Hæstiréttur birt 10. mars 2005

401/2004

Borgþór Jónasson og Brynja Kristjánsdóttir (Halldór Helgi Backman hrl) gegn Helgu Hrönn Þórsdóttur (Kristinn Hallgrímsson hrl)

H krafðist afsláttar af kaupverði íbúðar sem hún hafði keypt af BJ og BK vegna fúa í burðarvirki hennar og útveggjum. Talið var að H hefði mátt treysta því að forsvaranlega hefði verið staðið að viðgerðum og endurbótum á húsinu þegar það var á sínum tíma klætt og einangrað að utan. Hefði því ekki verið tilefni til þess að hún gripi til sérstakra ráðstafana til að kanna ástand útveggja og burðarvirkis hússins undir klæðningunni en lýsing á eigninni í söluyfirliti hafði ekki gefið sérstakt tilefni til slíkrar skoðunar. Var eignin því talin hafa verið gölluð við kaupin í skilningi kauparéttar þannig að H hefði öðlast rétt til afsláttar af kaupverði hennar. Ekki var fallist á að H hefði firrt sig rétti til að hafa uppi kröfur vegna galla á eigninni með kostnaðaruppgjöri eða fyrirvaralausri áritun á afsal sama dag, enda yrði að leggja til grundvallar að hún hefði ekki orðið vör við gallana fyrr en rúmlega tveimur árum eftir kaupin. Hafði H gert BJ og BK þá viðvart og boðað að hún myndi hafa uppi kröfur af því tilefni. Þá var ekki var talið að krafa H væri fallin niður vegna tómlætis, enda þótt óþarfur dráttur hefði orðið á frekari aðgerðum af hennar hálfu til að halda fram rétti sínum, en tæpt ár leið frá því að BJ og BK brugðust við tilkynningu H um gallana þar til hún beiddist dómkvaðningar matsmanns og aftur sextán mánuðir frá því að matsgerð lá fyrir þar til mál var höfðað. Var BJ og BK gert að greiða H 650.000 krónur.

Hæstiréttur birt 27. maí 2004

486/2003

Anna Cecilia Benassi og Guðmundur Hafsteinsson (Reynir Karlsson hrl) gegn Bergljótu Sigurðardóttur, Ragnari Valssyni, Ólafi Valssyni, Sigurði Bjarnasyni, Ágústi J. Gunnarssyni, Sveinbirni S. Gunnarssyni, Habby Thompson Heymann og Jon Stuart Thompson (Björn Lárus Bergsson hrl)

Forskalað timburhús í eigu A og G reyndist vera svo undirlagt af veggjatítlu að allt tréverk þess taldist ónýtt. Kröfðust A og G skaðabóta eða afsláttar úr hendi þeirra sem selt höfðu þeim húsið. Ósannað var talið að fyrri eigendur hafi vitað um tilvist skordýranna í húsinu við sölu þess og ekki varð séð að seljendur hafi ábyrgst sérstaklega eitthvað í þessa veru. Skaðabótakröfunni var því hafnað. Þá urðu A og G að bera halla af skorti á sönnun um að húsið hafi verið haldið slíkum annmarka við sölu þess að veitt hefði þeim rétt til þess að krefjast afsláttar af kaupverði.

Hæstiréttur birt 5. febrúar 2004

254/2003

Valgarð Sigmarsson (Gunnar Sæmundsson hrl) gegn Sigurdóri Sigurðssyni (Sveinn Skúlason hdl)

V krafði S um afslátt af kaupverði bifreiðar. Samkomulag var gert um kaupin 15. október 1999 og afsal gefið út 15. nóvember sama ár. V lét framkvæma ástandsskoðun á bifreiðinni 22. nóvember og sendi S niðurstöðu hennar. Var talið að samkvæmt 1. mgr. 52. gr. laga nr. 39/1922 um lausafjárkaup, hafi V borið að skýra S frá því án ástæðulauss dráttar ef hann vildi bera fyrir sig galla á bifreiðinni. Það hafi hann gert með bréfi 9. október 2000 og krafist afsláttar, en sending niðurstöðu ástandsskoðunar gat ekki jafngilt slíkri tilkynningu. Hann hafi hins vegar ekki fylgt kröfu sinni eftir fyrr en með matsbeiðni 28. janúar 2002. Þar sem þessi mikli dráttur hafði ekki verið réttlættur taldist V hafa misst rétt til að hafa uppi kröfu vegna kaupanna og var S sýknaður.

Hæstiréttur birt 29. janúar 2004

227/2003

Nathan & Olsen ehf (Jónas A. Aðalsteinsson hrl) gegn Þórdísi Sigurðsson, Skorra A. Aikman, Inger Önnu Aikman og Haraldi Á. Aikman (Ragnar Aðalsteinsson hrl)

N keypti af Þ, J, S, I og H alla hluti í einkahlutafélaginu Á og átti kaupverðið að greiðast með fjórum afborgunum. Afhending hins selda fór fram við fyrstu greiðslu. Í samningnum voru raktar forsendur N og þess getið að önnur greiðsla ætti að fara fram að lokinni athugasemdalausri áreiðanleikakönnun sem gerð yrði af trúnaðarmönnum N og skyldi henni vera lokið innan ákveðins tíma. N taldi að lokinni könnuninni að forsendur kaupsamningsins hefðu ekki staðist í tilteknum atriðum og krafðist afsláttar. Var í kjölfarið gert samkomulag um afslátt og var afborgun innt af hendi í samræmi við það. Þegar kom að þriðju afborgun taldi N að enn hefðu komið fram atriði varðandi rekstur félagsins sem leiða ættu til lækkunar kaupverðs og dró frá afborguninni fjárhæð sem því nam. Mótmæltu seljendur þessu og kröfðust í málinu eftirstöðva umræddrar kaupsamningsgreiðslu. N krafðist hins vegar skuldajafnaðar, sem hann reisti á því að hann ætti rétt á afslætti sem næmi því sem hann hefði haldið eftir af fyrrnefndri kaupsamningsgreiðslu, auk þess sem hann krafðist sjálfstæðs dóms fyrir tiltekinni fjárhæð, sem hann taldi sig hafa ofgreitt. Talið var að N gæti ekki borið fyrir sig galla á hinu selda sem hann hefði mátt sjá við áreiðanleikakönnun þá sem kaupsamningur gat um og framkvæmd var af trúnaðarmönnum hans. Þóttu kröfur hans ýmist ekki studdar fullnægjandi gögnum eða ekki nægilega rökstutt af hans hálfu hvers vegna trúnaðarmenn hans hefðu ekki mátt verða varir við þá annmarka á hinu selda sem um ræddi. Talið var að sú forsenda N að viðskiptakröfur Á skyldu teljast gildar og innheimtanlegar fæli ekki í sér að þær þyrftu að fást í raun innheimtar á síðari stigum heldur bæri að miða við stöðu þeirra á afhendingardegi. Talið var að svo hafi háttað til um tilgreindar viðskiptakröfur og var fallist á að fjárhæð þeirra kæmi til lækkunar kröfu seljanda. Um kröfur vegna víxils, sem ekki hafi verið færður í viðskiptabókhald og vegna endurálagningar opinberra gjalda var fallist á að ekki yrði talið að þær hefðu mátt uppgötvast við fyrrnefnda áreiðanleikakönnun. N taldist hins vegar ekki hafa lagt fram fullnægjandi gögn varðandi þessar kröfur sínar og varð því ekki felldur efnisdómur um réttmæti þeirra. Var N dæmdur til að greiða eftirstöðvar kaupsamningsgreiðslunnar að frádreginni fjárhæð fyrrnefndra viðskiptakrafna.

Hæstiréttur birt 13. nóvember 2003

312/2003

Haf hf (Jakob R. Möller hrl) gegn Hilmi ehf (Jón Steinar Gunnlaugsson hrl)

Hlutafélög. Hlutabréf. Kaupsamningur. Lausafjárkaup. Galli. Afsláttur. Frávísun frá Hæstarétti að hluta. Sératkvæði. Málsaðilar gerðu 8. apríl 2001 samning um kaup Ha hf. á 5% hlut Hi ehf. í F ehf. og var kaupverðið ákveðið 105.400.000 krónur og skyldi greiðast þannig að 65.000.000 krónur átti að inna af hendi fyrir lok apríl en eftirstöðvar fyrir 1. september. Samtímis gerði félag, sem fyrirsvarsmaður Ha átti stjórnarsæti í, kaupsamning við F um ráðandi hlut í ÚDV ehf. Hélt Hi því fram að kaup Ha á hlut í F hefðu verið gerð til þess að liðka fyrir síðarnefnda samningnum. Ha greiddi 60.000.000 krónur fyrir lok apríl og 5.000.000 krónur 12. september en hafnaði frekari greiðslum þar sem félagið taldi að fjárhagsstaða F hefði verið mun verri en búast hefði mátt við. F varð gjaldþrota 15 mánuðum eftir kaupin og námu lýstar kröfur í þrotabú þess rúmlega tveimur milljörðum króna. Miðað við umsamið kaupverð mátti ætla að heildarverðmæti F væri ríflega 1,9 milljarðar króna við kaupin en dómkvaddir matsmenn töldu verðmæti félagsins hins vegar hafa verið 711.439.000 krónur. Eins og mál þetta lá fyrir var talið að Ha hefði mátt vænta þess að kaupverð hlutabréfanna svaraði nokkurn veginn til þess verðs sem fyrirsvarsmaður Hi tiltók, en hann var jafnframt aðaleigandi og stjórnarformaður F og gat honum því ekki dulist hvert stefndi í rekstri félagsins. Við það varð að miða að þetta hafi honum verið eða mátt vera ljóst og að viðsemjandi hans treysti á upplýsingar hans um verð. Talið var að forsenda Ha til kaupanna hafi brostið í verulegum mæli og um hafi verið að ræða galla í skilningi kauparéttar. Þegar litið var til fyrirvaralausrar greiðslu Ha 12. september 2001, eftir að fyrirsvarsmanni félagsins var orðin ljós staða F, og þeirra nánu tengsla, sem verið hafi á milli kaupsamninganna tveggja 8. apríl 2001, þótti ekki rétt að fallast á kröfu Ha um riftun. Félagið þótti hins vegar eiga rétt á afslætti, sem ákveðinn var með hliðsjón af niðurstöðu dómkvaddra matsmanna sem og almennri óvissu um gengi hlutbréfa í óskráðum félögum. Jafnframt varð að líta svo á að með hinni fyrirvaralausu greiðslu hefði fyrirsvarsmaður Ha, sem var gjörkunnugur viðskiptalífinu, getað sætt sig við að inna af hendi 65.000.000 krónur fyrir hlutabréfin. Ha var ákveðinn afsláttur sem samsvaraði ógreiddum eftirstöðvum kaupverðs.

Hæstiréttur birt 6. febrúar 2003

257/2002

Bendi ehf (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn GK heildverslun ehf (Árni Vilhjálmsson hrl)
Lykilorð: Lausafjárkaup.

X var ákærður fyrir líkamsárás með því að hafa ráðist á A fyrir utan skemmtistað, slegið hann niður, sest klofvega yfir hann og slegið hann með bjórflösku, sem brotnaði við það, og slegið hann hnefahöggum svo A hlaut mar yfir vinstri augabrún, mar undir vinstra auga, bólgu á öllum hægri helmingi andlits og eymsli í kinnbeini og neðri kjálka og með því að beita brotinni flöskunni til að skera A þannig að hægra eyra var meira og minna tætt og eyrnavængur sundurskorinn, sbr. 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í 4 mánuði, en fullnustu hennar frestað og hún látin falla niður að liðnum 3 árum með hliðsjón af ungum aldri og sakaferli X. Þá var X gert að greiða A skaðabætur að fjárhæð 231.111 krónur.

Hæstiréttur birt 3. október 2002

36/2002

Bryndís Eysteinsdóttir (Sigurður G. Guðjónsson hrl) gegn Eðvarð Hallgrímssyni (Ingólfur Hjartarson hrl)
Lykilorð: Fasteignakaup. Galli. Tómlæti.

B keypti raðhús af E, sem var húsasmíðameistari, í ágúst 1997. B kvaðst hafa orðið vör við ýmsa galla á húsinu skömmu eftir að hún fékk það afhent en sendi E ekki formlegt erindi vegna þeirra fyrr en 5. ágúst 1999, þar sem göllunum var lýst og þess krafist að þegar yrði hafist handa við úrbætur. Talið var að E hafi fyllilega verið unnt á grundvelli þessa bréfs og að undangenginni skoðun á húseigninni að taka afstöðu til kröfu B. Það hafi hann hins vegar ekki gert og ekki sett fram kröfu um að hann fengi sjálfur að bæta úr þeim göllum sem væru á eigninni fyrr en matsgerð lá fyrir. Var fallist á með B að úrbótaréttur E hafi þá verið fallinn niður og var krafa E um sýknu á þeim grundvelli því ekki tekin til greina. Talið var að með matsgerð hafi verið sýnt fram á að eignin hafi við kaup B á henni verið haldin leyndum göllum sem E bar ábyrgð á. Ekki var annað leitt í ljós en að B hafi fengið vitneskju um umrædda galla skömmu eftir afhendingu fasteignarinnar í ágúst 1997 að undanskildum þeim göllum sem komu í ljós á raflögnum hússins við úttekt skoðunarmanns 22. mars 1999. Var því óhjákvæmilegt að leggja til grundvallar að tæp tvö ár hafi liðið frá því vart varð annarra galla en þeirra sem voru á raflögnum, þar til E var tilkynnt um þá. Þá hafi mál ekki verið höfðað fyrr en 26. október 2000. Þótti B því með verulegu tómlæti hafa fyrirgert lögvarinni kröfu sinni til skaðabóta eða afsláttar, að því er tók til þeirra galla sem hún taldist hafa orðið vör við skömmu eftir afhendingu hússins, en krafa hennar tekin til greina hvað varðaði galla á raflögnum.

Hæstiréttur birt 28. febrúar 2002

320/2001

Pétur Ingi Jakobsson (Jóhannes Karl Sveinsson hrl) gegn Byggingarfélaginu Kambi ehf (Valgarður Sigurðsson hrl)
Lykilorð: Verksamningur. Tómlæti.

P og B gerðu með sér verksamning í ágúst 1998 sem saminn var á vegum B. Með honum tók P að sér gröft, fyllingar, fleygun og frágang lóðar undir malbikun við nokkrar húseignir. Voru tiltekin einingarverð greind í samningnum og skyldi P gera B reikning eftir framvindu verks á byggingarstað. P átti í einu og öllu að lúta verkstjórn B og þeir skyldu „mæla upp allt það magn sem unnið er sameiginlega jafnharðan og verkið er unnið þannig að ekki komi til vandræða við útreikninga á endanlegu magni.“ Vegna þessara verka gaf P út átta reikninga, samtals að fjárhæð um 7,2 milljónir króna. B greiddi P um 5,6 milljónir upp í skuldina en ágreiningur varð um ætlað efnismagn í verki P. Þá greindi aðila á um það, hvort B hefði andmælt reikningum P, en engra skriflegra gagna naut við um það í málinu. Var talið að B hefði ekki tekist að sanna, að hann hefði andmælt reikningum P efnislega fyrr en með framlagningu greinargerðar sinnar í héraði og varð samráð aðila um innborganir B ekki lagt að jöfnu við rökstudd mótmæli. Þó hefði B haft fullt tilefni til að hefjast handa við útgáfu reikninganna og eigi síðar en við verklok P, þegar sundurliðuð yfirlit hans lágu fyrir, og freista þess að sýna fram á, að reikningsgerðin stæðist ekki, á meðan enn var unnt að staðreyna ágreiningsefni betur en síðar varð. Það gerði B hins vegar ekki og svaraði ekki heldur kröfubréfi lögmanns P í júní 1999. Var talið að B hefði þannig með tómlæti fyrirgert rétti sínum til að bera fyrir sig, að reikningar P hefðu ekki verið á rökum reistir, sbr. grunnreglu 1. mgr. 52. gr. þágildandi kaupalaga, sem beitt var með lögjöfnun. Einnig var litið til þess að í staðlinum ÍST 30, væri sú skylda lögð á verkkaupa að bera fram skrifleg mótmæli gegn upplýsingum frá verktaka innan hálfs mánaðar frá móttöku þeirra en teldist ella hafa samþykkt þær. Samkvæmt þessu var krafa P tekin til greina og B dæmdur til að greiða P rúmar 1,6 milljónir króna.

Hæstiréttur birt 14. febrúar 2002

272/2001

SP-Fjármögnun hf (Ólafur Garðarsson hrl) gegn Haraldi Sveinbirni Helgasyni (Hreinn Pálsson hrl)

H, sem keypt hafði bifreið af S hf., taldi hana hafa verið haldna leyndum göllum við söluna og krafðist riftunar á þeim grundvelli. Að atvikum málsins virtum þótti H hafa beint kröfum að S hf. vegna gallanna án ástæðulauss dráttar, sbr. 52. gr. þágildandi laga nr. 39/1922 um lausafjárkaup. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að H hefði verið riftun heimil. Kröfu S hf. um sérstaka tilhögun endurgreiðslu kaupverðs bifreiðarinnar var hafnað, þar sem sú krafa var of seint fram komin. Með því að S hf. hafði hvorki með framlagningu nýrra gagna eða á annan hátt sýnt fram á að kaupverð bifreiðarinnar hefði verið annað og minna en 3.300.000 krónur var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að S hf. bæri að endurgreiða H fullt kaupverð bifreiðarinnar að frádregnum 200.000 krónum vegna notkunar S hf.

Hæstiréttur birt 7. febrúar 2002

297/2001

Eignarhaldsfélagið Hagur ehf (Björgvin Þorsteinsson hrl) gegn Victor Urbancic (Ólafur Garðarsson hrl)

Málsaðilar deildu um kröfu V um bætur vegna tveggja bílaþvottavéla, sem hann hafði keypt af E en reyndust síðar ónothæfar. Talið var að bílaþvottavélarnar hefðu verið í mun lakara ásigkomulagi en við hefði mátt búast en báðir málsaðilar og fasteignasali virtust hafa miðað við að nokkur viðgerð þeirra á vegum V myndi leiða til þess að vélarnar yrðu honum nothæfar. Þær voru því ekki taldar hafa haft þá kosti, sem hefði mátt ætla að væru áskildir og telja varð að E hefði ábyrgst, sbr. 2. mgr. 42. gr. kaupalaga. Þá var talið að V hefði ekki sem leikmaður mátt gera sér fulla grein fyrir raunverulegu ástandi vélanna við skoðun þeirra og var 47. gr. kaupalaga ekki talin standa í vegi fyrir bótaábyrgð E. V hafði krafist bóta vegna vélanna í beinu framhaldi af niðurstöðu vélfróðra skoðunarmanna um ástand vélanna og var þannig talinn hafa uppfyllt skilmála 52. gr. kaupalaga. Niðurstaða héraðsdóms um bótaskyldu E var því staðfest.

Hæstiréttur birt 18. október 2001

104/2001

Þór hf (Steingrímur Gautur Kristjánsson hrl) gegn Kristni B. Jónssyni (Ólafur Sigurgeirsson hrl)

Þ hf. seldi á árinu 1997 H nýja dráttarvél. Í ljós komu ýmsir gallar á vélinni og 7. september 1998 undirrituðu aðilar samkomulag um að Þ keypti vélina aftur af H. Taldi Þ þetta samkomulag hafa verið til staðfestingar á eldra munnlegu samkomulagi þeirra sama efnis, en því neitaði H. Um sama leyti og samkomulag þetta var undirritað seldi Þ hf. vélina til K, en sölureikningur var dagsettur 4. september s.á. Með símbréfi 7. september 1999, sem barst Þ hf. 8. sama mánaðar, kvartaði sonur K með almennum orðum undan göllum á vélinni og þjónustu áfrýjanda. Fór svo, að K lýsti yfir riftun á kaupunum með símbréfi 16. maí 2000 og stefndi síðan Þ hf. til að þola riftun kaupanna og til að endurgreiða þann hluta kaupverðs sem K hafði innt af hendi. Í málinu var um það deilt hvort dráttarvélin hefði við afhendingu verið haldin verulegum göllum, sem K hefði ekki séð eða átt að sjá við skoðun. Af framlagðri matsgerð 4. apríl 2000 þótti fullljóst að vélin hefði verið haldin mjög verulegum annmörkum er skoðun matsmanns fór fram. Samanburður matsgerðarinnar við úttektir er gerðar höfðu verið á vélinni áður en K keypti hana þótti sýna að vélin hefði verið haldin verulegum göllum við afhendingu. Ekki var hnekkt þeirri fullyrðingu K að vélin hefði verið afhent einni viku eftir dagsetningu fyrrgreinds sölureiknings. Var samkvæmt því ekki liðið ár frá afhendingu vélarinnar þar til kvörtun barst, sbr. 54. gr. þág. laga nr. 39/1922. Þá voru hvorki ákvæði 52. né 57. gr. sömu laga talin standa riftunarkröfu K í vegi. Var samkvæmt þessu staðfest niðurstaða héraðsdóms um riftun á kaupum aðila og endurgreiðslu kaupverðs dráttarvélarinnar.

Hæstiréttur birt 22. júní 2000

54/2000

Hraðfrystihúsið - Gunnvör hf (Magnús Thoroddsen hrl) gegn Pandalusi hf (Kristinn Bjarnason hrl)

Félögin F, sem síðar var sameinað félaginu H, og P áttu viðskipti á árunum 1992 til 1996, sem fólust í því að P seldi erlendum kaupendum unna rækju í eigin nafni fyrir F og seldi F óunna rækju til vinnslu. Ekki var gerður skriflegur samningur um viðskipti aðilanna. Höfðaði P mál gegn H og krafðist þess að félaginu yrði gert að greiða skuld samkvæmt viðskiptareikningi F. Þá krafðist P greiðslu fyrir óunna rækju, sem félagið seldi F á árinu 1996. H viðurkenndi hluta skuldar á viðskiptareikningi, en neitaði greiðslu á grundvelli þess að hann ætti mun hærri gagnkröfur á hendur P. Krafa P um greiðslu geymslukostnaðar erlendis fyrir óselda rækju var ekki tekin til greina, en talið var ósannað að P hafi fengið samþykki F fyrir því að stofna til umrædds geymslukostnaðar. Þá var H sýknaður af tveimur kröfum P um greiðslu vegna afsláttar, sem P hefði orðið að gefa erlendum kaupendum vegna gallaðrar rækju frá F, en talið var ósannað að P hafi aflað samþykkis F fyrir ráðstöfununum og að um væri að ræða slíkan afslátt að P hefði ekki upp á sitt eindæmi getað bundið F með ákvörðun um hann. H var einnig sýknaður af kröfum P vegna kostnaðar fyrir svonefnda kassamiða. Var talið að það eitt og hálft ár sem leið frá því að stofnað var til útgjaldanna þar til F var gerður reikningur fyrir þau benti ekki til þess að ætlast hefði verið til að félagið bæri þau. Þá var ekki tekin til greina krafa P um greiðslu fyrir óunna rækju, sem félagið seldi F, en talið var að F hefði verið heimilt að rifta kaupum við P á rækjunni, en talið var sannað að rækjan hefði verið skemmd þegar P seldi F hana. Gagnkrafa H á hendur P reis vegna söluandvirðis rækju, sem erlendur kaupandi greiddi ekki. Taldi H að P bæri ábyrgð á tjóninu, þar sem að ekki hefði verið krafist trygginga í viðskiptunum. Var gagnkrafan ekki tekin til greina á grundvelli þess að hvorki væri fram komið að F hefði gefið P sérstök fyrirmæli um að erlendi kaupandinn skyldi setja tryggingu fyrir greiðslu kaupverðsins né að venja væri að krefjast slíkrar tryggingar. Varð niðurstaða málsins að H var dæmdur til að greiða P þann hluta skuldar á viðskiptareikningi sem félagið viðurkenndi.

Hæstiréttur birt 13. apríl 2000

5/2000

Ólöf Heiður Þorsteinsdóttir (Elvar Örn Unnsteinsson hrl) gegn Magneu Rögnu Ögmundsdóttur og Jóni Inga Ingimarssyni (Erlendur Gíslason hrl)

Ó keypti íbúð af M og I í húsinu V í nóvember 1987. Tók Ó við eigninni í janúar 1988 og afsal var gefið út í nóvember sama ár. Á árinu 1989 komu í ljós gallar á ytra byrði hússins, sem staðfestir voru með matsgerð á árinu 1991 og gert var við á árinu 1992. Ó greiddi fyrir viðgerðina, en á árinu 1997 krafði hún M og I um greiðslu bóta eða afsláttar vegna viðgerðarkostnaðarins. Talið var að eignin hefði verið haldin leyndum galla, sem M og I báru ábyrgð á, samkvæmt meginreglum 42. gr. laga nr. 39/1922 um lausafjárkaup. Hins vegar var talið ósannað að Ó hefði beint kvörtunum vegna gallans að M og I fyrr en á árinu 1997 og var talið, með hliðsjón af meginreglu 52. gr. laga nr. 39/1922, að hún hefði glatað rétti til að bera fyrir sig gagnvart M og I að múrklæðningu væri áfátt. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna M og I af kröfum Ó.

Hæstiréttur birt 18. mars 1999

243/1998

Jóhanna Bogadóttir (Ástráður Haraldsson hrl) gegn Mosfellsbæ (Aðalsteinn E. Jónasson hrl)

J fékk úthlutaðri lóð í sveitarfélaginu M. Nokkrum dögum fyrir úthlutunina samþykkti byggingarnefnd M staðsetningu spennistöðvar um 15 metrum utan við lóðina. Var spennistöðin reist stuttu síðar. J lét vinna fyrir sig teikningar og greiddi gatnagerðargjöld, áður en henni varð kunnugt um spennistöðina. Fór J fram á riftun lóðarleigusamnings vegna nálægðar spennistöðvarinnar og samþykkti M að taka aftur við lóðinni og endurgreiddi þau gjöld sem J hafði innt af hendi með verðbótum en án vaxta. Í málinu krafðist J skaðabóta af M vegna hönnunarkostnaðar og vaxta af gjöldunum sem voru endurgreidd. Var fallist á það að M hefði verið rétt að gera J fyrirfram ljóst að spennistöð yrði reist á opnu svæði nærri lóð hennar, en ekki var talið að vanræksla M á því hefði falið í sér vanefnd sem metin væri veruleg og veitt hefði J rétt til riftunar. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu M af kröfum J staðfest.