Í málinu var deilt um hvaða áhrif lækkun sem varð á byggingarvísitölu í kjölfar gildistöku laga nr. 25/2020 um breytingu á ýmsum lögum til að mæta efnahagslegum áhrifum heimsfaraldurs kórónuveiru hefði á endurgjald samkvæmt verksamningi sem V hafði gert við Í hf. í kjölfar opinbers útboðs. Óumdeilt var að hefði ekki komið til setningar laganna hefði vísitalan hækkað um 0,3% í stað þess að lækka um 2,8% sem hafði þau áhrif að verðbætur til Í hf. og þar með heildarendurgjald samkvæmt verksamningnum varð lægra en ella. Í hf. byggði á því að grein 5.1.13 í ÍST 30:2012 sem gilti um samninginn leiddi til þess að það gæti krafist breytingar á samningsfjárhæðinni þar sem með lækkun vísitölunnar hefði kostnaður V sem verkkaupa lækkað. Í dómi Hæstaréttar kom fram að greinin gerði ráð fyrir því að tekin væri afstaða til þess hverju sinni hvort áhrif tiltekinnar lagabreytingar á kostnað verkkaupa endurspeglaðist í þeim verðmæli sem aðilar hefðu komið sér saman um að láta verklaun fylgja og þá að hvaða marki. Þær verðbætur sem V þurfti að greiða á umsamin verklaun til Í hf. hefðu vissulega orðið lægri en ella vegna áhrifa laganna á byggingarvísitölu. Breytingar á heildarendurgjaldi fyrir verkið og þar með kostnaði V endurspegluðust hins vegar eðli málsins samkvæmt í þeim verðmæli sem aðilar hefðu komið sér saman um. Féllst Hæstiréttur því ekki á að málatilbúnaðar Í hf. samrýmdist orðalagi og efnislegu inntaki greinar 5.1.13 í staðlinum. Í hf. byggði að auki á reglum samningaréttar um brostnar forsendur, 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga svo og reglum um óréttmæta auðgun. Hæstiréttur féllst ekki á að þær reglur gætu leitt til breytingar á endurgjaldi Í hf. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfu Í hf.
Aðilar málsins gerðu með sér verksamning um breikkun Reykjanesbrautar, Í hf. sem verktaki og V sem verkkaupi. Ágreiningur reis milli aðila um það hvort og þá hvaða áhrif lækkun byggingarvísitölu í maí 2020 ætti að hafa á samning aðila. Byggði Í hf. á því að samkvæmt grein 5.1.13 í ÍST 30:2012, sem var hluti útboðslýsingar, ætti að breyta samningsfjárhæð aðila til hækkunar. Taldi Í hf. að lög nr. 25/2020 hefðu leitt til þess að byggingarvísitala hefði lækkað um 2,8% í maí 2020 í stað þess að hækka um 0,3% og byggði þar á matsgerð dómkvadds matsmanns. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt umræddu ákvæði í ÍST 30:2012 ætti að meta sérstaklega hvaða áhrif lagabreytingar hefðu á „kostnað“ aðila til hækkunar eða lækkunar. Ekki yrði þó ráðið af gögnum málsins hvort eða þá hvernig kostnaður væri skilgreindur í samningi aðila. Í ljósi þessa og að teknu tilliti til þess að verksamninga sem gerðir væru á grundvelli ákvæða laga nr. 120/2016 um opinber innkaup bæri að túlka samkvæmt orðanna hljóðan var hafnað þeirri málsástæðu Í hf. að endurgjald hans skyldi hækkað á grundvelli greinar 5.1.13 í ÍST 30:2012. Ekki var heldur á það fallist að réttarreglur um brostnar forsendur gætu leitt til þeirrar niðurstöðu. Loks var ekki talið að efni væru til að víkja ákvæði samnings aðila um endurgjald til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum Í hf.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um að greidd yrði viðbótargreiðsla vegna verksamnings um vegagerð sem byggði á þeim grunni að líta ætti framhjá lækkun vísitölu byggingarkostnaðar í maí 2020 sem verðbætur samnings aðila miðaðist við. Vísitalan hafði lækkað um 3,1% þegar sett voru lög nr. 25/2020 til að bregðast við efnhagslegum áhrifum af heimsfaraldri kórónarveiru meðal annars með því að endurgreiðsluhlutfall virðisaukaskatts af byggingarkostnaði var hækkað upp í 100% sem hafði þau áhrif á byggingavísitala lækkaði. Ekki var fallist á að stefnandi ætti rétt á að inntaki samnings aðila yrði breytt af þessu tilefni.
V og L ehf. höfðuðu upphaflega mál og kröfðust þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A hf. gagnvart þeim hvorum fyrir sig, sem eigendum hlutafjár B hf., vegna þess fjártjóns sem þeir töldu sig hafa orðið fyrir, meðal annars með því að A hf. hefði komið í veg fyrir fjárhagslega endurskipulagningu B hf. árið 2010 sem hefði leitt til gjaldþrots B hf. það sama ár. K, eiginkona V, tók við aðild málsins fyrir Landsrétti. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að A hf. hefði frá upphafi dregið í efa að K og L ehf. væru réttmætir eigendur þeirra hagsmuna sem viðurkenningarkrafa þeirra liti að. Hefði A hf. jafnframt krafist sýknu af þeim sökum og skorað á K og L ehf. að sýna fram á að þau hefðu verið eigendur hlutafjár í B hf. og hefðu K og L ehf. því haft fullt tilefni til þess að freista þess að sýna fram á eignarhald sitt að hlutafénu með óyggjandi hætti. Þetta hefðu K og L ehf. ekki hirt um að gera með viðhlítandi hætti enda þótt ýmis opinber gögn og einkagögn, sem gera yrði ráð fyrir að hluthafar hefðu undir höndum eða gætu aflað, hefðu getað tekið af tvímæli um eignarhald þeirra á hlutafénu og þar með aðild að málinu. Taldi rétturinn því að þau hefðu ekki sýnt fram á að þau ættu þau réttindi sem málatilbúnaður þeirra byggðist á, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og var A hf. því sýknaður vegna aðildarskorts.
Ó sf. höfðaði mál gegn V og krafðist viðbótargreiðslu vegna verks sem fyrrnefnda félagið hafði unnið fyrir það síðarnefnda. Samkvæmt samningi aðila voru verklaun tengd byggingarvísitölu Hagstofu Íslands. Lækkun vísitölunnar vegna lagabreytingar er varðaði endurgreiðslu virðisaukaskatts leiddi því til lækkunar verklauna Ó sf. þótt kostnaður fyrirtækisins af verkinu lækkaði ekki af þeim sökum. Hvorki var fallist á með Ó sf. að tiltekið ákvæði í samningsskilmálunum ÍST 30 tæki til slíkra breytinga né að önnur rök stæðu til þess að víkja ákvæðum samnings aðila um fjárhæð verklauna. Var V því sýknað af kröfum Ó sf.
Í hf. höfðaði mál gegn O og krafðist viðbótargreiðslu vegna verks sem fyrrnefnda félagið hafði unnið fyrir það síðarnefnda. Samkvæmt samningi aðila voru verklaun tengd byggingarvísitölu Hagstofu Íslands. Lækkun vísitölunnar vegna lagabreytingar er varðaði endurgreiðslu virðisaukaskatts leiddi því til lækkunar verklauna Í hf. þótt kostnaður fyrirtækisins af verkinu lækkaði ekki af þeim sökum. Hvorki var fallist á með Í hf. að tiltekið ákvæði í samningsskilmálunum ÍST 30 tæki til slíkra breytinga né að önnur rök stæðu til þess að víkja ákvæðum samnings aðila um fjárhæð verklauna. Var O því sýknað af kröfum Í hf.
Í hf. höfðaði mál gegn O og krafðist viðbótargreiðslu vegna verks sem fyrrnefnda félagið hafði unnið fyrir það síðarnefnda. Samkvæmt samningi aðila voru verklaun tengd byggingarvísitölu Hagstofu Íslands. Lækkun vísitölunnar vegna lagabreytingar er varðaði endurgreiðslu virðisaukaskatts leiddi því til lækkunar verklauna Í hf. þótt kostnaður fyrirtækisins af verkinu lækkaði ekki af þeim sökum. Hvorki var fallist á með Í hf. að tiltekið ákvæði í samningsskilmálunum ÍST 30 tæki til slíkra breytinga né að önnur rök stæðu til þess að víkja ákvæðum samnings aðila um fjárhæð verklauna. Var O því sýknað af kröfum Í hf.
Stefndu dæmdir til að greiða stefnendum bætur vegna galla í fasteign.
Stefndu dæmdir til að greiða stefnanda bætur vegna galla í fasteign.
Stefndu dæmdir til að greiða stefnendum bætur vegna galla í fasteign.
Stefnendur kröfðu stefndu um skaðabætur vegna galla á fasteign. Fallist var á hluta kröfunnar.
Talið var að fasteign í Hveragerði væri haldin margvíslegum göllum sem stöfuðu af ófullnægjandi rakavörn og loftun í skriðkjallara.
Talið var að fasteign í Hveragerði væri haldin margvíslegum göllum sem stöfuðu af ófullnægjandi rakavörn og loftun í skriðkjallara.
JB byggði fjöleignarhús að Bakkastöðum í Reykjavík. Byggingarstjóri hússins var B. Árið 2000 festi I kaup á íbúð í húsinu, sem þá var enn í byggingu. Taldi hún síðar fasteignina vera gallaða og krafðist meðal annars skaðabóta með vísan í matsgerð dómkvaddra manna sem lagt höfðu mat á annmarka í fasteigninni. Fallist var á með I að fasteignin hefði verið haldin tilgreindum ágöllum og henni dæmdar skaðabætur í samræmi við matsgerð. Þá var jafnframt fallist á að B hefði með saknæmri vanrækslu sinni sem byggingarstjóri fellt á sig skaðabótaábyrgð með JB á tjóni I.
Stefnandi höfðaði málið til heimtu síðustu greiðslu samkvæmt kaupsamningi sem stefnda hafði haldið eftir vegna meintra galla. Matsgerð lögð til grundvallar niðurstöðu um að eignin sem var ný hefði verið haldin göllun og einnig horft til þess að um neytendakaup var að ræða. Stefnda talin eiga rétt til afsláttar sem nam rétt rúmum helmingi þeirrar fjárhæð sem hún hafði haldið eftir. Sú fjárhæð kom til frádráttar kaupverðinu með skuldajöfnuði en stefndu gert að greiða dráttarvexti af eftirstöðvunum frá gjalddaga.
S og W höfðuðu mál gegn H og J til staðfestingar kyrrsetningar sýslumanns á fasteign H og J og greiðslu samkvæmt tékka. Þá kröfðust þau skaðabóta og/eða afsláttar vegna kaupa á fasteign af H og J. Vísaði héraðsdómari málinu frá þar sem áður hafði verið dæmt í máli sem H og J höfðu höfðað gegn S og W til heimtu eftirstöðva kaupverðs vegna fasteignarinnar þar sem S og W kröfðust skaðabóta og/eða afsláttar vegna galla á fasteigninni. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrra málinu hefði verið leyst úr ágreiningi og sýknað vegna galla sem hafi að hluta verið hinir sömu og S og W krefjist nú að fá bætta. Að öðru leyti snúi krafan að öðrum annmörkum á fasteigninni. Í málatilbúnaði S og W hafi engin viðleitni verið höfð uppi til að greina þar á milli. Var því talið að málið væri vanreifað og niðurstaða héraðsdóms um frávísun staðfest.
Ingunn Jóna Gísladóttir (
Páll Arnór Pálsson hrl)
gegn
JB Byggingafélagi ehf, Bjarna Má Bjarnasyni, Vátryggingafélagi Íslands hf, til og réttargæslu
Í máli þessu krafði stefnandi seljanda fasteignar og byggingastjóra um skaðabætur og/eða afslátt vegna galla á fasteign á grundvelli matsgerðar. Var talið að fasteignin væri haldin göllum og viðurkennt að stefnandi ætti rétt á afslætti úr hendi seljanda og var matsgerðin að hluta lögð til grundvallar niðurstöðunni. Byggingastjórinn var sýknaður. Í málinu var einnig tekist á um það hvort nýjar málsástæður stefndu kæmust að og var niðurstaðan sú að þær væur of seint fram komnar.
V höfðaði mál á hendur A til heimtu eftirstöðva kaupverðs fasteignar. A hafði uppi gagnkröfu, sem að mestu var tekin til greina.